Rozporządzenie Rady Ministrówz dnia 13 stycznia 2014 r.w sprawie wprowadzenia „Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella
w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)” na lata 2014-2016
Spis treści
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu
chorób zakaźnych zwierząt zarządza się, co następuje:
§ 1.
Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wprowadza się „Krajowy program zwalczania
niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)” na lata 2014-2016, stanowiący załącznik do rozporządzenia.
§ 2.
Program, o którym mowa w § 1, stosuje się od dnia 1 stycznia 2014 r.
§ 3.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
1)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2010 r.
Nr 47, poz. 278, Nr 60, poz. 372 i Nr 78, poz. 513, z 2013 r. poz. 1287 oraz z 2014 r.
poz. 29.
Załącznik - „Krajowy program zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)” na lata 2014-2016
Część A
1.
Cel „Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)”
Zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego
i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie zwalczania salmonelli i innych określonych
odzwierzęcych czynników chorobotwórczych przenoszonych przez żywność (Dz. Urz. WE
L 325 z 12.12.2003, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz.
3, t. 41, str. 328, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 2160/2003”, zadaniem
krajowego programu zwalczania choroby odzwierzęcej i odzwierzęcego czynnika chorobotwórczego
jest osiągnięcie celu wspólnotowego ograniczenia rozprzestrzeniania się chorób odzwierzęcych
i odzwierzęcych czynników chorobotwórczych wymienionych w kolumnie 1 załącznika I
do rozporządzenia w populacjach zwierząt wymienionych w kolumnie 2 załącznika I do
rozporządzenia nr 2160/2003.
Od 2009 r. zwalczanie salmonellozy w stadach brojlerów w Rzeczypospolitej Polskiej
prowadzono zgodnie z „Krajowym programem zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)”na lata 2009-2011. Założeniem do tego Krajowego programu było osiągnięcie celu wspólnotowego
określonego w art. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 646/2007 z dnia 12 czerwca 2007 r.
wykonującego rozporządzenie (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu
do wspólnotowego celu ograniczenia częstości występowania Salmonella Enteritidis i Salmonella Typhimurium u brojlerów i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1091/2005 (Dz. Urz.
UE L 151 z 13.06.2007, str. 21), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 646/2007”.
Cel wspólnotowy określony w rozporządzeniu nr 646/2007 został ustanowiony na okres
przejściowy obejmujący trzy lata. Od dnia 12 marca 2012 r. obowiązuje rozporządzenie
Komisji (UE) nr 200/2012 z dnia 8 marca 2012 r. w sprawie unijnego celu ograniczenia
występowania Salmonella Enteritidis i Salmonella Typhimurium w stadach brojlerów zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 2160/2003 Parlamentu
Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 71 z 09.03.2012, str. 31), zwane dalej „rozporządzeniem
nr 200/2012”, które określa cel unijny i system badawczy konieczny do sprawdzenia,
czy osiągnięto cel unijny. Cel ten został osiągnięty w odniesieniu do stad brojlerów
gatunku kura (Gallus gallus) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w odniesieniu do ograniczenia maksymalnej
wartości procentowej stad brojlerów z wynikiem dodatnim badania na obecność Salmonella Enteritidis i Salmonella Typhimurium, w tym jednofazowej Salmonella Typhimurium o wzorze antygenowym 1,4,[5],12:i:- do 1%. Obecnie celem programu jest
utrzymanie osiągniętego poziomu zakażeń serotypami Salmonella objętymi programem lub obniżenie go poniżej tej wartości.
„Krajowy program zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)”, zwany dalej „programem”, został opracowany dla uzyskania współfinansowania unijnego
zgodnie z wymaganiami określonymi w decyzji Rady 2009/470/WE z dnia 25 maja 2009 r.
w sprawie wydatków w dziedzinie weterynarii (Dz. Urz. UE L 155 z 18.06.2009, str.
30).
2.
Populacja zwierząt i fazy produkcji, które muszą być objęte pobraniem próbek
Pobieranie próbek będzie się odbywało na zasadach określonych w ust. 2 załącznika
do rozporządzenia nr 200/2012, zgodnie z minimalnymi wymaganiami w zakresie pobierania
próbek, określonymi w części B załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003.
3.
Zgodność programu ze szczególnymi wymaganiami określonymi w części C, D i E załącznika
II do rozporządzenia nr 2160/2003
W przypadku programu mają zastosowanie wymagania określone w rozporządzeniu nr 2160/2003
w załączniku II w części E.
4.
Wymagania ogólne
4.1.
Występowanie serotypów Salmonella na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Od dnia 1 października 2005 r. do dnia 30 września 2006 r. na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej przeprowadzono badania podstawowe dotyczące występowania pałeczek Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus), zgodnie z decyzją Komisji 2005/636/WE z dnia 1 września 2005 r. w sprawie wkładu finansowego
Wspólnoty na rzecz badania podstawowego dotyczącego występowania bakterii Salmonella spp. w stadach brojlerów gatunku Gallus gallus prowadzonego w Państwach Członkowskich (Dz. Urz. UE L 228 z 03.09.2005, str. 14).
Do badania pobrano próbki w 383 gospodarstwach utrzymujących powyżej 5000 brojlerów
gatunku kura (Gallus gallus). Odsetek stad brojlerów zakażonych pałeczkami Salmonella wyniósł 58,7% i wahał się w poszczególnych województwach od 37,5% (woj. podlaskie)
do 77,3% (woj. lubelskie).
Najczęściej notowanymi serotypami Salmonella u brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) były: Salmonella Enteritidis (55,6%), Salmonella Infantis (14,4%) i Salmonella Hadar (8,8%), natomiast Salmonella Typhimurium stwierdzono w 4,7% zakażonych próbek.
W 2008 r. przebadano 18 156 stad. Próbki do badań laboratoryjnych były pobierane przez
producenta żywca kurcząt rzeźnych. Stwierdzono wyniki dodatnie w 977 przypadkach,
co stanowi 5,4% przebadanych stad, w tym: odsetek stad zakażonych Salmonella Enteritidis wyniósł 2,9%, Salmonella Typhimurium - 0,2%, a zakażenie innymi serotypami Salmonella - 2,3%.
Najczęściej stwierdzanymi serotypami Salmonella u brojlerów były: Salmonella Enteritidis 2,9%, Salmonella Seftenberg 0,9%, Salmonella Infantis 0,69%.
W 2009 r. w ramach Krajowego programu zostało przebadanych 19 372 stada. Dodatnie
wyniki badań w kierunku serotypów Salmonella objętych programem stwierdzono w 128 próbkach pobranych przez powiatowego lekarza
weterynarii, co stanowi 0,66% stad zbadanych.
W 2010 r. przebadano 26 892 stada. Dodatnie wyniki badań w kierunku serotypów Salmonella objętych programem stwierdzono w 180 próbkach pobranych przez powiatowego lekarza
weterynarii, w tym w 2 przypadkach stwierdzono efekt hamujący wzrost bakterii. Dodatkowo,
jako zakażone serotypami Salmonella objętymi programem, wysłanych zostało do rzeźni 13 stad po badaniach dokonanych z
inicjatywy producenta żywca kurcząt rzeźnych bez wykonywania badań przez powiatowego
lekarza weterynarii. Procent stad zakażonych stanowił 0,72% stad zbadanych.
W 2011 r. przebadano 29 343 stada. Dodatnie wyniki badań w kierunku serotypów Salmonella objętych programem stwierdzono w 145 stadach (dotyczy próbek pobranych przez powiatowego
lekarza weterynarii oraz stad wysłanych do rzeźni z inicjatywy producenta żywca kurcząt
rzeźnych bez wykonywania badań przez powiatowego lekarza weterynarii), w tym w 2 przypadkach
stwierdzono efekt hamujący wzrost bakterii. Procent stad zakażonych stanowił 0,49%
stad zbadanych.
W 2012 r. przebadano 31 182 stada. Dodatnie wyniki badań w kierunku serotypów Salmonella objętych programem stwierdzono w 87 stadach (dotyczy próbek pobranych przez powiatowego
lekarza weterynarii oraz stad wysłanych do rzeźni z inicjatywy producenta żywca kurcząt
rzeźnych bez wykonywania badań przez powiatowego lekarza weterynarii), w tym w 1 przypadku
stwierdzono efekt hamujący wzrost bakterii. Procent stad zakażonych stanowił 0,28%
stad zbadanych.
4.2.
Struktura i organizacja organów Inspekcji Weterynaryjnej
Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej właściwą władzą wykonawczą w zakresie realizacji
programów, o których mowa w art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 2160/2003, są organy Inspekcji
Weterynaryjnej, tj. Główny Lekarz Weterynarii, wojewódzki lekarz weterynarii oraz
powiatowy lekarz weterynarii. Obecnie funkcjonuje 16 wojewódzkich inspektoratów weterynarii
oraz 305 powiatowych inspektoratów weterynarii.
Struktura oraz kompetencje organów Inspekcji Weterynaryjnej zostały określone w ustawie
z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2010 r. Nr 112, poz.
744, z późn. zm.).
Organy Inspekcji Weterynaryjnej współdziałają przy wykonywaniu swoich zadań z organami
Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej, Inspekcji Handlowej,
Inspekcji Transportu Drogowego, Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych
oraz z organami jednostek samorządu terytorialnego.
