Rozporządzenie Ministra Środowiskaz dnia 19 lipca 2016 r.w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych
i podziemnych 1)Minister Środowiska kieruje działem administracji rządowej - gospodarka wodna, na
podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada
2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Środowiska (Dz. U. poz.
1904 i 2095).
Spis treści
- Treść rozporządzenia
- Załącznik nr 1 - Sposób prowadzenia monitoringu diagnostycznego, operacyjnego, badawczego jednolitych części wód powierzchniowych i monitoringu obszarów chronionych
- Załącznik nr 2 - Kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do monitorowania w ramach monitoringu diagnostycznego, operacyjnego, badawczego oraz monitoringu obszarów chronionych
- Załącznik nr 3 - Kryteria wyznaczania punktów pomiarowo-kontrolnych w jednolitych częściach wód powierzchniowych wybranych do monitorowania w ramach monitoringu diagnostycznego, operacyjnego, badawczego jednolitych części wód powierzchniowych i monitoringu obszarów chronionych
- Załącznik nr 4 - Zakres i częstotliwość prowadzonych badań dla poszczególnych elementów klasyfikacji stanu ekologicznego i chemicznego jednolitych części wód w ciekach naturalnych, jeziorach i innych naturalnych zbiornikach wodnych, wodach przejściowych oraz wodach przybrzeżnych, zakres i częstotliwość prowadzonych badań dla poszczególnych elementów klasyfikacji potencjału ekologicznego i stanu chemicznego sztucznych jednolitych części wód powierzchniowych i silnie zmienionych jednolitych części wód powierzchniowych, zakres i częstotliwość badania osadów dennych do analizy długoterminowych trendów zmian stężeń substancji priorytetowych i innych zanieczyszczeń, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 lit. e rozporządzenia, oraz wskaźników istotnych z punktu widzenia oceny stanu zanieczyszczenia osadów dennych oraz zakres i częstotliwość prowadzonych badań na potrzeby oceny spełnienia dodatkowych wymagań wyznaczonych dla jednolitych części wód powierzchniowych należących do obszarów chronionych
- Załącznik nr 5 - Liczba, kryteria wyboru punktów pomiarowo-kontrolnych oraz zakres i częstotliwość badania substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego zawartych na liście obserwacyjnej
- Załącznik nr 6 - Zakres monitoringu stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych
- Załącznik nr 7 - Metodyki referencyjne pomiarów i badań w ramach monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 155b ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa formy i sposób prowadzenia monitoringu jednolitych części wód
powierzchniowych i podziemnych, w tym:
1)
dla wód powierzchniowych:
a)
rodzaje monitoringu i cele ich ustanowienia,
b)
kryteria wyboru jednolitych części wód do monitorowania,
c)
rodzaje punktów pomiarowo-kontrolnych i kryteria ich wyznaczania,
d)
zakres i częstotliwość prowadzonych badań dla poszczególnych elementów klasyfikacji
stanu ekologicznego i chemicznego jednolitych części wód w ciekach naturalnych, jeziorach
i innych naturalnych zbiornikach wodnych, wodach przejściowych oraz wodach przybrzeżnych,
e)
zakres prowadzonych badań dla poszczególnych elementów klasyfikacji potencjału ekologicznego
i stanu chemicznego sztucznych jednolitych części wód powierzchniowych i silnie zmienionych
jednolitych części wód powierzchniowych,
f)
metodyki referencyjne oraz warunki zapewnienia jakości pomiarów i badań,
g)
liczbę, kryteria wyboru punktów pomiarowo-kontrolnych oraz zakres i częstotliwość
badania substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego zawartych na liście
obserwacyjnej;
2)
dla wód podziemnych:
a)
rodzaje monitoringu i cele ich ustanowienia,
b)
kryteria wyboru jednolitych części wód do monitorowania,
c)
kryteria wyznaczania punktów pomiarowych,
d)
zakres i częstotliwość monitoringu,
e)
metodyki referencyjne oraz warunki zapewnienia jakości monitoringu.
§ 2.
Monitoring jednolitych części wód powierzchniowych prowadzi się w sposób umożliwiający:
1)
pozyskanie spójnej i całościowej oceny stanu ekologicznego lub potencjału ekologicznego,
stanu chemicznego i stanu wód powierzchniowych w każdym obszarze dorzecza oraz przypisanie
jednolitym częściom wód powierzchniowych jednej z pięciu klas jakości wód zgodnie
z przepisami wydanymi na podstawie art. 38a ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne;
2)
ilościowe ujęcie czasowej i przestrzennej zmienności wskaźników jakości wód dla elementów
biologicznych, hydromorfologicznych, fizykochemicznych i chemicznych.
§ 3.
1.
Monitoring jednolitych części wód powierzchniowych prowadzi się w formie:
1)
pomiarów objętości i poziomu lub natężenia przepływu wód w zakresie stosownym dla
stanu ekologicznego i chemicznego oraz potencjału ekologicznego;
2)
badania wskaźników jakości wód na potrzeby oceny:
a)
stanu ekologicznego jednolitych części wód powierzchniowych niewyznaczonych jako sztuczne
lub silnie zmienione i trendów jego zmian,
b)
potencjału ekologicznego sztucznych i silnie zmienionych jednolitych części wód powierzchniowych
i trendów jego zmian,
c)
stanu chemicznego jednolitych części wód powierzchniowych i trendów jego zmian,
d)
spełnienia przez jednolite części wód powierzchniowych celów środowiskowych dla obszarów
chronionych, o których mowa w art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, których wykaz zawiera plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, zwanych dalej
„obszarami chronionymi”,
e)
długoterminowych trendów zmian stężeń substancji priorytetowych, o których mowa w
przepisach wydanych na podstawie art. 38l ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, i innych zanieczyszczeń, dla których określa się środowiskowe normy jakości w przepisach
wydanych na podstawie art. 38a ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne.
2.
Badania wskaźników jakości wód na potrzeby oceny, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lit.
a-d, obejmują elementy biologiczne, hydromorfologiczne, fizykochemiczne i chemiczne
w wodach.
3.
Badania wskaźników jakości wód na potrzeby oceny, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lit.
e, obejmują elementy chemiczne w osadach dennych lub faunie i florze wodnej.
§ 4.
1.
Określa się następujące rodzaje monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych:
1)
diagnostyczny;
2)
operacyjny;
3)
badawczy;
4)
obszarów chronionych.
2.
Monitoring diagnostyczny, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ustala się na podstawie dokumentacji
planistycznej, o której mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1-3 oraz 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne.
3.
Monitoring operacyjny, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, ustala się na podstawie oceny
wpływu znaczących oddziaływań antropogenicznych na stan jednolitych części wód powierzchniowych
lub monitoringu diagnostycznego, z uwzględnieniem oceny, o której mowa w art. 113 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, a także wykazów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 tej ustawy.
§ 5.
1.
Monitoring diagnostyczny jednolitych części wód powierzchniowych ustala się w celu:
1)
oceny stanu jednolitych części wód powierzchniowych dla:
a)
uzupełnienia identyfikacji rodzajów i wielkości znaczących oddziaływań antropogenicznych,
na które narażone są jednolite części wód powierzchniowych na danym obszarze dorzecza,
b)
potwierdzenia oceny wpływu znaczących oddziaływań, w tym oddziaływań antropogenicznych;
2)
zaprojektowania programów monitoringu;
3)
oceny długoterminowych zmian stanu jednolitych części wód powierzchniowych w warunkach
naturalnych;
4)
oceny długoterminowych zmian stanu jednolitych części wód powierzchniowych spowodowanych
przez oddziaływania antropogeniczne;
5)
określenia długoterminowych trendów zmian stężeń substancji priorytetowych i innych
zanieczyszczeń, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 lit. e.
2.
Monitoring operacyjny jednolitych części wód powierzchniowych ustala się w celu:
1)
oceny stanu jednolitych części wód powierzchniowych, które uznano za zagrożone niespełnieniem
określonych dla nich celów środowiskowych;
2)
oceny zmian stanu jednolitych części wód powierzchniowych wynikających z programów
działań, które zostały przyjęte dla poprawy jakości jednolitych części wód powierzchniowych
uznanych za zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych.
3.
