Rozporządzenie Ministra Rozwojuz dnia 2 czerwca 2016 r.w sprawie prostych zbiorników ciśnieniowych 1)Minister Rozwoju kieruje działem administracji rządowej - gospodarka, na podstawie
§ 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r.
w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju (Dz. U. poz. 1895).
Spis treści
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 12 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku zarządza się, co następuje:
Rozdział 1
Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
wymagania dla prostych zbiorników ciśnieniowych produkowanych seryjnie, zwanych dalej
„zbiornikami”;
2)
procedury oceny zgodności;
3)
zakres dokumentacji technicznej zbiorników;
4)
sposób oznakowania zbiorników;
5)
elementy deklaracji zgodności.
§ 2.
Przepisy rozporządzenia stosuje się do dowolnych spawanych zbiorników o nadciśnieniu
wewnętrznym wyższym od 0,5 bara, przeznaczonych do przechowywania powietrza lub azotu,
nieogrzewanych płomieniem oraz spełniających łącznie następujące warunki:
1)
części i zespoły mające wpływ na wytrzymałość zbiornika poddawanego ciśnieniu są wykonane
ze stali jakościowej niestopowej lub z aluminium niestopowego, lub ze stopów aluminium
nieutwardzalnych przez starzenie;
2)
składa się z następujących elementów:
a)
części walcowej o przekroju kołowym zamkniętej dnami wypukłymi o wypukłości skierowanej
na zewnątrz lub dnami płaskimi będącymi figurami obrotowymi o tej samej osi, co oś
części walcowej,
b)
z dwóch den wypukłych o wypukłości skierowanej na zewnątrz i będących figurami obrotowymi
o tej samej osi;
3)
najwyższe ciśnienie robocze zbiornika nie przekracza 30 barów, a iloczyn najwyższego
ciśnienia roboczego i pojemności zbiornika (PS × V) nie przekracza 10 000 barów x
litr;
4)
najniższa temperatura robocza zbiornika nie jest niższa niż ‒50°C, a najwyższa temperatura
robocza zbiornika nie jest wyższa niż 300°C dla zbiorników stalowych oraz 100°C dla
zbiorników z aluminium lub jego stopów.
§ 3.
Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do zbiorników:
1)
zaprojektowanych specjalnie do zastosowań jądrowych, których awaria może spowodować
emisję radioaktywną;
2)
specjalnie przeznaczonych do zainstalowania na statkach morskich lub powietrznych,
lub przeznaczonych do ich napędu;
3)
gaśnic.
§ 4.
Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:
1)
ciśnienie obliczeniowe, oznaczone symbolem „P” - nadciśnienie przyjęte przez producenta
i stosowane w celu określenia grubości ścianki elementów ciśnieniowych zbiornika,
wyrażone w barach;
2)
najwyższe ciśnienie robocze, oznaczone symbolem „PS” - najwyższe nadciśnienie, które
może powstać w normalnych warunkach użytkowania zbiornika, wyrażone w barach;
3)
najniższa temperatura robocza, oznaczona symbolem „Tmin” - najniższą ustabilizowaną temperaturę ścianki zbiornika w normalnych warunkach
użytkowania zbiornika, wyrażoną w stopniach Celsjusza (°C);
4)
najwyższa temperatura robocza, oznaczona symbolem „Tmax” - najwyższą ustabilizowaną temperaturę, którą ścianka zbiornika może osiągnąć w
normalnych warunkach użytkowania zbiornika, wyrażoną w stopniach Celsjusza (°C);
5)
granica plastyczności, oznaczona symbolem „ReT” - wartość w najwyższej temperaturze roboczej „Tmax”,wyrażoną w N/mm2:
a)
górnej granicy plastyczności, oznaczonej symbolem „ReH” i wyrażonej w N/mm2, w przypadku materiału posiadającego górną i dolną granicę plastyczności, lub
b)
umownej granicy plastyczności przy wydłużeniu 0,2%, oznaczonej symbolem „Rp0,2” i wyrażonej w N/mm2, lub
c)
umownej granicy plastyczności przy wydłużeniu 1,0%, oznaczonej symbolem „Rp1,0” i wyrażonej w N/mm2, w przypadku aluminium niestopowego;
6)
typoszeregi zbiorników - proste zbiorniki ciśnieniowe różniące się od prototypu średnicą,
o ile spełnione zostaną wymagania, o których mowa w części II w ust. 9-11 załącznika
nr 1 do rozporządzenia, lub długością części walcowej w przypadku, gdy:
a)
prototyp ma jedno dzwono płaszcza lub więcej oraz dna, warianty w typoszeregu mają
przynajmniej jedno dzwono płaszcza; zmienione długości powodujące konieczność modyfikacji
otworów kontrolnych lub rewizyjnych muszą być uwidocznione na rysunku każdego wariantu,
b)
prototyp ma tylko dwa dna wypukłe, warianty w typoszeregu nie mają żadnego dzwona
płaszcza; zmienione długości powodujące konieczność modyfikacji otworów kontrolnych
lub rewizyjnych muszą być uwidocznione na rysunku każdego wariantu;
7)
partia zbiorników - zbiorniki tego samego typoszeregu w liczbie nie większej niż 3000
sztuk;
8)
produkcja seryjna - produkcję więcej niż jednego zbiornika tego samego typoszeregu
wytwarzanego w danym okresie, w ciągłym procesie produkcyjnym według wspólnego projektu
i przy zastosowaniu tego samego procesu produkcyjnego;
9)
dokument kontroli - dokument, w którym producent materiałów poświadcza, że dostarczone
wyroby spełniają wymagania określone w zamówieniu, i podaje wyniki rutynowych badań
kontrolnych w zakładzie, w szczególności badań składu chemicznego i własności mechanicznych
przeprowadzonych na wyrobach wytworzonych w tym samym procesie produkcyjnym, ale niekoniecznie
z partii produktów dostarczonych;
10)
instrukcja - dokument dołączany do każdego zbiornika wprowadzonego do obrotu lub oddawanego
do użytku obejmujący:
a)
dane, o których mowa w § 10 ust. 1, z wyjątkiem numeru serii zbiornika lub partii,
b)
informacje dotyczące:
-
-przeznaczenia zbiornika,
-
-konserwacji i instalowania zbiornika wpływających na jego bezpieczeństwo.