W ramach programu badania laboratoryjne będą wykonywane przez laboratoria, o których
mowa w art. 25 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej.
Krajowe laboratorium referencyjne w zakresie badań określonych programem określa rozporządzenie
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 kwietnia 2012 r. w sprawie krajowych laboratoriów
referencyjnych (Dz. U. poz. 480 oraz z 2013 r. poz. 581).
4.3.
Laboratoria, w których przeprowadza się badania laboratoryjne próbek pobranych w ramach
programu
Badanie laboratoryjne próbek pobieranych w ramach programu przeprowadza się w laboratoriach
urzędowych wyznaczonych przez Głównego Lekarza Weterynarii, zgodnie z art. 25 ust.
3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej.
W przypadkach uzasadnionych ekonomicznie lub organizacyjnie próbki pobrane w ramach
programu przez powiatowego lekarza weterynarii właściwego ze względu na miejsce prowadzenia
przez podmiot działalności nadzorowanej, zwanego dalej „powiatowym lekarzem weterynarii”,
mogą być przesłane do laboratorium urzędowego wyznaczonego przez Głównego Lekarza
Weterynarii, zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji
Weterynaryjnej, znajdującego się w innym województwie. Powiatowy lekarz weterynarii
jest obowiązany do powiadomienia wojewódzkiego lekarza weterynarii o zamiarze przesłania
tych próbek do innego województwa. Wojewódzki lekarz weterynarii właściwy dla powiatu,
w którym są pobierane próbki, powiadamia wojewódzkiego lekarza weterynarii właściwego
ze względu na położenie laboratorium o zamiarze przesłania próbek.
Próbki pobrane z inicjatywy producenta żywca kurcząt rzeźnych mogą być również badane
w laboratoriach urzędowych zatwierdzonych przez Głównego Lekarza Weterynarii, w trybie
art. 25a ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej w kierunku metody
badawczej opisanej w zmianie do Polskiej Normy PN-EN ISO 6579:2003/A1:2007.
Wykaz laboratoriów zatwierdzonych przez Głównego Lekarza Weterynarii jest umieszczony,
zgodnie z art. 25 ust. 8 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej,
na stronie internetowej administrowanej przez Główny Inspektorat Weterynarii (www.wetgiw.gov.pl).
Krajowym laboratorium referencyjnym o kierunku badań Salmonella (w zakresie chorób odzwierzęcych), zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 18 kwietnia 2012 r. w sprawie krajowych laboratoriów referencyjnych
jest Laboratorium w Zakładzie Mikrobiologii Państwowego Instytutu Weterynaryjnego
- Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach.
Do próbek przesyłanych do badań laboratoryjnych, pobranych w ramach kontroli urzędowych,
dołącza się wypełnione pismo przewodnie, którego wzór jest określony w załączniku
nr 6 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 stycznia 2008 r.
w sprawie sposobu prowadzenia dokumentacji związanej ze zwalczaniem chorób zakaźnych
zwierząt (Dz. U. Nr 17, poz. 107).
W piśmie przewodnim dołączonym do próbek kierowanych do badania laboratoryjnego producent
żywca kurcząt rzeźnych jest obowiązany umieścić informacje dotyczące:
1)
imienia i nazwiska oraz adresu albo nazwy oraz adresu producenta żywca kurcząt rzeźnych;
2)
numeru lub oznaczenia stada oraz weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego gospodarstwa;
3)
liczby próbek oraz rodzaju pobranego materiału;
4)
daty i godziny pobrania próbek oraz ich wysłania do laboratorium;
5)
rodzaju zastosowanej szczepionki w stadzie brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) oraz terminu jej podania, jeżeli była stosowana;
6)
stosowanych środków przeciwdrobnoustrojowych, jeżeli były stosowane;
7)
imienia i nazwiska oraz adresu osoby pobierającej próbki.
Laboratoria urzędowe wykonujące badania laboratoryjne w ramach programu, w ramach
badania bakteriologicznego oceniają każdorazowo efekt hamujący wzrost bakterii.
W przypadku wykrycia serotypu Salmonella innego niż objęty programem identyfikuje się ten serotyp i podaje jego nazwę. Z wykonanych
badań laboratoryjnych sporządza się sprawozdanie. W sprawozdaniu należy umieścić informacje
o stadzie (numer lub oznaczenie stada), rodzaju badanego materiału oraz o wyniku badania
każdej z badanych próbek, zgodnie z jednym z następujących wzorów:
1)
w próbce nr... nie wykryto pałeczek z rodzaju Salmonella;
2)
w próbce nr... wykryto jeden lub kilka z serotypów Salmonella objętych programem (podać nazwę serotypu);
3)
w próbce nr... nie wykryto serotypu Salmonella objętego programem, natomiast stwierdzono obecność Salmonella... (podać nazwę serotypu);
4)
w próbce nr... wykryto efekt hamujący wzrost bakterii.
W przypadku gdy:
1)
pismo przewodnie dołączone do próbek kierowanych do badania laboratoryjnego nie zawierało
co najmniej informacji wymaganych zgodnie z ust. 4.3,
2)
ilość lub rodzaj materiału do badań nie spełnia wymogów ustanowionych w załączniku
do rozporządzenia nr 200/2012,
3)
warunki transportu próbek do laboratorium nie spełniają wymagań ustanowionych w ust.
2.2.4 załącznika do rozporządzenia nr 200/2012
- laboratorium informuje o tym producenta żywca kurcząt rzeźnych drobiu przy przyjęciu
próbek do badania laboratoryjnego. W przypadku gdy producent żywca kurcząt rzeźnych
zdecydował o przeprowadzeniu badania laboratoryjnego, w sprawozdaniu z przeprowadzonych
badań laboratoryjnych umieszcza się informację: „Badanie laboratoryjne nie może być
traktowane jako przeprowadzone zgodnie z wymaganiami programu zwalczania niektórych
serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus).
Laboratoria urzędowe wykonujące badania laboratoryjne w ramach programu oraz producenci
żywca kurcząt rzeźnych po uzyskaniu dodatniego wyniku badań lub stwierdzeniu efektu
hamującego wzrost bakterii w próbkach pobranych z inicjatywy producenta żywca kurcząt
rzeźnych niezwłocznie informują o tym powiatowego lekarza weterynarii.
Laboratoria urzędowe wyznaczone przez Głównego Lekarza Weterynarii zgodnie z art.
25 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej po uzyskaniu
dodatniego wyniku badań lub stwierdzeniu efektu hamującego wzrost bakterii w próbkach
pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii informują o tym powiatowego lekarza
weterynarii oraz wojewódzkiego lekarza weterynarii.
Wszystkie sprawozdania z badań próbek pobranych zarówno z inicjatywy producenta żywca
kurcząt rzeźnych, jak i pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii, są przesyłane
do powiatowego lekarza weterynarii.
Laboratoria urzędowe wykonujące badania w ramach programu na koniec okresu sprawozdawczego,
a na wniosek wojewódzkiego lekarza weterynarii przygotowują sprawozdanie dotyczące
tych badań.
Laboratoria urzędowe wykonujące badania w ramach programu przechowują wszystkie izolaty
Salmonella wyizolowane w ramach programu przez okres co najmniej dwóch lat od dnia uzyskania
wyniku badań. Dodatkowo spośród tych izolatów laboratorium przesyła do krajowego laboratorium
referencyjnego o kierunku badań Salmonella jeden szczep reprezentujący każdy stwierdzony serotyp wraz z kartą informacyjną lub
jeżeli nie została wykonana pełna identyfikacja serotypu - typ serologiczny w celu
wykonania badań potwierdzających.
4.4.
Metody stosowane do wykrywania serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)
Metody stosowane do wykrywania serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) są określone w ust. 3 załącznika do rozporządzenia nr 200/2012.
Do wykrywania serotypów objętych programem jest stosowana metoda zalecana przez Wspólnotowe
Laboratorium Referencyjne w Bilthoven w Holandii. Metoda ta została opisana w załączniku
D do normy PN-EN ISO 6579:2003/A1:2007 Mikrobiologia żywności i pasz -Horyzontalna
metoda wykrywania Salmonella spp. (Załącznik D: Wykrywanie Salmonella w kale zwierząt i próbkach środowiskowych z etapu produkcji pierwotnej), w której
do selektywnego namnażania stosuje się półpłynną pożywkę MSRV.
Serotypowaniu podlega przynajmniej jeden izolat z każdej dodatniej próbki, zgodnie
ze schematem Kaufmanna-White’a-Le Minora.
4.5.
Urzędowe kontrole stad brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) oraz urzędowe kontrole pasz przeznaczonych dla tych stad
Pobieranie próbek w ramach programu odbywa się w gospodarstwie.
We wszystkich stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) pobranie próbek z inicjatywy producenta żywca kurcząt rzeźnych powinno nastąpić w
ciągu 3 tygodni przed planowanym przemieszczeniem brojlerów do rzeźni zgodnie z ust.
1 załącznika do rozporządzenia nr 200/2012. Wyniki badania próbek muszą być znane
przed przemieszczeniem brojlerów do rzeźni zgodnie z częścią B załącznika II do rozporządzenia
nr 2160/2003.
Procedura pobierania próbek została określona w ust. 2.2 załącznika do rozporządzenia
nr 200/2012, a analiza laboratoryjna próbek jest określona w ust. 3 tego załącznika.
