Rozporządzenie Ministra Finansówz dnia 3 grudnia 2014 r.w sprawie szczegółowego sposobu ustalania środków własnych krajowych zakładów reasekuracji
wchodzących w skład ubezpieczeniowej grupy kapitałowej
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 223zw ust. 12 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa szczegółowy sposób ustalania środków własnych krajowych zakładów
reasekuracji wchodzących w skład ubezpieczeniowej grupy kapitałowej.
§ 2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1)
ustawie - należy przez to rozumieć ustawę z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej;
2)
udziale - należy przez to rozumieć posiadanie w stosunku do innego podmiotu:
a)
statusu podmiotu dominującego w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania
instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych lub
b)
znaczącego udziału kapitałowego w rozumieniu art. 3 pkt 14 ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami
kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami inwestycyjnymi
wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego , lub
c)
uprawnienia do wykonywania większości praw głosu na podstawie umowy o zarządzanie,
o której mowa w art. 7 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych , lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej z innymi akcjonariuszami, wspólnikami
lub udziałowcami;
3)
zakładzie reasekuracji nadrzędnym - należy przez to rozumieć zakład reasekuracji,
który posiada udział w zakładzie ubezpieczeń lub innym zakładzie reasekuracji;
4)
zakładzie reasekuracji podrzędnym - należy przez to rozumieć zakład reasekuracji lub
zakład ubezpieczeń, w którym inny zakład reasekuracji posiada udział;
5)
podmiocie nadrzędnym - należy przez to rozumieć podmiot, który posiada udział w innym
podmiocie;
6)
podmiocie podrzędnym - należy przez to rozumieć podmiot, w którym inny podmiot posiada
udział;
7)
proporcji posiadanego udziału - należy przez to rozumieć wartość odpowiadającą sumie
wszystkich procentowych zaangażowań zakładu reasekuracji nadrzędnego w kapitale zakładowym
zakładu reasekuracji podrzędnego, wynikających z bezpośrednich i pośrednich powiązań
kapitałowych, a w przypadku braku powiązań kapitałowych - wartość ustaloną przez organ
nadzoru; w przypadku pośredniego powiązania kapitałowego procentowe zaangażowanie
oblicza się jako iloczyn kolejnych zaangażowań kapitałowych;
8)
udziale pośrednim - należy przez to rozumieć udział podmiotu nadrzędnego polegający
na zaangażowaniu kapitałowym podmiotu podrzędnego w inne podmioty;
9)
elementach dopuszczalnych na pokrycie wymogu wypłacalności - należy przez to rozumieć:
a)
posiadane przez zakład reasekuracji aktywa, spełniające warunki uznania za środki
własne tego zakładu reasekuracji w rozumieniu art. 223zw ust. 1-10 i 13 ustawy, lub
b)
posiadane przez zakład ubezpieczeń aktywa, spełniające warunki uznania za środki własne
tego zakładu ubezpieczeń w rozumieniu art. 148 ust. 1-6 i art. 148a ustawy;
10)
wymogu wypłacalności - należy przez to rozumieć większą z dwóch wartości: margines
wypłacalności lub kapitał gwarancyjny;
11)
nadwyżce albo niedoborze środków własnych - należy przez to rozumieć odpowiednio nieujemną
albo ujemną różnicę pomiędzy środkami własnymi a wymogiem wypłacalności.
§ 3.
1.
W przypadku krajowego zakładu reasekuracji nadrzędnego nadwyżkę albo niedobór środków
własnych ustala się w sposób określony w § 12, z zastrzeżeniem § 4.
2.
W przypadku krajowego zakładu reasekuracji, którego podmiotem dominującym jest dominujący
podmiot ubezpieczeniowy, dominujący podmiot nieregulowany, zagraniczny zakład reasekuracji
z siedzibą w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej lub zagraniczny
zakład ubezpieczeń z siedzibą w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej,
przy ustalaniu nadwyżki albo niedoboru środków własnych przepis ust. 1 stosuje się
odpowiednio, z zastrzeżeniem § 13.
§ 4.
1.