§ 5.
Elementy deklaracji zgodności określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
Rozdział 2
Wymagania dotyczące projektowania i wytwarzania zbiorników
§ 6.
1.
Wprowadzane do obrotu zbiorniki kategorii, dla których iloczyn PS × V jest większy
niż 50 barów x litr, spełniają wymagania określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
2.
Wprowadzane do obrotu zbiorniki kategorii, dla których iloczyn PS × V nie jest większy
niż 50 barów x litr, są projektowane i wytwarzane zgodnie z uznaną praktyką inżynierską.
Rozdział 3
Procedury oceny zgodności i zakres dokumentacji technicznej
§ 7.
Procedury oceny zgodności i zakres dokumentacji technicznej określa załącznik nr 3
do rozporządzenia.
§ 8.
1.
Zbiorniki, dla których iloczyn PS × V jest większy niż 50 barów x litr, przed rozpoczęciem
wytwarzania, są poddawane badaniu typu UE (moduł B), określonemu w części I załącznika
nr 3 do rozporządzenia.
2.
W przypadku zbiorników:
1)
produkowanych zgodnie z normami zharmonizowanymi, badanie typu UE (moduł B) prowadzone
jest zgodnie z wyborem producenta w jeden z następujących dwóch sposobów:
a)
ocena odpowiedniości projektu technicznego zbiornika poprzez zbadanie dokumentacji
technicznej i dowodów potwierdzających, o których mowa w części I w ust. 3 pkt 4 załącznika
nr 3 do rozporządzenia, bez badania próbek (moduł B - typ projektu),
b)
ocena odpowiedniości projektu technicznego zbiornika poprzez zbadanie dokumentacji
technicznej, dowodów potwierdzających, o których mowa w części I w ust. 3 pkt 4 załącznika
nr 3 do rozporządzenia, oraz badanie prototypu reprezentatywnego dla przewidywanej
produkcji kompletnego zbiornika (moduł B - typ produkcji);
2)
produkowanych niezgodnie lub częściowo niezgodnie z normami zharmonizowanymi, producent
przedkłada do zbadania prototyp reprezentatywny dla przewidywanej produkcji kompletnego
zbiornika oraz dokumentację techniczną i dowody potwierdzające, o których mowa w części
I w ust. 3 pkt 4 załącznika nr 3 do rozporządzenia, umożliwiające zbadanie i ocenę
odpowiedniości projektu technicznego zbiornika (moduł B - typ produkcji).
§ 9.
1.
Przeprowadza się procedurę oceny zgodności przed wprowadzeniem do obrotu zbiorników,
dla których:
1)
iloczyn PS V jest większy niż 3000 bar x litr - zgodności z typem na podstawie wewnętrznej
kontroli produkcji oraz badanie zbiorników pod nadzorem (moduł C1), o której mowa
w części II załącznika nr 3 do rozporządzenia;
2)
iloczyn PS V jest większy niż 200 bar x litr, ale nie większy niż 3000 bar x litr,
zgodnie z wyborem producenta, procedurze:
a)
zgodności z typem w oparciu o wewnętrzną kontrolę produkcji oraz badanie zbiorników
pod nadzorem (moduł C1), o której mowa w części II załącznika nr 3 do rozporządzenia,
lub
b)
zgodności z typem w oparciu o wewnętrzną kontrolę produkcji oraz kontrole zbiorników
pod nadzorem w losowo wybranych odstępach czasu (moduł C2), o której mowa w części
III załącznika nr 3 do rozporządzenia;
3)
iloczyn PS V jest nie większy niż 200 bar x litr, ale przekracza 50 bar x litr, zgodnie
z wyborem producenta, procedurze:
a)
zgodności z typem w oparciu o wewnętrzną kontrolę produkcji oraz badanie zbiorników
pod nadzorem (moduł C1), o której mowa w części II załącznika nr 3 do rozporządzenia,
lub
b)
zgodności z typem w oparciu o wewnętrzną kontrolę produkcji (moduł C), o której mowa
w części IV załącznika nr 3 rozporządzenia.
2.
Zapisy i korespondencja dotycząca procedur oceny zgodności, o których mowa w § 8 i
§ 9, są sporządzane w języku polskim lub w języku akceptowanym przez jednostkę notyfikowaną.
Rozdział 4
Sposób oznakowania zbiorników
§ 10.
1.
Na zbiornikach albo na ich tabliczce znamionowej umieszcza się następujące dane:
1)
maksymalne ciśnienie robocze (PS w barach);
2)
maksymalna temperatura robocza (Tmax w °C);
3)
minimalna temperatura robocza (Tmin w °C);
4)
pojemność zbiornika (V w litrach);
5)
nazwa, zarejestrowana nazwa handlowa lub zarejestrowany znak towarowy i kontaktowy
adres pocztowy producenta;
6)
nazwa typu, numer partii lub serii zbiornika.
2.
Na zbiornikach, dla których iloczyn PS × V jest większy niż 50 barów x litr, albo
na zamieszczonej na nich tabliczce znamionowej umieszcza się dane, o których mowa
w ust. 1, oznakowanie CE oraz dwie ostatnie cyfry roku, w którym CE zostało zamieszczone.