Koszt pobrania, transportu oraz badania tych próbek w laboratorium ponosi producent
żywca kurcząt rzeźnych.
Producent żywca kurcząt rzeźnych jest obowiązany poinformować powiatowego lekarza
weterynarii o każdej zmianie stanu prawnego lub faktycznego związanego z prowadzeniem
działalności nadzorowanej, w zakresie dotyczącym wymagań weterynaryjnych, w szczególności
o umieszczeniu nowego stada brojlerów w kurniku. Informacja taka powinna zostać przekazana
na piśmie w terminie siedmiu dni od dnia zaistnienia takiego zdarzenia. Jednocześnie
producent żywca kurcząt rzeźnych przedkłada właściwemu miejscowo powiatowemu lekarzowi
weterynarii harmonogram pobierania próbek w stadzie w celu zatwierdzenia.
Producent żywca kurcząt rzeźnych jest obowiązany do prowadzenia dokumentacji związanej
z pobieraniem próbek, zawierającej co najmniej informacje dotyczące:
1)
stada (liczba sztuk drobiu, wiek);
2)
rodzaju próbek, daty i godziny pobrania próbek;
3)
imienia i nazwiska oraz adresu osoby pobierającej próbki;
4)
daty i godziny wysłania próbek do laboratorium;
5)
nazwy i adresu laboratorium;
6)
wyników badań laboratoryjnych próbek pobranych w ramach programu.
Dokumentację przechowuje się co najmniej przez 2 lata od dnia zbycia stada.
Powiatowy lekarz weterynarii nadzoruje prawidłowe pobieranie próbek z inicjatywy producenta
żywca kurcząt rzeźnych oraz kontroluje dokumentację prowadzoną przez producenta żywca
kurcząt rzeźnych. Nadzór ten obejmuje kontrolę realizacji harmonogramu oraz sposobu
pobierania próbek. Kontrola sposobu pobierania próbek jest prowadzona z częstotliwością
zależną od analizy ryzyka dokonanej przez powiatowego lekarza weterynarii. Czynności
te odbywają się zgodnie z przepisami art. 19 i 20 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r.
o Inspekcji Weterynaryjnej.
Nadzór może odbywać się w trakcie urzędowych kontroli gospodarstw oraz w każdym przypadku,
jeżeli powiatowy lekarz weterynarii uzna, że zachodzi taka konieczność.
W przypadku stwierdzenia serotypów Salmonella objętych programem lub efektu hamującego wzrost bakterii w próbkach pobranych z inicjatywy
producenta żywca kurcząt rzeźnych, powiatowy lekarz weterynarii przeprowadza potwierdzające
pobranie próbek w gospodarstwie. Próbki do badań laboratoryjnych potwierdzających
są pobierane we wszystkich stadach brojlerów, które będą przemieszczone do rzeźni
w ciągu 3 tygodni.
Częstotliwość pobierania przez powiatowego lekarza weterynarii próbek jest określona
w ust. 2.1 lit. b załącznika do rozporządzenia nr 200/2012.
Opłaty związane z badaniem laboratoryjnym próbek pobranych przez powiatowego lekarza
weterynarii, w przypadku stwierdzenia efektu hamującego wzrost bakterii, ponosi producent
żywca kurcząt rzeźnych. Opłata zawiera:
1)
koszt badania laboratoryjnego w wysokości określonej w poz. 7 załącznika nr 2 do rozporządzenia
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu ustalania
i wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną, sposobu i
miejsc pobierania tych opłat oraz sposobu przekazywania informacji w tym zakresie
Komisji Europejskiej (Dz. U. z 2013 r. poz. 388);
2)
koszt dojazdu związanego z pobraniem próbek i koszty dowozu próbek do laboratorium,
wg stawek za jeden kilometr przebiegu pojazdu, ustalonych zgodnie z przepisami w sprawie
warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych
samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy;
3)
koszt użytych wyrobów medycznych stosowanych w medycynie weterynaryjnej.
Urzędowe kontrole pasz przeznaczonych dla stad brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) w zakresie wykrywania serotypów Salmonella objętych programem są ujęte w krajowym planie kontroli urzędowej pasz, przygotowanym
i wdrożonym zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz. U. Nr
144, poz. 1045, z późn. zm.) oraz z tytułem V rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych
w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi
zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 165 z 30.04.2004, str. 1, z
późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200).
5.
Wymagania dotyczące przedsiębiorstw spożywczych i paszowych objętych programem
5.1.
Liczba stad brojlerów oraz liczba sztuk brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Według danych Inspekcji Weterynaryjnej, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w
2010 r. łączna liczba stad wynosiła 27 656, w 2011 r. - 29 889, a w 2012 r. - 32 448,
co zostało przedstawione na rys. 1 i 2.
Rys. 1. Liczba stad brojlerów w latach 2010-2012 w poszczególnych województwach (źródło:
Inspekcja Weterynaryjna)
Rys. 2. Liczba brojlerów w 2010-2012 w poszczególnych województwach (źródło: Inspekcja
Weterynaryjna)
5.2.
Struktura produkcji pasz
Strukturę produkcji pasz w Rzeczpospolitej Polskiej przestawiają tabele 1 i 2.
Tabela 1. Wielkość produkcji pasz przemysłowych w Polsce w latach 2010-2012 (w tys.
ton)
|
Źródło: GUS, IERiGŻ
*) Dane wstępne
Tabela 2. Struktura produkcji pasz przemysłowych dla drobiu w latach 2010-2012 (w
%)
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Źródło: GUS, IERiGŻ
*) Dane wstępne
5.3.
Wytyczne dotyczące dobrych praktyk produkcji zwierzęcej oraz inne wytyczne w zakresie
bezpieczeństwa biologicznego
5.3.1.
Zarządzanie w zakresie higieny w gospodarstwach
W odniesieniu do stad brojlerów, minimalne wymagania i sposób utrzymywania brojlerów
są określone w rozdziale 1 i 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia
15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków
zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii
Europejskiej (Dz. U. Nr 56, poz. 344, z późn. zm.) oraz w rozporządzeniu Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu ustalania poziomu
obsady kurcząt brojlerów w kurniku, w którym są one utrzymywane (Dz. U. Nr 223, poz.
1784).
W gospodarstwie utrzymującym drób powinny znajdować się co najmniej:
1)
wydzielone miejsca do składowania środków odkażających, zabezpieczone przed dostępem
osób niepowołanych;
2)
wydzielone miejsce do składowania obornika;
3)
miejsce zapewniające właściwe warunki do przetrzymywania produktów leczniczych weterynaryjnych,
zabezpieczone przed dostępem osób niepowołanych;
4)
odzież i obuwie przeznaczone tylko do obowiązkowego użycia w gospodarstwie;
5)
maty dezynfekcyjne nasączone środkiem odkażającym, przed wjazdem na teren gospodarstwa
oraz przed wejściami do poszczególnych kurników;
6)
środki odkażające w ilości niezbędnej do przeprowadzenia doraźnego odkażania.
W odniesieniu do warunków utrzymania drobiu oraz zasad zarządzania gospodarstwem powinny
zostać spełnione następujące środki bioasekuracji, polegające na:
1)
stosowaniu zasady „cały kurnik pełen/cały kurnik pusty”;
2)
zapewnieniu odpowiednich warunków utrzymania w zakresie temperatury, wilgotności,
wymiany powietrza, dostępu światła;
3)
stosowaniu prawidłowej obsady kurnika;
4)
utrzymywaniu w jednym kurniku, w obrębie jednego stada, drobiu w jednakowym wieku;
5)
izolacji poszczególnych kurników przez osobną obsługę, żywienie, narzędzia;
6)
stosowaniu pasz kruszonych, sypkich i granulowanych w żywieniu drobiu;
7)
zabezpieczeniu paszy przed dostępem gryzoni i dzikich ptaków;
8)
rejestrowaniu wejść osób postronnych na teren gospodarstwa;
9)
odkażaniu kół pojazdów wjeżdżających na teren gospodarstwa;
10)
regularnym aktualizowaniu planu zabezpieczenia gospodarstwa przed gryzoniami;
11)
rejestrowaniu prowadzonych regularnie czynności odkażania, dezynsekcji i deratyzacji.
Pomieszczenia, w których utrzymuje się drób, ich wyposażenie oraz sprzęt powinny być
wykonane z materiałów nieszkodliwych dla zdrowia drobiu oraz nadających się do oczyszczania
i odkażania.
5.3.2.
Środki zapobiegające zakażeniom przenoszonym przez pracowników gospodarstw lub zwierzęta,
pasze i wodę pitną
Budynki, w których jest utrzymywany drób, powinny być:
1)
zabezpieczone przed dostępem zwierząt innych niż utrzymywane w gospodarstwie;
2)
utrzymywane w czystości;
3)
oznakowane tablicą z napisem „Osobom nieupoważnionym wstęp wzbroniony”.
Odchody oraz niezjedzone resztki paszy powinny zostać usuwane z pomieszczeń tak często,
aby uniknąć zanieczyszczenia paszy lub wody.