Monitoring badawczy jednolitych części wód powierzchniowych ustala się w celu:
1)
wyjaśnienia przyczyn nieosiągnięcia celów środowiskowych określonych dla danej jednolitej
części wód powierzchniowych, jeżeli wyjaśnienie tych przyczyn jest niemożliwe na podstawie
danych oraz informacji uzyskanych w wyniku pomiarów i badań prowadzonych w ramach
monitoringu diagnostycznego lub operacyjnego;
2)
wyjaśnienia przyczyn nieosiągnięcia celów środowiskowych określonych dla danej jednolitej
części wód powierzchniowych, jeżeli z monitoringu diagnostycznego wynika, że cele
środowiskowe określone dla danej jednolitej części wód powierzchniowych nie zostaną
osiągnięte, i gdy nie rozpoczęto realizacji monitoringu operacyjnego dla tej jednolitej
części wód powierzchniowych;
3)
określenia wielkości i wpływów na stan wód powierzchniowych zanieczyszczenia niedającego
się przewidzieć, zwanego dalej „zanieczyszczeniem przypadkowym”;
4)
ustalenia przyczyn rozbieżności między wynikami oceny stanu ekologicznego na podstawie
biologicznych i fizykochemicznych elementów jakości;
5)
zebrania informacji o stanie wód w związku z uwarunkowaniami lokalnymi lub umowami
międzynarodowymi, których Rzeczpospolita Polska jest stroną, dodatkowych w stosunku
do informacji pozyskiwanych w ramach monitoringu diagnostycznego i operacyjnego jednolitych
części wód powierzchniowych.
4.
Monitoring obszarów chronionych ustala się w celu:
1)
ustalenia stopnia spełniania przez jednolite części wód powierzchniowych celów środowiskowych
dla obszarów chronionych, określonych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza;
2)
oceny wielkości i wpływu znaczących oddziaływań antropogenicznych na jednolite części
wód powierzchniowych występujących na obszarach chronionych.
5.
Sposób prowadzenia monitoringu diagnostycznego, operacyjnego, badawczego jednolitych
części wód powierzchniowych i monitoringu obszarów chronionych określa załącznik nr
1 do rozporządzenia.
§ 6.
Kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do monitorowania w ramach
monitoringu diagnostycznego, operacyjnego, badawczego oraz monitoringu obszarów chronionych
określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
§ 7.
1.
Określa się następujące rodzaje punktów pomiarowo-kontrolnych dla jednolitych części
wód powierzchniowych:
1)
reprezentatywny punkt monitorowania stanu lub potencjału ekologicznego i stanu chemicznego
jednolitych części wód powierzchniowych;
2)
reprezentatywny punkt monitorowania stanu lub potencjału ekologicznego i stanu chemicznego
grupy jednolitych części wód powierzchniowych;
3)
reperowy punkt pomiarowo-kontrolny;
4)
badawczy punkt pomiarowo-kontrolny na potrzeby prowadzenia monitoringu badawczego;
5)
punkt pomiarowo-kontrolny intensywnego monitorowania jednolitych części wód powierzchniowych
przymorza, takich jak struga, strumień, potok, rzeka, kanał, w tym jednolitych części
wód tych kategorii wyznaczonych jako silnie zmienione lub sztuczne;
6)
punkt pomiarowo-kontrolny monitoringu obszarów chronionych;
7)
punkt analizy długoterminowych trendów zmian stężeń substancji priorytetowych i innych
zanieczyszczeń ulegających akumulacji w osadach lub faunie i florze.
2.
Punkty pomiarowo-kontrolne, o których mowa w ust. 1, mogą stanowić pojedynczy punkt
albo grupę stanowisk pomiarowych.
3.
Kryteria wyznaczania punktów pomiarowo-kontrolnych w jednolitych częściach wód powierzchniowych
wybranych do monitorowania w ramach monitoringu diagnostycznego, operacyjnego, badawczego
jednolitych części wód powierzchniowych i monitoringu obszarów chronionych określa
załącznik nr 3 do rozporządzenia.
§ 8.
Zakres i częstotliwość:
1)
prowadzonych badań dla poszczególnych elementów klasyfikacji stanu ekologicznego i
chemicznego jednolitych części wód w ciekach naturalnych, jeziorach i innych naturalnych
zbiornikach wodnych, wodach przejściowych oraz wodach przybrzeżnych,
2)
prowadzonych badań dla poszczególnych elementów klasyfikacji potencjału ekologicznego
i stanu chemicznego sztucznych jednolitych części wód powierzchniowych i silnie zmienionych
jednolitych części wód powierzchniowych,
3)
badania osadów dennych do analizy długoterminowych trendów zmian stężeń substancji
priorytetowych i innych zanieczyszczeń, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 lit. e,
oraz wskaźników istotnych z punktu widzenia oceny stanu zanieczyszczenia osadów dennych,
4)
prowadzonych badań na potrzeby oceny spełnienia dodatkowych wymagań wyznaczonych dla
jednolitych części wód powierzchniowych należących do obszarów chronionych
- określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.
§ 9.
Liczbę, kryteria wyboru punktów pomiarowo-kontrolnych oraz zakres i częstotliwość
badania substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego zawartych na liście
obserwacyjnej określa załącznik nr 5 do rozporządzenia.
§ 10.
Monitoring jednolitych części wód podziemnych prowadzi się w sposób umożliwiający:
1)
dokonanie oceny stanu jednolitych części wód podziemnych;
2)
wykrycie znaczących i utrzymujących się trendów wzrostu stężeń zanieczyszczeń spowodowanych
oddziaływaniami antropogenicznymi;
3)
ustalenie wpływu stanu jednolitych części wód podziemnych na obszary chronione, o
których mowa w art. 113 ust. 4 pkt 1, 5 i 6 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne.
§ 11.
Monitoring jednolitych części wód podziemnych prowadzi się w formie badań:
1)
stanu chemicznego;
2)
stanu ilościowego.
§ 12.
Określa się następujące rodzaje monitoringu jednolitych części wód podziemnych:
1)
monitoring stanu chemicznego;
2)
monitoring stanu ilościowego;
3)
monitoring badawczy.
§ 13.
1.
Określa się następujące rodzaje monitoringu stanu chemicznego jednolitych części wód
podziemnych:
1)
monitoring diagnostyczny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych;
2)
monitoring operacyjny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych.
2.
Monitoring, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ustala się na podstawie charakterystyki
jednolitych części wód podziemnych i oceny wpływu oddziaływań wynikających z warunków
naturalnych i oddziaływań antropogenicznych.
3.
Monitoring, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, ustala się na podstawie charakterystyki
jednolitych części wód podziemnych i oceny wpływu oddziaływań wynikających z warunków
naturalnych i oddziaływań antropogenicznych oraz monitoringu diagnostycznego.
§ 14.
1.
Monitoring diagnostyczny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych ustala
się w celu:
1)
uzupełnienia i sprawdzenia procedury oceny wpływu oddziaływań wynikających z warunków
naturalnych i oddziaływań antropogenicznych;
2)
oceny znaczących i utrzymujących się trendów wzrostu stężeń zanieczyszczeń wynikających
z warunków naturalnych i oddziaływań antropogenicznych.
2.
Monitoring operacyjny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych ustala
się w celu:
1)
oceny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych uznanych za zagrożone niespełnieniem
określonych dla nich celów środowiskowych;
2)
stwierdzenia występowania znaczących i utrzymujących się trendów wzrostu stężenia
zanieczyszczeń spowodowanych oddziaływaniami antropogenicznymi.
3.
Rokiem bazowym, od którego określa się znaczące i utrzymujące się trendy wzrostu stężenia
zanieczyszczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2, jest rok 2007, przy czym przy obliczaniu
tych trendów będą uwzględniane poziomy początkowe, które oznaczają przeciętne stężenie
zmierzone:
1)
w roku bazowym 2007, ewentualnie w roku 2008 - w zależności od dostępności danych
monitoringowych, w ramach monitoringu diagnostycznego lub operacyjnego, lub
2)
w pierwszym okresie, dla którego są dostępne reprezentatywne dane z monitoringu -
w przypadku substancji wykrytych po upływie roku bazowego.
§ 15.