Przy ustalaniu środków własnych zakładu reasekuracji nadrzędnego uwzględnia się nadwyżkę
albo niedobór środków własnych każdego zakładu reasekuracji podrzędnego, stosownie
do proporcji posiadanego udziału zakładu reasekuracji nadrzędnego w zakładzie reasekuracji
podrzędnym, z uwzględnieniem ust. 2 i 3.
2.
W przypadku gdy zakład reasekuracji podrzędny jest podmiotem zależnym zakładu reasekuracji
nadrzędnego, zakład reasekuracji nadrzędny uwzględnia w pełnej wysokości niedobór
środków własnych wykazywany przez zakład reasekuracji podrzędny, niezależnie od proporcji
posiadanego udziału.
3.
Na wniosek zakładu reasekuracji nadrzędnego organ nadzoru może zezwolić na uwzględnienie
niedoboru, o którym mowa w ust. 2, stosownie do proporcji posiadanego udziału w zakładzie
reasekuracji podrzędnym, jeżeli odpowiedzialność zakładu reasekuracji nadrzędnego,
posiadającego udział w zakładzie reasekuracji podrzędnym, za zobowiązania tego zakładu
reasekuracji podrzędnego jest ściśle i jednoznacznie ograniczona do posiadanego udziału.
§ 5.
1.
W celu uniknięcia uwzględniania tych samych elementów dopuszczalnych na pokrycie wymogu
wypłacalności względem więcej niż jednego zakładu reasekuracji lub zakładu ubezpieczeń
przy ustalaniu środków własnych zakładu reasekuracji nadrzędnego wyłącza się:
1)
wartość aktywów zakładu reasekuracji nadrzędnego, które odpowiadają elementom dopuszczalnym
na pokrycie wymogu wypłacalności któregokolwiek zakładu reasekuracji podrzędnego;
2)
wartość aktywów zakładu reasekuracji podrzędnego, które odpowiadają elementom dopuszczalnym
na pokrycie wymogu wypłacalności zakładu reasekuracji nadrzędnego;
3)
wartość aktywów zakładu reasekuracji podrzędnego, które odpowiadają elementom dopuszczalnym
na pokrycie wymogu wypłacalności jakiegokolwiek innego zakładu reasekuracji podrzędnego
tego zakładu reasekuracji nadrzędnego.
2.
Wyłączenia aktywów, o których mowa w ust. 1, nie dokonuje się, jeżeli są one uwzględniane
przy ustalaniu środków własnych zgodnie z art. 223zw ust. 1-10 i 13 ustawy.
§ 6.
1.
Przy ustalaniu środków własnych zakładu reasekuracji nadrzędnego uwzględnia się wartość
nieopłaconego kapitału zakładowego zakładu reasekuracji podrzędnego, pod warunkiem
że odpowiada on wartości elementów dopuszczalnych na pokrycie wymogu wypłacalności
tego zakładu reasekuracji podrzędnego.
2.
W przypadku gdy nieopłacony kapitał zakładowy zakładu reasekuracji podrzędnego stanowi
zobowiązanie zakładu reasekuracji nadrzędnego, przy ustalaniu środków własnych zakładu
reasekuracji nadrzędnego wyłącza się wartość nieopłaconego kapitału zakładowego zakładu
reasekuracji podrzędnego w części, w jakiej odpowiada zobowiązaniu zakładu reasekuracji
nadrzędnego.
3.
Jeżeli nieopłacony kapitał zakładowy zakładu reasekuracji nadrzędnego stanowi zobowiązanie
zakładu reasekuracji podrzędnego, przy ustalaniu środków własnych zakładu reasekuracji
nadrzędnego wyłącza się wartość nieopłaconego kapitału zakładowego zakładu reasekuracji
nadrzędnego w części, w jakiej odpowiada zobowiązaniu zakładu reasekuracji podrzędnego.
4.
Jeżeli nieopłacony kapitał zakładowy zakładu reasekuracji podrzędnego stanowi zobowiązanie
ze strony innego zakładu reasekuracji podrzędnego w stosunku do tego samego zakładu
reasekuracji nadrzędnego, przy ustalaniu środków własnych tego zakładu reasekuracji
nadrzędnego wyłącza się wartość nieopłaconego kapitału zakładowego zakładu reasekuracji
podrzędnego w części, w jakiej odpowiada zobowiązaniu innego zakładu reasekuracji
podrzędnego.