Osoby zatrudnione do wykonywania czynności związanych z utrzymywaniem drobiu powinny:
1)
stosować odzież ochroną, oddzielną do pracy przy każdym kurniku;
2)
posiadać aktualne badania na nosicielstwo pałeczek Salmonella;
3)
zostać przeszkolone w zakresie higieny osobistej oraz możliwych dróg przenoszenia
zakażenia za pośrednictwem odzieży, sprzętu.
5.3.3.
Higiena transportu zwierząt do gospodarstw i z gospodarstw
Zalecenia dotyczące transportu drobiu:
1)
drób powinien być przewożony zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o
ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, ustawy z dnia
21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2013 r. poz. 856) oraz rozporządzenia
Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu
i związanych z tym działań oraz zmieniające dyrektywy 64/432/EWG i 93/ 119/WE oraz
rozporządzenie (WE) nr 1255/97 (Dz. Urz. UE L 3 z 05.01.2005, str. 1, z późn. zm.);
2)
transport do gospodarstwa powinien odbywać się w pojazdach oraz w kontenerach lub
pojemnikach transportowych, które zostały dokładnie oczyszczone i odkażone przed załadunkiem
drobiu przy użyciu dopuszczonego do obrotu środka odkażającego w stężeniu umożliwiającym
inaktywację pałeczek Salmonella;
3)
bezpośrednio po rozładunku drobiu w gospodarstwie albo w rzeźni pojazdy oraz kontenery
lub pojemniki transportowe powinny zostać oczyszczone i odkażone przy użyciu dopuszczonego
do obrotu środka odkażającego w stężeniu umożliwiającym inaktywację pałeczek Salmonella.
5.4.
Nadzór weterynaryjny nad gospodarstwami rolnymi
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób
zakaźnych zwierząt ustanawia nadzór organów administracji publicznej nad prowadzeniem
działalności związanej z utrzymywaniem drobiu, określa warunki zapewniające odpowiedni
poziom bezpieczeństwa epizootycznego dla prowadzenia tego rodzaju działalności oraz
określa katalog środków nadzoru. Katalog ten obejmuje kompetencje organów administracji
weterynaryjnej do wydawania aktów administracyjnych (decyzji administracyjnych) oraz
prowadzenia działań faktycznych o charakterze materialno-technicznym.
Podjęcie i prowadzenie działalności nadzorowanej w zakresie utrzymywania zwierząt
gospodarskich, w celu umieszczenia tych zwierząt lub produktów pochodzących z tych
zwierząt lub od tych zwierząt na rynku, jest dozwolone po uprzednim zgłoszeniu, w
formie pisemnej, zamiaru jej prowadzenia powiatowemu lekarzowi weterynarii właściwemu
ze względu na przewidywane miejsce jej podjęcia i prowadzenia.
Podmioty prowadzące działalność nadzorowaną są obowiązane do poinformowania powiatowego
lekarza weterynarii o zaprzestaniu prowadzenia określonego rodzaju działalności nadzorowanej,
a także o każdej zmianie stanu prawnego lub faktycznego związanego z prowadzeniem
tej działalności, w zakresie dotyczącym wymagań weterynaryjnych. Informacja taka powinna
zostać przekazana w formie pisemnej w terminie siedmiu dni od dnia zaistnienia takiego
zdarzenia. Podmioty prowadzące działalność podlegającą nadzorowi organów Inspekcji
Weterynaryjnej są obowiązane zapewnić spełnienie wymagań weterynaryjnych, lokalizacyjnych,
zdrowotnych, higienicznych, sanitarnych, organizacyjnych, technicznych lub technologicznych
zabezpieczających przed zagrożeniem epizootycznym, epidemicznym lub zapewniające właściwą
jakość produktów.
W ramach nadzoru sprawowanego przez organy Inspekcji Weterynaryjnej nad działalnością
związaną z drobiem pracownikom tej Inspekcji, jak również osobom wyznaczonym do wykonywania
w jej imieniu określonych zadań, przysługuje prawo przeprowadzenia w każdym czasie
kontroli w zakresie spełnienia przez podmioty nadzorowane wymagań weterynaryjnych.
Uprawnienia kontrolne, oprócz prawa wstępu na teren prowadzenia przez podmiot działalności
nadzorowanej, obejmują, zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r.
o Inspekcji Weterynaryjnej, prawo do nieodpłatnego pobierania próbek do badań oraz
żądania pisemnych lub ustnych informacji w zakresie objętym przedmiotem kontroli,
w tym okazywania i udostępniania dokumentów lub danych informatycznych związanych
z tą kontrolą.
Jeżeli w wyniku kontroli zostaną stwierdzone uchybienia w spełnieniu wymagań weterynaryjnych
przez podmioty nadzorowane, organy Inspekcji Weterynaryjnej mają kompetencje do doprowadzenia
wadliwego stanu faktycznego do stanu nakazanego w przepisach prawa weterynaryjnego.
Inspekcja Weterynaryjna działa w tym zakresie, łącząc realizację funkcji kontrolnych
z uprawnieniami władczymi dającymi możliwość wydawania decyzji administracyjnych,
w tym nakazów oraz zakazów.
W przypadku stwierdzenia, że przy prowadzeniu działalności nadzorowanej są naruszone
wymagania weterynaryjne, powiatowy lekarz weterynarii, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy
z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych
zwierząt, wydaje jedną z następujących decyzji administracyjnych:
1)
nakazującą usunięcie uchybień w określonym terminie;
2)
nakazującą wstrzymanie działalności do czasu usunięcia uchybień;
3)
zakazującą umieszczania na rynku zwierząt lub handlu zwierzętami będącymi przedmiotem
działalności albo zakazującą produkcji, umieszczania na rynku lub handlu określonymi
produktami, wytwarzanymi przy prowadzeniu tej działalności.
O zakresie przedmiotowym decyzji rozstrzyga powiatowy lekarz weterynarii. Nie jest
to jednak uznanie swobodne. Dokonując bowiem rozstrzygnięcia, organ Inspekcji Weterynaryjnej
ma na względzie wynikające z naruszenia prawa weterynaryjnego zagrożenie zdrowia publicznego
lub zdrowia zwierząt.
5.5.
Wpis gospodarstw do rejestru
Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz
zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, powiatowy lekarz weterynarii:
1)
prowadzi rejestr podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną, o której mowa w ust.
5.4;
2)
przekazuje, za pośrednictwem wojewódzkiego lekarza weterynarii, Głównemu Lekarzowi
Weterynarii dane zawarte w rejestrze, a także informacje o każdej zmianie stanu faktycznego
lub prawnego ujawnionego w tym rejestrze.
Wzór rejestru jest określony w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia
24 stycznia 2012 r. w sprawie rejestru podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną
(Dz. U. poz. 128).
5.6.
Prowadzenie dokumentacji w gospodarstwach
Zgodnie z art. 69 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne,
jeżeli tkanki i produkty pochodzące od zwierząt są przeznaczone do spożycia przez
ludzi, to posiadacze tych zwierząt lub osoby odpowiedzialne za zwierzęta są obowiązani
do posiadania dokumentacji w formie ewidencji nabycia, posiadania i stosowania produktów
leczniczych weterynaryjnych oraz leczenia zwierząt prowadzonej zgodnie z przepisami
ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób
zakaźnych zwierząt.
Szczegółowy zakres i sposób prowadzenia przez lekarzy weterynarii dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej
z wykonywanych czynności leczniczych i profilaktycznych oraz stosowanych produktów
leczniczych, jak również zakres i sposób prowadzenia ewidencji leczenia zwierząt przez
posiadacza zwierząt gospodarskich, a także tryb dokonywania wpisów w tej ewidencji
przez lekarzy weterynarii leczących zwierzęta, jest określony w rozporządzeniu Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 września 2011 r. w sprawie zakresu i sposobu prowadzenia
dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej i ewidencji leczenia zwierząt oraz wzorów tej
dokumentacji i ewidencji.
Zgodnie z art. 69 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne przedmiotową
dokumentację lekarz weterynarii oraz posiadacz zwierzęcia przechowują przez okres
5 lat od daty dokonania w nich ostatniego wpisu.
Wzór dokumentacji obrotu detalicznego produktami leczniczymi weterynaryjnymi jest
określony w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października
2008 r. w sprawie sposobu prowadzenia dokumentacji obrotu detalicznego produktami
leczniczymi weterynaryjnymi i wzoru tej dokumentacji.
5.7.
Dokumenty towarzyszące zwierzętom w przypadku ich wysyłki
W handlu, jak również przy przywozie, dokumenty są wystawiane zgodnie z:
1)
rozporządzeniem Komisji (WE) nr 599/2004 z dnia 30 marca 2004 r. dotyczącym przyjęcia
zharmonizowanego wzoru świadectwa i sprawozdania z kontroli związanych z wewnątrzwspólnotowym
handlem zwierzętami i produktami pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. UE L 94 z 31.03.2004,
str. 44; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 43, str. 354);
2)
rozporządzeniem Komisji (WE) nr 798/2008 z dnia 8 sierpnia 2008 r. ustanawiającym
wykaz państw trzecich, terytoriów, stref lub grup, z których dopuszczalny jest przywóz
do i tranzyt przez terytorium Wspólnoty drobiu i produktów drobiowych oraz wymogów
dotyczących świadectw weterynaryjnych (Dz. Urz. UE L 226 z 23.08.2008, str. 1);
3)
ustawą z dnia 27 sierpnia 2003 r. o weterynaryjnej kontroli granicznej (Dz. U. Nr
165, poz. 1590, z późn. zm.);
4)
ustawą z dnia 10 grudnia 2003 r. o kontroli weterynaryjnej w handlu (Dz. U. z 2004 r.
