Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowejz dnia 12 sierpnia 2016 r.w sprawie inspekcji jachtów morskich, instrukcji bezpieczeństwa jachtu morskiego i
wzoru karty bezpieczeństwa jachtu morskiego
Spis treści
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 23 ust. 5 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
rodzaje, tryb i zakres przeprowadzania inspekcji jachtów morskich, w zależności od
rodzaju i długości jachtu oraz używania jachtu zgodnie z instrukcją bezpieczeństwa;
2)
elementy, jakie zawiera instrukcja bezpieczeństwa jachtu morskiego, oraz wytyczne
dotyczące jej opracowania oraz stosowania;
3)
sposób weryfikowania przez organ inspekcyjny prawidłowości opracowania i sprawdzenia
wpływu stosowania instrukcji bezpieczeństwa jachtu morskiego na poziom ryzyka wystąpienia
zagrożeń zidentyfikowanych w związku z prowadzoną działalnością lub uprawianą żeglugą;
4)
wzór karty bezpieczeństwa jachtu morskiego.
§ 2.
Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do:
1)
jachtów regatowych rozumianych jako jachty morskie przeznaczone wyłącznie do regat
i zawodów sportowych, posiadające klasę regatową i ważny certyfikat wydany przez polski
związek sportowy, oraz wiosłowych łodzi regatowych, uczestniczących w treningach lub
regatach na wodach morskich, na akwenach znajdujących się pod stałą obserwacją i osłoną
ratowniczą;
2)
rowerów wodnych, kajaków, desek z żaglem, pontonów pneumatycznych bez napędu, bez
względu na wielkość, oraz innych podobnych jednostek pływających o długości do 5 m,
uprawiających żeglugę tylko w porze dziennej, rozumianej jako okres od wschodu do
zachodu Słońca, na polskich obszarach morskich w odległości do 2 mil morskich od linii
brzegu morskiego;
3)
jachtów rekreacyjnych o długości do 15 m, które dobrowolnie nie zostały poddane inspekcji;
4)
skuterów wodnych używanych wyłącznie do uprawiania sportu lub rekreacji, z wyłączeniem
skuterów używanych do celów, o których mowa w art. 5 pkt 9 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim, zwanej dalej „ustawą”.
§ 3.
1.
Jacht rekreacyjny, z zastrzeżeniem § 6 ust. 1, podlega inspekcji:
1)
wstępnej;
2)
pośredniej;
3)
odnowieniowej;
4)
doraźnej.
2.
Jacht komercyjny podlega inspekcji:
1)
wstępnej;
2)
rocznej;
3)
pośredniej;
4)
odnowieniowej;
5)
doraźnej.
3.
Cykl inspekcyjny to okres między dwiema kolejnymi inspekcjami odnowieniowymi.
§ 4.
1.
Inspekcja wstępna, roczna, pośrednia i odnowieniowa obejmuje:
1)
sprawdzenie, czy na jachcie morskim znajdują się oryginały dokumentów potwierdzających
dokonanie przeglądów, o których mowa w art. 25 ust. 1 albo art. 26 ust. 1 ustawy,
oraz ich ważności;
2)
potwierdzenie, że stan techniczny jachtu morskiego odpowiada stanowi opisanemu w dokumentach
potwierdzających dokonanie przeglądów, o których mowa w art. 25 ust. 1 albo art. 26
ust. 1 ustawy;
3)
potwierdzenie spełnienia przez jacht morski wymagań określonych w przepisach wydanych
na podstawie art. 110 ust. 4 ustawy;
4)
potwierdzenie, że wszystkie urządzenia na jachcie morskim są sprawne i gotowe do natychmiastowego
użycia.
2.
Inspekcja roczna, pośrednia i odnowieniowa obejmuje dodatkowo sprawdzenie, czy:
1)
na jachcie morskim znajduje się oryginał karty bezpieczeństwa;
2)
zgłoszone na piśmie wykonanie poleceń i zaleceń wydanych na podstawie wyników poprzedniej
inspekcji odpowiada stanowi rzeczywistemu.
§ 5.
