Obwieszczenie Ministra Finansówz dnia 24 września 2013 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie
ocen wiarygodności kredytowej opracowanych przez zewnętrzne instytucje oceny wiarygodności
kredytowej
Spis treści
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych
innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawie ocen wiarygodności
kredytowej opracowanych przez zewnętrzne instytucje oceny wiarygodności kredytowej , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 13 lipca 2011 r. zmieniającym rozporządzenie
w sprawie ocen wiarygodności kredytowej opracowanych przez zewnętrzne instytucje oceny
wiarygodności kredytowej ;
2)
rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 2011 r. zmieniającym rozporządzenie
w sprawie ocen wiarygodności kredytowej opracowanych przez zewnętrzne instytucje oceny
wiarygodności kredytowej .
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie
obejmuje:
1)
§ 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 13 lipca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie
w sprawie ocen wiarygodności kredytowej opracowanych przez zewnętrzne instytucje oceny
wiarygodności kredytowej , który stanowi:
„
§ 2.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
2)
§ 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 2011 r. zmieniającego rozporządzenie
w sprawie ocen wiarygodności kredytowej opracowanych przez zewnętrzne instytucje oceny
wiarygodności kredytowej , który stanowi:
„
§ 2.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawie ocen wiarygodności kredytowej opracowanych przez zewnętrzne instytucje oceny wiarygodności kredytowej1)Minister Finansów kieruje działem administracji rządowej - instytucje finansowe, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów (Dz. U. Nr 248, poz. 1481).
Na podstawie art. 105b ust. 13 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
szczegółowe warunki, których spełnienie przez zewnętrzną instytucję oceny wiarygodności
kredytowej jest niezbędne do uznania jej przez Komisję Nadzoru Finansowego;
2)
kryteria ustalania powiązania wag ryzyka poszczególnych klas ekspozycji domu maklerskiego
z odpowiednimi ocenami wiarygodności kredytowej opracowywanymi przez uznaną przez
Komisję Nadzoru Finansowego zewnętrzną instytucję oceny wiarygodności kredytowej;
3)
szczegółowy sposób stosowania przez domy maklerskie ocen wiarygodności kredytowej.
§ 2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1)
ustawie - rozumie się przez to ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;
2)
rozporządzeniu o wymogach kapitałowych - rozumie się przez to rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 listopada 2009 r. w sprawie zakresu i szczegółowych
zasad wyznaczania całkowitego wymogu kapitałowego, w tym wymogów kapitałowych, dla
domów maklerskich oraz określenia maksymalnej wysokości kredytów, pożyczek i wyemitowanych
dłużnych papierów wartościowych w stosunku do kapitałów ;
3)
ECAI - rozumie się przez to zewnętrzną instytucję oceny wiarygodności kredytowej;
4)
uznanej ECAI - rozumie się przez to ECAI uznaną przez Komisję Nadzoru Finansowego;
5)
macierzy przejść - rozumie się przez to macierz mierzącą prawdopodobieństwo podwyższenia
lub obniżenia danej oceny w określonym czasie;
6)
parametrze PD - rozumie się przez to parametr prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania,
o którym mowa w § 108 ust. 4 załącznika nr 6 do rozporządzenia o wymogach kapitałowych;
7)
ocenie - rozumie się przez to ocenę wiarygodności kredytowej poszczególnych klas ekspozycji,
o której mowa w art. 105b ust. 1 ustawy;
8)
Komisji - rozumie się przez to Komisję Nadzoru Finansowego.
§ 4.
1.
Warunek obiektywności metodologii opracowania oceny jest spełniony, jeżeli przyjęta
przez ECAI metodologia jest rygorystyczna, systematyczna i ciągła.
2.
Warunek niezależności metodologii opracowania oceny jest spełniony, jeżeli:
1)
metodologia przyjęta przez ECAI jest niezależna od wpływów i ograniczeń, które mogą
wynikać z:
a)
struktury własnościowej i organizacyjnej danej ECAI,
b)
zasobów finansowych danej ECAI,
c)
poziomu wiedzy specjalistycznej pracowników danej ECAI;
2)
zostanie zapewnione przekazywanie Komisji informacji o powiązaniach pomiędzy ECAI
a organami zarządzającymi ocenianych przez nią podmiotów.
35)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4..