Nr 16, poz. 145, z późn. zm.);
5)
ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób
zakaźnych zwierząt.
Zgodnie z art. 18 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego,
powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury
w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1; Dz. Urz.
UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463), podmioty działające na rynku
powinny zapewnić możliwość monitorowania żywności, pasz, zwierząt hodowlanych oraz
wszelkich substancji przeznaczonych do dodania do żywności lub pasz. W tym celu podmioty
te tworzą systemy i procedury umożliwiające przekazanie takich informacji na żądanie
właściwych władz.
Zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z
dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu
do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 55; Dz.
Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 14) przesyłki produktów pochodzenia
zwierzęcego są zaopatrywane w świadectwa lub inne dokumenty, które są określone w
prawodawstwie unijnym.
Wywóz zwierząt i produktów pochodzenia zwierzęcego odbywa się zgodnie z wymaganiami
uzgodnionymi z władzami danego państwa.
Dodatkowo dla każdej przesyłki zwierząt przemieszczanej na terytorium Unii Europejskiej,
w tym podlegającej wywozowi, wystawia się w systemie TRACES świadectwo zdrowia dla
zwierząt w handlu wewnątrzwspólnotowym.
5.8.
Inne środki w celu zapewnienia identyfikacji zwierząt
W celu zapewnienia identyfikacji drobiu przemieszczanego na terytorium Unii Europejskiej
wystawia się w systemie TRACES świadectwo zdrowia dla zwierząt w handlu zawierające
szczegółowe dane dotyczące przesyłki tego drobiu, w szczególności miejsce pochodzenia
i przeznaczenia.
W przypadku wywozu przesyłek dane dotyczące przesyłki są również wprowadzane do systemu
TRACES. W systemie jest odnotowywana również kontrola dobrostanu na granicy.
Przy przywozie dla każdej przesyłki wystawiany jest dokument CVED zgodny z rozporządzeniem
Komisji (WE) nr 282/2004 z dnia 18 lutego 2004 r. wprowadzającym dokument zgłoszenia
i kontroli weterynaryjnych dotyczących zwierząt wwożonych do Wspólnoty pochodzących
z krajów trzecich (Dz. Urz. UE L 49 z 19.02.2004, str. 11; Dz. U. UE Polskie wydanie
specjalne, rozdz. 3, t. 42, str. 462), którego oryginał towarzyszy przesyłce do miejsca
przeznaczenia. Dodatkowo wersja elektroniczna dokumentu CVED jest wprowadzana do systemu
TRACES.
Część B
1.
Identyfikacja programu
Państwo członkowskie: Rzeczpospolita Polska
Choroba: salmonellozy odzwierzęce
Populacja zwierząt objęta programem: stada brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)
Rok wdrożenia: 2014-2016
Nr referencyjny niniejszego dokumentu:
Dane kontaktowe:
Nazwa: Główny Inspektorat Weterynarii
2.
Dane historyczne dotyczące rozwoju epidemiologicznego choroby salmonellozy odzwierzęcej
określonej w części A ust. 1
W Rzeczypospolitej Polskiej stada hodowlane i rzeźne drobiu oraz stada towarowe monitorowano
w kierunku gatunkowo specyficznych i niespecyficznych Salmonella od lipca 1999 r., zgodnie z instrukcjami Głównego Lekarza Weterynarii opracowanymi
na podstawie dyrektywy Rady 92/117/EWG z dnia 17 grudnia 1992 r. dotyczącej środków
ochrony przed określonymi chorobami odzwierzęcymi i odzwierzęcymi czynnikami chorobotwórczymi
u zwierząt i w produktach pochodzenia zwierzęcego, w celu zapobieżenia zakażeniom
i zatruciom przenoszonym przez żywność (Dz. Urz. WE L 62 z 15.03.1993, str. 38, z
późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 14, str. 40, z późn.
zm.).
Badania kontrolne prowadzono na koszt właścicieli stad. Stada zakażone lub podejrzane
o zakażenie podlegały ubojowi zgodnie z zasadami określonymi w dyrektywie Rady 71/118/EWG
z dnia 15 lutego 1971 r. w sprawie problemów zdrowotnych wpływających na handel świeżym
mięsem drobiowym (Dz. Urz. UE L 55 z 08.03.1971, str. 23, z późn. zm.; Dz. Urz. UE
Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 1, str. 209, z późn. zm.).
W okresie od dnia 1 października 2005 r. do dnia 30 września 2006 r. na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzono badania podstawowe dotyczące występowania
pałeczek Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus), zgodnie z decyzją Komisji 2005/636/WE z dnia 1 września 2005 r. w sprawie wkładu finansowego
Wspólnoty na rzecz badania podstawowego dotyczącego występowania bakterii Salmonella spp. w stadach brojlerów gatunku Gallus gallus prowadzonego w Państwach Członkowskich (Dz. Urz. UE L 228 z 03.09.2005, str. 14).
Do badania pobrano próbki w 383 gospodarstwach utrzymujących powyżej 5000 brojlerów.
Odsetek stad brojlerów zakażonych pałeczkami Salmonella wyniósł 58,7% i wahał się w poszczególnych województwach od 37,5% (woj. podlaskie)
do 77,3% (woj. lubelskie).
Dziennik Ustaw
-
-21 Poz. 92
W 2008 r. w ramach badań pobranych próbek z inicjatywy właściciela przebadano 18 156
stad. Stwierdzono dodatnie wyniki badań w 977 przypadkach, co stanowi 5,4% przebadanych
stad, w tym odsetek stad zakażonych Salmonella Enteritidis wyniósł 2,9%, Salmonella Typhimurium - 0,2%, a zakażenie innymi serotypami Salmonella - 2,3%.
W 2009 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rozpoczęła się realizacja „Krajowego
programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)”. Wyniki realizacji tego programu podano w tabeli 3.
Tabela 3. Wyniki realizacji krajowego programu zwalczania Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) w latach 2009-2012
|
Źródło: Inspekcja Weterynaryjna
Głównym, pierwotnym rezerwuarem odzwierzęcych pałeczek Salmonella w Rzeczypospolitej Polskiej jest drób. Do zakażeń u ludzi, zgodnie z danymi z raportu
Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności na temat tendencji i źródeł chorób
odzwierzęcych, odzwierzęcych czynników chorobotwórczych oraz ognisk przenoszonych
przez żywność z 2011 r., dochodzi najczęściej przez spożywanie skażonych produktów
pochodzenia zwierzęcego, tj. jaj i produktów jajecznych, oraz mięsa i przetworów mięsnych,
głównie drobiowych.
Informacje o zachorowaniach na choroby zakaźne, zakażeniach i zatruciach w Polsce
są zbierane przez Zakład Epidemiologii Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego -Państwowego
Zakładu Higieny, a następnie publikowane na stronie internetowej Zakładu (www.pzh.gov.pl)
w postaci dwutygodniowych meldunków o zachorowaniach na choroby zakaźne i zatruciach.
Dane te są podane w tabeli 4.
Tabela 4. Dane dotyczące liczby zatruć pokarmowych wywołanych przez pałeczki Salmonella w latach 2008-2012
|
Źródło: Zakład Epidemiologii Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego
Zakładu Higieny
3.
Opis programu
Cel unijny programu został określony w art. 1 rozporządzenia nr 200/2012, w odniesieniu
do następujących serotypów pałeczek Salmonella:
1)
Salmonella Enteritidis;
2)
Salmonella Typhimurium, w tym jednofazowa Salmonella Typhimurium o wzorze antygenowym 1,4,[5],12:i:-.
Cel unijny został osiągnięty w odniesieniu do stad brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) w przypadku ograniczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej maksymalnej wartości
procentowej stad brojlerów z dodatnim wynikiem badania na obecność serotypów Salmonella objętych programem do 1%. Obecnie celem programu jest utrzymanie osiągniętego poziomu
zakażeń serotypami Salmonella objętymi programem lub obniżenie go poniżej tej wartości.
Na potrzeby realizacji programu przyjmuje się, że stado zakażone w odniesieniu do
celu unijnego jest to stado brojlerów gatunku kura (Gallus gallus), w którym w wyniku badania próbek przez powiatowego lekarza weterynarii pobranych zgodnie
z ust. 1 oraz ust. 2 załącznika do rozporządzenia nr 200/2012 wykryto w jednej lub
więcej próbek serotypy Salmonella objęte programem (inne niż szczepy szczepionkowe) lub w którym stwierdzono efekt hamujący
wzrost bakterii.
Zgodnie z przepisami załącznika II część E ust. 1 do rozporządzenia nr 2160/2003 świeże
mięso drobiowe pozyskane z drobiu wymienionego w załączniku I do tego rozporządzenia
(kury, indyki) nie może być wprowadzone do obrotu w celu spożycia przez ludzi, jeśli
nie zostanie spełnione kryterium bezpieczeństwa żywności określone w ust. 1.28 rozdziale
1 załącznika I do rozporządzenie Komisji (WE) nr 2073/2005 z dnia 15 listopada 2005 r.
w sprawie kryteriów mikrobiologicznych dotyczących środków spożywczych (Dz. Urz. UE
L 338 z 22.12.2005, str. 1, z późn. zm.).
