Rozporządzenie Ministra Środowiskaz dnia 30 października 2015 r.w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących eksploatacji podziemnego składowiska dwutlenku
węgla, zatłaczanego strumienia dwutlenku węgla oraz prowadzenia monitoringu kompleksu
podziemnego składowania dwutlenku węgla 2)Niniejsze rozporządzenie dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/31/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie geologicznego
składowania dwutlenku węgla oraz zmieniającej dyrektywę Rady 85/337/EWG, dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/60/WE, 2001/80/WE, 2004/35/WE, 2006/12/WE, 2008/1/WE
i rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 (Dz. Urz. UE L 140 z 05.06.2009, str. 114, z późn.
zm.).
Spis treści
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 127h ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
szczegółowe wymagania dotyczące eksploatacji podziemnego składowiska dwutlenku węgla;
2)
szczegółowe kryteria i sposób akceptacji składu strumienia dwutlenku węgla zatłaczanego
do podziemnego składowiska dwutlenku węgla;
3)
sposób, częstotliwość i szczegółowe warunki prowadzenia monitoringu kompleksu podziemnego
składowania dwutlenku węgla.
§ 2.
1.
Eksploatację podziemnego składowiska dwutlenku węgla prowadzi się w sposób:
1)
umożliwiający zamknięcie podziemnego składowiska dwutlenku węgla, w tym wstrzymanie
składowania dwutlenku węgla, na każdym etapie prowadzonej działalności, w szczególności
w celu podjęcia działań naprawczych, przed upływem terminu, na jaki została udzielona
koncesja na podziemne składowanie dwutlenku węgla;
2)
umożliwiający podjęcie działań mających na celu zapobieżenie szkodzie, a także podjęcie
działań naprawczych oraz działań zapobiegawczych i działań naprawczych w rozumieniu
przepisów ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie ;
3)
uniemożliwiający dostęp osób nieuprawnionych na teren zakładu górniczego;
4)
uniemożliwiający składowanie innych niż strumień dwutlenku węgla substancji, w szczególności
odpadów, w kompleksie podziemnego składowania dwutlenku węgla.
2.
Eksploatację podziemnego składowiska dwutlenku węgla prowadzi się z zastosowaniem
najlepszych dostępnych technik w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska .
§ 3.
Przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie podziemnego składowania dwutlenku
węgla:
1)
przechowuje informacje o ilości oraz charakterystyce przyjmowanego i zatłaczanego
strumienia dwutlenku węgla, jak również wyniki kontroli strumienia dwutlenku węgla,
zwane dalej „analizą zgodności”, przez cały okres obowiązywania koncesji na podziemne
składowanie dwutlenku węgla, a następnie przekazuje je Krajowemu Administratorowi
Podziemnych Składowisk Dwutlenku Węgla nie później niż w terminie 2 miesięcy od dnia
zakończenia obowiązywania koncesji;
2)
przechowuje informacje dotyczące wydajności zatłaczania strumienia dwutlenku węgla
w poszczególnych otworach iniekcyjnych, ciśnienia zatłaczania, maksymalnego ciśnienia
dopuszczalnego dla podziemnego składowiska dwutlenku węgla, do czasu zamknięcia podziemnego
składowiska dwutlenku węgla, a następnie przekazuje je Krajowemu Administratorowi
Podziemnych Składowisk Dwutlenku Węgla nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia
zamknięcia podziemnego składowiska dwutlenku węgla;
3)
zapewnia bezpieczne funkcjonowanie instalacji zatłaczającej, której infrastruktura
powinna być odporna na czynniki chemiczne i fizyczne wynikające z parametrów strumienia
dwutlenku węgla, w tym na korozję i najwyższe dopuszczalne ciśnienie mogące wystąpić
w procesie podziemnego składowania dwutlenku węgla, jednocześnie umożliwiając pobieranie
próbek, o których mowa w pkt 7;
4)
przechowuje wyniki monitoringu kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla,
a następnie przekazuje je Krajowemu Administratorowi Podziemnych Składowisk Dwutlenku
Węgla niezwłocznie po przejęciu odpowiedzialności za podziemne składowisko dwutlenku
węgla albo po przekazaniu odpowiedzialności Krajowemu Administratorowi Podziemnych
Składowisk Dwutlenku Węgla za zamknięte podziemne składowisko dwutlenku węgla;
5)
zapewnia podziemne składowanie dwutlenku węgla w sposób uniemożliwiający jego wydostanie
się poza kompleks podziemnego składowania dwutlenku węgla podczas eksploatacji podziemnego
składowiska dwutlenku węgla i po jego zamknięciu;
6)
zapewnia odizolowanie podziemnego składowiska dwutlenku węgla od wpływu ewentualnych
robót górniczych prowadzonych w górotworze otaczającym kompleks podziemnego składowania
dwutlenku węgla;
7)
zapewnia pobieranie próbek przyjmowanego i zatłaczanego strumienia dwutlenku węgla
oraz składowanego dwutlenku węgla, a także przechowywanie tych próbek w sposób umożliwiający
przeprowadzenie badań właściwości fizycznych, chemicznych lub biologicznych.
§ 4.