3.
Za oznakowaniem CE podaje się numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej biorącej
udział w procedurze oceny zgodności z typem zbiorników na etapie wewnętrznej kontroli
produkcji.
4.
Za oznakowaniem CE oraz za numerem identyfikacyjnym jednostki notyfikowanej można
umieścić wszelkiego rodzaju znaki wskazujące na szczególne zagrożenie lub zastosowanie.
5.
Tabliczkę znamionową projektuje się w taki sposób, aby nie było możliwe jej ponowne
użycie i aby zawierała wolne miejsce pozwalające na zamieszczenie innych informacji.
Rozdział 5
Przepis końcowy
§ 11.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.3)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia
23 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla prostych zbiorników ciśnieniowych
(Dz. U. poz. 2171), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia,
zgodnie z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności
i nadzoru rynku (Dz. U. poz. 542).
1)
Minister Rozwoju kieruje działem administracji rządowej - gospodarka, na podstawie
§ 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r.
w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju (Dz. U. poz. 1895).
2)
Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego
i Rady 2014/29/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw
członkowskich odnoszących się do udostępniania na rynku prostych zbiorników ciśnieniowych
(Dz. Urz. UE L 96 z 29.03.2014, str. 45).
3)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia
23 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla prostych zbiorników ciśnieniowych
(Dz. U. poz. 2171), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia,
zgodnie z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności
i nadzoru rynku (Dz. U. poz. 542).
Załącznik nr 1 - Wymagania dotyczące projektowania i wytwarzania zbiorników
Część I.
Materiały
1.
Materiały przeznaczone do wytwarzania zbiorników należy dobierać zgodnie z przewidywanym
zastosowaniem tych zbiorników oraz powinny one spełniać wymagania, o których mowa
w ust. 2-12.
2.
Materiały stosowane do produkcji elementów ciśnieniowych zbiorników są:
1)
spawalne;
2)
plastyczne i odporne na obciążenia udarowe tak, aby pęknięcia występujące w najniższej
temperaturze roboczej nie powodowały fragmentacji zbiornika ani nie miały charakteru
kruchego;
3)
odporne na starzenie.
3.
Materiały przeznaczone do wytwarzania zbiorników stalowych oprócz wymagań, o których
mowa w ust. 2, powinny spełniać wymagania określone w ust. 6-7.
4.
Materiały przeznaczone do wytwarzania zbiorników aluminiowych oprócz wymagań, o których
mowa w ust. 2, powinny spełniać wymagania określone w ust. 8-9.
5.
Materiały przeznaczone do wytwarzania zbiorników stalowych i aluminiowych powinny
być dostarczone z dokumentem kontroli, o którym mowa w § 4 pkt 9 rozporządzenia.
6.
Stale jakościowe niestopowe stosowane do wytwarzania zbiorników spełniają następujące
wymagania:
1)
są uspokojone i dostarczone w stanie znormalizowanym lub w równoważnym stanie obróbki
cieplnej;
2)
mają zawartość węgla w wyrobie poniżej 0,25%, a siarki i fosforu poniżej 0,05% dla
każdego z tych składników.
7.
Stale jakościowe niestopowe w wyrobie posiadają następujące właściwości wytrzymałościowe:
1)
największą wytrzymałość na rozciąganie, oznaczoną symbolem Rm, max, mniejszą niż 580 N/mm2;
2)
wydłużenie przy zerwaniu:
a)
dla próbek pobranych równolegle do kierunku walcowania:
-
-o grubości ≥ 3 mm: A ≥ 22%,
-
-dla grubości < 3 mm: A80mm ≥ 17%,
b)
dla próbek pobranych poprzecznie do kierunku walcowania:
-
-grubość ≥ 3 mm: A ≥ 20%,
-
-grubość < 3 mm: A80 mm ≥ 15%;
3)
średnia udarność oznaczona symbolem „KCV” w najniższej temperaturze roboczej dla trzech
próbek pobranych równolegle do kierunku walcowania wynosi co najmniej 35 J/cm2. Najwyżej jeden wynik z tych trzech próbek może być niższy niż 35 J/cm2, ale nie niższy niż 25 J/cm2;
4)
w przypadku stali przeznaczonych do produkcji zbiorników, dla których najniższa temperatura
robocza jest niższa niż −10°C i których grubość ścianki jest większa niż 5 mm, udarność
powinna być sprawdzona.
8.
Aluminium niestopowe, stosowane do wytwarzania zbiorników aluminiowych, zawiera nie
mniej niż 99,5% czystego aluminium, a stopy aluminium nieutwardzalne przez starzenie
wykazują odpowiednią odporność na korozję międzykrystaliczną w najwyższej temperaturze
roboczej, a także powinno:
1)
być dostarczane w stanie wyżarzonym;
2)
mieć następujące własności wytrzymałościowe:
a)
największa wytrzymałość na rozciąganie, oznaczona symbolem Rm, max, nie większa niż 350 N/mm2,
b)
wydłużenie przy zerwaniu wynosi:
-
-A ≥ 16% dla próbek pobranych równolegle do kierunku walcowania,
-
-A ≥ 14% dla próbek pobranych poprzecznie do kierunku walcowania.
9.
Materiały spawalnicze stosowane do wykonywania spoin na zbiorniku lub do jego produkcji
są odpowiednie do materiałów łączonych i zgodne z nimi pod względem własności.
10.
Elementy wpływające na wytrzymałość zbiornika, w szczególności śruby i nakrętki, powinny
być wykonane z materiałów, o których mowa w ust. 2-4, lub z innych rodzajów stali,
aluminium lub odpowiedniego stopu aluminium, zgodnych pod względem własności z materiałami
zastosowanymi do produkcji elementów ciśnieniowych.
