Rozporządzenie Ministra Zdrowiaz dnia 11 grudnia 2015 r.w sprawie badań na zawartość alkoholu w organizmie
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa warunki i sposób dokonywania badań:
1)
koniecznych do ustalenia zawartości alkoholu w organizmie osoby podejrzanej o popełnienie
przestępstwa lub wykroczenia po spożyciu alkoholu,
2)
stanu trzeźwości pracownika niedopuszczonego do pracy z powodu uzasadnionego podejrzenia,
że stawił się do pracy w stanie po użyciu alkoholu albo spożywał alkohol w czasie
pracy
- zwanych dalej „badaniami”.
§ 2.
1.
Badania obejmują badanie wydychanego powietrza lub badanie krwi.
2.
Badanie wydychanego powietrza przeprowadza się przed badaniem krwi, jeżeli stan osoby
badanej na to pozwala.
§ 3.
1.
Badanie wydychanego powietrza przeprowadza się w sposób nieinwazyjny przy użyciu urządzenia
elektronicznego dokonującego pomiaru stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu metodą:
1)
spektrometrii w podczerwieni lub
2)
utleniania elektrochemicznego
- zwanego dalej „analizatorem wydechu”.
2.
Badania analizatorem wydechu nie przeprowadza się przed upływem 15 minut od chwili
zakończenia spożywania alkoholu lub palenia tytoniu przez osobę badaną.
§ 4.
1.
Pomiaru analizatorem wydechu dokonuje się z użyciem ustnika. Ustnik podlega wymianie
każdorazowo przed przeprowadzeniem pomiaru. Opakowanie ustnika należy otwierać w obecności
osoby badanej.
2.
W przypadku dokonania pierwszego pomiaru analizatorem wydechu, o którym mowa w § 3
ust. 1 pkt 1, oraz uzyskania wyniku ponad 0,00 mg/l, dokonuje się niezwłocznie drugiego
pomiaru.
3.
W przypadku dokonania pierwszego pomiaru analizatorem wydechu, o którym mowa w § 3
ust. 1 pkt 2, oraz uzyskania wyniku ponad 0,00 mg/l, dokonuje się drugiego pomiaru
po upływie 15 minut.
4.
Na żądanie osoby badanej albo gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przez
nią przestępstwa, wynik badania dokonanego analizatorem wydechu, o którym mowa w §
3 ust. 1 pkt 2, wynoszący ponad 0,00 mg/l należy zweryfikować badaniem analizatorem
wydechu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1, przez dokonanie dwóch pomiarów. Drugiego
pomiaru dokonuje się niezwłocznie po dokonaniu pierwszego pomiaru.
z dnia 22 września 2014 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia
(Dz. U. poz. 1268).
5.
W przypadku dokonania pierwszego pomiaru analizatorem wydechu i uzyskania wyniku równego
lub większego od 0,10 mg/l, a w drugim pomiarze wyniku 0,00 mg/l, dokonuje się niezwłocznie
trzeciego pomiaru tym samym analizatorem wydechu. Jeżeli wynik trzeciego pomiaru wynosi
0,00 mg/l, to badanie nie wskazuje na stan po użyciu alkoholu.
§ 5.
1.
Badanie wydychanego powietrza może być przeprowadzone również przy użyciu analizatora
wydechu niewyposażonego w cyfrową prezentację wyniku pomiaru, a także bez użycia ustnika,
jeżeli producent analizatora wydechu przewiduje taki sposób jego eksploatacji.
2.
Jeżeli badanie, o którym mowa w ust. 1, wykaże obecność alkoholu w wydychanym powietrzu,
niezwłocznie przeprowadza się badanie analizatorem wydechu, o którym mowa w § 3 ust.
1 pkt 1 lub 2. Przepisy § 4 stosuje się.
§ 6.
1.
Jeżeli osoba podejrzana o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia oddaliła się z
miejsca zdarzenia przed badaniem jej stanu trzeźwości, a następnie została zatrzymana
albo sama zgłosiła się do uprawnionego organu powołanego do ochrony porządku publicznego,
należy dokonać badania analizatorem wydechu. Przepisów § 5 nie stosuje się.
2.
Jeżeli wynik pierwszego pomiaru wynosi ponad 0,00 mg/l, w przypadku dokonania tego
pomiaru:
1)
analizatorem wydechu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 - niezwłocznie dokonuje się
drugiego pomiaru tym samym analizatorem wydechu;
2)
analizatorem wydechu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 - niezwłocznie dokonuje się
dwóch pomiarów analizatorem wydechu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1.
3.
Po upływie 30 minut od przeprowadzenia ostatniego z pomiarów, o których mowa w ust.
2, przeprowadza się dwa kolejne pomiary analizatorem wydechu, o którym mowa w § 3
ust. 1 pkt 1, z zachowaniem 30-minutowego odstępu pomiędzy tymi pomiarami.