Warunek regularnego przeglądu metodologii opracowywania ocen jest spełniony, jeżeli:
1)
oceny ECAI podlegają przeglądowi wewnętrznemu, a także reagują na zmiany warunków
ekonomicznych; przegląd taki powinien mieć miejsce po każdym istotnym zdarzeniu i
co najmniej raz na 12 miesięcy;
2)
metodologie dotyczące poszczególnych segmentów rynku są ustanowione zgodnie ze standardami,
o których mowa w ust. 7;
3)
zostanie zapewnione przekazywanie Komisji przez ECAI bieżących informacji o wszystkich
istotnych zmianach dotyczących wykorzystywanych przez nią metodologii opracowywania
ocen.
45)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4..
Warunek przejrzystości metodologii opracowania oceny jest spełniony, jeżeli ECAI udostępnia
stosowaną metodologię opracowania ocen lub jej zasady, umożliwiając potencjalnym użytkownikom
dokonanie własnej weryfikacji metodologii.
5.
Warunek wiarygodności ocen jest spełniony, jeżeli oceny są uznane za wiarygodne i
rzetelne przez ich użytkowników.
66)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4..
Warunek przejrzystości ocen jest spełniony, jeżeli istnieje równy dostęp do ocen dla
wszystkich zainteresowanych podmiotów, w szczególności gdy zagraniczne firmy inwestycyjne
lub instytucje kredytowe korzystające z ocen mają do nich taki sam dostęp, jak domy
maklerskie lub banki krajowe.
7.
Standardy, o których mowa w ust. 3 pkt 2, obejmują następujące zasady:
1)
weryfikacja historyczna obejmuje okres co najmniej 12 miesięcy;
2)
zostanie zapewniona możliwość nadzoru Komisji nad regularnością przeglądu ocen dokonywanego
przez ECAI.
8.
Spełnienie warunku określonego w ust. 5 ocenia się przy uwzględnieniu:
1)
udziału danej ECAI w rynku usług polegających na dostarczaniu ocen;
2)
sytuacji finansowej danej ECAI;
3)
istnienia wyceny rynkowej dokonywanej na podstawie tych ocen;
4)
wykorzystywania oceny ECAI przy emisji obligacji lub ocenie ryzyka kredytowego przez
co najmniej dwa domy maklerskie lub banki krajowe.
9.
W przypadku oceny, która ma być wykorzystana do celów ustalenia wagi ryzyka dla pozycji
sekurytyzacyjnych, ocenę uznaje się za wiarygodną i przejrzystą, jeżeli dodatkowo:7)Zdanie wstępne w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia, o którym
mowa w odnośniku 4.
1)
nie istnieje niedopasowanie pomiędzy typami płatności ujętymi w ocenie a typami płatności,
do których uprawniony jest dom maklerski na mocy umowy stanowiącej podstawę pozycji
sekurytyzacyjnej;
2)
ocena jest dostępna publicznie i została zawarta w macierzy przejścia danej ECAI,
przy czym nie uznaje się za publicznie dostępną oceny, która jest udostępniona jedynie
ograniczonej liczbie podmiotów.
§ 5.
1.
Przy ustalaniu powiązania wag ryzyka poszczególnych klas ekspozycji domu maklerskiego
z odpowiednimi ocenami wiarygodności kredytowej opracowywanymi przez uznaną ECAI Komisja
bierze pod uwagę względne stopnie ryzyka wyrażone w każdej ocenie.
2.
W celu dokonania rozróżnienia pomiędzy względnymi stopniami ryzyka wyrażonymi w każdej
ocenie Komisja bierze pod uwagę:
1)
czynniki ilościowe, takie jak długoterminowy parametr PD związany ze wszystkimi pozycjami,
którym przypisano tę samą ocenę, przy czym uznane ECAI, których okres działalności
uniemożliwia zbudowanie bazy danych służącej do obliczenia długoterminowych parametrów
PD, przekazują Komisji prognozy długoterminowego parametru PD związanego ze wszystkimi
pozycjami, którym przypisano tę samą ocenę;
2)
czynniki jakościowe, takie jak: grupa emitentów objęta ocenami danej uznanej ECAI,
zakres i znaczenie ocen oraz stosowaną w danym przypadku definicję niewykonania zobowiązania.
3.
Komisja porównuje parametr PD poszczególnych ocen uznanej ECAI z wzorcem opracowanym
przez Komisję na podstawie parametrów PD innych uznanych ECAI obliczonych dla grupy
emitentów, która reprezentuje równoważny poziom ryzyka kredytowego.
4.