5.
Wyłączenia wartości nieopłaconego kapitału zakładowego, o których mowa w ust. 2-4,
nie dokonuje się, jeżeli przy ustalaniu środków własnych zakładu reasekuracji nadrzędnego
aktywa odpowiadające wartości tego nieopłaconego kapitału zakładowego zostały wyłączone
zgodnie z § 5 ust. 1.
§ 7.
Przy ustalaniu środków własnych zakładu reasekuracji nadrzędnego mogą zostać uwzględnione
przyszłe zyski zakładu reasekuracji podrzędnego wykonującego działalność określoną
w dziale I załącznika do ustawy, w takiej wysokości, w jakiej są dopuszczone na pokrycie
wymogu wypłacalności tego zakładu reasekuracji podrzędnego.
§ 8.
W przypadku gdy organ nadzoru uzna, że niektóre elementy środków własnych zakładu
reasekuracji podrzędnego, inne niż wymienione w § 6 i § 7, nie mogą być efektywnie
postawione do dyspozycji zakładu reasekuracji nadrzędnego, elementy te mogą zostać
uwzględnione przy ustalaniu środków własnych zakładu reasekuracji nadrzędnego w wysokości,
w jakiej są dopuszczalne na pokrycie wymogu wypłacalności zakładu reasekuracji podrzędnego.
§ 9.
Suma wartości elementów uwzględnianych przy ustalaniu środków własnych zakładu reasekuracji
nadrzędnego, o których mowa w § 6-8, nie może przekroczyć wysokości wymogu wypłacalności
zakładu reasekuracji podrzędnego.
§ 10.
1.
Przy ustalaniu środków własnych zakładu reasekuracji nadrzędnego nie uwzględnia się
żadnych elementów dopuszczalnych na pokrycie wymogu wypłacalności, które wynikają
z wzajemnych powiązań finansowych między tym zakładem i:
1)
podmiotem podrzędnym tego zakładu reasekuracji;
2)
podmiotem nadrzędnym tego zakładu reasekuracji;
3)
podmiotem podrzędnym podmiotu wymienionego w pkt 2.
2.
Powiązania finansowe, o których mowa w ust. 1, polegają w szczególności na:
1)
posiadaniu przez zakład reasekuracji lub jego podmiot podrzędny udziału w innym podmiocie,
który bezpośrednio lub pośrednio posiada elementy dopuszczalne na pokrycie wymogu
wypłacalności zakładu reasekuracji, lub
2)
udzieleniu przez zakład reasekuracji lub jego podmiot podrzędny pożyczki innemu podmiotowi,
który bezpośrednio lub pośrednio posiada elementy dopuszczalne na pokrycie wymogu
wypłacalności tego zakładu reasekuracji.
3.
Przy ustalaniu środków własnych zakładu reasekuracji nadrzędnego nie uwzględnia się
elementów dopuszczalnych na pokrycie wymogu wypłacalności zakładu reasekuracji podrzędnego,
jeżeli posiadanie elementów jest wynikiem wzajemnych powiązań finansowych, o których
mowa w ust. 2, pomiędzy zakładem reasekuracji podrzędnym a innym podmiotem podrzędnym
w stosunku do zakładu reasekuracji nadrzędnego.
§ 11.
1.
W przypadku gdy zakład reasekuracji nadrzędny posiada udział w więcej niż jednym zakładzie
reasekuracji podrzędnym, przy ustalaniu środków własnych zakładu reasekuracji nadrzędnego
uwzględnia się wszystkie zakłady reasekuracji podrzędne.
2.
W przypadku gdy zakład reasekuracji nadrzędny posiada udział pośredni w zakładzie
reasekuracji podrzędnym poprzez inny zakład reasekuracji podrzędny, ustalenia środków
własnych należy dokonać na poziomie każdego zakładu reasekuracji podrzędnego, który
jest podmiotem nadrzędnym co najmniej jednego zakładu reasekuracji podrzędnego. Przepisu
zdania poprzedniego nie stosuje się, jeżeli zakład reasekuracji podrzędny jest uwzględniany
przy ustalaniu środków własnych podmiotu nadrzędnego.