Określa się następujące kryteria wyboru jednolitych części wód podziemnych do monitorowania:
1)
monitoring diagnostyczny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych prowadzi
się dla jednolitych części wód podziemnych, które dostarczają średniorocznie powyżej
100 m3 na dobę wody przeznaczonej do spożycia;
2)
monitoring operacyjny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych prowadzi
się dla jednolitych części wód podziemnych uznanych, na podstawie monitoringu diagnostycznego
oraz oceny wpływu oddziaływań, za zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów
środowiskowych;
3)
monitoring stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych prowadzi się dla jednolitych
części wód podziemnych, które dostarczają średniorocznie powyżej 100 m3 na dobę wody przeznaczonej do spożycia.
§ 16.
1.
Przy wyznaczaniu w obrębie jednolitej części wód podziemnych lokalizacji punktów pomiarowych
na potrzeby prowadzenia monitoringu jednolitych części wód podziemnych, zwanych dalej
„punktami pomiarowymi”, uwzględnia się następujące kryteria:
1)
dynamikę wód podziemnych wynikającą z położenia stref ich zasilania i drenażu;
2)
położenie obszarów chronionych, o których mowa w art. 113 ust. 4 pkt 1, 5 i 6 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne;
3)
zasięg zanieczyszczeń obszarowych, w szczególności pochodzących ze źródeł rolniczych;
4)
położenie jednolitych części wód podziemnych przekraczających granice państwa.
2.
Przy wyznaczaniu w obrębie danej jednolitej części wód podziemnych liczby punktów
pomiarowych uwzględnia się następujące kryteria:
1)
powierzchnię jednolitej części wód podziemnych;
2)
stopień złożoności warunków hydrogeologicznych jednolitej części wód podziemnych;
3)
intensywność oddziaływań antropogenicznych;
4)
podatność warstw wodonośnych na wpływ oddziaływań antropogenicznych.
3.
Punktami pomiarowymi w obrębie danej jednolitej części wód podziemnych są otwory studzienne,
otwory obserwacyjne lub obudowane źródła spełniające następujące warunki:
1)
umożliwiają selektywne ujmowanie wody z badanego poziomu wodonośnego;
2)
są sprawne hydraulicznie i umożliwiają prawidłowe pobieranie próbek wody lub pomiar
poziomu zwierciadła wody;
3)
są wykonane z materiałów niezmieniających składu chemicznego wody;
4)
mają określone współrzędne, rzędną terenu i określone położenie względem struktur
i jednostek hydrogeologicznych oraz obszarów z ustalonym sposobem użytkowania ziemi;
5)
są zabezpieczone przed ingerencją osób niepowołanych;
6)
mają dokumentację geologiczną oraz dokumentację konstrukcji i wyposażenia otworu;
7)
są zlokalizowane na gruncie o uregulowanym stanie prawnym.
4.
Lokalizacja i liczba punktów pomiarowych w obrębie danej jednolitej części wód podziemnych
powinna umożliwiać:
1)
wiarygodną ocenę stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych, w tym ocenę
dostępnych zasobów wód podziemnych;
2)
pozyskanie spójnej i całościowej oceny stanu chemicznego wód podziemnych oraz reprezentatywnych
danych z monitorowania;
3)
identyfikację znaczących i utrzymujących się trendów wzrostu stężenia zanieczyszczeń
w sposób wystarczający do ich odróżnienia, na odpowiednim poziomie pewności i precyzji,
od zmian naturalnych i w czasie pozwalającym na zastosowanie środków mających na celu
zapobieżenie lub co najmniej jak największe złagodzenie istotnych dla środowiska niekorzystnych
zmian w jakości wód podziemnych.
§ 17.
1.
Zakres monitoringu stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych określa załącznik
nr 6 do rozporządzenia.
2.
Zakres monitoringu diagnostycznego stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych
obejmuje pomiary elementów fizykochemicznych określonych jako obowiązkowe w załączniku
nr 6 do rozporządzenia. Zakres ten może zostać poszerzony o pomiary elementów fizykochemicznych
określonych jako nieobowiązkowe w załączniku nr 6 do rozporządzenia.
3.
Zakres monitoringu operacyjnego stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych
obejmuje określenie wartości elementów fizykochemicznych:
1)
charakteryzujących rodzaj zidentyfikowanych oddziaływań antropogenicznych mających
wpływ na badane wody podziemne,
2)
których wartości stwierdzone na podstawie monitoringu diagnostycznego stanu chemicznego
jednolitych części wód podziemnych są wyższe od wartości progowych określonych w przepisach
wydanych na podstawie art. 38a ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne
- spośród określonych w załączniku nr 6 do rozporządzenia.
§ 18.
1.
Monitoring diagnostyczny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych prowadzi
się przynajmniej raz w ciągu 6-letniego cyklu aktualizacji planu gospodarowania wodami
na obszarze dorzecza.
2.
Monitoring operacyjny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych prowadzi
się przynajmniej raz w roku, z wyłączeniem roku, w którym jest prowadzony monitoring
diagnostyczny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych.
§ 19.
1.
Zakres monitoringu stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych obejmuje pomiary
położenia zwierciadła wód podziemnych oraz określenie dostępnych zasobów wód podziemnych
i średniego wieloletniego rzeczywistego poboru wód podziemnych w odniesieniu do każdej
jednolitej części wód podziemnych.
2.
Monitoring stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych w zakresie pomiarów
położenia zwierciadła wody prowadzi się z częstotliwością wystarczającą dla dokonania
oceny stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych, uwzględniając zmienności
krótko- i długoterminowe w zasilaniu jednolitych części wód podziemnych.
§ 20.
1.
Jeżeli wyjaśnienie przyczyn niespełnienia celów środowiskowych określonych dla danej
jednolitej części wód jest niemożliwe na podstawie danych oraz informacji uzyskanych
w wyniku pomiarów i badań prowadzonych w ramach monitoringu stanu ilościowego i chemicznego
jednolitych części wód podziemnych, prowadzi się monitoring badawczy dla jednolitej
części wód podziemnych lub jej fragmentów.
2.
Monitoring badawczy prowadzi się w sposób umożliwiający:
1)
wyjaśnienie przyczyn niespełnienia celów środowiskowych przez daną jednolitą część
wód podziemnych;
2)
zidentyfikowanie zasięgu i stężeń zanieczyszczeń, jeżeli nastąpiło zanieczyszczenie
przypadkowe jednolitej części wód podziemnych;
3)
zidentyfikowanie zasięgu znacznego obniżenia poziomu wód podziemnych powodującego
zagrożenie niespełnienia celów środowiskowych przez daną jednolitą część wód podziemnych.
3.
Zakres i częstotliwość monitoringu badawczego jednolitych części wód podziemnych dostosowuje
się do przyczyn jego prowadzenia oraz warunków lokalnych tak, aby jego wyniki dostarczyły
informacji o koniecznych działaniach dla osiągnięcia celów środowiskowych lub o szczególnych
środkach zaradczych przeciwdziałających skutkom przypadkowego zanieczyszczenia.
§ 21.
Metodyki referencyjne pomiarów i badań w ramach monitoringu jednolitych części wód
powierzchniowych i podziemnych określa załącznik nr 7 do rozporządzenia.
§ 22.