W przypadku gdy w ocenie Komisji parametr PD wskazany w ocenie uznanej ECAI jest znacząco
i systematycznie wyższy od wzorca, Komisja może przypisać takiej ocenie wyższy stopień
ryzyka w skali oceny jakości kredytowej niż wynikający z zastosowania kryteriów, o
których mowa w ust. 2. Podwyższony stopień ryzyka dla danej oceny Komisja wpisuje
do rejestru, o którym mowa w art. 105b ust. 2 ustawy.
5.
Jeżeli uznana ECAI wykaże, że parametry PD wskazane w jej ocenie nie są już wyższe
od wzorca, Komisja dokonuje ponownej weryfikacji w oparciu o kryteria, o których mowa
w ust. 2.
§ 6.
Dom maklerski może wykorzystywać oceny opracowane przez uznane ECAI w celu ustalenia
wagi ryzyka:
1)
ekspozycji zgodnie z zasadami określonymi w załączniku nr 6 do rozporządzenia o wymogach
kapitałowych;
2)
pozycji sekurytyzacyjnych w rozumieniu § 5 załącznika nr 8 do rozporządzenia o wymogach
kapitałowych, zgodnie z zasadami określonymi w tym załączniku.
§ 6a8)Dodany przez § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ocen wiarygodności kredytowej opracowanych przez zewnętrzne instytucje oceny wiarygodności kredytowej (Dz. U. Nr 286, poz. 1678), które weszło w życie z dniem 13 stycznia 2012 r..
1.
Dom maklerski w odniesieniu do danej pozycji może wykorzystywać oceny opracowane przez
uznane ECAI, jeżeli nie opierają się one, w całości lub w części, na wsparciu tej
pozycji w postaci nierzeczywistej ochrony kredytowej, o której mowa w rozporządzeniu
o wymogach kapitałowych, udzielonym przez ten dom maklerski.
2.
W przypadku gdy ocena pozycji opiera się, w całości lub w części, na wsparciu tej
pozycji w postaci nierzeczywistej ochrony kredytowej, o którym mowa w ust. 1, dom
maklerski traktuje taką pozycję, jakby nie posiadała ona oceny.
§ 7.
1.
Dom maklerski może wykorzystywać oceny opracowane przez kilka uznanych ECAI w celu
ustalenia wagi ryzyka swoich poszczególnych klas ekspozycji w metodzie standardowej
obliczania wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka kredytowego, określonej w rozporządzeniu
o wymogach kapitałowych.
2.
Dom maklerski, który korzysta z ocen opracowanych przez daną uznaną ECAI dla danej
klasy ekspozycji, jest obowiązany stosować te oceny do wszystkich ekspozycji należących
do tej klasy w sposób konsekwentny i ciągły.
3.
Dom maklerski może korzystać tylko z tych ocen opracowanych przez uznane ECAI, które
uwzględniają wynikające z ekspozycji wszystkie należne domowi maklerskiemu kwoty,
łącznie z wysokością należnych odsetek.
4.
W odniesieniu do ekspozycji domu maklerskiego, dla której dostępne są oceny uznanej
ECAI:
1)
jeżeli danej ekspozycji nadano tylko jedną ocenę, dom maklerski wykorzystuje tę ocenę
do określenia wagi ryzyka;
2)
jeżeli dla danej ekspozycji dostępne są dwie oceny, a każda z nich odpowiada innej
wadze ryzyka, dom maklerski stosuje mniej korzystną z nich;
3)
jeżeli dla danej ekspozycji dostępne są więcej niż dwie oceny, dom maklerski uwzględnia
dwie najbardziej korzystne, przy czym w przypadku różnic pomiędzy ocenami dom maklerski
stosuje mniej korzystną z nich.
§ 8.
1.
W przypadku gdy dany program emisji lub instrument finansowy, do którego należy pozycja
stanowiąca ekspozycję domu maklerskiego, posiada ocenę wiarygodności kredytowej, wówczas
dom maklerski wykorzystuje tę ocenę do określania wagi ryzyka tej pozycji.
2.
W przypadku gdy nie istnieje żadna dostępna ocena dotycząca bezpośrednio określonej
pozycji stanowiącej ekspozycję domu maklerskiego, dostępna jest natomiast ocena wiarygodności
kredytowej konkretnego programu emisji lub instrumentu finansowego, do którego pozycja
ta nie należy, lub też istnieje ogólna ocena wiarygodności kredytowej emitenta, dom
maklerski stosuje dostępne oceny, pod warunkiem że ocena wskazuje wyższą wagę ryzyka
niż ta, która odnosiłaby się do pozycji niesklasyfikowanych, lub niższą wagę ryzyka,
w przypadku gdy ta ekspozycja domu maklerskiego posiada rangę równą lub wyższą niż
konkretny program emisji lub instrument finansowy lub odpowiednio niezabezpieczone
ekspozycje uprzywilejowane tego emitenta.
