Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsiz dnia 10 czerwca 2015 r.w sprawie szczegółowych sposobów postępowania przy zwalczaniu i zapobieganiu rozprzestrzeniania
się organizmu Xylella fastidiosa (Well i Raju) 2)Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają postanowienia decyzji wykonawczej Komisji
2014/497/UE z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie środków zapobiegających wprowadzaniu
do Unii i rozprzestrzenianiu się w niej Xylella fastidiosa (Well i Raju) (Dz. Urz.
UE L 219 z 25.07.2014, str. 56).
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 1-4 oraz art. 20 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.
o ochronie roślin zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
szczegółowe sposoby postępowania przy zwalczaniu i zapobieganiu rozprzestrzeniania
się organizmu Xylella fastidiosa (Well i Raju), zwanego dalej „organizmem szkodliwym”, w tym:
a)
metody zwalczania i zapobiegania rozprzestrzenianiu się organizmu szkodliwego,
b)
metody wykrywania i identyfikacji organizmu szkodliwego,
c)
sposób wyznaczania stref, w których powinny być stosowane środki w celu zwalczania
lub zapobiegania rozprzestrzenianiu się organizmu szkodliwego,
d)
warunki prowadzenia produkcji oraz przemieszczania roślin podatnych na porażenie przez
organizm szkodliwy, należących do rodzajów Catharanthus G. Don, Malva L., Nerium L., Olea L., Portulaca L., Prunus L., Quercus L., Sorghum L. i Vinca L., zwanych dalej „roślinami żywicielskimi”;
2)
wymagania specjalne, jakie powinny spełniać rośliny podatne na porażenie przez organizm
szkodliwy, wraz ze wskazaniem wymagań, które powinny być zawarte w świadectwie fitosanitarnym,
jeżeli rośliny te są wprowadzane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przemieszczane
przez to terytorium z państwa trzeciego;
3)
rośliny podatne na porażenie przez organizm szkodliwy, które zaopatruje się w paszport
roślin lub świadectwo fitosanitarne i poddaje się kontroli zdrowotności przed przemieszczaniem
lub wprowadzeniem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 2.
1.
Wojewódzki inspektor ochrony roślin i nasiennictwa, zwany dalej „wojewódzkim inspektorem”,
co najmniej raz w roku prowadzi obserwacje i przeprowadza kontrole roślin i produktów
roślinnych w celu ustalenia występowania organizmu szkodliwego.
2.
W przypadku stwierdzenia występowania organizmu szkodliwego w wyniku urzędowej kontroli
albo w przypadku otrzymania z innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub
państwa trzeciego informacji o stwierdzeniu występowania tego organizmu, potwierdzonego
w wyniku urzędowej kontroli przeprowadzonej przez służby ochrony roślin tego państwa,
wojewódzki inspektor wyznacza:
1)
strefę porażenia obejmującą zasięgiem obszar, na którym stwierdzono występowanie:
a)
roślin uznanych, na podstawie przeprowadzonych urzędowych kontroli, za porażone przez
organizm szkodliwy,
b)
roślin, które wykazują objawy porażenia przez organizm szkodliwy,
c)
roślin pochodzących z tej samej partii co rośliny, o których mowa w lit. a lub b,
oraz roślin, które miały kontakt z roślinami lub rosną w bezpośrednim sąsiedztwie
roślin, o których mowa w lit. a lub b, jeżeli istnieje podejrzenie, że zostały one
porażone przez organizm szkodliwy;
2)
strefę bezpieczeństwa wokół strefy porażenia, której granica przebiega w odległości
co najmniej 2 km od granicy strefy porażenia.
3.
Wyznaczając strefę porażenia i strefę bezpieczeństwa, wojewódzki inspektor uwzględnia
stopień porażenia roślin w strefie porażenia, biologię organizmu szkodliwego i możliwości
jego rozprzestrzeniania się oraz obecność w sąsiedztwie strefy porażenia roślin podatnych
na porażenie przez organizm szkodliwy, innych niż określone w ust. 2 pkt 1.
4.