Szczegółowe kryteria akceptacji składu strumienia dwutlenku węgla kierowanego do podziemnego
składowiska dwutlenku węgla są określone w załączniku do rozporządzenia.
§ 5.
1.
Akceptacji składu strumienia dwutlenku węgla dokonuje się na podstawie sporządzanego
przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność w zakresie podziemnego składowania dwutlenku
węgla opisu podstawowego, a także na podstawie analizy zgodności, oceny ryzyka, o
której mowa w art. 127d ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze, i charakterystyki zatłaczanego strumienia dwutlenku węgla.
2.
Opis podstawowy przyjmowanego strumienia dwutlenku węgla zawiera:
1)
nazwę, siedzibę i adres wytwórcy dwutlenku węgla oraz operatora sieci transportowej
dwutlenku węgla;
2)
syntetyczny opis procesu technologicznego, którego wynikiem jest wytworzony dwutlenek
węgla, w szczególności technologii wychwytywania dwutlenku węgla;
3)
charakterystykę składu strumienia dwutlenku węgla, w tym substancji korozyjnych, oraz
jego parametrów fizycznych: ciśnienia, temperatury oraz gęstości;
4)
oświadczenie o braku w strumieniu dwutlenku węgla substancji, cech i właściwości wymienionych
w art. 127f ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze;
5)
określenie częstotliwości przeprowadzania analizy zgodności;
6)
nazwę, siedzibę i adres przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie podziemnego
składowania dwutlenku węgla oraz jego podpis.
3.
Strumień dwutlenku węgla przyjmowany do podziemnego składowiska dwutlenku węgla poddaje
się analizie zgodności w celu weryfikacji informacji zawartych w opisie podstawowym
przyjmowanego strumienia dwutlenku węgla i zgodności z kryteriami akceptacji składu
strumienia dwutlenku węgla określonymi w załączniku do rozporządzenia.
4.
W ramach analizy zgodności wykonuje się badania próbek przyjmowanego strumienia dwutlenku
węgla, który ma być zatłoczony do podziemnego składowiska dwutlenku węgla.
5.
Analizę zgodności przeprowadza się:
1)
co najmniej raz na 3 miesiące lub częściej, jeżeli wynika to z opisu podstawowego
przyjmowanego strumienia dwutlenku węgla;
2)
w przypadku zmiany procesu technologicznego, którego wynikiem jest wytworzony dwutlenek
węgla, w szczególności technologii wychwytywania dwutlenku węgla.
6.
Przed zatłoczeniem strumienia dwutlenku węgla do podziemnego składowiska dwutlenku
węgla przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie podziemnego składowania dwutlenku
węgla sporządza charakterystykę zatłaczanego strumienia dwutlenku węgla, która zawiera:
1)
opis i wyniki analizy zgodności oraz wskazanie zastosowanej metodyki badawczej;
2)
opis zatłaczanego strumienia dwutlenku węgla obejmujący określenie gęstości oraz składu
strumienia dwutlenku węgla, z uwzględnieniem minimalnej zawartości dwutlenku węgla
oraz dopuszczalnej zawartości innych gazów i substancji, a także parametrów fizycznych:
ciśnienia oraz temperatury;
3)
opis zmian mogących wystąpić w składzie chemicznym strumienia dwutlenku węgla w kompleksie
podziemnego składowania dwutlenku węgla;
4)
opis zmian cech charakterystycznych (parametrów fizycznych) strumienia dwutlenku węgla
w kompleksie podziemnego składowania dwutlenku węgla;
5)
opis zmian głównych właściwości fizykochemicznych strumienia dwutlenku węgla w kompleksie
podziemnego składowania dwutlenku węgla;
6)
informacje dotyczące zachowania środków ostrożności podczas prowadzenia działalności
w zakresie podziemnego składowania dwutlenku węgla.
§ 6.
1.
Monitoring kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, w zależności od etapu,
prowadzi się z wykorzystaniem odwiertów iniekcyjnych, otworów obserwacyjnych, punktów
badawczych i innych punktów pomiarowych monitoringu kompleksu podziemnego składowania
dwutlenku węgla, zgodnie z:
1)
planem monitoringu kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla;
2)
zakresem i ze sposobem określonymi w koncesji na podziemne składowanie dwutlenku węgla.
2.
W ramach monitoringu kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, o którym mowa
w ust. 1, prowadzi się badania i kontrole, o których mowa w art. 127g ust. 4 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze, w szczególności poprzez badanie substancji i parametrów wskaźnikowych, będących
parametrami, których przekroczenie świadczy o wycieku dwutlenku węgla lub negatywnym
wpływie podziemnego składowania dwutlenku węgla na środowisko, poprzez kontrolę warunków
panujących w kompleksie podziemnego składowania dwutlenku węgla, w tym w podziemnym
składowisku dwutlenku węgla, w nadkładzie oraz w otaczających formacjach geologicznych
w szczególności w zakresie migracji, oraz poprzez kontrolę warunków panujących na
powierzchni terenu ponad kompleksem podziemnego składowania dwutlenku węgla.
3.
