Ustawaz dnia 22 grudnia 2015 r.o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego
Treść ustawy
Art. 1.
W Oustawie z dnia 7 września 2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie:
„
3)
zasady wypłacania ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla, zwanego
dalej „ekwiwalentem pieniężnym”, rent wyrównawczych, a także wypłaty zaległych wynagrodzeń;
”
;
2)
w art. 4a ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. następuje spłata zobowiązań,
o których mowa w art. 4 ust. 1, wraz z odsetkami w miesięcznych ratach, zgodnie z
harmonogramem określonym w umowie zawartej pomiędzy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych
a przedsiębiorstwami górniczymi do dnia 31 grudnia 2015 r.
”
;
3)
w art. 8:
a)
ust. 1-3 otrzymują brzmienie:
„
1.
Przedsiębiorstwo górnicze, którego podstawowym przedmiotem działalności jest prowadzenie
likwidacji kopalni, zabezpieczenie kopalń sąsiednich przed zagrożeniem wodnym, gazowym
oraz pożarowym, w trakcie i po zakończeniu likwidacji kopalni, zagospodarowywanie
majątku likwidowanej kopalni, zbędnego majątku przedsiębiorstwa górniczego, tworzenie
nowych miejsc pracy, w szczególności dla pracowników likwidowanej kopalni, wykonuje
te czynności z dotacji budżetowej oraz innych źródeł finansowania, jeżeli likwidację
tej kopalni rozpoczęto przed dniem 1 stycznia 2019 r.
2.
Prowadzenie likwidacji kopalń, których likwidację rozpoczęto przed dniem 1 stycznia
2019 r., zadania związane z zabezpieczeniem kopalń sąsiednich przed zagrożeniem wodnym,
gazowym oraz pożarowym w trakcie i po zakończeniu likwidacji kopalni oraz zadania
związane z naprawianiem szkód wywołanych ruchem zlikwidowanego zakładu górniczego,
w tym szkód powstałych w wyniku reaktywacji starych zrobów, są finansowane z dotacji
budżetowej.
3.
W przypadku gdy likwidację kopalni rozpoczęto po dniu 1 stycznia 2019 r., przedsiębiorstwo
górnicze finansuje likwidację kopalni z funduszu likwidacji zakładu górniczego w rozumieniu
ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze.
”
,
b)
ust. 5 otrzymuje brzmienie:
„
5.
Minister właściwy do spraw energii określi, w drodze rozporządzenia:
1)
szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wykorzystania dotacji budżetowej przeznaczonej
na finansowanie likwidacji kopalń, zabezpieczenie kopalń sąsiednich przed zagrożeniem
wodnym, gazowym oraz pożarowym, w trakcie i po zakończeniu likwidacji kopalni, naprawiania
szkód wywołanych ruchem zakładu górniczego, w tym szkód powstałych w wyniku reaktywacji
starych zrobów i działań wykonywanych po zakończeniu likwidacji kopalń,
2)
tryb rozliczania przyznanej dotacji budżetowej,
3)
szczegółowe warunki powodujące cofnięcie lub czasowe wstrzymanie wypłaty przyznanej
dotacji budżetowej
- biorąc pod uwagę zadania wykonywane w trakcie i po zakończeniu likwidacji kopalni,
zapewnienie bezpieczeństwa kopalni oraz upraszczanie systemu odwadniania, a także
naprawianie szkód wywołanych ruchem zakładu górniczego.
”
;
4)
w art. 8a:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Przedsiębiorstwo górnicze może przed dniem 1 stycznia 2019 r. zbyć nieodpłatnie na
rzecz przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 8 ust. 1, kopalnię, zakład górniczy lub
jego oznaczoną część, prowadzące wydobycie węgla kamiennego lub roboty górnicze, w
celu przeprowadzenia ich likwidacji.
”
,
b)
ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„
4.
Przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 8 ust. 1, może zbyć zakład górniczy lub jego
oznaczoną część nabyte w trybie określonym w ust. 1 lub zbyć aktywa należące do zakładu
górniczego lub jego oznaczonej części nabyte w trybie określonym w ust. 1.
”
;
5)
w art. 8b ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie:
„
2.
Dla przedsiębiorstwa górniczego, o którym mowa w art. 8a ust. 1, które przed dniem
1 stycznia 2019 r. zbyło nieodpłatnie na rzecz przedsiębiorstwa, o którym mowa w art.
8 ust. 1, kopalnię, zakład górniczy lub jego oznaczoną część, prowadzące wydobycie
węgla kamiennego lub roboty górnicze, kosztem uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów
ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych jest również wartość początkowa środków trwałych w części niepokrytej sumą odpisów
amortyzacyjnych, o których mowa w art. 16h ust. 1 pkt 1 tej ustawy, wchodzących w
skład takiej kopalni, zakładu górniczego lub jego oznaczonej części.
3.
Przedsiębiorstwo górnicze może pomniejszyć kapitał zapasowy lub rezerwowy o wartość
księgową netto zbywanego mienia, o którym mowa w art. 8a ust. 1. W tym zakresie przepisu art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r.
o rachunkowości, w części dotyczącej sposobu ujęcia księgowego odpisu aktualizującego z tytułu utraty
wartości środków trwałych, nie stosuje się.
”
;
6)
uchyla się art. 9;
7)
art. 9a i art. 10 otrzymują brzmienie:
„
Art. 9a.
Przedsiębiorca podejmujący działalność górniczą w obszarze likwidowanej albo zlikwidowanej
kopalni przejmuje zadania związane z zabezpieczeniem kopalń sąsiednich przed zagrożeniem
wodnym, gazowym oraz pożarowym, o których mowa w art. 8 ust. 1, wraz z obowiązkiem
ich finansowania, z chwilą uzyskania w zakresie niezbędnym do prowadzenia działalności
górniczej, tytułu prawnego do mienia likwidowanej albo zlikwidowanej kopalni.
Art. 10.
Przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 8 ust. 1, które nabyło likwidowaną kopalnię,
zakład górniczy lub jego oznaczoną część przed dniem 31 grudnia 2027 r. zwalnia się
z obowiązku zapłaty bieżących wpłat wobec Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych, wpłat z zysku, opłat i kar wobec Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej w części dotyczącej tych funduszy, z wyjątkiem opłat i kar stanowiących
dochody jednostek samorządu terytorialnego.
”
;
8)
w art. 11a w ust. 4 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
podjęła zatrudnienie na podstawie stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej na powierzchni
w przedsiębiorstwie górniczym albo pod ziemią;
”
;
9)
w art. 11b ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie:
„
3.
Urlop górniczy, o którym mowa w art. 11a ust. 1 pkt 1, przysługuje pracownikowi w
wymiarze do czterech lat pod warunkiem, że skorzystanie z niego pozwoli mu nabyć prawo
do emerytury przed dniem 1 stycznia 2023 r.
4.
Urlop dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o którym mowa w art. 11a
ust. 1 pkt 2, przysługuje pracownikowi w wymiarze do trzech lat pod warunkiem, że
skorzystanie z niego pozwoli mu nabyć prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2022 r.
”
;
10)
w art. 11c:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
W okresie korzystania z urlopu górniczego albo urlopu dla pracowników zakładu przeróbki
mechanicznej węgla, o których mowa w art. 11a ust. 1 pkt 1 i 2, pracownik jest zwolniony
z obowiązku świadczenia pracy i otrzymuje świadczenie socjalne w wysokości 75% miesięcznego
wynagrodzenia obliczanego jak wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy.
”
,
b)
po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu:
„
2a.
Pracownik korzystający z urlopu górniczego albo urlopu dla pracowników zakładu przeróbki
mechanicznej węgla, o których mowa w art. 11a ust. 1 pkt 1 i 2, niezależnie od świadczenia,
o którym mowa w ust. 1, ma prawo do korzystania z uznaniowych świadczeń z zakładowego
funduszu świadczeń socjalnych.