11.
Materiały do wykonania elementów, o których mowa w ust. 10, powinny mieć przy najniższej
temperaturze roboczej odpowiednie wydłużenie przy zerwaniu oraz energię rozerwania.
12.
Wszystkie elementy nieciśnieniowe zbiorników spawanych są wykonane z materiałów o
własnościach zgodnych z własnościami materiałów na elementy, z którymi są łączone
za pomocą spawania.
Część II.
Projekt
1.
W przypadku projektowania zbiornika określa się jego zastosowanie oraz następujące
parametry:
1)
najniższą temperaturę roboczą Tmin;
2)
najwyższą temperaturę roboczą Tmax;
3)
najwyższe ciśnienie robocze PS.
2.
W przypadku przyjęcia najniższej temperatury roboczej wyższej niż −10°C wymagania
jakościowe w odniesieniu do materiałów powinny być spełnione w temperaturze −10°C.
3.
Zbiorniki projektowane są w sposób umożliwiający:
1)
przeprowadzenie oględzin wnętrza zbiorników;
2)
opróżnienie zbiorników;
3)
zachowanie własności wytrzymałościowych zbiorników przez cały okres ich użytkowania
zgodnego z zamierzonym przeznaczeniem;
4)
odpowiednie zabezpieczenie przed korozją z uwzględnieniem ich przewidywanego zastosowania.
4.
Dodatkowo, w przewidywanych warunkach zastosowania, należy zapewnić, że:
1)
zbiorniki nie będą poddawane naprężeniom mogącym niekorzystnie wpływać na ich bezpieczną
pracę;
2)
ciśnienie wewnętrzne zbiorników w czasie pracy nie przekracza trwale najwyższego ciśnienia
roboczego PS; dopuszcza się chwilowe jego przekroczenie o nie więcej niż 10%.
5.
Złącza obwodowe i wzdłużne wykonuje się przy zastosowaniu spoin z pełnym przetopem
lub innych spoin zapewniających równoważną niezawodność złącza; dna wypukłe, z wyjątkiem
kulistych, posiadają część walcową.
6.
W przypadku zbiorników o iloczynie PS × V nie większym niż 3000 barów x litr, producent
określa grubość ścianki zbiornika na podstawie jednej z metod podanych w ust. 9-11.
7.
W przypadku zbiorników o iloczynie PS × V większym niż 3000 barów x litr lub gdy najwyższa
temperatura robocza przekracza 100°C, grubość ścianki zbiornika określa się metodą
określoną w ust. 9-10.
8.
Rzeczywista grubość ścianki części walcowej i den zbiornika wykonanego ze stali wynosi
- co najmniej 2 mm, a z aluminium lub stopów aluminium - co najmniej 3 mm.
9.
Stosując metodę obliczeniową, najmniejszą grubość ścianek elementów ciśnieniowych
należy obliczyć z uwzględnieniem występujących naprężeń oraz następujących wymagań:
1)
przyjęte ciśnienie obliczeniowe nie może być niższe niż przyjęte najwyższe ciśnienie
robocze PS;
2)
dopuszczalne naprężenie błonowe nie powinno przekraczać mniejszej z dwu wartości 0,6
ReT i 0,3 Rm, gdzie Rm oznacza wytrzymałość na rozciąganie. W celu określenia dopuszczalnego naprężenia
producent przyjmuje najmniejsze wartości ReT i Rm gwarantowane przez producenta materiału.
10.
W przypadku gdy w części walcowej zbiornika wykonano jedno lub więcej spawanych złączy
wzdłużnych wykonanych w procesie spawania nieautomatycznego, grubość ścianki obliczoną
w sposób, o którym mowa w ust. 9, należy pomnożyć przez współczynnik 1,15.
11.
Stosując metodę doświadczalną, grubość ścianki należy wyznaczać w ten sposób, aby
zbiornik mógł wytrzymać w temperaturze otoczenia ciśnienie równe co najmniej pięciokrotnemu
najwyższemu ciśnieniu roboczemu, przy trwałym odkształceniu obwodowym nie większym
niż 1%.
Część III.
Procesy produkcji
1.
Zbiorniki są wytwarzane i poddawane kontroli podczas produkcji, zgodnie z procedurami
określonymi w części II, III lub IV załącznika nr 3 do rozporządzenia.
2.
Przygotowanie elementów składowych zbiornika, w szczególności formowanie i ukosowanie
krawędzi, nie może powodować powstawania żadnych wad powierzchniowych lub pęknięć
ani zmian własności wytrzymałościowych, które mogą mieć niekorzystny wpływ na bezpieczeństwo
zbiorników.
3.
Spoiny oraz przyległe do nich strefy powinny wykazywać podobne własności co materiały
łączone oraz nie mogą wykazywać niezgodności zewnętrznych i wewnętrznych niekorzystnie
wpływających na bezpieczeństwo zbiorników.
4.
Złącza spawane wykonywane są przez spawaczy lub operatorów o odpowiednim poziomie
kwalifikacji, zgodnie z zatwierdzonymi instrukcjami technologicznymi. Zatwierdzenia
instrukcji i badania kwalifikacyjne przeprowadzane są przez jednostki notyfikowane.
5.
Producent zapewnia również podczas produkcji stałą jakość spawania przez przeprowadzanie
odpowiednich badań według stosownych procedur. Z badań tych powinien być sporządzany
protokół.
Załącznik nr 2 - Elementy deklaracji zgodności
Deklaracja zgodności zawiera określone we wskazanej kolejności elementy:
1.
Nagłówek „Deklaracja Zgodności (NR XXXX)1)Producent może, ale nie musi podawać nr deklaracji zgodności”
2.