Określa się następujące warunki zapewnienia jakości pomiarów i badań w monitoringu
jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych:
1)
dwustopniowy system zapewnienia jakości badań obejmujący:
a)
wewnętrzną kontrolę jakości wyników badań,
b)
zewnętrzną kontrolę jakości wyników badań realizowaną przez udział laboratoriów realizujących
monitoring jednolitych części wód, nie rzadziej niż raz na 4 lata, w badaniach biegłości
lub porównaniach międzylaboratoryjnych;
2)
zapewnienie jakości i porównywalności wyników analiz zgodnie z przyjętymi na poziomie
międzynarodowym praktykami systemu zarządzania, określonymi w normie PN-EN ISO/IEC-17025
lub innych równorzędnych normach przyjętych na poziomie międzynarodowym, oraz wymóg
wdrożenia przez laboratoria realizujące monitoring jednolitych części wód lub podmioty
pracujące na zlecenie tych laboratoriów systemu zarządzania jakością zgodnie z normą
PN-EN ISO/IEC-17025 lub innymi równorzędnymi normami przyjętymi na poziomie międzynarodowym,
obejmującego wszystkie etapy prowadzenia pomiarów i badań, a w szczególności:
a)
pobór próbek wody i materiału biologicznego,
b)
utrwalanie próbek wody oraz materiału biologicznego,
c)
transport próbek wody oraz materiału biologicznego,
d)
przechowywanie próbek wody oraz materiału biologicznego przed poddaniem ich badaniu
w laboratorium,
e)
wykonywanie oznaczeń fizykochemicznych, a w przypadku materiału biologicznego - oznaczeń
taksonomicznych;
3)
stosowanie do badań i pomiarów, realizowanych w ramach monitoringu jednolitych części
wód, metodyk referencyjnych, o których mowa w § 21, oraz zapewnienie walidacji i dokumentowania
zgodnie z normą PN-EN ISO/IEC-17025 lub innymi równorzędnymi normami przyjętymi na
poziomie międzynarodowym wszystkich metod analizy, w tym metod laboratoryjnych, polowych
i on-line, stosowanych w programach monitorowania stanu wód;
4)
oparcie, w przypadku wszystkich stosowanych metod analizy w zakresie parametrów fizykochemicznych
i chemicznych, minimalnych kryteriów w zakresie wyników na niepewności pomiaru równej
50% lub mniejszej (k = 2), szacowanej na poziomie odpowiednich środowiskowych norm
jakości, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 38a ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, oraz zapewnienie, że granica oznaczalności nie przekracza wartości 30% odpowiednich
środowiskowych norm jakości;
5)
dopuszczenie, w przypadku gdy najlepsze dostępne techniki badawcze nie zapewniają
spełnienia warunków, o których mowa w pkt 4, aby granica oznaczalności przekraczała
wartości 30% odnośnych norm jakości środowiska, przy jednoczesnym nakazie, aby nie
była ona jednak wyższa niż najbardziej rygorystyczna norma jakości środowiska określona
dla danego parametru w przepisach wydanych na podstawie art. 38a ust. 1 i 3, art. 47 ust. 8 pkt 1, art. 50 ust. 1 oraz art. 50 ust. 3 pkt
1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne;
6)
prowadzenie, w przypadku gdy dla danego parametru nie istnieje odpowiednia norma jakości
środowiska lub nie istnieje metoda analizy spełniająca minimalne kryteria w zakresie
warunków określonych w pkt 5, monitorowania przy wykorzystaniu najlepszych dostępnych
technik badawczych, zwalidowanych i opisanych w procedurach badawczych oraz spełniających
wymóg pozytywnych wyników badań biegłości lub porównań międzylaboratoryjnych, jako
potwierdzenie, że stosowana technika i procedura badawcza spełniają wymagania w zakresie
jakości wyników oraz są dostosowane do zakresu badań prowadzonych przez dane laboratorium;
7)
podawanie, wraz z wynikami badań, szacowanych poziomów ufności, niepewności i dokładności
wyników dla elementów fizykochemicznych, chemicznych i biologicznych.
§ 23.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia3)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia
15 listopada 2011 r. w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych
części wód powierzchniowych i podziemnych (Dz. U. poz. 1550 oraz z 2013 r. poz. 1558),
które zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy -
Prawo wodne oraz ustawy o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 2295) traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia..
1)
Minister Środowiska kieruje działem administracji rządowej - gospodarka wodna, na
podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada
2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Środowiska (Dz. U. poz.
1904 i 2095).
2)
Niniejsze rozporządzenie dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy
2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej
ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000,
str. 1 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275; Dz. Urz.
WE L 331 z 15.12.2001, str. 1 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15,
t. 6, str. 358; Dz. Urz. UE L 81 z 20.03.2008, str. 60; Dz. Urz. UE L 348 z 24.12.2008,
str. 84; Dz. Urz. UE L 140 z 05.06.2009, str. 114; Dz. Urz. UE L 226 z 24.08.2013,
str. 1; Dz. Urz. UE L 353 z 28.12.2013, str. 8 oraz Dz. Urz. UE L 311 z 31.10.2014,
str. 32).
3)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia
15 listopada 2011 r. w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych
części wód powierzchniowych i podziemnych (Dz. U. poz. 1550 oraz z 2013 r. poz. 1558),
które zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy -
Prawo wodne oraz ustawy o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 2295) traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
Załącznik nr 1 - Sposób prowadzenia monitoringu diagnostycznego, operacyjnego, badawczego jednolitych części wód powierzchniowych i monitoringu obszarów chronionych
1.
Monitoring diagnostyczny jest prowadzony w reprezentatywnych punktach monitorowania
stanu albo potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych części wód powierzchniowych,
będących pojedynczymi punktami lub grupami stanowisk pomiarowych, lub w reperowych
punktach pomiarowo-kontrolnych, będących pojedynczymi punktami lub grupami stanowisk
pomiarowych. Monitoring diagnostyczny jest prowadzony w wystarczającej liczbie części
wód powierzchniowych w celu dokonania oceny ogólnego stanu wód powierzchniowych w
ramach każdej zlewni na obszarze dorzecza. Monitoring diagnostyczny jest prowadzony
w cyklach rocznych, z częstotliwością nie mniejszą niż co 6 lat, co najmniej raz w
każdym 6-letnim cyklu aktualizacji planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza.
2.
Jeżeli na podstawie wyników uzyskanych w ramach zrealizowanego programu monitoringu
diagnostycznego oceniono stan jednolitej części wód jako dobry, a na podstawie oceny
wpływu znaczących oddziaływań na stan wód powierzchniowych nie można stwierdzić zmian
w tych oddziaływaniach na ocenioną jednolitą część wód, monitoring diagnostyczny może
być prowadzony w ramach co trzeciego 6-letniego cyklu aktualizacji planu gospodarowania
wodami na obszarze dorzecza.
3.
Monitoring operacyjny jest prowadzony w reprezentatywnych punktach monitorowania stanu
albo potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych części wód powierzchniowych,
będących pojedynczymi punktami lub grupami stanowisk pomiarowych, lub w reperowych
punktach pomiarowo-kontrolnych, będących pojedynczymi punktami lub grupami stanowisk
pomiarowych. Monitoring operacyjny jest prowadzony w cyklach rocznych, z częstotliwością
nie mniejszą niż co 3 lata, co najmniej 2 razy w każdym 6-letnim cyklu aktualizacji
planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza.
4.
Dopuszcza się zmianę programu monitoringu operacyjnego w trakcie 6-letniego cyklu
aktualizacji planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza na podstawie informacji
pozyskanych w wyniku przeprowadzonej oceny wpływu znaczących oddziaływań, w tym oddziaływań
antropogenicznych na jednolite części wód, w szczególności polegającą na zmniejszeniu
rocznej częstotliwości pomiarów, jeżeli stwierdzone oddziaływanie nie jest znaczne
lub określone oddziaływanie zostało usunięte.
5.
Dopuszcza się skrócenie okresu prowadzenia monitoringu operacyjnego w danym punkcie
pomiarowo-kontrolnym do okresu objętego działaniami zmierzającymi do poprawy lub utrzymania
dobrego stanu wód określonymi w programie wodno-środowiskowym kraju.
6.
Monitoring badawczy prowadzi się w sposób zapewniający:
1)
wyjaśnienie przyczyn nieosiągnięcia celów środowiskowych określonych dla danej jednolitej
części wód powierzchniowych;
2)
wyjaśnienie przyczyn niespełnienia celów środowiskowych przez jednolitą część wód
powierzchniowych, w przypadku gdy z monitoringu diagnostycznego wynika, że cele środowiskowe
wyznaczone dla danej jednolitej części wód powierzchniowych nie zostaną osiągnięte,
i gdy nie rozpoczęto realizacji monitoringu operacyjnego dla tej jednolitej części
wód powierzchniowych;
3)
określenie wielkości i wpływów przypadkowego zanieczyszczenia, w szczególności wynikającego
z awarii;
4)
ustalenie przyczyn wyraźnych rozbieżności pomiędzy wynikami oceny wpływu znaczących
oddziaływań na stan wód powierzchniowych na podstawie elementów biologicznych i fizykochemicznych;
5)
elementy i wskaźniki określone w umowach międzynarodowych, których Rzeczpospolita
Polska jest stroną;
6)
badania prowadzone na potrzeby uwarunkowań lokalnych.
7.