Zakres inspekcji doraźnej obejmuje czynności zależne od okoliczności, które, zgodnie
z art. 20 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy, spowodowały konieczność przeprowadzenia tej
inspekcji.
§ 6.
1.
Jacht rekreacyjny o długości do 24 m nie podlega inspekcji pośredniej, jeżeli, na
wniosek armatora skierowany do dyrektora urzędu morskiego, jest on używany z wykorzystaniem
opracowanej przez armatora instrukcji bezpieczeństwa jachtu morskiego, zwanej dalej
„instrukcją bezpieczeństwa”, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Armator jachtu, o którym mowa w ust. 1, corocznie, w okresie od trzech miesięcy przed
do trzech miesięcy po upływie daty rocznicowej karty bezpieczeństwa, przesyła do dyrektora
urzędu morskiego informację o stanie technicznym jachtu morskiego i jego wyposażenia,
wskazując elementy, jakie zostały sprawdzone, naprawione lub wymienione, oraz czynności
kontrolne i konserwacyjne podjęte przez armatora podczas weryfikacji stanu jachtu
w celu zapewnienia jego należytego utrzymania eksploatacyjnego, oraz dokumenty potwierdzające
dokonanie przeglądów, o których mowa w art. 25 ust. 1 albo art. 26 ust. 1 ustawy.
3.
W przypadku negatywnego wyniku inspekcji odnowieniowej lub doraźnej lub nieprzesłania
do dyrektora urzędu morskiego informacji, o których mowa w ust. 2, jacht, o którym
mowa w ust. 1, w kolejnym cyklu inspekcyjnym, w celu potwierdzenia karty bezpieczeństwa,
podlega dodatkowo inspekcji pośredniej przeprowadzanej w okresie nie dłuższym niż
trzy lata odpowiednio po przeprowadzeniu inspekcji odnowieniowej lub doraźnej albo
po dniu, w którym upłynął termin przesłania informacji oraz dokumentów, o których
mowa w ust. 2.
§ 7.
1.
W przypadku jachtu rekreacyjnego używanego z wykorzystaniem instrukcji bezpieczeństwa
inspekcja wstępna obejmuje dokonanie czynności, o których mowa w § 4 ust. 1, a także:
1)
sprawdzenie, czy instrukcja bezpieczeństwa zawiera elementy określone w załączniku
nr 1 do rozporządzenia, i w razie potrzeby wezwanie armatora do jej poprawienia lub
uzupełnienia;
2)
sprawdzenie, czy zidentyfikowano zagrożenia i sposób, w jaki osoby znajdujące się
na jachcie morskim mogą zostać poszkodowane, oraz czy przeprowadzono ocenę ryzyka
i określono działania lub środki zapobiegawcze, dzięki czemu używanie jachtu rekreacyjnego
z wykorzystaniem instrukcji bezpieczeństwa zapobiega lub zmniejsza do akceptowalnego
poziomu ryzyko wystąpienia zagrożeń w związku z uprawianą żeglugą.
2.
Inspekcja odnowieniowa i doraźna jachtu rekreacyjnego używanego z wykorzystaniem instrukcji
bezpieczeństwa obejmuje dokonanie czynności, o których mowa w § 4, a także:
1)
sprawdzenie, czy od czasu ostatniej weryfikacji do instrukcji bezpieczeństwa wprowadzono
zmiany oraz czy instrukcja ta:
a)
jest aktualna,
b)
zawiera wszystkie elementy określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia,
c)
zawiera opis żeglugi odpowiadający rodzajowi faktycznie uprawianej żeglugi,
d)
zapewnia odpowiednie informacje, które mają wpływ na zwiększenie poziomu bezpieczeństwa,
a w szczególności właściwie identyfikuje zagrożenia związane z rodzajem uprawianej
żeglugi oraz środki minimalizujące ryzyko wystąpienia tych zagrożeń
- i w razie potrzeby wezwanie armatora do jej poprawienia lub uaktualnienia;
2)
sprawdzenie, czy informacja o stanie technicznym jachtu rekreacyjnego i jego wyposażenia
została przesłana przez armatora dyrektorowi urzędu morskiego w okresie od trzech
miesięcy przed upływem każdej daty rocznicowej karty bezpieczeństwa do trzech miesięcy
po upływie tej daty i zawiera informacje o elementach, o których mowa w § 6 ust. 2;
3)
sprawdzenie, czy stan techniczny jachtu i jego wyposażenia odpowiada stanowi określonemu
w informacji, o której mowa w pkt 2.