Zbiornik/model zbiornika (wyrób, typ, numer partii lub serii).
3.
Nazwa i adres producenta oraz, w stosownych przypadkach, jego upoważnionego przedstawiciela.
4.
Informację: „Niniejsza deklaracja zgodności wydana zostaje na wyłączną odpowiedzialność
producenta.”.
5.
Przedmiot deklaracji (identyfikacja zbiornika umożliwiająca odtworzenie jego historii;
można dołączyć ilustrację, jeżeli jest to niezbędne do identyfikacji zbiornika).
6.
Informację: „Wymieniony powyżej przedmiot niniejszej deklaracji jest zgodny z następującymi
wymaganiami unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego:”.
7.
Odwołanie do odpowiednich norm zharmonizowanych, które zastosowano, lub innych specyfikacji
technicznych, w stosunku do których deklarowana jest zgodność.
8.
Informację: „… (nazwa i numer jednostki notyfikowanej) przeprowadziła … (opis interwencji)
i wydała certyfikat:”.
9.
Informacje dodatkowe, o ile występują.
10.
Informacja, w czyim imieniu deklaracja zgodności została podpisana, oraz imię, nazwisko,
stanowisko i podpis osoby upoważnionej do sporządzenia deklaracji zgodności, a także
miejsce i data sporządzenia tej deklaracji.
1)
Producent może, ale nie musi podawać nr deklaracji zgodności
Załącznik nr 3 - Procedury oceny zgodności i zakres dokumentacji technicznej
Część I.
Badanie typu UE (moduł B)
1.
Badanie typu UE to ta część procedury oceny zgodności, według której jednostka notyfikowana
bada projekt techniczny zbiornika oraz weryfikuje i poświadcza spełnienie przez projekt
techniczny zbiornika mających zastosowanie wymagań rozporządzenia.
2.
Badanie typu UE należy przeprowadzić, zgodnie z § 8 rozporządzenia, z zastosowaniem
jednej z następujących metod:
1)
oceny odpowiedniości projektu technicznego zbiornika poprzez zbadanie dokumentacji
technicznej i dowodów potwierdzających, o których mowa w ust. 3, oraz badanie prototypu
reprezentatywnego dla przewidywanej produkcji kompletnego zbiornika (moduł B - typ
produkcji);
2)
oceny odpowiedniości projektu technicznego zbiornika poprzez zbadanie dokumentacji
technicznej i dowodów potwierdzających, o których mowa w ust. 3, bez badania prototypu
zbiornika (moduł B - typ projektu).
3.
Producent składa wniosek o przeprowadzenie badania typu UE w wybranej przez siebie
jednostce notyfikowanej, zawierający:
1)
nazwę i adres producenta oraz, w przypadku wniosku składanego przez upoważnionego
przedstawiciela, dodatkowo jego nazwę i adres;
2)
pisemną deklarację, że taki sam wniosek nie został złożony w żadnej innej jednostce
notyfikowanej;
3)
dokumentację techniczną, która umożliwi ocenę zgodności zbiornika z mającymi zastosowanie
wymaganiami rozporządzenia, a w szczególności:
a)
zawiera odpowiednią analizę i ocenę ryzyka,
b)
określa wymagania mające zastosowanie do zbiornika,
c)
obejmuje opis konstrukcji, produkcji i opis działania zbiornika;
d)
zawiera:
-
-opis ogólny zbiornika,
-
-projekt koncepcyjny i rysunki techniczne oraz schematy podzespołów,
-
-opisy i wyjaśnienia, niezbędne do zrozumienia tych rysunków i schematów oraz działania zbiornika,
-
-wykaz norm zharmonizowanych, stosowanych w całości lub częściowo, do których odniesienia opublikowano w Dzienniku Urzędowym UE, a jeżeli te normy zharmonizowane nie zostały zastosowane, opisy rozwiązań przyjętych w celu spełnienia wymagań określonych w niniejszym rozporządzeniu, w tym wykaz innych właściwych zastosowanych specyfikacji technicznych; w przypadku częściowego zastosowania norm zharmonizowanych w dokumentacji technicznej określa się, które części zostały zastosowane,
-
-wyniki dokonanych obliczeń projektowych oraz przeprowadzonych badań,
-
-sprawozdania z badań,
-
-instrukcję, o której mowa w § 4 pkt 10 rozporządzenia,
-
-dokument opisujący w szczególności dobrane materiały, zastosowane procesy spawania, kontrole, które mają być przeprowadzane, istotne szczegóły dotyczące konstrukcji zbiornika;
4)
dowody potwierdzające odpowiedniość technicznego rozwiązania projektowego; w dowodach
tych wymienia się wszelkie wykorzystane dokumenty, zwłaszcza jeżeli nie zastosowano
w całości odnośnych norm zharmonizowanych; dowody potwierdzające obejmują wyniki badań
przeprowadzonych zgodnie z innymi odpowiednimi specyfikacjami technicznymi przez odpowiednie
laboratorium producenta lub przez inne laboratorium badawcze w jego imieniu i na jego
odpowiedzialność.
4.
W przypadku badania prototypu zbiornika dokumentacja techniczna zawiera również:
1)
świadectwa zatwierdzenia zastosowanych technologii spawania i uprawnień spawaczy lub
operatorów spawalniczych;
2)
dokumenty kontroli materiałów zastosowanych do produkcji części i zespołów mających
wpływ na wytrzymałość zbiornika;
3)
sprawozdanie z przeprowadzonych badań i prób lub opis planowanych kontroli.
5.
W odpowiednich przypadkach do wniosku dołącza się prototypy zbiornika reprezentatywne
dla przewidywanej produkcji. Jednostka notyfikowana może zażądać dostarczenia dodatkowych
prototypów zbiornika, jeśli jest to niezbędne do zrealizowania programu badań.