Monitoring obszarów chronionych jest prowadzony, dopóki obszary te nie spełnią wymagań
zawartych w przepisach szczególnych, na mocy których zostały utworzone, oraz nie spełnią
określonych dla nich celów środowiskowych, o których mowa w art. 38d ust. 1 i 2 oraz
art. 38f ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne.
8.
Jeżeli spełnione zostaną wymagania, o których mowa w ust. 7, monitoring obszarów chronionych
może być przeprowadzony w ramach co trzeciego 6-letniego cyklu aktualizacji planu
gospodarowania wodami na obszarze dorzecza.
9.
Analizę długoterminowych trendów zmian stężeń substancji priorytetowych i innych zanieczyszczeń
ulegających akumulacji w osadach przeprowadza się, wykonując badania osadów dennych
w jednolitych częściach wód powierzchniowych, o których mowa w ust. 11 w załączniku
nr 3 do rozporządzenia, z częstotliwością nie mniejszą niż co 3 lata, co najmniej
2 razy w każdym 6-letnim cyklu aktualizacji planu gospodarowania wodami na obszarze
dorzecza.
10.
Badanie parametrów wskaźnikowych elementów hydromorfologicznych w ramach monitoringu
diagnostycznego, takich jak ciągłość rzeki i warunki morfologiczne, jest prowadzone
przez służbę hydrologiczno-meteorologiczną z częstotliwością nie mniejszą niż co 6
lat, co najmniej raz w każdym 6-letnim cyklu aktualizacji planu gospodarowania wodami
na obszarze dorzecza, w liczbie jednolitych części wód powierzchniowych wystarczającej
dla dostarczenia informacji o tych elementach oraz umożliwiającej wykonanie oceny
stanu jednolitych części wód powierzchniowych. Wybór jednolitych części wód powierzchniowych
do monitorowania dokonywany jest wskaźnikowo, na podstawie uzgodnień pomiędzy Głównym
Inspektorem Ochrony Środowiska i Prezesem Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej.
11.
Obserwacje objętości, prędkości i natężenia przepływu oraz reżimu pływów w zakresie
stosownym dla stanu ekologicznego i chemicznego oraz potencjału ekologicznego prowadzi
służba hydrologiczno-meteorologiczna, wykonując systematyczne pomiary i obserwacje
za pomocą hydrologiczno-meteorologicznego systemu pomiarowo-obserwacyjnego. Pomiary
i obserwacje są wykonywane w sposób ciągły, a ich wyniki przekazywane są do Głównego
Inspektora Ochrony Środowiska w terminach ustalonych przez Głównego Inspektora Ochrony
Środowiska z państwową służbą hydrologiczno-meteorologiczną.
Załącznik nr 2 - Kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do monitorowania w ramach monitoringu diagnostycznego, operacyjnego, badawczego oraz monitoringu obszarów chronionych
1.
Kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do monitorowania w ramach
monitoringu diagnostycznego:
1)
wybrana liczba jednolitych części wód powierzchniowych pod względem wielkości zlewni
wystarczająca dla dokonania oceny ogólnego stanu wód powierzchniowych w każdej zlewni
na obszarze dorzecza;
2)
reprezentowanie wszystkich typów wód oraz reprezentatywność pod względem oddziaływań
antropogenicznych;
3)
występowanie w ciekach znacznej zmienności przepływu wód;
4)
powierzchnia zlewni, którą zamyka jednolita część wód powierzchniowych, taka jak struga,
strumień, potok, rzeka lub kanał, w tym struga, strumień, potok, rzeka lub kanał wyznaczone
jako silnie zmienione lub sztuczne jednolite części wód powierzchniowych, przekraczająca
2500 km2;
5)
powierzchnia jednolitej części wód powierzchniowych, takiej jak jezioro lub inny naturalny
zbiornik wodny, w tym jezioro lub inny naturalny zbiornik wodny wyznaczone jako silnie
zmieniona jednolita część wód powierzchniowych, przekraczająca 50 ha, przy czym dopuszcza
się powierzchnię nieprzekraczającą 50 ha, jeżeli dana jednolita część wód jest referencyjna
dla realizacji badań monitoringu środowiska lub ma duże znaczenie gospodarcze w regionach
wodnych lub województwach albo posiada szczególne walory przyrodnicze;
6)
pojemność maksymalna jednolitej części wód powierzchniowych, takiej jak sztuczny zbiornik
wodny lub silnie zmieniona część wód powierzchniowych będąca zbiornikiem zaporowym,
przekraczająca 10 mln m3, przy czym dopuszcza się pojemność nieprzekraczającą 10 mln m3, jeżeli dana jednolita część wód ma duże znaczenie gospodarcze w regionach wodnych
lub województwach albo posiada szczególne walory przyrodnicze;
7)
przekraczanie przez daną jednolitą część wód powierzchniowych granicy państwa albo
zlokalizowanie tej jednolitej części wód powierzchniowych na granicy państwa;
8)
uznanie jednolitej części wód powierzchniowych za referencyjną;
9)
występowanie jednolitej części wód powierzchniowych na obszarze chronionym przeznaczonym
do ochrony siedlisk lub gatunków, dla których utrzymanie lub poprawa stanu wód jest
ważnym czynnikiem w ich ochronie, o którym mowa w art. 113 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia
18 lipca 2001 r. - Prawo wodne;
10)
zaliczenie jednolitej części wód powierzchniowych do jednolitych części wód powierzchniowych
przeznaczonych do poboru wody na potrzeby zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia,
jeżeli dana jednolita część wód powierzchniowych dostarcza średnio powyżej 100 m3 na dobę wody przeznaczonej do spożycia.
2.
Kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do monitorowania w ramach
monitoringu operacyjnego:
1)
zaklasyfikowanie jednolitej części wód powierzchniowych na podstawie oceny wpływu
znaczących oddziaływań na stan wód powierzchniowych lub monitoringu diagnostycznego
jako zagrożonej niespełnieniem określonych dla niej celów środowiskowych;
2)
zagrożenie jednolitej części wód powierzchniowych znacznym oddziaływaniem ze strony
punktowych, liniowych lub obszarowych źródeł zanieczyszczeń;
3)
zagrożenie jednolitej części wód powierzchniowych znacznym oddziaływaniem hydromorfologicznym;
4)
odprowadzanie do danej jednolitej części wód powierzchniowych substancji z listy substancji
priorytetowych;
5)
występowanie w jednolitej części wód powierzchniowych źródeł zanieczyszczeń, o których
mowa w rozporządzeniu (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia
2006 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń
i zmieniającym dyrektywę Rady 91/689/EWG i 96/61/WE (Dz. Urz. UE L 33 z 04.02.2006,
str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 188 z 18.07.2009, str. 14);
6)
występowanie jednolitej części wód powierzchniowych na obszarze narażonym na zanieczyszczenia
związkami azotu ze źródeł rolniczych;
7)
występowanie jednolitej części wód powierzchniowych na obszarze wrażliwym na eutrofizację
wywołaną zanieczyszczeniami pochodzącymi ze źródeł komunalnych i będącej pośrednim
lub bezpośrednim odbiornikiem ścieków komunalnych;
8)
zidentyfikowanie - na podstawie oceny wpływu znaczących oddziaływań antropogenicznych
na stan wód powierzchniowych i monitoringu diagnostycznego - jednolitych części wód
powierzchniowych, występujących na obszarach chronionych, o których mowa w art. 113
ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, jako zagrożonych niespełnieniem
celów środowiskowych;
9)
stwierdzenie przekroczenia środowiskowej normy jakości dla akumulacji substancji priorytetowych
w florze, faunie lub osadzie;
10)
zaliczenie jednolitej części wód powierzchniowych do jednolitych części wód powierzchniowych
przeznaczonych do poboru wody na potrzeby zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia,
jeżeli dana jednolita część wód powierzchniowych dostarcza średnio powyżej 100 m3 na dobę wody przeznaczonej do spożycia.
3.
Kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do monitorowania w ramach
monitoringu badawczego:
1)
ustalenie przyczyn nieosiągnięcia celów środowiskowych określonych dla danej jednolitej
części wód powierzchniowych, jeżeli wyjaśnienie tych przyczyn jest niemożliwe na podstawie
danych oraz informacji uzyskanych w wyniku pomiarów i badań prowadzonych w ramach
monitoringu diagnostycznego lub operacyjnego;
2)
ustalenie przyczyn, które mogą uniemożliwić osiągnięcie celów środowiskowych w sytuacji,
gdy nie został ustanowiony monitoring operacyjny jednolitych części wód powierzchniowych;
3)
określenie wielkości wpływu na środowisko przypadkowego zanieczyszczenia wód powierzchniowych;
4)
ustalenie przyczyn rozbieżności między wynikami oceny stanu ekologicznego jednolitych
części wód powierzchniowych na podstawie elementów biologicznych i fizykochemicznych;
5)
zebranie dodatkowych informacji o stanie wód w związku z uwarunkowaniami lokalnymi
lub umowami międzynarodowymi, których Rzeczpospolita Polska jest stroną.
4.
Kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do monitorowania w ramach
monitoringu obszarów chronionych:
1)
zaliczenie jednolitej części wód powierzchniowych do jednolitych części wód powierzchniowych
przeznaczonych do poboru wody na potrzeby zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia,
jeżeli dana jednolita część wód powierzchniowych dostarcza średnio powyżej 100 m3 na dobę wody przeznaczonej do spożycia;
2)
przeznaczenie jednolitej części wód powierzchniowych do celów rekreacyjnych, w tym
kąpieliskowych;
3)
występowanie jednolitej części wód powierzchniowych na obszarze przeznaczonym do ochrony
gatunków zwierząt wodnych o znaczeniu gospodarczym;
4)
występowanie jednolitej części wód powierzchniowych na obszarze narażonym na zanieczyszczenia
związkami azotu, pochodzącymi ze źródeł rolniczych;
5)
występowanie jednolitej części wód powierzchniowych na obszarze wrażliwym na eutrofizację
wywołaną zanieczyszczeniami pochodzącymi ze źródeł komunalnych i będącej pośrednim
lub bezpośrednim odbiornikiem ścieków komunalnych;
6)
występowanie jednolitej części wód powierzchniowych na obszarze chronionym, o którym
mowa w art. 113 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne.
Załącznik nr 3 - Kryteria wyznaczania punktów pomiarowo-kontrolnych w jednolitych częściach wód powierzchniowych wybranych do monitorowania w ramach monitoringu diagnostycznego, operacyjnego, badawczego jednolitych części wód powierzchniowych i monitoringu obszarów chronionych
I.
Kryteria wyznaczania punktów pomiarowo-kontrolnych w ramach monitoringu diagnostycznego
jednolitych części wód powierzchniowych
1.
Reprezentatywne punkty monitorowania stanu lub potencjału ekologicznego i stanu chemicznego
jednolitych części wód powierzchniowych w jednolitych częściach wód powierzchniowych,
takich jak struga, strumień, potok, rzeka lub kanał, z wyłączeniem wyznaczonych jako
silnie zmienione części wód powierzchniowych będące zbiornikami zaporowymi, wyznacza
się:
1)
w miejscu oddalonym od lokalnych źródeł oddziaływań antropogenicznych, ujść dopływających
cieków oraz powyżej obszaru oddziaływania cofki, przy czym dopuszcza się ustanowienie
tego punktu wewnątrz obszaru oddziaływania cofki, jeżeli nie ma możliwości wskazania
innej lokalizacji albo oddziaływanie cofki jest nieznaczne;
2)
w sposób umożliwiający ocenę stanu wód w zlewniach jednolitych części wód powierzchniowych,
w szczególności zlewniach o powierzchni większej niż 2500 km2;
3)
w sposób umożliwiający oszacowanie ładunków zanieczyszczeń odpływających z określonej
części dorzecza lub regionu wodnego, w tym zawsze na rzekach odprowadzających wody
bezpośrednio do wód przejściowych lub przybrzeżnych;
4)
na jednolitych częściach wód powierzchniowych znajdujących się na granicy regionów
wodnych, przy czym dopuszcza się możliwość innej lokalizacji tego punktu, jeżeli pozwoli
ona na lepsze określenie ładunków zanieczyszczeń przenoszonych między regionami wodnymi;
5)
na ciekach wpadających bezpośrednio do Morza Bałtyckiego, przy czym punkt pomiarów
i badań powinien być wyznaczony w jednolitej części wód powierzchniowych stanowiącej
odcinek przyujściowy; inną lokalizację dopuszcza się w przypadku występowania na odcinku
przyujściowym znacznego wpływu wód przybrzeżnych na stan wód w cieku;
6)
w jednolitych częściach wód powierzchniowych przekraczających lub stanowiących granice
państwa;
7)
w innych jednolitych częściach wód powierzchniowych niż te, w których wyznacza się
reperowe punkty pomiarowo-kontrolne wskazane w ust. 2.
2.
Reperowe punkty pomiarowo-kontrolne w jednolitych częściach wód powierzchniowych,
takich jak struga, strumień, potok, rzeka lub kanał, z wyłączeniem wyznaczonych jako
silnie zmienione części wód powierzchniowych będące zbiornikami zaporowymi, wyznacza
się na potrzeby wymiany informacji pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej
w określonych miejscach1):
1)
Kraków - Wisła, km 63,7 - w górę biegu rzeki od miasta Krakowa;
2)
Warszawa - Wisła, km 510,0 - miasto Warszawa;
3)
Wyszków - Bug, km 33,0 - przy moście drogowym;
4)
Pułtusk - Narew, km 63,0 - przy granicy;
5)
Kiezmark - Wisła, km 926,0 - w górę rzeki od jej ujścia;
6)
Chałupki - Odra, km 20,0 - w punkcie, w którym rzeka Odra wpływa na terytorium Polski
z Republiki Czeskiej;
7)
Wrocław - Odra, km 249,0 - miasto Wrocław;
8)
Gubin - Nysa Łużycka, km 13,0 - w górę biegu rzeki od jej ujścia do rzeki Odry;
9)
Poznań - Warta, km 243,6 - miasto Poznań;
10)
Krajnik Dolny - Odra, km 690,0 - ostatni punkt graniczny pomiędzy Polską i Niemcami;
11)
Goleniów - Ina, km 10,2 - w górę biegu rzeki od jej ujścia;
12)
Trzebiatów - Rega, km 13,9 - w górę biegu rzeki od jej ujścia;
13)
Bardy-Gościnki - Parsęta, km 25,0 - w górę biegu rzeki od ujścia rzeki Gościnki;
14)
Stary Kraków - Wieprza, km 20,6 - w górę biegu rzeki od jej ujścia;
15)
Grabowo - Grabowa, km 18,0 - w górę biegu rzeki od jej ujścia;
16)
Charnowo - Słupia, km 11,3 - w górę biegu rzeki od jej ujścia;
17)
Smołdzino - Łupawa, km 13,3 - w górę biegu rzeki od jej ujścia;
18)
Cecenowo - Łeba, km 25,2 - w górę biegu rzeki od jej ujścia;
19)
Wejherowo - Reda, km 20,9 - w górę biegu rzeki od jej ujścia;
20)
Nowa Pasłęka - Pasłęka, km 2,0 - w górę biegu rzeki od jej ujścia.
3.
Reprezentatywne punkty monitorowania stanu lub potencjału ekologicznego i stanu chemicznego
jednolitych części wód powierzchniowych w jednolitych częściach wód powierzchniowych,
takich jak struga, strumień, potok, rzeka lub kanał, wyznaczonych jako silnie zmienione
części wód i będące zbiornikami zaporowymi, wyznacza się w:
1)
strefie przejściowej lub strefie właściwej dla typu zbiornika zaporowego;
2)
miejscu oddalonym od lokalnych źródeł oddziaływań antropogenicznych oraz ujść dopływających
cieków;
3)
innych jednolitych częściach wód powierzchniowych niż te, w których wyznacza się reperowe
punkty pomiarowo-kontrolne wskazane w ust. 4.
4.
Reperowe punkty pomiarowo-kontrolne w jednolitych częściach wód powierzchniowych,
takich jak struga, strumień, potok, rzeka lub kanał, wyznaczonych jako silnie zmienione
części wód i będące zbiornikami zaporowymi, wyznacza się zgodnie z ust. 3 pkt 1 i
2 w następujących zbiornikach:
1)
Jezioro Włocławskie;
2)
Jezioro Zegrzyńskie;
3)
Jezioro Goczałkowickie;
4)
Jezioro Czorsztyńskie;
5)
Jeziorsko;
6)
Jezioro Nyskie.
