Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznejz dnia 27 lipca 2017 r.w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych
oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach
o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych 1)Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kieruje działem administracji rządowej
- rodzina, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia
17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej (Dz. U. poz. 1905).
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 23 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
sposób i tryb postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych;
2)
szczegółowy zakres informacji, jakie mają być zawarte we wniosku o ustalenie prawa
do świadczeń rodzinnych, zwanym dalej „wnioskiem”, oraz w oświadczeniach niezbędnych
do ustalenia tego prawa, w tym oświadczeniach o dochodach członków rodziny oraz zaświadczeniu,
o którym mowa w art. 23 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, zwanej dalej „ustawą”.
§ 2.
Wniosek zawiera odpowiednio:
1)
nazwę i adres organu właściwego;
2)
wskazanie świadczenia rodzinnego, którego wniosek dotyczy;
3)
dane dotyczące wnioskodawcy i członków rodziny wnioskodawcy, w tym: imię, nazwisko,
datę urodzenia, adres miejsca zamieszkania, stan cywilny, obywatelstwo, płeć, numer
PESEL, a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL - numer i serię dokumentu potwierdzającego
tożsamość oraz, o ile je posiada - adres poczty elektronicznej i numer telefonu;
4)
wskazanie, na kogo wnioskodawca wnosi o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych;
5)
wskazanie, czy w skład rodziny wchodzi dziecko lub inna osoba legitymująca się orzeczeniem
o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności;
6)
wskazanie organu emerytalno-rentowego, do którego są opłacane składki na ubezpieczenie
zdrowotne za członka rodziny;
7)
wskazanie danych dotyczących sytuacji dochodowej członków rodziny;
8)
informacje o członkach rodziny przebywających poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej;
9)
klauzulę następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie
fałszywego oświadczenia.”.
§ 3.
Oświadczenia niezbędne do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, w tym oświadczenia
wnioskodawcy o dochodach członków rodziny innych niż dochody podlegające opodatkowaniu
podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o
podatku dochodowym od osób fizycznych , zawierają odpowiednio:
1)
dane osoby składającej oświadczenie oraz dane członka rodziny, którego dotyczy oświadczenie,
w tym imię, nazwisko, numer PESEL, a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL - numer
i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość;
2)
dane dotyczące dochodu;
3)
klauzulę następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie
fałszywego oświadczenia.”.
§ 4.
Zaświadczenie, o którym mowa w art. 23 ust. 4 pkt 2 ustawy, zawiera informacje odpowiednio
o:
1)
roku podatkowym, którego dotyczy zaświadczenie,
2)
danych podatnika, którego dotyczy zaświadczenie, w tym: imię, nazwisko, numer PESEL,
3)
formie opłacanego podatku,
4)
wysokości przychodu,
5)
stawce podatku,
6)
wysokości opłaconego podatku
- w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.
§ 5.
Ustalając prawo do zasiłku rodzinnego, uwzględnia się, poza odpowiednimi informacjami
wskazanymi w § 2-4, również odpowiednio:
1)
oświadczenie o uczęszczaniu dziecka do szkoły - w przypadku gdy dziecko ukończyło
18. rok życia;
2)
oświadczenie o uczęszczaniu do szkoły wyższej - w przypadku osoby uczącej się lub
osoby legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności,
jeżeli osoba uczy się w szkole wyższej;
3)
dokumenty stwierdzające wysokość dochodu rodziny, w tym odpowiednio:
a)
zaświadczenie właściwego organu gminy, nakaz płatniczy albo oświadczenie o wielkości
gospodarstwa rolnego wyrażonej w hektarach przeliczeniowych ogólnej powierzchni w
roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy,
b)
umowę dzierżawy - w przypadku oddania części lub całości znajdującego się w posiadaniu
rodziny gospodarstwa rolnego w dzierżawę, na podstawie umowy zawartej stosownie do
przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, albo oddania gospodarstwa rolnego w
dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju
obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu
Orientacji i Gwarancji Rolnej,
c)
umowę o wniesieniu wkładów gruntowych - w przypadku wniesienia gospodarstwa rolnego
do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną,
d)
odpis podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty na rzecz osób
w rodzinie lub poza rodziną lub odpis protokołu posiedzenia zawierającego treść ugody
sądowej, odpis zatwierdzonej przez sąd ugody zawartej przed mediatorem lub innego
tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, zobowiązujących do
alimentów na rzecz osób w rodzinie lub poza rodziną,
e)
przekazy lub przelewy pieniężne dokumentujące wysokość zapłaconych alimentów, jeżeli
członkowie rodziny są zobowiązani orzeczeniem sądu, ugodą sądową lub ugodą zawartą