3.
Zakres inspekcji pośredniej w przypadkach, o których mowa w § 6 ust. 3, obejmuje czynności,
o których mowa w § 4 oraz w ust. 2.
§ 8.
W przypadku jachtu komercyjnego używanego do holowania sprzętu pływającego inspekcja
wstępna, roczna, pośrednia, odnowieniowa i doraźna obejmuje dodatkowo sprawdzenie
posiadania i stosowania instrukcji producenta dotyczącej warunków holowania i przewozu
osób.
§ 9.
Elementy, jakie zawiera instrukcja bezpieczeństwa jachtu morskiego, oraz wytyczne
dotyczące jej opracowania oraz stosowania określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
§ 10.
1.
Jacht morski zgłoszony do inspekcji powinien być przygotowany do sprawnego i bezpiecznego
jej przeprowadzenia.
2.
W przypadku jachtu rekreacyjnego używanego z wykorzystaniem instrukcji bezpieczeństwa
armator przekazuje tę instrukcję dyrektorowi urzędu morskiego jednocześnie ze zgłoszeniem
jachtu rekreacyjnego do inspekcji.
3.
Przed przystąpieniem do inspekcji jachtu rekreacyjnego używanego z wykorzystaniem
instrukcji bezpieczeństwa dyrektor urzędu morskiego zapoznaje się z instrukcją bezpieczeństwa
jachtu.
4.
W przypadku gdy instrukcja bezpieczeństwa jachtu zgłoszonego do inspekcji nie zawiera
elementów określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia, dyrektor urzędu morskiego
wzywa armatora do jej poprawienia lub uzupełnienia.
5.
Dyrektor urzędu morskiego wyznacza termin inspekcji wstępnej jachtu rekreacyjnego
używanego z wykorzystaniem instrukcji bezpieczeństwa, pod warunkiem otrzymania od
armatora instrukcji bezpieczeństwa jachtu poprawionej zgodnie z jego wytycznymi.
6.
W przypadku gdy instrukcja bezpieczeństwa jachtu zgłoszonego do inspekcji odnowieniowej
lub jachtu, o którym mowa w § 6 ust. 3, nie zostanie poprawiona lub uzupełniona do
dnia inspekcji, dyrektor urzędu morskiego zapisuje w protokole inspekcji stosowne
polecenia i wyznacza termin ich wykonania.
§ 11.
1.
Z przeprowadzonej inspekcji dyrektor urzędu morskiego sporządza protokół, który podpisują
inspektor inspekcji państwa bandery i kapitan lub armator jachtu morskiego albo osoba
przez niego wyznaczona.
2.
Protokół sporządza się w dwóch egzemplarzach. Jeden egzemplarz protokołu otrzymuje
kapitan lub armator jachtu morskiego albo osoba przez niego wyznaczona. Drugi egzemplarz
protokołu dołącza się do akt sprawy.
3.
Do protokołu wpisuje się polecenia i zalecenia dla kapitana oraz armatora jachtu morskiego,
wydane na podstawie wyników przeprowadzonej inspekcji, oraz wyznacza termin ich wykonania.
4.
Kapitan lub armator jachtu morskiego albo osoba przez niego wyznaczona, przed podpisaniem
protokołu, może zgłosić dyrektorowi urzędu morskiego pisemne zastrzeżenia do ustaleń
protokołu.
5.
W terminie 7 dni od dnia zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu dyrektor urzędu morskiego:
1)
uwzględnia zastrzeżenia i dokonuje zmian w protokole albo
2)
odmawia uwzględnienia zmian w protokole.
6.
Armator jachtu morskiego zgłasza na piśmie wykonanie poleceń i zaleceń wydanych na
podstawie wyników przeprowadzonej inspekcji dyrektorowi urzędu morskiego, który je
wydał, w sposób przez niego określony i w terminie przez niego wyznaczonym.