5.
Reprezentatywne punkty monitorowania stanu lub potencjału ekologicznego i stanu chemicznego
jednolitych części wód powierzchniowych w jednolitych częściach wód powierzchniowych,
takich jak jezioro i inny naturalny zbiornik wodny, w tym jezioro i inny naturalny
zbiornik wodny wyznaczonych jako silnie zmieniona część wód powierzchniowych, oraz
w jednolitych częściach wód powierzchniowych, takich jak sztuczny zbiornik wodny,
wyznacza się:
1)
na głęboczku jeziora;
2)
w punkcie charakterystycznym dla danego zbiornika w przypadku innych naturalnych i
sztucznych zbiorników wodnych;
3)
w miejscu oddalonym od lokalnych źródeł oddziaływań antropogenicznych oraz ujść dopływających
cieków;
4)
w innych jednolitych częściach wód powierzchniowych niż te, w których wyznacza się
reperowe punkty pomiarowo-kontrolne wskazane w ust. 6.
6.
Reperowe punkty pomiarowo-kontrolne w jednolitych częściach wód powierzchniowych,
takich jak jezioro i inny naturalny zbiornik wodny, w tym jezioro i inny naturalny
zbiornik wodny wyznaczonych jako silnie zmieniona jednolita część wód powierzchniowych,
wyznacza się zgodnie z ust. 5 pkt 1-3 na następujących jeziorach:
1)
Wielkie Dąbie (województwo zachodniopomorskie);
2)
Morzycko (województwo zachodniopomorskie);
3)
Sumińskie (województwo pomorskie);
4)
Jasień Południowy (województwo pomorskie);
5)
Jasień Północny (województwo pomorskie);
6)
Płaskie (województwo warmińsko-mazurskie, koło Jezioraka);
7)
Wukśniki (województwo warmińsko-mazurskie);
8)
Mikołajskie (województwo warmińsko-mazurskie);
9)
Jegocin (województwo warmińsko-mazurskie);
10)
Kortowskie (województwo warmińsko-mazurskie);
11)
Długie Wigierskie (województwo podlaskie);
12)
Gremzdel (województwo podlaskie);
13)
Tarnowskie Duże (województwo lubuskie);
14)
Głębokie (województwo lubuskie);
15)
Mąkolno (województwo wielkopolskie);
16)
Śremskie (województwo wielkopolskie);
17)
Krępsko Długie (województwo wielkopolskie);
18)
Borzymowskie (województwo kujawsko-pomorskie);
19)
Chełmżyńskie (województwo kujawsko-pomorskie);
20)
Stelchno (województwo kujawsko-pomorskie);
21)
Białe (województwo mazowieckie, na północ od Gostynina);
22)
Białe Włodawskie (województwo lubelskie).
7.
Reprezentatywne punkty monitorowania stanu lub potencjału ekologicznego i stanu chemicznego
jednolitych części wód powierzchniowych w jednolitych częściach wód powierzchniowych,
takich jak wody przejściowe i przybrzeżne, wyznacza się w miejscu oddalonym od lokalnych
źródeł oddziaływań antropogenicznych oraz od ujść rzek.
8.
W jednolitej części wód powierzchniowych można wyznaczyć tylko jeden reprezentatywny
punkt monitorowania stanu lub potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych
części wód powierzchniowych lub reperowy punkt pomiarowo-kontrolny.
9.
Reprezentatywny punkt monitorowania stanu lub potencjału ekologicznego i stanu chemicznego
jednolitych części wód powierzchniowych lub reperowy punkt pomiarowo-kontrolny może
być uznany za reprezentatywny punkt monitorowania stanu lub potencjału ekologicznego
i stanu chemicznego grupy jednolitych części wód powierzchniowych w odniesieniu do
grupy jednolitych części wód powierzchniowych tej samej kategorii, jeżeli wszystkie
jednolite części wód powierzchniowych podlegają oddziaływaniom antropogenicznym o
takiej samej charakterystyce i nasileniu.
10.
Punkty, o których mowa w ust. 9, wyznacza się dla tych samych typów wód, z uwzględnieniem
sposobu zagospodarowania zlewni, przy czym odrębnie wyznacza się punkty dla jednolitych
części wód powierzchniowych naturalnych i wyznaczonych jako silnie zmienione części
wód powierzchniowych lub sztuczne części wód powierzchniowych.
11.
Punkty analizy długoterminowych trendów zmian stężeń substancji priorytetowych i innych
zanieczyszczeń ulegających akumulacji w osadach lub faunie i florze wyznacza się na
podstawie wyników monitorowania stanu wód:
1)
w jednolitych częściach wód powierzchniowych wpadających bezpośrednio do Morza Bałtyckiego;
2)
w jednolitych częściach wód powierzchniowych znajdujących się na granicy regionów
wodnych;
3)
w jednolitych częściach wód powierzchniowych, do których są lub były odprowadzane
substancje priorytetowe lub inne szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego;
4)
w wyznaczonych jako silnie zmienione części wód powierzchniowych będące zbiornikami
zaporowymi;
5)
w naturalnych lub wyznaczonych jako silnie zmienione części wód powierzchniowych,
takich jak jezioro i inny naturalny zbiornik wodny, oraz w jednolitych częściach wód
powierzchniowych, takich jak sztuczny zbiornik wodny;
6)
w jednolitej części wód powierzchniowych, w której występują źródła zanieczyszczeń,
o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z
dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania
i Transferu Zanieczyszczeń i zmieniającym dyrektywę Rady 91/689/EWG i 96/61/WE.
II.
Kryteria wyznaczania punktów pomiarowo-kontrolnych w ramach monitoringu operacyjnego
jednolitych części wód powierzchniowych
12.
Reprezentatywne punkty monitorowania stanu lub potencjału ekologicznego i stanu chemicznego
jednolitych części wód powierzchniowych wyznacza się, z zastrzeżeniem ust. 13, w sposób
umożliwiający ocenę:
1)
stanu wód jednolitej części wód powierzchniowych;
2)
oddziaływania ze strony określonego (zidentyfikowanego) źródła punktowego lub grupy
określonych (zidentyfikowanych) źródeł punktowych, w tym źródeł substancji priorytetowych
lub innych szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego;
3)
oddziaływania zanieczyszczeń pochodzących ze źródeł rozproszonych liniowych i obszarowych,
w tym źródeł substancji priorytetowych lub innych szczególnie szkodliwych dla środowiska
wodnego;
4)
zagrożenia wód związkami azotu ze źródeł rolniczych;
5)
eutrofizacji na skutek zrzutów zanieczyszczeń ze źródeł komunalnych;
6)
wielkości i wpływu oddziaływania hydromorfologicznego;
7)
skutków realizacji działań zmierzających do poprawy lub utrzymania dobrego stanu wód
określonych w programie wodno-środowiskowym kraju.
13.
Reprezentatywne punkty monitorowania stanu lub potencjału ekologicznego i stanu chemicznego
jednolitych części wód powierzchniowych lub reperowe punkty pomiarowo-kontrolne w
jednolitych częściach wód powierzchniowych, takich jak jezioro i inny naturalny zbiornik
wodny, w tym jezioro i inny naturalny zbiornik wodny, wyznaczonych jako silnie zmieniona
część wód powierzchniowych, oraz w jednolitych częściach wód powierzchniowych, takich
jak sztuczny zbiornik wodny i silnie zmieniona część wód będąca zbiornikiem zaporowym,
wyznacza się:
1)
na głęboczku jeziora;
2)
w punkcie charakterystycznym dla danego zbiornika w przypadku innych naturalnych i
sztucznych zbiorników wodnych;
3)
w strefie przejściowej silnie zmienionej jednolitej części wód powierzchniowych będącej
zbiornikiem zaporowym.
14.
W jednolitej części wód powierzchniowych na potrzeby prowadzenia monitoringu operacyjnego
można wyznaczyć tylko jeden reprezentatywny punkt monitorowania stanu lub potencjału
ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych części wód powierzchniowych lub reperowy
punkt pomiarowo-kontrolny, przy czym liczba stanowisk pomiarowych tworzących punkt
reprezentatywny musi być wystarczająca do dokonania oceny, o której mowa w ust. 12.