4.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli od chwili zdarzenia do zatrzymania lub zgłoszenia
się upłynął taki czas, że badanie jest bezzasadne.
5.
Przepisy ust. 1−4 stosuje się odpowiednio do osoby, która nie oddaliła się z miejsca
zdarzenia, ale zachodzi podejrzenie spożycia przez nią alkoholu po zdarzeniu.
§ 7.
1.
Z badania przeprowadzonego analizatorem wydechu wskazującego na obecność alkoholu
w organizmie osoby badanej sporządza się protokół, który zawiera:
1)
dane osoby badanej:
a)
imię i nazwisko,
b)
numer PESEL, a jeżeli nie posiada, serię i numer dokumentu potwierdzającego jej tożsamość,
c)
wiek,
d)
płeć,
e)
wzrost - na podstawie oświadczenia osoby badanej, jeżeli jego złożenie jest możliwe,
f)
masę ciała - na podstawie oświadczenia osoby badanej, jeżeli jego złożenie jest możliwe,
g)
podpis, jeżeli jego złożenie jest możliwe;
2)
imię, nazwisko i podpis osoby przeprowadzającej badanie;
3)
imię, nazwisko i podpis osoby, w obecności której przeprowadzono badanie;
4)
wynik pomiaru lub pomiarów w postaci cyfrowej oraz jednostkę, w jakiej wyrażony jest
wynik, a w przypadku badania przeprowadzonego wyłącznie przy użyciu analizatora wydechu
niewyposażonego w cyfrową prezentację wyniku pomiaru - opis prezentacji wyniku pomiaru;
5)
datę, godzinę i minutę badania;
6)
miejsce wykonania badania;
7)
nazwę, model i numer fabryczny analizatora wydechu, którym przeprowadzono badanie;
8)
ilość, rodzaj i godzinę spożycia napojów alkoholowych przez osobę badaną w ciągu ostatnich
24 godzin - na podstawie oświadczenia osoby badanej, jeżeli jego złożenie jest możliwe;
9)
informację o chorobach, na jakie choruje osoba badana - na podstawie oświadczenia
osoby badanej, jeżeli jego złożenie jest możliwe;
10)
informację o objawach lub okolicznościach uzasadniających przeprowadzenie badania
oraz dacie i godzinie ich stwierdzenia;
11)
informację o żądaniu przez osobę badaną przeprowadzenia badania krwi;
12)
uwagi osoby badanej co do sposobu przeprowadzenia badania, jeżeli zostały zgłoszone.
2.
Protokół z przebiegu badania przeprowadzonego analizatorem wydechu, w którym uzyskano
wynik równy 0,00 mg/l, sporządza się:
1)
w przypadku prowadzenia dalszego postępowania w sprawie popełnienia przestępstwa lub
wykroczenia;
2)
na żądanie osoby badanej − o czym należy ją pouczyć.
3.
Protokół z przebiegu badania przeprowadzonego analizatorem wydechu, sporządzony na
żądanie osoby badanej, przekazuje się tej osobie.
§ 8.
1.
Badanie krwi przeprowadza się, jeżeli:
1)
osoba badana odmawia poddania się badaniu wydychanego powietrza;
2)
osoba badana, pomimo przeprowadzenia badania wydychanego powietrza, żąda badania krwi;
3)
stan osoby badanej, zwłaszcza wynikający ze spożycia alkoholu, choroby układu oddechowego
lub innych przyczyn, uniemożliwia przeprowadzenie badania wydychanego powietrza;
4)
wystąpił brak wskazania stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu spowodowany przekroczeniem
zakresu pomiarowego analizatora wydechu.
2.
Jeżeli badaniu krwi podlega osoba, o której mowa w § 6 ust. 1 i 5, w przypadkach,
o których mowa w ust. 1 pkt 1, 3 i 4, krew do badania pobiera się trzykrotnie, z zachowaniem
30-minutowych odstępów pomiędzy pobraniami.
§ 9.
1.
Badanie krwi pobranej z żyły osoby badanej polega na przeprowadzeniu co najmniej dwóch
analiz laboratoryjnych krwi: metodą chromatografii gazowej z detektorem płomieniowo-jonizacyjnym
i metodą spektrofotometryczną z użyciem dehydrogenazy alkoholowej (metodą enzymatyczną),
albo metodą chromatografii gazowej z detektorem płomieniowo-jonizacyjnym przy użyciu
dwóch różnych warunków analitycznych.
2.
Krew do badania pobiera się do dwóch probówek, w objętości co najmniej po 5 cm3 do każdej z nich, z zachowaniem następujących warunków:
1)
do pobrania krwi używa się wyłącznie sprzętu jednorazowego użytku;
2)
do probówek, do których pobiera się krew, nie wolno dodawać jakichkolwiek substancji,
poza środkami zapobiegającymi krzepnięciu i rozkładowi krwi umieszczonymi w każdej
probówce przez producenta;
3)
do dezynfekcji skóry używa się środków odkażających niezawierających alkoholu.
