Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższegoz dnia 3 października 2014 r.w sprawie podstawowych kryteriów i zakresu oceny programowej oraz oceny instytucjonalnej
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 9 ust. 3 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa podstawowe kryteria i zakres oceny programowej oraz oceny instytucjonalnej
dokonywanych przez Polską Komisję Akredytacyjną, zwaną dalej „Komisją”.
§ 2.
1.
Ocena programowa obejmuje ocenę jakości kształcenia na określonym kierunku studiów,
poziomie i profilu kształcenia.
2.
Ocena instytucjonalna obejmuje ocenę działalności podstawowej jednostki organizacyjnej
uczelni albo całej uczelni, w przypadku gdy uczelnia ta nie posiada podstawowej jednostki
organizacyjnej prowadzącej co najmniej jeden kierunek studiów, zwanych dalej „jednostką”.
§ 3.
Podstawowymi kryteriami oceny programowej są:
1)
spełnianie warunków prowadzenia studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu
kształcenia określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 pkt 1-2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, zwanej dalej „ustawą”, w tym:
a)
spójność opisu zakładanych efektów kształcenia dla kierunku studiów, poziomu i profilu
kształcenia z efektami kształcenia określonymi w przepisach wydanych na podstawie
art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy oraz ocena realizacji tych efektów,
b)
przyporządkowanie kierunku studiów do obszaru lub obszarów kształcenia określonych
w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy,
c)
realizacja programu studiów, w tym:
-
-przypisanie punktów ECTS do poszczególnych modułów zajęć - zajęć lub grup zajęć,
-
-dobór treści kształcenia przekazywanych studentom w ramach zajęć w celu osiągnięcia zakładanych efektów kształcenia, w tym treści uwzględniających najnowsze osiągnięcia naukowe lub artystyczne,
-
-dobór metod kształcenia w celu osiągnięcia zakładanych efektów kształcenia z uwzględnieniem metod pracy ze studentami, wkładu pracy własnej studenta i sposobu jej weryfikacji,
-
-dobór sposobów kształcenia i organizacja procesu kształcenia w celu osiągnięcia zakładanych efektów kształcenia, w tym dobór zajęć obowiązkowych i fakultatywnych w programie studiów, z uwzględnieniem proporcji między rodzajami zajęć, w szczególności wykładami, konwersatoriami, ćwiczeniami i zajęciami warsztatowymi, oraz liczebność grup studenckich na poszczególnych zajęciach,
-
-sposoby weryfikacji efektów kształcenia osiągniętych przez studenta w całym procesie kształcenia z uwzględnieniem przygotowania pracy dyplomowej oraz przeprowadzenia egzaminu dyplomowego,
d)
spełnianie wymagań dotyczących minimum kadrowego i kwalifikacji wszystkich nauczycieli
akademickich prowadzących zajęcia na kierunku studiów, w tym:
-
-adekwatność doboru kadry do programu kształcenia na kierunku studiów, poziomie i profilu kształcenia pod względem kwalifikacji, dorobku naukowego lub artystycznego lub posiadanego doświadczenia zawodowego zdobytego poza uczelnią,
-
-dostępność kadry dla studentów,
-
-prawidłowość proporcji między liczbą nauczycieli akademickich zaliczonych do minimum kadrowego a liczbą studentów danego kierunku studiów,
e)
dostosowanie infrastruktury do potrzeb i celów kształcenia, w szczególności w zakresie
bazy dydaktycznej i laboratoryjnej, oraz zapewnienie możliwości korzystania z zasobów
bibliotecznych obejmujących literaturę zalecaną na danym kierunku studiów oraz z zasobów
Wirtualnej Biblioteki Nauki;
2)