Odległość, o której mowa w ust. 2 pkt 2, może być ograniczona do nie mniej niż 1 km
od granicy strefy porażenia, jeżeli:
1)
wojewódzki inspektor, mając na uwadze w szczególności wyniki przeprowadzonej kontroli
lub działania zwalczające organizm szkodliwy zastosowane bezpośrednio po stwierdzeniu
jego wystąpienia, stwierdzi, że nie występuje ryzyko rozprzestrzenienia się organizmu
szkodliwego poza obszar tej strefy;
2)
zostały usunięte oraz zniszczone wszystkie rośliny, o których mowa w ust. 2 pkt 1;
3)
na podstawie badań laboratoryjnych przeprowadzonych w sposób umożliwiający z 99% prawdopodobieństwem
wykrycie 0,1% stopnia porażenia badanych roślin nie stwierdzono organizmu szkodliwego
w odległości 2 km od granicy strefy porażenia.
5.
W przypadku wyznaczenia strefy porażenia i strefy bezpieczeństwa wojewódzki inspektor
podaje do publicznej wiadomości na stronie internetowej administrowanej przez wojewódzki
inspektorat ochrony roślin i nasiennictwa informacje o zagrożeniach, występowaniu
oraz metodach zwalczania i ograniczania rozprzestrzeniania się organizmu Xylella fastidiosa .
§ 3.
1.
Wojewódzki inspektor może odstąpić od wyznaczenia strefy porażenia i strefy bezpieczeństwa,
jeżeli organizm szkodliwy został wprowadzony na dany obszar:
1)
z roślinami, na których stwierdzono jego występowanie, i uznał, że rośliny te zostały
porażone przed wprowadzeniem na ten obszar, oraz
2)
w pobliżu roślin, o których mowa w pkt 1, nie stwierdzono występowania wektorów organizmu
szkodliwego.
2.
W przypadku odstąpienia od wyznaczenia strefy porażenia i strefy bezpieczeństwa wojewódzki
inspektor:
1)
ustala źródło porażenia i wszystkie rośliny mające kontakt z roślinami uznanymi za
porażone;
2)
przeprowadza kontrole występowania organizmu szkodliwego na roślinach innych niż określone
w ust. 1 pkt 1.
§ 4.
1.
W strefie porażenia i strefie bezpieczeństwa przeprowadza się działania zwalczające
organizm szkodliwy i zapobiegające jego rozprzestrzenianiu się, w szczególności:
1)
usuwa się i niszczy na obszarze strefy porażenia wszystkie rośliny:
a)
uznane za porażone,
b)
które wykazują objawy porażenia przez organizm szkodliwy,
c)
pochodzące z tej samej partii co rośliny, o których mowa w lit. a lub b, oraz rośliny,
które miały kontakt z roślinami lub rosną w bezpośrednim sąsiedztwie roślin, o których
mowa w lit. a lub b, jeżeli istnieje podejrzenie, że zostały one porażone przez organizm
szkodliwy
- w sposób zapewniający, że nie istnieje ryzyko rozprzestrzenienia się organizmu szkodliwego;
2)
niszczy się na obszarze strefy porażenia resztki powstałe w wyniku usuwania lub niszczenia
roślin, o których mowa w pkt 1, a także drewno oraz resztki powstałe w wyniku prowadzenia
zabiegów uprawowych, jeżeli istnieje ryzyko, że mogą one być porażone lub skażone
przez organizm szkodliwy - w sposób zapewniający, że nie istnieje ryzyko rozprzestrzenienia
się organizmu szkodliwego;
3)
stosuje się zapobiegawczo zabiegi zwalczające wektory organizmu szkodliwego.
2.
W strefie porażenia i strefie bezpieczeństwa wojewódzki inspektor:
1)
ustala źródło porażenia i wszystkie rośliny, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 1, które
zostały wyprowadzone z obszaru, na którym została wyznaczona strefa porażenia - przed
wyznaczeniem tej strefy;
2)
przeprowadza co najmniej raz w roku kontrole występowania organizmu szkodliwego obejmujące
badania laboratoryjne próbek pobieranych co najmniej z roślin żywicielskich należących
do tego samego rodzaju co rośliny uznane za porażone oraz roślin wykazujących objawy
porażenia, w sposób umożliwiający z 99% prawdopodobieństwem wykrycie 0,1% stopnia
porażenia badanych roślin;
3)
zakazuje sadzenia roślin żywicielskich organizmu szkodliwego w miejscach, które nie
znajdują się w izolacji uniemożliwiającej porażenie roślin przez organizm szkodliwy
lub jego wektory;
4)
informuje podmioty prowadzące uprawę oraz obrót roślinami żywicielskimi przeznaczonymi
do sadzenia innymi niż nasiona o zagrożeniach, jakie stwarza organizm szkodliwy, oraz
metodach jego zwalczania i ograniczania rozprzestrzeniania się;
5)
może podejmować inne działania niezbędne do zwalczenia i zapobieżenia rozprzestrzenieniu
się organizmu szkodliwego.