przed mediatorem lub innym tytułem wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez
sąd do ich płacenia na rzecz osoby spoza rodziny,
f)
w przypadku gdy osoba uprawniona nie otrzymała alimentów albo otrzymała je w wysokości
niższej od ustalonej w orzeczeniu sądu, ugodzie sądowej lub ugodzie zawartej przed
mediatorem lub innym tytule wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd: -
zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne o całkowitej lub częściowej
bezskuteczności egzekucji alimentów, a także o wysokości wyegzekwowanych alimentów,
lub - informację właściwego sądu lub właściwej instytucji o podjęciu przez osobę uprawnioną
czynności związanych z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą albo o niepodjęciu
tych czynności, w szczególności w związku z brakiem podstawy prawnej do ich podjęcia
lub brakiem możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika
alimentacyjnego za granicą, jeżeli dłużnik zamieszkuje za granicą,
g)
dokument, w tym oświadczenie, określający datę utraty dochodu oraz wysokość i rodzaj
utraconego dochodu,
h)
dokument, w tym oświadczenie, określający datę uzyskania dochodu oraz wysokość i rodzaj
dochodu uzyskanego przez członka rodziny oraz liczbę miesięcy, w których dochód był
uzyskiwany - w przypadku uzyskania dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres
zasiłkowy,
i)
dokument, w tym oświadczenie, określający datę uzyskania dochodu oraz wysokość i rodzaj
dochodu uzyskanego przez członka rodziny za miesiąc następujący po miesiącu, w którym
nastąpiło uzyskanie dochodu - w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym
poprzedzającym okres zasiłkowy;
4)
odpis zupełny lub skrócony aktów zgonu rodziców lub odpis podlegającego wykonaniu
orzeczenia sądu zasądzającego alimenty lub odpis protokołu posiedzenia zawierającego
treść ugody sądowej, lub odpis zatwierdzonej przez sąd ugody zawartej przed mediatorem
lub innego tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, zobowiązujących
do alimentów;
5)
kartę pobytu - w przypadku cudzoziemca przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego
Unii Europejskiej, zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami,
o których mowa w art. 127 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach , lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony
uzupełniającej;
6)
kartę pobytu i decyzję o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej lub inny dokument uprawniający cudzoziemca do pobytu na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który uprawnia do wykonywania pracy;
7)
odpis prawomocnego orzeczenia sądu orzekającego rozwód lub separację albo odpis zupełny
lub skrócony aktu zgonu małżonka lub rodzica dziecka - w przypadku osoby samotnie
wychowującej dziecko;
8)
odpis zupełny aktu urodzenia dziecka - w przypadku gdy ojciec jest nieznany;
9)
odpis prawomocnego orzeczenia sądu oddalającego powództwo o roszczenia alimentacyjne;
10)
odpis prawomocnego orzeczenia sądu zobowiązującego jednego z rodziców do ponoszenia
całkowitych kosztów utrzymania dziecka;
11)
odpis orzeczenia sądu wskazującego na pozostawanie dziecka pod opieką naprzemienną
obojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach;
12)
odpis prawomocnego postanowienia sądu orzekającego przysposobienie lub zaświadczenie
sądu rodzinnego lub ośrodka adopcyjnego o prowadzonym postępowaniu sądowym w sprawie
o przysposobienie dziecka;
13)
orzeczenie sądu o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka;
14)
inne dokumenty, w tym oświadczenia, niezbędne do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego.
§ 6.
Ustalając prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie
korzystania z urlopu wychowawczego, uwzględnia się, poza odpowiednimi informacjami
wskazanymi w § 2-5, również:
1)
zaświadczenie pracodawcy albo oświadczenie o terminie i okresie, na jaki został udzielony
urlop wychowawczy, oraz o co najmniej sześciomiesięcznym okresie pozostawania w stosunku
pracy bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego;
2)
zaświadczenie lub oświadczenie placówki zapewniającej całodobową opiekę, w przypadku
umieszczenia w niej dziecka, o liczbie dni w tygodniu, w których korzysta w niej z
całodobowej opieki, albo oświadczenie o niekorzystaniu przez więcej niż 5 dni w tygodniu
z całodobowej opieki nad dzieckiem umieszczonym w placówce zapewniającej całodobową
opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym;
3)
inne dokumenty, w tym oświadczenia, niezbędne do ustalenia prawa do dodatku do zasiłku
rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.
§ 7.
Ustalając prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia przez dziecko nauki
w szkole poza miejscem zamieszkania, uwzględnia się, poza odpowiednimi informacjami
wskazanymi w § 2-5, również odpowiednio:
1)
oświadczenie o uczęszczaniu dziecka do szkoły poza miejscem zamieszkania;
2)
zaświadczenie albo oświadczenie potwierdzające tymczasowe zameldowanie ucznia poza
miejscem zamieszkania;
3)
inne dokumenty, w tym oświadczenia, niezbędne do ustalenia prawa do dodatku do zasiłku
rodzinnego z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania.
