Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwościz dnia 30 maja 2014 r.w sprawie określenia wzoru pouczenia o uprawnieniach i obowiązkach podejrzanego w
postępowaniu karnym 1)Niniejsze rozporządzenie dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/13/UE z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie prawa
do informacji w postępowaniu karnym (Dz. Urz. UE L 142 z 01.06.2012, str. 1).
Spis treści
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 300 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego zarządza się, co następuje:
§ 1.
Określa się wzór pouczenia o uprawnieniach i obowiązkach podejrzanego w postępowaniu
karnym, stanowiący załącznik do rozporządzenia.
§ 2.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
1)
Niniejsze rozporządzenie dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/13/UE z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie prawa
do informacji w postępowaniu karnym (Dz. Urz. UE L 142 z 01.06.2012, str. 1).
2)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z
2000 r. Nr 50, poz. 580, Nr 62, poz. 717, Nr 73, poz. 852 i Nr 93, poz. 1027, z 2001 r.
Nr 98, poz. 1071 i Nr 106, poz. 1149, z 2002 r. Nr 74, poz. 676, z 2003 r. Nr 17,
poz. 155, Nr 111, poz. 1061 i Nr 130, poz. 1188, z 2004 r. Nr 51, poz. 514, Nr 69,
poz. 626, Nr 93, poz. 889, Nr 240, poz. 2405 i Nr 264, poz. 2641, z 2005 r. Nr 10,
poz. 70, Nr 48, poz. 461, Nr 77, poz. 680, Nr 96, poz. 821, Nr 141, poz. 1181, Nr
143, poz. 1203, Nr 163, poz. 1363, Nr 169, poz. 1416 i Nr 178, poz. 1479, z 2006 r.
Nr 15, poz. 118, Nr 66, poz. 467, Nr 95, poz. 659, Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 141,
poz. 1009 i 1013, Nr 167, poz. 1192 i Nr 226, poz. 1647 i 1648, z 2007 r. Nr 20, poz.
116, Nr 64, poz. 432, Nr 80, poz. 539, Nr 89, poz. 589, Nr 99, poz. 664, Nr 112, poz.
766, Nr 123, poz. 849 i Nr 128, poz. 903, z 2008 r. Nr 27, poz. 162, Nr 100, poz.
648, Nr 107, poz. 686, Nr 123, poz. 802, Nr 182, poz. 1133, Nr 208, poz. 1308, Nr
214, poz. 1344, Nr 225, poz. 1485, Nr 234, poz. 1571 i Nr 237, poz. 1651, z 2009 r.
Nr 8, poz. 39, Nr 20, poz. 104, Nr 28, poz. 171, Nr 68, poz. 585, Nr 85, poz. 716,
Nr 127, poz. 1051, Nr 144, poz. 1178, Nr 168, poz. 1323, Nr 178, poz. 1375, Nr 190,
poz. 1474 i Nr 206, poz. 1589, z 2010 r. Nr 7, poz. 46, Nr 98, poz. 626, Nr 106, poz.
669, Nr 122, poz. 826, Nr 125, poz. 842, Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307, z
2011 r. Nr 48, poz. 245 i 246, Nr 53, poz. 273, Nr 112, poz. 654, Nr 117, poz. 678,
Nr 142, poz. 829, Nr 191, poz. 1135, Nr 217, poz. 1280, Nr 240, poz. 1430, 1431 i
1438 i Nr 279, poz. 1645, z 2012 r. poz. 886, 1091, 1101, 1327, 1426, 1447 i 1529,
z 2013 r. poz. 480, 765, 849, 1247, 1262, 1282 i 1650 oraz z 2014 r. poz. 85 i 384.
Załącznik - Pouczenie o uprawnieniach i obowiązkach podejrzanego w postępowaniu karnym (wzór)
Podejrzanemu w postępowaniu karnym przysługują wymienione poniżej uprawnienia:
1.
Prawo do składania wyjaśnień, także na piśmie, prawo do odmowy składania wyjaśnień
lub odmowy odpowiedzi na poszczególne pytania, bez konieczności podania przyczyn odmowy
(art. 175 § 1, art. 176 § 1)1)Jeżeli nie wskazano innej podstawy prawnej, przepisy w nawiasach oznaczają odpowiednie
artykuły ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr
89, poz. 555, z późn. zm.)..
2.
Prawo do korzystania z pomocy wybranego przez siebie obrońcy. Jeżeli podejrzany wykaże,
że nie stać go na obrońcę, sąd może wyznaczyć obrońcę z urzędu (art. 78 § 1). Nie
można mieć więcej niż trzech obrońców jednocześnie (art. 77). W wypadku skazania lub
warunkowego umorzenia postępowania karnego podejrzany może zostać obciążony kosztami
obrony z urzędu (art. 627, art. 629).
3.
Na żądanie podejrzanego przy jego przesłuchaniu może być obecny obrońca (art. 301).
4.
Jeżeli podejrzany nie zna wystarczająco języka polskiego - prawo do korzystania z
bezpłatnej pomocy tłumacza, także przy kontaktach z obrońcą (art. 72 § 1).
5.