3.
Probówki zawierające krew do badania oznacza się w sposób zapewniający ustalenie tożsamości
osoby, od której została pobrana krew, poprzez podanie imienia i nazwiska oraz numeru
PESEL tej osoby, a jeżeli nie posiada numeru PESEL, serii i numeru dokumentu potwierdzającego
jej tożsamość, oraz zabezpiecza się w sposób uniemożliwiający zmianę ich zawartości
lub zniszczenie w czasie przechowywania lub transportu. Czynności te wykonuje się
w obecności osoby badanej, jeżeli jest to możliwe.
4.
W przypadku niemożności ustalenia tożsamości osoby badanej stosuje się oznaczenie
„NN” i opisuje znaki szczególne osoby badanej.
5.
Do czasu rozpoczęcia badania krwi pobraną krew przechowuje się i transportuje w temperaturze
od 3°C do 6°C.
§ 10.
1.
Z czynności pobrania krwi sporządza się protokół, który zawiera:
1)
dane osoby badanej:
a)
imię i nazwisko,
b)
numer PESEL, a jeżeli nie posiada, serię i numer dokumentu potwierdzającego jej tożsamość,
c)
wiek,
d)
płeć,
e)
wzrost - na podstawie oświadczenia osoby badanej, jeżeli jego złożenie jest możliwe,
f)
masę ciała - na podstawie oświadczenia osoby badanej, jeżeli jego złożenie jest możliwe,
g)
podpis, jeżeli jego złożenie jest możliwe;
2)
imię, nazwisko i podpis osoby przeprowadzającej pobranie krwi;
3)
miejsce pobrania krwi od osoby badanej;
4)
datę, godzinę i minutę pobrania krwi od osoby badanej;
5)
rodzaj środka odkażającego użytego do dezynfekcji skóry;
6)
ilość, rodzaj i godzinę spożycia napojów alkoholowych przez osobę badaną w ciągu ostatnich
24 godzin - na podstawie oświadczenia osoby badanej, jeżeli jego złożenie jest możliwe;
7)
informację o chorobach, na jakie choruje osoba badana - na podstawie oświadczenia
osoby badanej, jeżeli jego złożenie jest możliwe;
8)
informację o objawach lub okolicznościach uzasadniających przeprowadzenie badania
oraz dokładnej dacie i godzinie ich stwierdzenia.
2.
Z czynności badania krwi sporządza się protokół, który zawiera:
1)
informacje, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 4;
2)
imię, nazwisko i podpis osoby, która przeprowadziła badanie krwi pobranej od osoby
badanej;
3)
miejsce przeprowadzenia badania krwi pobranej od osoby badanej;
4)
nazwę metody przeprowadzenia badania krwi pobranej od osoby badanej;
5)
wynik badania krwi pobranej od osoby badanej.
§ 11.
1.
W przypadku powzięcia uzasadnionego podejrzenia, że pobranie krwi może spowodować
zagrożenie życia lub zdrowia osoby badanej, decyzję o pobraniu krwi lub odstąpieniu
od jej pobrania podejmuje lekarz.
2.
Odstąpienie od pobrania krwi utrwala się w formie pisemnego protokołu, zawierającego:
1)
dane osoby, wobec której odstąpiono od wykonania pobrania krwi:
a)
imię i nazwisko,
b)
numer PESEL, a jeżeli nie posiada, serię i numer dokumentu potwierdzającego jej tożsamość,
c)
wiek,
d)
płeć,
e)
podpis, jeżeli jego złożenie jest możliwe;
2)
imię, nazwisko i podpis osoby, która podjęła decyzję o odstąpieniu od wykonania pobrania
krwi;
3)
opis okoliczności i przyczyn odstąpienia od wykonania pobrania krwi;
4)
opis stanu klinicznego osoby, wobec której odstąpiono od wykonania pobrania krwi.
§ 12.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.2)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Zdrowia i Opieki
Społecznej z dnia 6 maja 1983 r. w sprawie warunków i sposobu dokonywania badań na
zawartość alkoholu w organizmie (Dz. U. Nr 25, poz. 117), które traci moc z dniem
wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, na podstawie art. 93 ust. 2 ustawy z dnia
25 marca 2011 r. o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców
(Dz. U. Nr 106, poz. 622, Nr 131, poz. 764, Nr 133, poz. 767 i Nr 187, poz. 1110).
2)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Zdrowia i Opieki
Społecznej z dnia 6 maja 1983 r. w sprawie warunków i sposobu dokonywania badań na
zawartość alkoholu w organizmie (Dz. U. Nr 25, poz. 117), które traci moc z dniem
wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, na podstawie art. 93 ust. 2 ustawy z dnia
25 marca 2011 r. o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców
(Dz. U. Nr 106, poz. 622, Nr 131, poz. 764, Nr 133, poz. 767 i Nr 187, poz. 1110).