§ 8.
Ustalając prawo do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, uwzględnia
się, poza odpowiednimi informacjami wskazanymi w § 2-4, również odpowiednio:
1)
dokumenty, o których mowa w § 5 pkt 3-13;
2)
inne dokumenty, w tym oświadczenia, niezbędne do ustalenia prawa do jednorazowej zapomogi
z tytułu urodzenia się dziecka.
§ 9.
Ustalając prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, uwzględnia się, poza odpowiednimi
informacjami wskazanymi w § 2-4, również odpowiednio:
1)
dokumenty, o których mowa w § 5 pkt 3, 5 i 6;
2)
zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w § 6 pkt 2;
3)
inne dokumenty, w tym oświadczenia, niezbędne do ustalenia prawa do specjalnego zasiłku
opiekuńczego.
§ 10.
Ustalając prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, uwzględnia się, poza odpowiednimi
informacjami wskazanymi w § 2 i 3, również:
1)
zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w § 6 pkt 2;
2)
inne dokumenty, w tym oświadczenia, niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
§ 11.
Postępowanie w sprawie o przyznanie świadczeń rodzinnych na wniosek osoby, która nie
ma miejsca zamieszkania, prowadzi organ gminy lub miasta właściwy ze względu na miejsce
jej czasowego pobytu.
§ 12.
Formularze wniosków oraz innych dokumentów niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń
rodzinnych udostępnia organ właściwy prowadzący postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych.
§ 13.
Dokumenty załączane do wniosku, z wyjątkiem dokumentów, o których mowa w § 4 i § 5
pkt 3 lit. f oraz oświadczeń wymienionych w rozporządzeniu, są składane jako kopie
tych dokumentów.
§ 14.
W przypadku gdy organ właściwy prowadzący postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych
poweźmie wątpliwość w sprawie dotyczącej przyznanego świadczenia rodzinnego co do
występujących okoliczności mających wpływ na prawo do tego świadczenia, powiadamia
niezwłocznie osobę pobierającą to świadczenie o konieczności złożenia w wyznaczonym
terminie, nie dłuższym niż 14 dni, licząc od dnia otrzymania wezwania, wyjaśnień w
sprawie lub dostarczenia niezbędnych dokumentów.
§ 15.
1.
W przypadku gdy członek rodziny ma zobowiązania alimentacyjne na rzecz osoby spoza
rodziny, od dochodu członka rodziny odejmuje się kwotę alimentów zapłaconych na rzecz
tej osoby.
2.
W przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego dochód rodziny ustala się na
podstawie przeciętnej liczby hektarów przeliczeniowych znajdujących się w posiadaniu
rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.
3.
W przypadku gdy członek rodziny osiąga dochody poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej,
dokonuje się ich przeliczenia na podstawie średniego kursu walut obcych ogłaszanego
przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego roku kalendarzowego, z którego
dochód członków rodziny stanowi podstawę ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych.
4.
W przypadku gdy członek rodziny uzyska poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej dochód,
po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, przeliczenia tego dochodu dokonuje
się na podstawie średniego kursu walut obcych z ostatniego dnia roboczego miesiąca
następującego po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu.
§ 16.
1.
Ustalając dochód rodziny, nie uwzględnia się dochodu uzyskiwanego przez zaginionego
małżonka, a ustalając dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie, nie uwzględnia się
tego małżonka.
2.
W przypadku gdy małżonek osoby otrzymującej świadczenia rodzinne lub ubiegającej się
o świadczenia rodzinne zaginął, ustalając prawo do świadczeń rodzinnych, uwzględnia
się zaświadczenie właściwej w sprawie jednostki Policji o przyjęciu zgłoszenia zaginięcia
małżonka, a w przypadku cudzoziemców - właściwej instytucji.
§ 17.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 sierpnia 2017 r.4)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania w sprawach o
świadczenia rodzinne (Dz. U. poz. 2284), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego
rozporządzenia, na podstawie art. 40 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie
niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz. U. poz. 1428).
1)
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kieruje działem administracji rządowej
- rodzina, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia
17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej (Dz. U. poz. 1905).
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r.
poz. 1579 oraz z 2017 r. poz. 60, 624, 777, 1321 i 1428.
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r.
poz. 2048 oraz z 2017 r. poz. 60, 528, 648, 859, 1089, 1428 i 1448.
4)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania w sprawach o
świadczenia rodzinne (Dz. U. poz. 2284), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego
rozporządzenia, na podstawie art. 40 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie
niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz. U. poz. 1428).