6.
Jednostka notyfikowana:
1)
przeprowadza badanie dokumentacji technicznej i dowodów potwierdzających ocenę odpowiedniości
projektu technicznego zbiornika;
2)
w stosunku do prototypu zbiornika dokonuje:
a)
weryfikacji pod kątem, czy prototyp zbiornika został wyprodukowany zgodnie z dokumentacją
techniczną, czy można go bezpiecznie użytkować w przewidywalnych warunkach roboczych
oraz zidentyfikować części zaprojektowane zgodnie z mającymi zastosowanie postanowieniami
odpowiednich norm zharmonizowanych, jak również części, które zaprojektowano zgodnie
z innymi odpowiednimi specyfikacjami technicznymi,
b)
odpowiednich badań i prób lub zleca ich wykonanie w celu sprawdzenia, czy w przypadku
przyjęcia przez producenta do zastosowania rozwiązań określonych w odpowiednich normach
zharmonizowanych zostały one zastosowane prawidłowo,
c)
odpowiednich badań i prób lub zleca ich wykonanie w celu sprawdzenia, czy w przypadku
gdy rozwiązania określone w odpowiednich normach zharmonizowanych nie zostały zastosowane,
a rozwiązania przyjęte przez producenta, poprzez zastosowanie innych odpowiednich
specyfikacji technicznych, spełniają mające zastosowanie wymagania określone w rozporządzeniu,
d)
uzgodnień z producentem miejsc przeprowadzenia badań i prób;
3)
sporządza sprawozdanie z oceny, w którym odnotowuje działania podjęte zgodnie z pkt
1 i 2 oraz ich wyniki; bez naruszenia swoich zobowiązań wobec organów notyfikujących,
jednostka notyfikowana udostępnia treść tego sprawozdania, w całości lub w części,
wyłącznie za zgodą producenta.
7.
W przypadku gdy typ spełnia wymagania rozporządzenia, jednostka notyfikowana wydaje
producentowi certyfikat badania typu UE, który zawiera w szczególności:
1)
nazwę i adres producenta;
2)
wnioski z badań;
3)
ewentualne warunki jego ważności oraz dane niezbędne do identyfikacji zatwierdzonego
typu;
4)
załączniki, o których mowa w ust. 8.
8.
Certyfikat badania typu UE i załączniki do niego zawierają istotne informacje dotyczące:
1)
oceny zgodności produkowanych zbiorników z badanym typem,
2)
kontroli w trakcie eksploatacji,
3)
warunków wydania certyfikatu badania typu UE, oraz
4)
opisy i rysunki niezbędne do zidentyfikowania typu.
9.
Zmiany w powszechnie uznanym stanie wiedzy technicznej wskazujące, że zatwierdzony
typ może nie spełniać już odpowiednich wymagań rozporządzenia, są obserwowane przez
jednostkę notyfikowaną, a w przypadku zmian ustala ona, czy zmiany takie wymagają
dalszego badania.
10.
W przypadku potrzeby przeprowadzenia dalszych badań jednostka notyfikowana informuje
o tym producenta.
11.
O wszystkich modyfikacjach wprowadzonych do zatwierdzonego typu mogących wpływać na
zgodność zbiornika z wymaganiami zawartymi w rozporządzeniu lub warunkami ważności
tego certyfikatu producent informuje jednostkę notyfikowaną, która posiada dokumentację
techniczną dotyczącą certyfikatu badania typu UE.
12.
Modyfikacje, o których mowa w ust. 11, wymagają dodatkowego zatwierdzenia w formie
aneksu do pierwotnego certyfikatu badania typu UE.
Część II.
Zgodność z typem w oparciu o wewnętrzną kontrolę produkcji oraz badanie zbiorników pod nadzorem (moduł C1)
1.
Zgodność z typem w oparciu o wewnętrzną kontrolę produkcji oraz badanie zbiorników
pod nadzorem to ta część procedury oceny zgodności, w której producent wywiązuje się
z obowiązków określonych w ust. 2-4 oraz na swoją wyłączną odpowiedzialność zapewnia
i oświadcza, że dane zbiorniki są zgodne z typem opisanym w certyfikacie badania typu
UE i spełniają mające zastosowanie wymagania rozporządzenia.
2.
Przed rozpoczęciem produkcji producent:
1)
wprowadza wszelkie niezbędne środki, aby proces produkcji i jego monitorowanie zapewniały
zgodność wytworzonych zbiorników z typem opisanym w certyfikacie badania typu UE oraz
z mającymi zastosowanie wymaganiami rozporządzenia;
2)
dostarcza wybranej przez siebie jednostce notyfikowanej wszelkie niezbędne informacje,
w szczególności:
a)
dokumentację techniczną, która powinna zawierać również:
-
-świadectwa zatwierdzenia stosowanych technologii spawania i uprawnień spawaczy lub operatorów spawalniczych,
-
-dokumenty kontroli materiałów zastosowanych do produkcji części i zespołów mających wpływ na wytrzymałość zbiornika,
-
-sprawozdanie z przeprowadzonych badań i prób,
b)
plan kontroli opisujący odpowiednie badania i próby, które powinny być przeprowadzone
podczas produkcji, wraz z dotyczącymi ich procedurami oraz częstotliwość przeprowadzania
tych badań i testów,
c)
certyfikat badania typu UE.
3.