sposób wdrożenia koncepcji kształcenia na określonym kierunku studiów, poziomie i
profilu kształcenia, w tym:
a)
związek kierunku studiów z misją i strategią rozwoju uczelni oraz strategią rozwoju
jednostki,
b)
polityka rekrutacyjna na kierunku studiów, w tym zasadność doboru kryteriów stosowanych
przy określaniu warunków przyjęcia na studia pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia
lub jednolite studia magisterskie,
c)
plany rozwoju kierunku studiów;
3)
funkcjonowanie potwierdzania efektów uczenia się;
4)
działanie i skuteczność wewnętrznego systemu zapewnienia jakości kształcenia w zakresie
oceny realizacji zakładanych efektów kształcenia na kierunku studiów i dokonywania
zmian w programie kształcenia mających na celu jego doskonalenie;
5)
spełnianie warunków prowadzenia kształcenia na odległość;
6)
sposób organizacji i realizacji procesu kształcenia oraz udział studentów w jego kształtowaniu
i ocenie z uwzględnieniem wsparcia studentów w zakresie opieki naukowej i dydaktycznej;
7)
współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym w procesie kształcenia;
8)
dostosowanie efektów kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym:
a)
wykorzystanie wniosków z analizy wyników monitoringu karier zawodowych absolwentów,
b)
wykorzystanie opinii pracodawców przy tworzeniu programów kształcenia,
c)
wykorzystanie wyników weryfikacji zakładanych efektów kształcenia i efektów kształcenia
osiągniętych przez studenta w ramach praktyk;
9)
w przypadku kierunku studiów o profilu praktycznym:
a)
program i wymiar praktyk zawodowych oraz dobór miejsc ich odbywania,
b)
warunki realizacji zajęć związanych z praktycznym przygotowaniem zawodowym
- z uwzględnieniem efektów kształcenia zakładanych w programie kształcenia oraz osiągniętych
przez studenta efektów kształcenia w zakresie umiejętności praktycznych i kompetencji
społecznych;
10)
w przypadku kierunku studiów o profilu ogólnoakademickim - uwzględnienie w procesie
kształcenia badań naukowych prowadzonych w dziedzinie nauki lub sztuki związanej z
kierunkiem studiów oraz zapewnienie studentom tego kierunku:
a)
co najmniej przygotowania do prowadzenia badań - w przypadku studiów pierwszego stopnia,
b)
udziału w badaniach - w przypadku studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów
magisterskich
- w celu osiągnięcia efektów kształcenia zakładanych w programie kształcenia, w szczególności
w zakresie pogłębionej wiedzy i umiejętności prowadzenia badań naukowych;
11)
w przypadku kierunków studiów: lekarskiego, lekarsko-dentystycznego, farmacji, pielęgniarstwa,
położnictwa, analityki medycznej, weterynarii i architektury - dostosowanie programów
studiów do warunków określonych w standardach kształcenia dla tych kierunków, określonych
w przepisach wydanych na podstawie art. 9b ustawy;
12)
w przypadku kierunku studiów, w ramach którego są prowadzone zajęcia przygotowujące
do uzyskania kwalifikacji uprawniających do wykonywania zawodu nauczyciela - dostosowanie
programu studiów do warunków określonych w standardach kształcenia przygotowującego
do wykonywania zawodu nauczyciela, określonych w przepisach wydanych na podstawie
art. 9c ustawy.
§ 4.
1.
Jeżeli jednostka prowadzi na danym kierunku studia o profilu ogólnoakademickim i studia
o profilu praktycznym, Komisja dokonuje odrębnej oceny programowej każdego z profili
kształcenia.
2.
Dokonując oceny programowej na kierunku, poziomie i profilu kształcenia realizowanym
w ramach indywidualnych studiów międzyobszarowych, Komisja uwzględnia specyfikę organizacji
tego kształcenia.
§ 5.
1.