§ 5.
Jeżeli w strefie porażenia i strefie bezpieczeństwa w okresie pięciu kolejnych lat
nie zostało stwierdzone występowanie organizmu szkodliwego, w szczególności podczas
kontroli, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 2, obszary objęte tymi strefami uznaje się
za wolne od tego organizmu i zaprzestaje się na nich przeprowadzania działań, o których
mowa w § 4.
§ 6.
1.
Rośliny żywicielskie mogą być wprowadzane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
z państw trzecich, w których stwierdzono występowanie organizmu szkodliwego, jeżeli:
1)
zostały zaopatrzone w świadectwo fitosanitarne;
2)
zostały uznane za wolne od organizmu szkodliwego w wyniku granicznej kontroli fitosanitarnej
obejmującej:
a)
ocenę organoleptyczną,
b)
pobieranie prób do badań laboratoryjnych w sposób umożliwiający z 99% prawdopodobieństwem
wykrycie u badanych roślin 1% stopnia porażenia - w przypadku podejrzenia porażenia
przez ten organizm, w szczególności stwierdzenia objawów występowania tego organizmu.
2.
Świadectwo fitosanitarne w rubryce „dodatkowa deklaracja” powinno zawierać informację
o tym, że rośliny żywicielskie były:
1)
uprawiane w miejscu produkcji zarejestrowanym i nadzorowanym przez krajową organizację
ochrony roślin w państwie pochodzenia oraz położonym na obszarze wolnym od organizmu
szkodliwego i jego wektorów, ustanowionym przez tę organizację zgodnie z Międzynarodowym
Standardem w zakresie Środków Fitosanitarnych4)Międzynarodowy Standard w zakresie Środków Fitosanitarnych - International Standards
for Phytosanitary Measures, Part 4 - Pest Surveillance, Requirements for the establishment
of Pest Free Areas, Publication No 4, FAO, Rome, przyjęty na podstawie art. X Międzynarodowej
konwencji ochrony roślin, sporządzonej w Rzymie dnia 6 grudnia 1951 r. (Dz. U. z 2001 r.
Nr 15, poz. 151 oraz z 2007 r. Nr 73, poz. 485)., przy czym nazwę tego obszaru należy wskazać w rubryce „miejsce pochodzenia”, lub
2)
przemieszczane poza okresem lotu wektorów organizmu szkodliwego lub w zamkniętych
pojemnikach lub opakowaniach uniemożliwiających ich porażenie przez organizm szkodliwy
oraz jego wektory i przed ich wywozem zostały poddane bezpośrednio przed wysyłką urzędowej
kontroli obejmującej ocenę organoleptyczną oraz badania laboratoryjne, w sposób umożliwiający
z 99% prawdopodobieństwem wykrycie u badanych roślin 1% stopnia porażenia, oraz rośliny
te były uprawiane w miejscu produkcji:
a)
które:
-
-zostało zarejestrowane i było nadzorowane przez krajową organizację ochrony roślin w państwie pochodzenia,
-
-zostało uznane za wolne od organizmu szkodliwego i jego wektorów zgodnie z Międzynarodowym Standardem w zakresie Środków Fitosanitarnych4)Międzynarodowy Standard w zakresie Środków Fitosanitarnych - International Standards for Phytosanitary Measures, Part 4 - Pest Surveillance, Requirements for the establishment of Pest Free Areas, Publication No 4, FAO, Rome, przyjęty na podstawie art. X Międzynarodowej konwencji ochrony roślin, sporządzonej w Rzymie dnia 6 grudnia 1951 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 15, poz. 151 oraz z 2007 r. Nr 73, poz. 485).,
b)
w którym:
-
-rośliny te znajdowały się w izolacji uniemożliwiającej ich porażenie przez organizm szkodliwy,
-
-były stosowane zapobiegawczo zabiegi zwalczające wektory organizmu szkodliwego,
-
-co najmniej dwa razy w roku przeprowadzano urzędowe kontrole, w wyniku których nie stwierdzono objawów występowania organizmu szkodliwego ani jego wektorów lub jeżeli stwierdzono takie objawy, to w wyniku przeprowadzonych badań laboratoryjnych wykluczono występowanie organizmu szkodliwego,
-
-rośliny te były co najmniej raz w roku wyrywkowo poddawane badaniom laboratoryjnym w kierunku bezobjawowego porażenia przez organizm szkodliwy,
c)
w którego bezpośrednim sąsiedztwie były stosowane zapobiegawczo zabiegi zwalczające
wektory organizmu szkodliwego.