Zgodnie z art. 1 ust. 3 rozporządzenia nr 2160/2003, program nie ma zastosowania przy
produkcji mięsa pochodzącego z brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) przeznaczonego do sprzedaży bezpośredniej lub na użytek własny.
Powiatowy lekarz weterynarii nadzoruje prawidłowe pobieranie próbek z inicjatywy producenta
żywca kurcząt rzeźnych oraz kontroluje dane zawarte w dokumentacji i sposób jej prowadzenia
przez producenta żywca kurcząt rzeźnych. Wykrycie serotypów Salmonella objętych programem lub stwierdzenie efektu hamującego wzrost bakterii w próbkach pobranych
z inicjatywy producenta żywca kurcząt rzeźnych powinno być bezzwłocznie zgłaszane
powiatowemu lekarzowi weterynarii właściwemu dla miejsca prowadzenia działalności
przez laboratorium przeprowadzające badanie próbek.
Dodatkowo w roku realizacji programu w co najmniej jednym stadzie brojlerów w gospodarstwie
z 10% gospodarstw liczących powyżej 5000 sztuk brojlerów jest przeprowadzane pobranie
próbek przez powiatowego lekarza weterynarii. Pobranie próbek przez powiatowego lekarza
weterynarii jest przeprowadzane przy uwzględnieniu analizy ryzyka, jak również w każdym
przypadku, gdy powiatowy lekarz weterynarii uzna, że zachodzi taka potrzeba.
4.
Środki przewidziane programem
4.1.
Środki podejmowane w odniesieniu do zwierząt lub produktów, u których albo w których
wykryto Salmonella spp., w szczególności środki podjęte w celu ochrony zdrowia publicznego, a także wszelkie
podjęte środki zapobiegawcze, takie jak szczepienia
4.1.1.
Postępowanie producenta żywca kurcząt rzeźnych i powiatowego lekarza weterynarii w
przypadku wykrycia serotypu Salmonella objętego programem lub efektu hamującego wzrost bakterii w próbkach pobranych z inicjatywy
producenta żywca kurcząt rzeźnych w stadzie brojlerów gatunku kura (Gallus gallus).
4.1.1.1.
W przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych próbek pobranych z inicjatywy
producenta żywca kurcząt rzeźnych lub wykrycia efektu hamującego wzrost bakterii w
okresie trzech tygodni przed przemieszczeniem brojlerów do rzeźni, producent żywca
kurcząt rzeźnych na podstawie art. 42 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia
zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt jest obowiązany do:
1)
niezwłocznego zawiadomienia o tym powiatowego lekarza weterynarii;
2)
pozostawienia brojlerów w miejscu ich utrzymywania i niewprowadzania tam innego drobiu;
3)
uniemożliwienia osobom postronnym dostępu do kurnika lub miejsc utrzymywania brojlerów
podejrzanych o zakażenie serotypem Salmonella objętym programem lub w których znajdują się ich zwłoki;
4)
wstrzymania się od wywożenia, wynoszenia, zbywania mięsa, zwłok brojlerów, paszy,
odchodów, ściółki pochodzącej od drobiu oraz innych przedmiotów znajdujących się w
miejscu utrzymywania brojlerów;
5)
udostępnienia organom Inspekcji Weterynaryjnej brojlerów do badań i zabiegów weterynaryjnych,
a także udzielania pomocy przy wykonywaniu tych badań i zabiegów;
6)
udzielania powiatowemu lekarzowi weterynarii wyjaśnień i informacji, które mogą mieć
znaczenie dla wykrycia Salmonella i źródeł zakażenia lub zapobiegania jej szerzeniu;
7)
udostępnienia powiatowemu lekarzowi weterynarii dokumentacji dotyczącej stada, a w
szczególności dokumentacji potwierdzającej zakup piskląt, ściółki, paszy, sprzedaży
zwierząt oraz dokumentacji związanej z ewidencją leczenia;
8)
zwiększenia standardów zoohigienicznych.
4.1.1.2.
W przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych próbek pobranych z inicjatywy
producenta żywca kurcząt rzeźnych powiatowy lekarz weterynarii, zgodnie z art. 42
ust. 6 oraz z art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt
oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt:
1)
przeprowadza dochodzenie epizootyczne w zakresie, o którym stanowi art. 42 ust. 7
ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób
zakaźnych zwierząt;
2)
pobiera próbki do badań laboratoryjnych we wszystkich stadach w gospodarstwie, które
będą przemieszczone do rzeźni w ciągu 3 tygodni w sposób, który jest określony w załączniku
do rozporządzenia nr 200/2012;
3)
przeprowadza, w celu ustalenia źródła zakażenia stada serotypami Salmonella objętymi programem, badania:
a)
paszy,
b)
wody z ujęć własnych gospodarstwa;
4)
nakazuje w drodze decyzji administracyjnej:
a)
odosobnienie drobiu znajdującego się w gospodarstwie, w poszczególnych kurnikach lub
w innych miejscach, w których drób jest utrzymywany,
b)
zastosowanie produktów biobójczych przed wejściami i wyjściami z kurników, jak również
wjazdami i wyjazdami z terenu gospodarstwa;
5)
zakazuje w drodze decyzji administracyjnej:
a)
stosowania produktów biobójczych, produktów leczniczych weterynaryjnych i innych środków
utrudniających izolację pałeczek Salmonella w stadzie przed pobraniem próbek przez powiatowego lekarza weterynarii,
b)
wywożenia z gospodarstwa mięsa, zwłok brojlerów, paszy, odchodów i ściółki pochodzącej
od tego drobiu oraz pozostałych przedmiotów znajdujących się w miejscu utrzymywania
brojlerów, bez jego zgody,
c)
przemieszczania drobiu z gospodarstwa i do gospodarstwa oraz ze stada i do stada w
obrębie gospodarstwa, chyba że drób przed zakończeniem tuczu, na wniosek producenta
żywca kurcząt rzeźnych, zostanie przemieszczony do rzeźni w celu poddania ubojowi.
Powiatowy lekarz weterynarii po przeprowadzeniu analizy ryzyka w gospodarstwie, uwzględniającej
zalecenia wskazane w części A ust. 5.3, może odstąpić od zakazu przemieszczania brojlerów
do gospodarstwa, określonego w lit. e tiret trzecie.
Czynności, nakazy i zakazy, o których mowa w ust. 4.1.1.2, są stosowane do czasu potwierdzenia
lub wykluczenia przez powiatowego lekarza weterynarii wystąpienia w stadzie brojlerów
gatunku kura (Gallus gallus) zakażenia serotypami Salmonella objętymi programem.
4.1.1.3.
W przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych próbek pobranych przez
powiatowego lekarza weterynarii w ramach dochodzenia epizootycznego w kierunku serotypów
Salmonella objętych programem (innych niż szczepy szczepionkowe) lub w przypadku wykrycia efektu
hamującego wzrost bakterii, zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie
zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt powiatowy lekarz weterynarii,
w drodze decyzji administracyjnej:
1)
nakazuje:
a)
unieszkodliwienie zwłok wszystkich sztuk drobiu padłego, zgodnie z przepisami rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego
przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych
do spożycia przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie
o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str.
1) oraz środkami wykonawczymi przyjętymi zgodnie z art. 40 tego rozporządzenia,
b)
zniszczenie pasz lub ich zagospodarowanie, po obróbce gwarantującej zabicie pałeczek
Salmonella, jeżeli uzyskano dodatnie wyniki badania próbek paszy w kierunku obecności serotypów
Salmonella objętych programem,
c)
zniszczenie lub zagospodarowanie ściółki oraz odchodów, które mogły ulec skażeniu,
zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009
z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów
ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającego
rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia
zwierzęcego) oraz środkami wykonawczymi przyjętymi zgodnie z jego art. 40,
d)
zniszczenie lub poddanie odkażaniu pozostałych przedmiotów, które mogły ulec skażeniu,
e)
dokładne oczyszczenie i odkażenie, pod nadzorem powiatowego lekarza weterynarii, kurników,
w których był utrzymywany drób ze stada zakażonego w odniesieniu do celu unijnego,
otoczenia budynków, środków transportu oraz pozostałych przedmiotów, które mogły ulec
skażeniu, po wykonaniu czynności, o których mowa w lit. a-d,
f)
podjęcie przez producenta żywca kurcząt rzeźnych działań, mających na celu poprawę
warunków zoohigienicznych oraz bezpieczeństwa epizootycznego w gospodarstwie, określonych
w części A ust. 5.3;
2)
zakazuje przemieszczania drobiu ze stada zakażonego z gospodarstwa i do stada zakażonego
w gospodarstwie oraz ze stada do stada w obrębie gospodarstwa, chyba że drób przed
zakończeniem tuczu, na wniosek producenta żywca kurcząt rzeźnych, zostanie przemieszczony
bezpośrednio do rzeźni w celu poddania ubojowi.