§ 12.
1.
Po przeprowadzeniu inspekcji zakończonej wynikiem pozytywnym dyrektor urzędu morskiego
w terminie do 7 dni od jej zakończenia wydaje kartę bezpieczeństwa jachtu morskiego
lub potwierdza jej ważność.
2.
Kartę bezpieczeństwa wydaje się w trzech egzemplarzach, z czego oryginał karty bezpieczeństwa
otrzymuje kapitan jachtu morskiego, a kopie armator oraz dyrektor urzędu morskiego.
3.
Wzór karty bezpieczeństwa określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
§ 13.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Załącznik nr 1 - Elementy, jakie zawiera instrukcja bezpieczeństwa jachtu morskiego, oraz wytyczne dotyczące opracowywania oraz stosowania instrukcji bezpieczeństwa jachtu morskiego
I.
Opracowanie przez armatora, którego wskazano w dokumencie rejestracji jachtu, w instrukcji
bezpieczeństwa systemu monitorowania stanu technicznego jachtu i jego wyposażenia,
kwalifikacji załogi i procedur postępowania oraz wdrożenie i utrzymywanie tego systemu
powinno służyć ustanowieniu wysokiego poziomu bezpieczeństwa żeglugi przez zwiększenie
świadomości i zakresu odpowiedzialności armatora.
II.
Opracowujący instrukcję bezpieczeństwa powinni posiadać odpowiednią wiedzę, umiejętności
i kompetencje w zakresie żeglugi, w tym wiedzę w zakresie:
1)
żeglugi na jachtach danego typu;
2)
bezpieczeństwa na morzu, nawigacji i ratownictwa morskiego;
3)
łączności na morzu oraz procedur w zakresie łączności;
4)
czynników istotnych dla planowania żeglugi;
5)
oceny znaczenia warunków atmosferycznych dla żeglugi.
III.
Instrukcja bezpieczeństwa powinna zawierać następujące elementy:
1)
określenie przedsiębiorstwa lub osoby odpowiedzialnej za eksploatację jachtu (imię
i nazwisko lub nazwa armatora, dane kontaktowe, tj. adres pocztowy, adres poczty elektronicznej,
numer telefonu);
2)
nazwę producenta, model i typ jachtu;
3)
określenie kategorii projektowej jachtu i opis rodzajów żeglugi, jakie uprawia się
na danym jachcie (na akwenach treningowych, osłonięta, przybrzeżna, pełnomorska, oceaniczna),
i związanych z tym ograniczeń, których kapitan musi przestrzegać, aby żegluga przebiegała
w bezpieczny sposób (m.in. podanie obszarów dalekomorskich, pór roku, warunków atmosferycznych,
temperatury wody itp.);
4)
określenie maksymalnej dozwolonej liczby osób na jachcie oraz kwalifikacji załogi;
5)
określenie procedury przekazywania na ląd informacji dotyczącej liczby osób na jachcie,
przechowywania tej informacji na lądzie oraz przekazywania jej w razie potrzeby służbom
zaangażowanym w prowadzenie akcji ratunkowej;
6)
opis jachtu morskiego, którego instrukcja dotyczy, wraz z jego specyfikacją techniczną,
wyposażeniem oraz sposobem eksploatacji i konserwacji, w tym m.in.:
a)
opis budowy jachtu wraz z podaniem jego wymiarów głównych i definicji tych wymiarów,
masy pustego jachtu, parametrów zanurzenia (maksymalna wysokość jachtu z masztem nad
wodnicą oraz maksymalne zanurzenie w stanie całkowicie załadowanym),
b)
określenie typu napędu głównego (np. mechaniczny, żaglowy, inny) oraz podanie informacji
dotyczącej stałych zbiorników, np. paliwa, wody słodkiej, retencyjnego i innych; w
przypadku jachtu żaglowego należy podać podstawowe informacje o żaglach, omasztowaniu
i olinowaniu,
c)
informacje dotyczące stateczności jachtu (dane związane z ryzykiem zalewania, holowania,
przemieszczania się załogi w gwałtowny sposób po pokładzie, instalacją zęzową itp.),