W ramach prowadzonego monitoringu kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla
gromadzi się i interpretuje dane z obserwacji, a w razie stwierdzenia znaczących różnic
pomiędzy zachowaniem dwutlenku węgla w kompleksie podziemnego składowania dwutlenku
węgla a jego prognozowanym zachowaniem uzyskuje się dodatkowe informacje w celu potwierdzenia
założeń powtórnej kalibracji trójwymiarowego modelu górotworu.
4.
Monitoring kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla prowadzi się z zastosowaniem
najlepszych dostępnych technik w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska.
§ 7.
Częstotliwość i zakres monitoringu kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla
ustala się tak, aby zrealizować cele monitoringu.
§ 8.
1.
Monitoring kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, w tym pobór próbek zatłaczanego
i składowanego strumienia dwutlenku węgla, w etapie eksploatacji podziemnego składowiska
dwutlenku węgla prowadzi się w sposób ciągły lub cyklicznie, nie rzadziej niż co 6
miesięcy.
2.
Porównywanie rzeczywistego zachowania składowanego dwutlenku węgla w podziemnym składowisku
dwutlenku węgla z zachowaniem prognozowanym prowadzi się w przypadku stwierdzenia
znaczących różnic pomiędzy rzeczywistym zachowaniem dwutlenku węgla w kompleksie podziemnego
składowania dwutlenku węgla a jego prognozowanym zachowaniem, ale nie rzadziej niż
co 5 lat.
§ 9.
1.
Monitoring kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla w etapie po zamknięciu
podziemnego składowiska dwutlenku węgla do przekazania Krajowemu Administratorowi
Podziemnych Składowisk Dwutlenku Węgla odpowiedzialności za to składowisko prowadzi
się na podstawie wyników monitoringu przeprowadzonego w etapie eksploatacji podziemnego
składowiska dwutlenku węgla, natomiast monitoring w etapie po przekazaniu Krajowemu
Administratorowi Podziemnych Składowisk Dwutlenku Węgla odpowiedzialności za zamknięte
podziemne składowisko dwutlenku węgla prowadzi się na podstawie wyników monitoringu
przeprowadzonego w etapach poprzednich.
2.
W ramach monitoringu kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla w etapie po
zamknięciu podziemnego składowiska dwutlenku węgla do przekazania Krajowemu Administratorowi
Podziemnych Składowisk Dwutlenku Węgla odpowiedzialności za podziemne składowisko
dwutlenku węgla prowadzi się w szczególności kontrolę:
1)
warunków panujących w kompleksie podziemnego składowania dwutlenku węgla, w tym jakości
wód podziemnych w poziomach wodonośnych położonych powyżej formacji geologicznej uszczelniającej
podziemne składowisko dwutlenku węgla;
2)
geochemiczną powietrza glebowego w rejonie istniejącej i zlikwidowanej instalacji
służącej do podziemnego składowania dwutlenku węgla oraz innych otworów zlokalizowanych
w obrębie kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, zarówno czynnych, jak
i zlikwidowanych.
3.
Po przekazaniu Krajowemu Administratorowi Podziemnych Składowisk Dwutlenku Węgla odpowiedzialności
za zamknięte podziemne składowisko dwutlenku węgla można ograniczyć częstotliwość
i zakres prowadzonego monitoringu kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla
w sposób pozwalający na wykrycie wycieków dwutlenku węgla lub nieprawidłowości w kompleksie
podziemnego składowania dwutlenku węgla, które wiążą się z ryzykiem wystąpienia wycieku
dwutlenku węgla lub powstaniem zagrożenia zdrowia i życia ludzi oraz środowiska. W
przypadku wykrycia wycieku dwutlenku węgla lub nieprawidłowości w kompleksie podziemnego
składowania dwutlenku węgla należy zwiększyć częstotliwość i zakres prowadzenia monitoringu
kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla celem ustalenia ich rozmiaru oraz
podjęcia działań naprawczych, a następnie oceny ich skuteczności.
§ 10.
Monitoring kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla w etapie po zamknięciu
podziemnego składowiska dwutlenku węgla do przekazania Krajowemu Administratorowi
Podziemnych Składowisk Dwutlenku Węgla odpowiedzialności za to składowisko oraz w
etapie po przekazaniu Krajowemu Administratorowi Podziemnych Składowisk Dwutlenku
Węgla odpowiedzialności za zamknięte podziemne składowisko dwutlenku węgla prowadzi
się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, z tym że powierzchniowe badania sejsmiczne przeprowadza
się nie rzadziej niż co 5 lat.
§ 11.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
2)
Niniejsze rozporządzenie dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/31/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie geologicznego
składowania dwutlenku węgla oraz zmieniającej dyrektywę Rady 85/337/EWG, dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/60/WE, 2001/80/WE, 2004/35/WE, 2006/12/WE, 2008/1/WE
i rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 (Dz. Urz. UE L 140 z 05.06.2009, str. 114, z późn.
zm.).
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r.
poz. 1238, z 2014 r. poz. 40, 47, 457, 822, 1101, 1146, 1322 i 1662 oraz z 2015 r.
poz. 122, 151, 277, 478, 774, 881, 933, 1045, 1223, 1434, 1593 i 1688.