W przypadku dodatniego wyniku badań w próbkach pobranych przez powiatowego lekarza
weterynarii koszty:
1)
oczyszczenia i odkażenia kurników, w których był przetrzymywany drób ze stada brojlerów
gatunku kura (Gallus gallus) zakażonego serotypem Salmonella objętym programem, ich otoczenia, środków transportu oraz pozostałych przedmiotów,
które mogły ulec skażeniu,
2)
podjęcia działań, mających na celu poprawę warunków zoohigienicznych oraz bezpieczeństwa
epizootycznego w gospodarstwie
- są ponoszone przez producenta żywca kurcząt rzeźnych.
4.1.2.
W przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań próbek pobranych w ramach rutynowego
pobierania próbek przez powiatowego lekarza weterynarii serotypu Salmonella objętego programem lub efektu hamującego wzrost bakterii, zgodnie z ust 2.1 lit. b
załącznika do rozporządzenia 200/2012 w stadzie brojlerów gatunku kura (Gallus gallus), powiatowy lekarz weterynarii:
1)
nakazuje, w drodze decyzji administracyjnej, podjęcie działań określonych w ust. 4.1.1.3;
2)
podejmuje działania opisane w ust. 4.1.1.2 pkt 1-3.
4.1.3.
Przesyłki drobiu przemieszczane do rzeźni muszą być zaopatrzone w świadectwo zdrowia,
którego wzór jest określony w załączniku I sekcji IV rozdziale X części A rozporządzenia
(WE) nr 854/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego
szczególne przepisy dotyczące organizacji urzędowych kontroli w odniesieniu do produktów
pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. UE L 139
z 30.04.2004, str. 206; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str.
75), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 854/2004”.
Przy przemieszczaniu zakażonego drobiu do rzeźni, w świadectwie zdrowia umieszcza
się następujące informacje:
1)
w stadzie nie wykryto serotypów Salmonella objętych programem lub
2)
w stadzie wykryto serotyp Salmonella objęty programem (podać nazwę serotypu).
Producent żywca kurcząt rzeźnych jest obowiązany do wpisywania w informacjach o łańcuchu
żywnościowym dla drobiu, określonych w załączniku II sekcji III do rozporządzenia
nr 853/2004 również informacji o dodatnich wynikach badań wszystkich stwierdzonych
serotypów Salmonella, w tym nieobjętych programem.
Przy przemieszczaniu do rzeźni drobiu, który nie był badany zgodnie z wymaganiami
ustanowionymi w rozporządzeniu 200/2012 oraz w programie, w świadectwie zdrowia należy
zaznaczyć fakt pochodzenia drobiu ze stada o nieznanym statusie w odniesieniu do Salmonella.
Badanie przedubojowe jest przeprowadzane zgodnie z załącznikiem I sekcją I rozdziałem
II częścią B oraz załącznikiem I sekcją IV rozdziałem V częścią A rozporządzenia nr
854/2004. Postępowanie w trakcie uboju określa załącznik I sekcja II rozdział III
pkt 7 rozporządzenia nr 854/2004. Ocena mięsa oraz sposób postępowania z mięsem pozyskanym
z brojlerów gatunku kura (Gallus gallus), u których w próbkach pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii stwierdzono serotyp
Salmonella objęty programem, zostały określone w załączniku I sekcji II rozdziale V rozporządzenia
(WE) nr 854/2004. Natomiast szczególne wymogi dotyczące takiego mięsa świeżego są
określone w załączniku II części E pkt 1 i 3 rozporządzenia nr 2160/2003.
4.1.4.
Powiatowy lekarz weterynarii pobiera próbki do badań skuteczności wykonanego oczyszczenia
i odkażenia przed ponownym umieszczeniem brojlerów w kurniku.
Próbki do badań stanowią pobrane:
1)
4 wymazy z powierzchni podłogi, w szczególności z miejsc popękanych, zagłębień lub
połączeń konstrukcyjnych - w laboratorium łączone w jedną próbkę zbiorczą oraz
2)
4 wymazy z powierzchni badanego pomieszczenia pobrane od poziomu podłogi do wysokości
jednego metra - w laboratorium łączone w jedną próbkę zbiorczą, oraz
3)
3 wymazy z powierzchni urządzenia służącego do karmienia - każdy wymaz pobrany z pięciu
metrów taśmy lub rynienki paszowej lub 6 wybranych losowo karmideł -w laboratorium
łączone w jedną próbkę zbiorczą, oraz
4)
2 wymazy z powierzchni systemu wentylacyjnego (każdy wymaz może być użyty do 3 wlotów
lub wylotów tego systemu) - w laboratorium łączone w jedną próbkę zbiorczą.
W przypadku uzyskania dodatniego wyniku badania, koszty pobrania kolejnych próbek
do badań skuteczności wykonanego oczyszczania i odkażania, dojazdu do gospodarstwa
oraz do laboratorium, jak również badania próbek w laboratorium są ponoszone przez
producenta żywca kurcząt rzeźnych.
Ponowne umieszczenie drobiu w kurniku następuje tylko po uzyskaniu ujemnych wyników
badań próbek pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii.
4.1.5.
Powiatowy lekarz weterynarii, zgodnie z art. 51 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca
2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, powiadamia
niezwłocznie państwowego powiatowego inspektora sanitarnego właściwego ze względu
na miejsce prowadzenia działalności o uzyskaniu dodatniego wyniku badań laboratoryjnych
próbek pobranych w stadzie brojlerów gatunku kura (Gallus gallus), w kierunku serotypu Salmonella objętego programem.
4.1.6.
Zasady stosowania środków zwalczających drobnoustroje, przeprowadzania szczepień oraz
przyznawania odstępstw od obowiązku szczepień są określone w rozporządzeniu Komisji
(WE) nr 1177/2006 z dnia 1 sierpnia 2006 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (WE)
nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wymogów dotyczących
stosowania szczególnych metod kontroli w ramach krajowych programów na rzecz zwalczania
salmonelli u drobiu (Dz. Urz. WE L 212 z 02.08.2006, str. 3). Zakaz stosowania środków
zwalczających drobnoustroje dotyczy serotypów Salmonella objętych programem, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 2 ust. 2 tego rozporządzenia.
4.2.
Podsumowanie środków przewidzianych programem
Okres trwania programu: 2014-2016
1)
kontrola;
2)
badania;
3)
ubój drobiu z dodatnim wynikiem badań;
4)
obróbka produktów pochodzenia zwierzęcego;
5)
usuwanie produktów;
6)
monitorowanie lub nadzór.
4.3.
Władza centralna odpowiedzialna za nadzór nad realizacją programu i koordynację jego
realizacji
Zgodnie z art. 57 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz
zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, Główny Lekarz Weterynarii jest odpowiedzialny
za opracowanie programu, a następnie nadzoruje jego realizację oraz informuje Komisję
Europejską o postępach w jego realizacji. Na poziomie województwa nadzór nad realizacją
programu jest sprawowany przez wojewódzkiego lekarza weterynarii. Bezpośredni nadzór
nad realizacją programu na poziomie powiatu sprawuje powiatowy lekarz weterynarii,
który jest również odpowiedzialny za wykonywanie wszelkich czynności urzędowych w
ramach programu.
4.4.
Obszary geograficzne i administracyjne, na których program będzie realizowany
Program będzie realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Podział administracyjny
przedstawia rys. 3
Rys. 3. Podział administracyjny Rzeczypospolitej Polskiej na województwa
4.5.
Środki wdrożone w ramach programu
4.5.1.
Środki i prawodawstwo w zakresie wpisu gospodarstw do rejestru
Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz
zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, powiatowy lekarz weterynarii prowadzi rejestr
podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną.
4.5.2.
Środki i prawodawstwo w zakresie identyfikacji brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)
Nie dotyczy.
4.5.3.
Środki i prawodawstwo w zakresie powiadomienia o chorobie
Obowiązki w zakresie powiadamiania o chorobie wynikają z art. 42 ust. 1-9 ustawy z
dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych
zwierząt.
Zgodnie z przepisem art. 51 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt
oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, organy Inspekcji Weterynaryjnej prowadzą
system zbierania, przechowywania, analizowania, przetwarzania danych oraz informacji
i przekazywania danych oraz informacji o chorobach zakaźnych zwierząt, w tym o chorobach
objętych programem. Powiatowy lekarz weterynarii informuje sąsiednich powiatowych
lekarzy weterynarii oraz wojewódzkiego lekarza weterynarii właściwego ze względu na
miejsce prowadzenia przez podmiot działalności nadzorowanej o powzięciu podejrzenia
lub potwierdzeniu wystąpienia serotypu Salmonella objętego programem w stadzie brojlerów gatunku kura (Gallus gallus). Wojewódzki lekarz weterynarii przekazuje te dane oraz informacje Głównemu Lekarzowi
Weterynarii.
Ponadto powiatowy lekarz weterynarii powiadamia państwowego powiatowego inspektora
sanitarnego właściwego dla miejsca prowadzenia przez podmiot działalności nadzorowanej
o wystąpieniu serotypu Salmonella objętego programem.
4.5.4.
Środki i prawodawstwo w przypadku uzyskania dodatniego wyniku badania
Zostały opisane w ust. 4.
4.5.5.
Środki i stosowne prawodawstwo w zakresie kwalifikacji brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) i stad
Nie dotyczy.
4.5.6.