d)
instrukcję bezpiecznej obsługi silnika (m.in. szczególnych środków ostrożności przy
pobieraniu paliwa, wietrzenia przedziału silnika, zapewnienia przepływu wody chłodzącej,
warunków składowania pojemników zawierających paliwo),
e)
instrukcje dotyczące przeglądów i konserwacji środków ratunkowych oraz ochrony przeciwpożarowej,
a także instalacji, w tym zęzowej, paliwowej, elektrycznej, gaśniczej, grzewczej,
kuchennej, kadłuba, omasztowania, z uwzględnieniem środków ostrożności, jakie należy
przy wykonywaniu tych czynności zachować, aby zapobiec wystąpieniu związanych z nimi
zagrożeń,
f)
zasady cumowania, stawania na kotwicy i holowania, ze szczególnym zwróceniem uwagi
na punkty mocowania podczas cumowania, kotwiczenia, holowania i bycia holowanym,
g)
opis słabych punktów danego jachtu oraz wskazanie związanych z nimi zagrożeń i sposobu
przeciwdziałania ich powstaniu;
7)
określenie procedur, według których należy postępować zarówno na jachcie, jak i na
lądzie, aby w przypadku pożaru, wywrotki, wypadnięcia członka załogi za burtę, zderzenia
i podobnych wypadków można było w możliwie jak najszybszym czasie przekazać odpowiednim
służbom informację o potrzebie udzielenia pomocy;
8)
określenie sposobów wzywania pomocy efektywnych na każdym etapie rejsu jachtu, którego
instrukcja bezpieczeństwa dotyczy;
9)
określenie możliwych sposobów samodzielnego przywrócenia danego jachtu, po jakiejkolwiek
awarii, do stanu umożliwiającego bezpieczne dopłynięcie do najbliższego miejsca schronienia
(np. sposób stawiania wywróconego jachtu, naprawy w przypadku awarii olinowania stałego
grożącej utratą masztu, po naruszeniu mocowania balastu lub urządzenia sterowego itp.);
10)
opis procedury postępowania po zajściu incydentu lub wypadku, w tym gromadzenia wszelkich
materiałów mogących stanowić pomoc w wykryciu przyczyn i zapobieganiu podobnym wydarzeniom
w przyszłości;
11)
identyfikację zagrożeń w zakresie bezpieczeństwa żeglugi i określenie środków minimalizujących
ryzyko ich wystąpienia, mających na celu zwiększenie poziomu ochrony uczestników rejsu
(zidentyfikowanie niebezpieczeństwa, ustalenie, kto i w jaki sposób może zostać poszkodowany,
ocena ryzyka i określenie działania, określenie niezbędnych środków zapobiegawczych,
w przypadku wystąpienia jakiejkolwiek zmiany w budowie, wyposażeniu jachtu, rejonie
pływania itp. sprawdzenie, czy nie pojawiają się nowe niebezpieczeństwa wymagające
kontroli).
Przykładowy format zapisu zidentyfikowanych zagrożeń i towarzyszących im środków minimalizujących
ryzyko ich wystąpienia.
|
Zwiększenie składu wachty, wystawienie dodatkowego obserwatora, wyznaczenie do wachty
osoby z większym doświadczeniem itp.
IV.
Instrukcja bezpieczeństwa powinna być na bieżąco aktualizowana.
V.
W przypadku gdy dla jachtu opracowano instrukcję zgodnie z normą przenoszącą europejską
normę zharmonizowaną EN ISO 10240 „Małe statki Instrukcja dla właściciela”, instrukcja
ta może stanowić część instrukcji bezpieczeństwa bez potrzeby powtarzania informacji.
VI.
Zapisy związane z eksploatacją jachtu morskiego potwierdzające działanie i stosowanie
opracowanej przez armatora instrukcji bezpieczeństwa jachtu morskiego powinny być
prowadzone w dzienniku jachtowym.
VII.
W dzienniku jachtowym przed rozpoczęciem żeglugi dokonuje się wpisu informującego
o zapoznaniu się z instrukcją bezpieczeństwa przez każdą z osób znajdujących się na
jachcie.