Prawo do informacji o treści zarzutów, ich uzupełnieniu i zmianach oraz kwalifikacji
prawnej zarzucanego przestępstwa (art. 313 § 1, art. 314, art. 325a § 2 i art. 325g
§ 2).
6.
Prawo do składania wniosków o dokonanie czynności śledztwa lub dochodzenia, np. o
przesłuchanie świadka, uzyskanie dokumentu, dopuszczenie opinii biegłego (art. 315
§ 1).
7.
Prawo dostępu do akt sprawy, do sporządzania odpisów i kopii. Można odmówić dostępu
do akt ze względu na ważny interes państwa lub dobro postępowania (art. 156 § 5).
8.
Prawo do zapoznania się z materiałami śledztwa lub dochodzenia przed jego zakończeniem.
W trakcie tych czynności podejrzanemu może towarzyszyć obrońca (art. 321 § 1 i 3,
art. 325a § 2).
9.
Prawo do złożenia wniosku o skierowanie sprawy do postępowania mediacyjnego w celu
pogodzenia się z pokrzywdzonym (art. 23a). Pozytywne wyniki przeprowadzonej mediacji
są brane pod uwagę przez sąd przy wymiarze kary (art. 53 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca
1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.)).
10.
W postępowaniu przyspieszonym, w przypadku zapewnienia uczestnictwa podejrzanego w
postępowaniu w drodze wideokonferencji, może on składać wnioski oraz inne oświadczenia
oraz dokonywać czynności procesowych wyłącznie ustnie do protokołu (art. 517ea § 1).
W ten sam sposób może być zapewniony udział w postępowaniu obrońcy i tłumacza (art.
517b § 2c i 2d). W postepowaniu przyspieszonym wniosek o uzasadnienie wyroku może
być zgłoszony ustnie do protokołu albo złożony na piśmie w terminie 3 dni od daty
ogłoszenia wyroku; termin do wniesienia apelacji wynosi 7 dni (art. 517h § 1).
Podejrzany nie ma obowiązku dowodzenia swojej niewinności ani obowiązku dostarczania
dowodów na swoją niekorzyść (art. 74 § 1). Jest jednak obowiązany poddać się:
1)
oględzinom ciała i badaniom niepołączonym z naruszeniem ciała, pobraniu odcisków palców,
fotografowaniu oraz okazaniu innym osobom (art. 74 § 2 pkt 1);
2)
badaniom psychologicznym i psychiatrycznym oraz badaniom połączonym z dokonaniem zabiegów
na ciele, z wyjątkiem chirurgicznych, pod warunkiem że nie zagraża to zdrowiu, jeżeli
przeprowadzenie tych badań jest niezbędne (zwłaszcza pobranie krwi, włosów lub wydzielin
organizmu, np. śliny); badania powinny być przeprowadzone przez uprawnionego do tego
pracownika służby zdrowia (art. 74 § 2 pkt 2);
3)
pobraniu przez policjanta wymazu ze śluzówki policzków, o ile jest to konieczne i
nie zagraża zdrowiu (art. 74 § 2 pkt 3).
Niespełnienie tych obowiązków może prowadzić do zatrzymania i przymusowego doprowadzenia
podejrzanego, jak również skutkować zastosowaniem wobec niego w niezbędnym zakresie
siły fizycznej lub środków technicznych służących obezwładnieniu (art. 74 § 3a).
Podejrzany obowiązany jest również:
1)
zawiadamiać organ prowadzący postępowanie o każdej zmianie miejsca pobytu trwającego
dłużej niż 7 dni i stawiać się na każde wezwanie; w wypadku niestawiennictwa podejrzany
może być zatrzymany i sprowadzony przymusowo (art. 75 § 1 i 2);
2)
wskazać adres, na który kierowana będzie korespondencja; w przeciwnym wypadku czynność
lub rozprawa zostanie przeprowadzona pod nieobecność podejrzanego; niewskazanie adresu
może również uniemożliwić złożenie wniosku, zażalenia lub apelacji z powodu upływu
terminów (art. 133 § 2);
3)
wskazać adres dla doręczeń w kraju, kiedy przebywa za granicą; w przeciwnym wypadku
pismo wysłane na ostatnio znany adres w kraju zostanie uznane za skutecznie doręczone,
a czynność lub rozprawa zostanie przeprowadzona pod nieobecność podejrzanego; niewskazanie
adresu może również uniemożliwić złożenie wniosku, zażalenia lub apelacji z powodu
upływu terminów (art. 138);
4)
podać nowy adres w wypadku zmiany miejsca zamieszkania lub pobytu; w przeciwnym wypadku
pismo wysłane na dotychczasowy adres zostanie uznane za skutecznie doręczone, a czynność
lub rozprawa zostanie przeprowadzona pod nieobecność podejrzanego; niewskazanie adresu
może również uniemożliwić złożenie wniosku, zażalenia lub apelacji z powodu upływu
terminów (art. 139).
Potwierdzam otrzymanie pouczenia:
.................................
(data, podpis)
1)
Jeżeli nie wskazano innej podstawy prawnej, przepisy w nawiasach oznaczają odpowiednie
artykuły ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr
89, poz. 555, z późn. zm.).