§ 7.
Rośliny żywicielskie uprawiane co najmniej przez część swojego życia na terenie stref,
o których mowa w § 2 ust. 2, lub w jednym z państw członkowskich Unii Europejskiej
na obszarach wyznaczonych zgodnie z postanowieniami decyzji wykonawczej Komisji 2014/497/UE z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie środków
zapobiegających wprowadzaniu do Unii i rozprzestrzenianiu się w niej bakterii Xylella
fastidiosa (Well i Raju) lub przemieszczane przez takie obszary mogą być przemieszczane do obszarów innych
niż strefy porażenia i na obszarach innych niż strefy porażenia, wyznaczonych zgodnie
z § 2 ust. 2, wyłącznie jeżeli:
1)
zostały zaopatrzone w paszport roślin;
2)
miejsce produkcji spełnia następujące warunki:
a)
było uznane za wolne od organizmu szkodliwego,
b)
znajdowało się w izolacji uniemożliwiającej porażenie roślin żywicielskich przez organizm
szkodliwy,
c)
wykonywano w nim zapobiegawczo zabiegi zwalczające wektory organizmu szkodliwego,
d)
było poddawane co najmniej dwa razy w roku urzędowej kontroli, a wcześniej nie stwierdzono
objawów występowania organizmu szkodliwego ani jego wektorów, lub - jeżeli stwierdzono
objawy występowania organizmu szkodliwego - przeprowadzono testy i potwierdzono brak
występowania tego organizmu;
3)
zostały poddane corocznym wyrywkowym urzędowym kontrolom, w wyniku których wykluczono
bezobjawowe występowanie organizmu szkodliwego;
4)
w pobliżu miejsca produkcji wykonywano zapobiegawczo zabiegi zwalczające wektory organizmu
szkodliwego;
5)
były transportowane poza sezonem lotów wektorów organizmu szkodliwego lub w zamkniętych
pojemnikach lub opakowaniach, co uniemożliwiło zakażenie tym organizmem i wektorami;
6)
podmioty prowadzące ich uprawę były wpisane do rejestru, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin, lub miejsce produkcji było zarejestrowane zgodnie z przepisami danego państwa członkowskiego
wdrażającymi postanowienia przepisów Unii Europejskiej dotyczącymi obowiązków producentów
i importerów roślin, produktów roślinnych lub innych przedmiotów i ustanawiającymi
szczegóły rejestracji dla ich producentów.
§ 8.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.
2)
Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają postanowienia decyzji wykonawczej Komisji
2014/497/UE z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie środków zapobiegających wprowadzaniu
do Unii i rozprzestrzenianiu się w niej Xylella fastidiosa (Well i Raju) (Dz. Urz.
UE L 219 z 25.07.2014, str. 56).
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2014 r.
poz. 822, 907 i 1662 oraz z 2015 r. poz. 211.
4)
Międzynarodowy Standard w zakresie Środków Fitosanitarnych - International Standards
for Phytosanitary Measures, Part 4 - Pest Surveillance, Requirements for the establishment
of Pest Free Areas, Publication No 4, FAO, Rome, przyjęty na podstawie art. X Międzynarodowej
konwencji ochrony roślin, sporządzonej w Rzymie dnia 6 grudnia 1951 r. (Dz. U. z 2001 r.
Nr 15, poz. 151 oraz z 2007 r. Nr 73, poz. 485).