”
;
11)
w art. 11d dodaje się ust. 3-5 w brzmieniu:
„
3.
Jednorazowa odprawa pieniężna, o której mowa w art. 11a ust. 1 pkt 3, przysługuje
pracownikom, z którymi zostanie rozwiązana za porozumieniem stron umowa o pracę po
dniu 31 grudnia 2015 r., nie później jednak niż do dnia 31 grudnia 2018 r., zatrudnionym
na dzień zbycia, o którym mowa w art. 8a ust. 1, na powierzchni kopalni, w tym w zakładzie
mechanicznej przeróbki węgla i posiadającym co najmniej 5-letni staż pracy w przedsiębiorstwie
górniczym.
4.
Pracownikom, o których mowa w ust. 3, przysługuje jednorazowa odprawa pieniężna, o
której mowa w art. 11a ust. 1 pkt 3, w wysokości:
1)
12-krotności należnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z pierwszego półrocza
roku poprzedzającego rozwiązanie umowy o pracę w kopalni, w której pracownik był zatrudniony
- jeżeli umowa o pracę zostanie rozwiązana w okresie do 3 miesięcy od dnia zbycia
o którym mowa w art. 8a ust. 1;
2)
8-krotności należnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z pierwszego półrocza
roku poprzedzającego rozwiązanie umowy o pracę w kopalni, w której pracownik był zatrudniony
- jeżeli umowa o pracę zostanie rozwiązana w okresie od 4 do 6 miesięcy od dnia zbycia
o którym mowa w art. 8a ust. 1;
3)
4-krotności należnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z pierwszego półrocza
roku poprzedzającego rozwiązanie umowy o pracę w kopalni, w której pracownik był zatrudniony
- jeżeli umowa o pracę zostanie rozwiązana w okresie od 7 do 9 miesięcy od dnia zbycia
o którym mowa w art. 8a ust. 1.
5.
Jednorazowa odprawa pieniężna może być przyznana nie później niż 12 miesięcy przed
dniem uzyskania przez pracownika uprawnień emerytalnych.
”
;
12)
art. 11e otrzymuje brzmienie:
„
Art. 11e.
W przypadku nieskorzystania przez pracownika likwidowanej kopalni, zakładu górniczego
lub jego oznaczonej części, z uprawnień, o których mowa w art. 11a ust. 1 pkt 3, w
terminie do 9 miesięcy od dnia zbycia, o którym mowa w art. 8a ust. 1, pracodawca
rozwiązuje umowę o pracę z pracownikiem na zasadach określonych w ustawie z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami
stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.
”
;
13)
w art. 11f:
a)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Minister właściwy do spraw pracy - dysponent Funduszu, przeznaczy w okresie od dnia
1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., ze środków Funduszu Gwarantowanych
Świadczeń Pracowniczych, nie więcej niż 1 mld zł na pokrycie wydatków z tytułu jednorazowych
odpraw pieniężnych wypłacanych pracownikom likwidowanej kopalni, zakładu górniczego
lub jego oznaczonej części, o których mowa w art. 11a ust. 1, z tytułu restrukturyzacji
zatrudnienia.
”
,
b)
ust. 6 otrzymuje brzmienie:
„
6.
W celu umożliwienia sfinansowania ze środków pozyskanych z Funduszu Gwarantowanych
Świadczeń Pracowniczych jednorazowych odpraw pieniężnych wypłacanych pracownikom likwidowanej
kopalni, zakładu górniczego lub jego oznaczonej części, o których mowa w art. 11a
ust. 1, minister właściwy do spraw pracy - dysponent Funduszu, w terminie 7 dni od
daty wpływu wniosku ministra właściwego do spraw energii, o którym mowa w ust. 4,
dokona zmiany w projekcie planu finansowego Funduszu lub planie finansowym Funduszu
na poszczególne lata w okresie od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2018 r.