Procedury kontrolne, a zwłaszcza zasady przemieszczania zwierząt, które mogą być chore
lub zakażone daną chorobą oraz dotyczące regularnych inspekcji gospodarstw lub obszarów,
na których wykryto zwierzęta chore lub zakażone
W przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych próbek pobranych z inicjatywy
producenta żywca kurcząt rzeźnych, w zakresie wykrycia serotypu Salmonella objętego programem w stadzie brojlerów gatunku kura (Gallus gallus), stosuje się przepisy art. 42 ust. 1-5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia
zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Powiatowy lekarz weterynarii,
zgodnie z art. 44 ust. 1 tej ustawy, podejmuje czynności w celu wykrycia lub wykluczenia
choroby, wydając decyzję administracyjną, w której nakazuje między innymi odosobnienie
drobiu utrzymywanego w gospodarstwie w poszczególnych kurnikach lub w innych obiektach
oraz zakazuje przemieszczania drobiu z gospodarstwa i do gospodarstwa, chyba że drób,
na wniosek producenta żywca kurcząt rzeźnych, zostanie przemieszczony do rzeźni i
poddany ubojowi.
4.5.7.
Środki i prawodawstwo w zakresie kontroli choroby
Środki w zakresie kontroli choroby zostały opisane w ust. 1 część A oraz ust. 3 i
4 części B.
Prawodawstwo w zakresie kontroli choroby:
1)
rozporządzenie nr 2160/2003;
2)
ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób
zakaźnych zwierząt;
3)
rozporządzenie nr 200/2010.
4.5.8.
Środki i prawodawstwo w zakresie odszkodowania dla właścicieli zwierząt poddanych
ubojowi lub zabiciu
Odszkodowanie jest przyznawane zgodnie z art. 49 i 57c ustawy z dnia 11 marca 2004 r.
o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.
4.5.9.
Środki i stosowne prawodawstwo w zakresie bezpieczeństwa biologicznego obowiązujące
w gospodarstwach
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie
wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich,
dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej.
Zaleca się stosowanie w gospodarstwie środków bioasekuracji (biologicznej ochrony).
Są one określone w zasadach dobrej praktyki produkcyjnej (GMP) i dobrej praktyki higienicznej
(GHP).
Dodatkowe informacje dotyczące spraw bezpieczeństwa biologicznego są umieszczane na
stronie internetowej Inspekcji Weterynaryjnej - Głównego Inspektoratu Weterynarii
w zakładce „Zdrowie i ochrona zwierząt”.
5.
Ogólny opis kosztów i korzyści wynikających z realizacji programu
Zasadniczą korzyścią z realizacji programu dla producentów żywca kurcząt rzeźnych
oraz podmiotów zajmujących się obrotem drobiem oraz mięsem drobiowym będzie możliwość
prowadzenia swobodnego handlu oraz wywozu drobiu. Zgodnie z załącznikiem II rozdziałem
E rozporządzenia nr 2160/2003, od dnia 1 grudnia 2011 r. świeże mięso drobiowe pozyskane
z drobiu wymienionego w załączniku I do tego rozporządzenia (kury, indyki) nie może
być wprowadzone do obrotu w celu spożycia przez ludzi, jeśli nie zostanie spełnione
kryterium bezpieczeństwa żywności określone w ust. 1.28 rozdziału 1 załącznika I do
rozporządzenia Komisji (WE) nr 2073/2005 z dnia 15 listopada 2005 r. w sprawie kryteriów
mikrobiologicznych dotyczących środków spożywczych.
Osiągnięcie celu unijnego polegającego na ograniczeniu liczby zakażonych stad brojlerów
zwiększy konkurencyjność polskiego drobiu i mięsa drobiowego na rynku wspólnotowym,
jak również na rynkach państw trzecich.
Ponadto należy podkreślić, że salmonelloza jest najczęściej notowaną chorobą odzwierzęcą,
stąd też realizacja programu ograniczy liczbę zakażeń ludzi, a w związku z tym zredukuje
koszty leczenia tych chorób.
Szacowane ogólne koszty realizacji programu w 2014 r. wyniosą 91 201,40 zł (22 820,45
euro). Z ogólnej sumy szacowanych kosztów programu strona polska będzie występowała
z wnioskiem o współfinansowanie programu w odniesieniu do kosztów w wysokości 9 794,50
euro.
Szacowane ogólne koszty realizacji programu w 2015 r. wyniosą 86 835,63 zł (22 543,97
euro). Z ogólnej sumy szacowanych kosztów programu strona polska będzie występowała
z wnioskiem o współfinansowanie programu w odniesieniu do kosztów w wysokości 9 442,50
euro.
Szacowane ogólne koszty realizacji programu w 2016 r. wyniosą 82 465,15 zł (22 286,99
euro). Z ogólnej sumy szacowanych kosztów programu strona polska będzie występowała
z wnioskiem o współfinansowanie programu w odniesieniu do kosztów w wysokości 9 090,50
euro.
Są to szacunkowe koszty, które zostaną dostosowane do wielkości wydatków przewidzianych
na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej na rok 2014, 2015 oraz
2016.
6.
Dane dotyczące sytuacji epizootycznej z ostatnich pięciu lat
6.1.
Rozwój salmonellozy odzwierzęcej
6.1.1.
Dane dotyczące rozwoju salmonellozy odzwierzęcej
Rok: 2012
|
Rok: 2011
|
Rok: 2010
|
Rok: 2009
|
Rok: 2008
|
a) dla Salmonella odzwierzęcej należy wskazać serotypy objęte programem kontroli: Salmonella Enteritidis, Salmonella Typhimurium
b) rodzaj stada
c) łączna liczba stad w regionie, włączając stada kwalifikujące się i niekwalifikujące
się do programu
d) liczba stad zbadanych na obecność serotypu Salmonella objętego programem; w tej kolumnie nie należy stada liczyć dwa razy, nawet jeżeli
przebadano je więcej niż raz
e) jeżeli, zgodnie z objaśnieniem d, zbadano stado więcej niż raz, dodatni wynik badania
jest brany pod uwagę tylko raz
6.2.
Dane rozwarstwione dotyczące badań w ramach nadzoru i badań laboratoryjnych
6.2.1.
Dane rozwarstwione dotyczące badań w ramach nadzoru i badań laboratoryjnych
Rok: 2012
|
Rok: 2011
|
Rok: 2010
|
Rok: 2009
|
Rok: 2008
|
6.3.
Dane dotyczące zakażenia
Rok: 2012
|
Rok: 2011
|
Rok: 2010
|
Rok: 2009
|
Rok: 2008
|
* liczba zwierząt poddanych ubojowi lub zabitych w ramach programu
7.
Założenia programu
7.1.
Założenia związane z badaniami
7.1.1.
Założenia w zakresie badań diagnostycznych
Rok: 2014
|
Rok: 2015
|
Rok: 2016
|
a) region określony w zatwierdzonym programie zwalczania chorób państwa członkowskiego
b) opis badania
c) wyszczególnienie gatunków i kategorii zwierząt objętych programem, w razie potrzeby
d) opis próbki (np. odchody)
e) opis celu (np. nadzór, monitorowanie, kontrola szczepień)
7.1.2.
Założenia w zakresie badania stad
Rok:2014
|
Rok: 2015
|
Rok: 2016
|
a) dla Salmonella odzwierzęcej należy wskazać serotypy objęte programem kontroli: Salmonella Enteritidis, Salmonella Typhimurium
b) rodzaj stada
c) łączna liczba stad istniejących w regionie, włączając stada kwalifikujące się i niekwalifikujące
się do programu
d) liczba stad objętych programem; w tej kolumnie nie należy stada liczyć dwa razy,
nawet jeżeli przebadano je więcej niż raz
e)jeżeli stado zbadano więcej niż raz, próba z dodatnim wynikiem badania jest brana
pod uwagę tylko raz
8.
Szczegółowa analiza kosztów wynikających z realizacji programu1)
Rok: 2014
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1) Analiza obejmuje szacunki kosztów ponoszonych w ramach programu. Wszystkie wartości
są podane bez VAT. Koszt programu obliczono wg kursu euro 4,00 zł, zgodnie z wytycznymi
Ministra Finansów z dnia 5 listopada 2013 r. dotyczącymi stosowania jednolitych wskaźników
makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych
ustaw. Są to szacunkowe koszty, które zostaną dostosowane do wielkości wydatków przewidzianych
na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej na rok 2014.
Rok: 2015
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1) Analiza obejmuje szacunki kosztów ponoszonych w ramach programu. Wszystkie wartości
są podane bez VAT. Koszt programu obliczono wg kursu euro 3,85 zł, zgodnie z wytycznymi
Ministra Finansów z dnia 5 listopada 2013 r. dotyczącymi stosowania jednolitych wskaźników
makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych
ustaw. Są to szacunkowe koszty, które zostaną dostosowane do wielkości wydatków przewidzianych
na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej na rok 2015.
Rok: 2016
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1) Analiza obejmuje szacunki kosztów ponoszonych w ramach programu. Wszystkie wartości
są podane bez VAT. Koszt programu obliczono wg kursu euro 3,70 zł, zgodnie z wytycznymi
Ministra Finansów z dnia 5 listopada 2013 r. dotyczącymi stosowania jednolitych wskaźników
makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych
ustaw. Są to szacunkowe koszty, które zostaną dostosowane do wielkości wydatków przewidzianych
na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej na rok 2016.