3.
W przypadku gdy zakład reasekuracji nadrzędny posiada udział pośredni w zakładzie
reasekuracji podrzędnym poprzez dominujący podmiot ubezpieczeniowy lub dominujący
podmiot nieregulowany, przy ustalaniu środków własnych zakładu reasekuracji nadrzędnego
należy uwzględnić dominujący podmiot ubezpieczeniowy lub dominujący podmiot nieregulowany.
W tym celu dominujący podmiot ubezpieczeniowy, niebędący zakładem reasekuracji lub
zakładem ubezpieczeń, lub dominujący podmiot nieregulowany powinien być traktowany
jak zakład reasekuracji lub zakład ubezpieczeń, z wymogiem wypłacalności równym zeru,
przy zastosowaniu przepisów dotyczących dopuszczalności elementów na pokrycie wymogu
wypłacalności.
4.
W przypadku gdy zakład reasekuracji podrzędny ma siedzibę w państwie niebędącym państwem
członkowskim Unii Europejskiej, przy ustalaniu środków własnych zakładu reasekuracji
nadrzędnego uwzględnia się teoretyczny wymóg wypłacalności zakładu reasekuracji podrzędnego,
ustalony przy odpowiednim zastosowaniu przepisów ustawy. Za środki własne stanowiące
pokrycie teoretycznego wymogu wypłacalności takiego zakładu reasekuracji podrzędnego
uważa się elementy spełniające warunki uznania ich za środki własne zgodnie z przepisami
ustawy, a do ich wyceny stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości .
5.
Jeżeli przepisy obowiązujące w państwie siedziby zakładu reasekuracji podrzędnego
przewidują wymóg uzyskania zezwolenia na wykonywanie działalności reasekuracyjnej
lub działalności ubezpieczeniowej oraz wymogi co do wypłacalności co najmniej porównywalne
z wymogami określonymi w ustawie, przy ustalaniu środków własnych zakładu reasekuracji
nadrzędnego uwzględnia się wymogi co do wypłacalności oraz elementy na ich pokrycie
zgodnie z prawem tego państwa. Jeżeli ten zakład reasekuracji podrzędny wykonuje działalność
wyłącznie w zakresie reasekuracji, a w państwie jego siedziby przewiduje się regulacje
wyłącznie w odniesieniu do działalności ubezpieczeniowej bezpośredniej, ustala się
teoretyczny wymóg wypłacalności oraz stan posiadania elementów na jego pokrycie przy
odpowiednim zastosowaniu obowiązujących przepisów tego państwa odnoszących się do
działalności ubezpieczeniowej bezpośredniej.
6.
Jeżeli organ nadzoru nie posiada wiarygodnych informacji dotyczących zagranicznego
zakładu reasekuracji podrzędnego, a w szczególności zakładu reasekuracji lub zakładu
ubezpieczeń mającego siedzibę w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej,
niezbędnych do ustalenia środków własnych zakładu reasekuracji nadrzędnego, niezależnie
od powodu braku tych informacji, z elementów dopuszczalnych na pokrycie wymogu wypłacalności
zakładu reasekuracji nadrzędnego wyłącza się akcje i inne aktywa finansujące kapitały
własne tego zagranicznego zakładu reasekuracji podrzędnego. W takim przypadku niezrealizowane
zyski, związane z udziałem w tym zagranicznym zakładzie reasekuracji podrzędnym, nie
mogą być uznane za elementy dopuszczalne na pokrycie wymogu wypłacalności zakładu
reasekuracji nadrzędnego.
§ 12.
1.