przez zwiększenie planowanych wydatków Funduszu powiększających koszty Funduszu o
nie więcej niż 1 mld zł z przeznaczeniem na wypłatę jednorazowych odpraw pieniężnych
wypłacanych pracownikom likwidowanej kopalni, zakładu górniczego lub jego oznaczonej
części, o których mowa w art. 11a ust. 1, z tytułu restrukturyzacji zatrudnienia,
w ciężar pozostałości środków Funduszu z okresów poprzednich zapisanych w projekcie
planu finansowego Funduszu lub w planie finansowym Funduszu jako stan na początek
kolejnych lat w okresie od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2018 r.
”
;
14)
w art. 11h ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Niewykorzystane środki, o których mowa w art. 11f ust. 3 i 4, są zwracane na rachunek
Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w terminie do dnia 31 marca każdego
roku następującego po roku rozliczeniowym.
”
;
15)
tytuł rozdziału 4 otrzymuje brzmienie: „Zasady wypłacania ekwiwalentu pieniężnego,
rent wyrównawczych, a także zaległych wynagrodzeń”;
16)
w art. 12 uchyla się ust. 3;
17)
uchyla się art. 13;
18)
art. 14 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 14.
1.
Pracownikom lub byłym pracownikom kopalni postawionej w stan likwidacji przed dniem
1 stycznia 2019 r. wchodzącej w skład przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 8 ust.
1, jest wypłacana przez to przedsiębiorstwo z dotacji budżetowej renta wyrównawcza
przyznana na podstawie prawomocnego wyroku sądu lub ugody zawartej przed sądem albo
ugody zawartej między kopalnią a pracownikiem lub byłym pracownikiem.
2.
Przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 8 ust. 1, przejmuje obowiązek wypłaty z dotacji
budżetowej rent wyrównawczych pracownikom lub byłym pracownikom kopalń postawionych
w stan likwidacji przed dniem 1 stycznia 2007 r., którym świadczenia były wypłacane
przez inne przedsiębiorstwa górnicze.
”
;
19)
w art. 15 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wykorzystania dotacji budżetowej przeznaczonej
na finansowanie ekwiwalentu pieniężnego oraz rent wyrównawczych,
”
;
20)
art. 16 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 16.
W przypadku ogłoszenia upadłości przedsiębiorstwa górniczego albo podjęcia decyzji
o jego likwidacji, obowiązek wypłaty rent wyrównawczych przejmuje przedsiębiorstwo
górnicze, o którym mowa w art. 8 ust. 1.
”
;
21)
w art. 21 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Pracownikom przedsiębiorstwa górniczego, które dokonało zbycia przedsiębiorstwa na
rzecz Kompanii Węglowej S.A., przysługuje prawo do nieodpłatnego nabycia akcji Kompanii
Węglowej S.A., na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji z chwilą jej prywatyzacji.
”
;
22)
w art. 26 w ust. 1:
a)
po pkt 4 dodaje się pkt 4a w brzmieniu:
„
4a)
świadczeń, o których mowa w art. 11a ust. 1;
”
,
b)
pkt 5 otrzymuje brzmienie:
„
5)
roszczeń pracowniczych, w tym z tytułu rent wyrównawczych, o których mowa w art. 14;
”
;
23)
art. 30a otrzymuje brzmienie:
„
Art. 30a.
Świadczenia, o których mowa w art. 12 i art. 14, zadania, o których mowa w art. 8
ust. 2, oraz likwidacja, o której mowa w art. 8a ust. 3, są finansowane z dotacji
budżetowej do dnia 31 grudnia 2027 r.
”
.
Art. 2.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 8 ust. 5, art. 9 ust. 2
i art. 15 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują moc do
dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych na podstawie art. 8 ust. 5 i art.
15 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej jednak
niż przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 3.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 8 w zakresie
pracy na powierzchni, który wchodzi w życie po upływie 4 miesięcy od dnia ogłoszenia.