III.
Kryteria wyznaczania punktów pomiarowo-kontrolnych w ramach monitoringu badawczego
jednolitych części wód powierzchniowych
15.
Badawcze punkty pomiarowo-kontrolne na potrzeby prowadzenia monitoringu badawczego
wyznacza się odpowiednio do konkretnego przypadku objętego tym monitoringiem.
16.
Punkty pomiarowo-kontrolne intensywnego monitorowania jednolitych części wód powierzchniowych
przymorza, takich jak struga, strumień, potok, rzeka, kanał, w tym jednolitych części
wód tych kategorii wyznaczonych jako silnie zmienione lub sztuczne, wyznacza się w
ciekach wpadających bezpośrednio do Morza Bałtyckiego, przy czym punkt pomiarowo-kontrolny
powinien być wyznaczony w jednolitej części wód powierzchniowych stanowiącej odcinek
przyujściowy. Inną lokalizację dopuszcza się w przypadku występowania na odcinku przyujściowym
znacznego wpływu wód przybrzeżnych na stan wód w cieku.
IV.
Kryteria wyznaczania punktów pomiarowo-kontrolnych monitoringu obszarów chronionych
17.
Punkty pomiarowo-kontrolne monitoringu obszarów chronionych wyznacza się w jednolitych
częściach wód powierzchniowych:
1)
przeznaczonych do poboru wody na potrzeby zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną
do spożycia, jeżeli dana jednolita część wód powierzchniowych dostarcza średnio powyżej
100 m3 na dobę wody przeznaczonej do spożycia;
2)
przeznaczonych do celów rekreacyjnych, w tym kąpieliskowych;
3)
występujących na obszarach chronionych przeznaczonych do ochrony gatunków zwierząt
wodnych o znaczeniu gospodarczym;
4)
występujących na obszarach narażonych na zanieczyszczenia związkami azotu, pochodzącymi
ze źródeł rolniczych;
5)
występujących na obszarach wrażliwych na eutrofizację wywołaną zanieczyszczeniami
pochodzącymi ze źródeł komunalnych i będących odbiornikami zanieczyszczeń ze źródeł
komunalnych;
6)
występujących na obszarach chronionych przeznaczonych do ochrony siedlisk i gatunków,
dla których utrzymanie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie
- w sposób umożliwiający ocenę stanu wód oraz ocenę spełniania celów środowiskowych
określonych dla tych jednolitych części wód powierzchniowych w planach gospodarowania
wodami na obszarach dorzecza.
18.
Punkty pomiarowo-kontrolne monitoringu obszarów chronionych, o których mowa w ust.
17 pkt 1, wyznacza się powyżej czerpni ujęcia, w sposób umożliwiający monitorowanie
bezpośrednio pobieranej wody, lub na ujęciu, w sposób umożliwiający pobór wody surowej,
przed jej uzdatnieniem.
19.
W przypadku jednolitych części wód powierzchniowych, takich jak struga, strumień,
potok, rzeka lub kanał, w tym jednolitych części wód powierzchniowych tych kategorii
wyznaczonych jako silnie zmienione lub sztuczne oraz silnie zmienionych jednolitych
części wód powierzchniowych będących zbiornikami zaporowymi, punkty pomiarowo-kontrolne
monitoringu obszarów chronionych, o których mowa w ust. 17 pkt 2, 3 oraz 6, wyznacza
się powyżej lub wewnątrz jednolitej części wód.
20.
W przypadku jednolitych części wód powierzchniowych, takich jak jezioro i inny naturalny
zbiornik wodny, oraz jednolitych części wód powierzchniowych, takich jak sztuczny
zbiornik wodny, wody przejściowe, przybrzeżne punkty pomiarowo-kontrolne monitoringu
obszarów chronionych, o których mowa w ust. 17 pkt 2, 3 oraz 6, wyznacza się wewnątrz
jednolitej części wód.
21.
Punkty pomiarowo-kontrolne monitoringu obszarów chronionych, o których mowa w ust.
17 pkt 4 i 5, wyznacza się wewnątrz obszaru chronionego.
Objaśnienia: 1) Listę punktów pomiarowo-kontrolnych zawiera rozdział 16 pkt B załącznika II do Aktu
dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki
Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki
Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań
w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 236 z 23.09.2003,
str. 33; Dz. Urz. UE L 9 z 15.01.2004, str. 8; Dz. Urz. UE L 93 z 30.03.2004, str.
1; Dz. Urz. UE L 156 z 30.04.2004, str. 142; Dz. Urz. UE L 195 z 15.07.2006, str.
25; Dz. Urz. UE L 60 z 27.02.2007, str. 1; Dz. Urz. UE L 186 z 18.07.2007, str. 29;
Dz. Urz. UE L 186 z 18.07.2007, str. 32; Dz. Urz. UE L 195 z 24.07.2008, str. 24;
Dz. Urz. UE L 196 z 28.07.2010, str. 24; Dz. Urz. UE L 336 z 21.12.2010, str. 60;
Dz. Urz. UE L 94 z 08.04.2011, str. 31; Dz. Urz. UE L 101 z 15.04.2011, str. 122;
Dz. Urz. UE L 101 z 15.04.2011, str. 124 oraz Dz. Urz. UE L 195 z 18.07.2013, str.
24) (Dz. U. z 2004 r. poz. 864).
Załącznik nr 4 - Zakres i częstotliwość prowadzonych badań dla poszczególnych elementów klasyfikacji stanu ekologicznego i chemicznego jednolitych części wód w ciekach naturalnych, jeziorach i innych naturalnych zbiornikach wodnych, wodach przejściowych oraz wodach przybrzeżnych, zakres i częstotliwość prowadzonych badań dla poszczególnych elementów klasyfikacji potencjału ekologicznego i stanu chemicznego sztucznych jednolitych części wód powierzchniowych i silnie zmienionych jednolitych części wód powierzchniowych, zakres i częstotliwość badania osadów dennych do analizy długoterminowych trendów zmian stężeń substancji priorytetowych i innych zanieczyszczeń, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 lit. e rozporządzenia, oraz wskaźników istotnych z punktu widzenia oceny stanu zanieczyszczenia osadów dennych oraz zakres i częstotliwość prowadzonych badań na potrzeby oceny spełnienia dodatkowych wymagań wyznaczonych dla jednolitych części wód powierzchniowych należących do obszarów chronionych
Załącznik nr 5 - Liczba, kryteria wyboru punktów pomiarowo-kontrolnych oraz zakres i częstotliwość badania substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego zawartych na liście obserwacyjnej
1.
Monitoring substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego zawartych na
liście obserwacyjnej jest prowadzony przez okres co najmniej 12 miesięcy, w co najmniej
15 reprezentatywnych punktach pomiarowo-kontrolnych.
2.
Okres ciągłego monitorowania w odniesieniu do każdej poszczególnej substancji na liście
obserwacyjnej nie może przekraczać 4 lat.
3.
Przy wyborze reprezentatywnych punktów pomiarowo-kontrolnych do prowadzenia monitoringu
substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego zawartych na liście obserwacyjnej
oraz w celu określenia terminów ich badania uwzględnia się sposoby użytkowania oraz
możliwości pojawienia się tych substancji w środowisku wodnym.
4.
Monitoring każdej substancji znajdującej się na liście obserwacyjnej odbywa się z
częstotliwością nie mniejszą niż raz w roku.
5.
Monitoring każdej substancji rozpoczyna się nie później niż z dniem, w którym upływa
6 miesięcy od dnia umieszczenia tej substancji na liście obserwacyjnej.
6.
Monitoring każdej substancji znajdującej się na liście obserwacyjnej prowadzi się
w matrycy do monitorowania tej substancji.1)
1) Matrycę wyznacza Komisja Europejska na podstawie art. 8b dyrektywy Parlamentu Europejskiego
i Rady 2008/105/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie środowiskowych norm jakości
w dziedzinie polityki wodnej, zmieniającej i w następstwie uchylającej dyrektywy Rady
82/176/EWG, 83/513/EWG, 84/156/EWG, 84/491/EWG i 86/280/EWG oraz zmieniającej dyrektywę
2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 348 z 24.12.2008, str. 84
oraz Dz. Urz. UE L 226 z 24.08.2013, str. 1).