3.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do ekspozycji domu maklerskiego w formie obligacji
zabezpieczonych.
4.
Oceny wiarygodności kredytowej emitenta należącego do grupy kapitałowej nie można
stosować w odniesieniu do innego emitenta należącego do tej samej grupy kapitałowej.
§ 9.
19)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4..
Krótkoterminowe oceny mogą być wykorzystywane przez dom maklerski wyłącznie w przypadku
aktywów krótkoterminowych oraz pozycji pozabilansowych stanowiących ekspozycje domu
maklerskiego wobec instytucji, o której mowa w art. 98a ust. 2 pkt 13 ustawy, lub
przedsiębiorców, przez co należy rozumieć przedsiębiorców oraz przedsiębiorców zagranicznych
w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej .
2.
Każdą krótkoterminową ocenę dom maklerski stosuje wyłącznie do pozycji, której dotyczy,
i nie jest ona podstawą określenia wagi ryzyka dla jakiejkolwiek innej ekspozycji.
3.
Jeżeli krótkoterminowy instrument finansowy posiadający ocenę wiarygodności kredytowej
otrzymuje wagę ryzyka 150%, to wszystkie niesklasyfikowane, niezabezpieczone ekspozycje
krótkoterminowe i długoterminowe domu maklerskiego wobec tego samego dłużnika otrzymują
również wagę ryzyka 150%.
4.
W przypadku gdy krótkoterminowy instrument finansowy posiadający ocenę wiarygodności
kredytowej otrzymuje wagę ryzyka 50%, żadne niesklasyfikowane ekspozycje krótkoterminowe
domu maklerskiego nie mogą otrzymać wagi ryzyka mniejszej niż 100%.
§ 10.
1.
Ocena, która dotyczy ekspozycji wobec dłużnika, denominowanej w walucie krajowej,
nie może być wykorzystywana przez dom maklerski do wyliczania wagi ryzyka innej ekspozycji
domu maklerskiego wobec tego samego dłużnika, denominowanej w walucie obcej.
2.
W przypadku gdy ekspozycja domu maklerskiego powstaje na skutek udziału domu maklerskiego
w kredycie udzielonym przez wielostronny bank rozwoju, o którym mowa w przepisach
rozporządzenia o wymogach kapitałowych, posiadający uznany na rynku status wierzyciela
uprzywilejowanego, ekspozycji tej może być przypisana ocena zobowiązań dłużnika w
walucie krajowej.
§ 11.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2010 r.
1)
Minister Finansów kieruje działem administracji rządowej - instytucje finansowe, na
podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada
2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów (Dz. U. Nr 248,
poz. 1481).
2)
Niniejsze rozporządzenie dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących
dyrektyw:
-
-dyrektywy 2006/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie adekwatności kapitałowej firm inwestycyjnych i instytucji kredytowych ,
-
-dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/76/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie zmiany dyrektyw 2006/48/WE oraz 2006/49/WE w zakresie wymogów kapitałowych dotyczących portfela handlowego i resekurytyzacji oraz przeglądu nadzorczego polityki wynagrodzeń .
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2011 r.
Nr 106, poz. 622, Nr 131, poz. 763 i Nr 234, poz. 1391, z 2012 r. poz. 836 i 1385
oraz z 2013 r. poz. 433, 984 i 1289.
4)
Przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 13 lipca 2011 r. zmieniającego
rozporządzenie w sprawie ocen wiarygodności kredytowej opracowanych przez zewnętrzne
instytucje oceny wiarygodności kredytowej (Dz. U. Nr 161, poz. 969), które weszło
w życie z dniem 19 sierpnia 2011 r.
5)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
4.
6)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
4.
7)
Zdanie wstępne w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia, o którym
mowa w odnośniku 4.
8)
Dodany przez § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 2011 r. zmieniającego
rozporządzenie w sprawie ocen wiarygodności kredytowej opracowanych przez zewnętrzne
instytucje oceny wiarygodności kredytowej (Dz. U. Nr 286, poz. 1678), które weszło
w życie z dniem 13 stycznia 2012 r.
9)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.
10)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r.
poz. 675, 983, 1036, 1238 i 1304.