Kontrole zbiorników przeprowadzane są następująco:
1)
dla każdego wytworzonego egzemplarza zbiornika jednostka notyfikowana przeprowadza
odpowiednie badania i próby w celu zweryfikowania zgodności zbiornika z typem opisanym
w certyfikacie badania typu UE oraz z mającymi zastosowanie wymaganiami rozporządzenia,
zgodnie z następującymi punktami:
a)
producent przedstawia swoje zbiorniki w formie jednolitych partii i wprowadza wszelkie
niezbędne środki zmierzające do tego, aby proces produkcyjny zapewniał jednorodność
wszystkich wyprodukowanych partii,
b)
w przypadku poddawania badaniom partii jednostka notyfikowana upewnia się, że zbiorniki
zostały wyprodukowane i sprawdzone zgodnie z dokumentacją techniczną, oraz przeprowadza
próbę hydrauliczną lub próbę pneumatyczną o równoważnym skutku, w stosunku do każdego
zbiornika z partii przy ciśnieniu Ph równym 1,5 ciśnienia obliczeniowego, w celu sprawdzenia
wytrzymałości zbiornika. Próba pneumatyczna podlega zatwierdzeniu w organie właściwej
jednostki dozoru technicznego,
c)
jednostka notyfikowana przeprowadza ponadto badania na próbkach pobranych z reprezentatywnych
próbek produkcyjnych lub ze zbiornika, według wyboru producenta, w celu sprawdzenia
jakości spoin. Badania są przeprowadzane na spoinach wzdłużnych. Jeżeli jednak zastosowano
różne metody spawania dla spoin wzdłużnych i obwodowych, to badania są powtarzane
na spoinach obwodowych,
d)
w przypadku zbiorników, dla których zastosowano metodę doświadczalną, o której mowa
w części II w ust. 11 załącznika nr 1 do rozporządzenia, badania próbek zastępuje
się próbą hydrauliczną na pięciu zbiornikach pobranych losowo z każdej partii w celu
sprawdzenia, czy są one zgodne z wymaganiami określonymi w części II w ust. 11 załącznika
nr 1 do rozporządzenia,
e)
w przypadku zaakceptowanych partii jednostka notyfikowana umieszcza swój numer identyfikacyjny
lub zleca jego umieszczenie na każdym zbiorniku i sporządza pisemny certyfikat zgodności
odnoszący się do przeprowadzonych badań i prób; wszystkie zbiorniki w partii mogą
zostać wprowadzone do obrotu, z wyjątkiem tych, które nie przeszły pomyślnie próby
hydraulicznej lub pneumatycznej,
f)
jeśli partia zostaje odrzucona, jednostka notyfikowana wprowadza właściwe środki w
celu uniemożliwienia wprowadzenia tej partii do obrotu. W przypadku częstego odrzucania
partii jednostka notyfikowana może zawiesić weryfikację statystyczną,
g)
producent powinien być w stanie dostarczyć na żądanie właściwych organów certyfikat
zgodności wydany przez jednostkę notyfikowaną, o którym mowa w lit. e;
2)
jednostka notyfikowana dostarcza państwu członkowskiemu, które ją notyfikowało, oraz
- na wniosek - innym jednostkom notyfikowanym, innym państwom członkowskim i Komisji
Europejskiej kopie sprawozdań z kontroli;
3)
na odpowiedzialność jednostki notyfikowanej producent umieszcza podczas procesu produkcji
numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej.
4.
Oznakowanie CE umieszczane jest na każdym egzemplarzu zbiornika zgodnym z typem opisanym
w certyfikacie badania typu UE oraz mającymi zastosowanie wymaganiami rozporządzenia.
Część III.
Zgodność z typem w oparciu o wewnętrzną kontrolę produkcji oraz nadzorowaną kontrolę zbiorników w losowo wybranych odstępach czasu (moduł C2)
1.
Zgodność z typem w oparciu o wewnętrzną kontrolę produkcji oraz nadzorowaną kontrolę
zbiorników w losowo wybranych odstępach czasu to ta część procedury oceny zgodności,
w której producent wywiązuje się ze zobowiązań przedstawionych w ust. 2-4 oraz na
swoją wyłączną odpowiedzialność zapewnia i oświadcza, że dane zbiorniki są zgodne
z typem opisanym w certyfikacie badania typu UE i spełniają mające zastosowanie wymagania
rozporządzenia.
2.
Produkcja jest kontrolowana następująco:
1)
producent wprowadza wszelkie niezbędne środki, aby proces produkcji i jego monitorowanie
zapewniały zgodność wytworzonych zbiorników z typem opisanym w certyfikacie badania
typu UE oraz z mającymi do nich zastosowanie wymaganiami niniejszego rozporządzenia;
2)
przed rozpoczęciem produkcji producent dostarcza wybranej przez siebie jednostce notyfikowanej
wszelkie niezbędne do zbadania i weryfikacji dokumenty oraz informacje w celu poświadczenia
ich zgodności z certyfikatem badania typu UE, w szczególności:
a)
dokumentację techniczną, która zawiera:
-
-świadectwa zatwierdzenia stosowanych technologii spawania i uprawnień spawaczy lub operatorów spawalniczych,
-
-dokumenty kontroli materiałów zastosowanych do produkcji części i zespołów mających wpływ na wytrzymałość zbiornika,
-
-sprawozdanie z przeprowadzonych badań i prób,
b)
certyfikat badania typu UE,
c)
dokument opisujący procesy produkcji i wszystkie wcześniej określone systematyczne
środki wprowadzane w celu zapewnienia zgodności zbiorników z typem opisanym w certyfikacie
badania typu UE, który zawiera:
-
-opis środków wykorzystywanych do produkcji i kontroli, odpowiednich do konstrukcji zbiorników,
-
-plan kontroli opisujący odpowiednie badania i próby, które powinny być przeprowadzone podczas produkcji, wraz z dotyczącymi ich procedurami oraz częstotliwość przeprowadzania tych badań i prób,
-
-zobowiązanie do przeprowadzania badań i prób zgodnie z planem kontroli oraz do przeprowadzenia próby hydraulicznej lub - za zgodą organu właściwej jednostki dozoru technicznego - próby pneumatycznej na każdym wytworzonym zbiorniku przy ciśnieniu równym 1,5 ciśnienia obliczeniowego; za przeprowadzenie tych badań i prób odpowiedzialny powinien być wykwalifikowany personel, niezależny od personelu produkcyjnego; z badań należy sporządzić protokół,
-
-adresy miejsc produkcji i składowania oraz datę rozpoczęcia produkcji.