Nadwyżkę albo niedobór środków własnych w stosunku do wymogu wypłacalności zakładu
reasekuracji nadrzędnego ustala się jako różnicę między:
1)
sumą:
a)
elementów dopuszczalnych na pokrycie wymogu wypłacalności zakładu reasekuracji nadrzędnego
ustalonych z zastosowaniem przepisów § 5-11 oraz
b)
elementów dopuszczalnych na pokrycie wymogu wypłacalności zakładu reasekuracji podrzędnego
ustalonych z zastosowaniem przepisów § 5-11, stosownie do proporcji posiadanego udziału
zakładu reasekuracji nadrzędnego w tym zakładzie reasekuracji podrzędnym, a
2)
sumą:
a)
wymogu wypłacalności zakładu reasekuracji nadrzędnego oraz
b)
części wymogu wypłacalności zakładu reasekuracji podrzędnego, odpowiadającej proporcji
posiadanego udziału zakładu reasekuracji nadrzędnego w tym zakładzie reasekuracji
podrzędnym.
2.
W przypadku gdy udział zakładu reasekuracji nadrzędnego w zakładzie reasekuracji podrzędnym
jest pośredni, należy w pozycji, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b oraz w ust. 1
pkt 2 lit. b, uwzględnić odpowiednią część elementów dopuszczalnych na pokrycie wymogu
wypłacalności zakładu reasekuracji podrzędnego lub odpowiednią część wymogu wypłacalności
zakładu reasekuracji podrzędnego, stosownie do § 4.
§ 13.
1.
W przypadku krajowego zakładu reasekuracji, o którym mowa w § 3 ust. 2, którego podmiot
dominujący nie podlega nadzorowi w państwie członkowskim Unii Europejskiej, ustalenie
nadwyżki albo niedoboru środków własnych krajowego zakładu reasekuracji następuje
z poziomu dominującego podmiotu ubezpieczeniowego niebędącego zakładem reasekuracji
lub zakładem ubezpieczeń, dominującego podmiotu nieregulowanego, zagranicznego zakładu
reasekuracji z siedzibą w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej
lub zagranicznego zakładu ubezpieczeń z siedzibą w państwie niebędącym państwem członkowskim
Unii Europejskiej.
2.
Na potrzeby ustalenia nadwyżki albo niedoboru środków własnych krajowego zakładu reasekuracji
zgodnie z ust. 1 podmiot wymieniony w ust. 1 traktuje się jak zakład reasekuracji
lub zakład ubezpieczeń, stosując przepisy ustawy w zakresie elementów dopuszczalnych
na pokrycie wymogu wypłacalności, przyjmując:
1)
wymóg wypłacalności w wysokości zero dla dominującego podmiotu ubezpieczeniowego lub
dominującego podmiotu nieregulowanego;
2)
wymóg wypłacalności wynikający z zastosowania § 11 ust. 4 dla zakładu reasekuracji
mającego siedzibę w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej;
3)
wymóg wypłacalności wynikający z zastosowania § 11 ust. 4 dla zakładu ubezpieczeń
mającego siedzibę w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej.
3.
Jeżeli organ nadzoru nie posiada wiarygodnych informacji dotyczących podmiotu podrzędnego,
niezbędnych do ustalenia środków własnych krajowego zakładu reasekuracji zgodnie z
niniejszym przepisem, niezależnie od powodu braku tych informacji, z elementów dopuszczalnych
na pokrycie wymogu wypłacalności podmiotu nadrzędnego wyłącza się akcje i inne aktywa
finansujące kapitały własne tego podmiotu podrzędnego. W takim przypadku niezrealizowane
zyski związane z udziałem w tym podmiocie podrzędnym nie mogą być uznane za elementy
dopuszczalne na pokrycie wymogu wypłacalności podmiotu nadrzędnego.
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r.
poz. 1289 oraz z 2014 r. poz. 586 i 768.
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r.
poz. 613 oraz z 2014 r. poz. 768 i 1100.
4)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia
25 września 2009 r. w sprawie szczegółowego sposobu ustalania środków własnych krajowych
zakładów reasekuracji wchodzących w skład ubezpieczeniowej grupy kapitałowej (Dz.
U. Nr 173, poz. 1346), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia
na podstawie art. 6 ustawy z dnia 24 kwietnia 2014 r. o zmianie ustawy o nadzorze
uzupełniającym nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji
i firmami inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. poz. 586).