3.
Kontrole zbiorników przeprowadza się następująco:
1)
jednostka notyfikowana, w celu weryfikacji jakości wewnętrznych kontroli zbiorników,
przeprowadza kontrole, bądź zleca ich przeprowadzenie, na losowo wybranych próbach
w losowych odstępach czasu określonych przez tę jednostkę, z uwzględnieniem m.in.
złożoności technicznej zbiorników oraz skali produkcji; w celu kontroli zgodności
zbiornika z typem opisanym w certyfikacie badania typu UE oraz z odpowiednimi wymaganiami
rozporządzenia należy zbadać odpowiednią próbkę gotowych zbiorników, pobraną przez
jednostkę notyfikowaną na miejscu przed wprowadzeniem zbiorników do obrotu, oraz przeprowadzić
odpowiednie badania określone w odpowiednich częściach norm zharmonizowanych lub przeprowadzić
próby równoważne określone w innych odpowiednich specyfikacjach technicznych;
2)
jednostka notyfikowana upewnia się również, czy producent faktycznie sprawdza seryjnie
produkowane zbiorniki zgodnie z wymaganiami określonymi w ust. 2 pkt 2 lit. c;
3)
w przypadku gdy próbka nie spełnia dopuszczalnego poziomu jakości, jednostka notyfikowana
podejmuje odpowiednie rozstrzygnięcia w stosowanej procedurze akceptacyjnej pobierania
próbek, która ma na celu ustalenie, czy proces wytwarzania danego zbiornika odbywa
się w dopuszczalnych granicach z punktu widzenia zapewnienia zgodności zbiornika;
4)
jednostka notyfikowana dostarcza państwu członkowskiemu, które ją notyfikowało, oraz
- na wniosek - innym jednostkom notyfikowanym, innym państwom członkowskim i Komisji
kopie sporządzonych przez siebie sprawozdań z kontroli;
5)
na odpowiedzialność jednostki notyfikowanej producent umieszcza podczas procesu produkcji
numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej.
4.
Oznakowanie CE umieszczane jest na każdym egzemplarzu zbiornika zgodnym z typem opisanym
w certyfikacie badania typu UE oraz mającymi zastosowanie wymaganiami rozporządzenia.
Część IV.
Zgodność z typem w oparciu o wewnętrzną kontrolę produkcji (moduł C)
1.
Zgodność z typem w oparciu o wewnętrzną kontrolę produkcji to ta część procedury oceny
zgodności, w której producent wywiązuje się ze zobowiązań przedstawionych w ust. 2
i 3 oraz zapewnia i oświadcza, że dane zbiorniki są zgodne z typem opisanym w certyfikacie
badania typu UE i spełniają wymagania rozporządzenia mające do nich zastosowanie.
2.
Produkcja kontrolowana jest następująco:
1)
producent wprowadza wszelkie niezbędne środki, aby proces produkcji i jego monitorowanie
zapewniały zgodność wytworzonych zbiorników z typem opisanym w certyfikacie badania
typu UE oraz z mającymi zastosowanie wymaganiami rozporządzenia;
2)
przed rozpoczęciem produkcji producent dostarcza jednostce notyfikowanej, która wystawiła
certyfikat badania typu UE, wszelkie niezbędne informacje, w szczególności:
a)
świadectwa zatwierdzenia stosowanych technologii spawania i uprawnień spawaczy lub
operatorów spawalniczych,
b)
dokumenty kontroli materiałów zastosowanych do produkcji części i zespołów mających
wpływ na wytrzymałość zbiornika,
c)
sprawozdanie z przeprowadzonych badań i prób,
d)
dokument opisujący procesy produkcji i wszystkie wcześniej określone systematyczne
środki wprowadzane w celu zapewnienia zgodności zbiorników z typem opisanym w certyfikacie
badania typu UE, który zawiera:
-
-opis środków wykorzystywanych do produkcji i kontroli, odpowiednich do konstrukcji zbiorników,
-
-plan kontroli opisujący odpowiednie badania i próby, które powinny być przeprowadzone podczas produkcji, wraz z dotyczącymi ich procedurami oraz częstotliwość przeprowadzania tych badań i prób,
-
-zobowiązanie do przeprowadzania badań i prób zgodnie z planem kontroli oraz do przeprowadzania próby hydraulicznej lub - za zgodą organu właściwej jednostki dozoru technicznego - próby pneumatycznej na każdym wytworzonym zbiorniku przy ciśnieniu równym 1,5 ciśnienia obliczeniowego; za przeprowadzenie tych badań i prób odpowiedzialny powinien być wykwalifikowany personel, niezależny od personelu produkcyjnego; badania te powinny być przedmiotem sprawozdania,
-
-adresy miejsc produkcji i składowania oraz datę rozpoczęcia produkcji;
3)
jednostka notyfikowana bada te dokumenty przed datą rozpoczęcia produkcji w celu poświadczenia
ich zgodności z certyfikatem badania typu UE.
3.
Oznakowanie CE umieszczane jest na każdym egzemplarzu zbiornika zgodnym z typem opisanym
w certyfikacie badania typu UE oraz mającymi zastosowanie wymaganiami rozporządzenia.