Podstawowymi kryteriami oceny instytucjonalnej są:
1)
funkcjonowanie i doskonalenie systemów zapewnienia jakości kształcenia w jednostce
z uwzględnieniem ich konstrukcji i oddziaływania na jakość kształcenia w jednostce;
2)
zgodność działania jednostki z misją i strategią rozwoju uczelni, w szczególności
w zakresie zapewnienia wysokiej jakości kształcenia i prowadzonych badań naukowych,
z uwzględnieniem wyników kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej
jednostki, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki ;
3)
spójność rozwoju bazy dydaktycznej i naukowej ze strategią rozwoju jednostki;
4)
współdziałanie z otoczeniem społeczno-gospodarczym, w tym współpraca z instytucjami
akademickimi i naukowymi w realizacji strategii rozwoju jednostki;
5)
efektywność polityki kadrowej realizowanej przez jednostkę, w tym rozwój kadry dydaktycznej
i naukowej;
6)
system wsparcia studentów i doktorantów, w tym w zakresie pomocy materialnej oraz
w zakresie rozwoju aktywności naukowej, artystycznej i sportowej, a także przystosowanie
infrastruktury do potrzeb osób niepełnosprawnych;
7)
jakość kształcenia na studiach podyplomowych, w tym realizacja zakładanych efektów
kształcenia oraz sposoby weryfikacji osiągniętych efektów kształcenia;
8)
jakość kształcenia na studiach doktoranckich, w tym prowadzenie przez doktorantów
badań naukowych, realizacja zakładanych efektów kształcenia oraz sposoby weryfikacji
osiągniętych efektów kształcenia.
2.
Dokonując oceny instytucjonalnej, Komisja uwzględnia wyniki oceny programowej kierunków
studiów prowadzonych w jednostce.
§ 6.
Dokonując oceny programowej i oceny instytucjonalnej, Komisja uwzględnia:
1)
stopień umiędzynarodowienia procesu kształcenia, w tym współpracę międzynarodową,
realizację programów kształcenia w językach obcych, prowadzenie zajęć w językach obcych,
mobilność studentów, doktorantów i nauczycieli akademickich, a także proporcje liczby
studentów i doktorantów z zagranicy do ogólnej liczby studentów i doktorantów;
2)
efektywność nauczania języków obcych;
3)
akredytacje i certyfikaty uzyskane w wyniku oceny przeprowadzonej przez międzynarodowe
i krajowe komisje branżowe dokonujące ocen w wybranych obszarach kształcenia oraz
przez agencje akredytacyjne zarejestrowane w Europejskim Rejestrze Agencji Akredytacyjnych
(EQAR) lub agencje, z którymi Komisja zawarła umowy o uznawalności ocen akredytacyjnych.
§ 7.
1.
Dokonując oceny programowej i oceny instytucjonalnej, Komisja uwzględnia wyniki wizytacji
w uczelni, jeżeli została przeprowadzona, oraz przedstawiony przez uczelnię raport
samooceny zawierający analizę SWOT, rozumianą jako analiza strategiczna mocnych i
słabych stron, szans i zagrożeń, obejmującą:
1)
w przypadku oceny programowej - kryteria, o których mowa w § 3 i § 6;
2)
w przypadku oceny instytucjonalnej - kryteria, o których mowa w § 5 i § 6.
2.
Oceną programową i oceną instytucjonalną są objęte również dokumenty i informacje
potwierdzające spełnianie kryteriów, o których mowa odpowiednio w § 3 lub w § 5 oraz
w § 6, przedstawiane Komisji przez uczelnię w czasie wizytacji lub w raporcie samooceny,
w zakresie niezbędnym do oceny spełniania tych kryteriów.
§ 8.
Do dokonywania ocen programowych i ocen instytucjonalnych, w ramach których uczelnie
do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia przekazały Komisji raporty samooceny,
stosuje się przepisy dotychczasowe.
§ 9.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.4)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego z dnia 29 września 2011 r. w sprawie warunków oceny programowej i oceny instytucjonalnej
(Dz. U. Nr 207, poz. 1232), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia,
na podstawie art. 56 pkt 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo
o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1198).
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r.
poz. 742 i 1544, z 2013 r. poz. 675, 829, 1005, 1588 i 1650 oraz z 2014 r. poz. 7,
768, 821, 1004, 1146 i 1198.
3)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2011 r. Nr 84, poz. 455 i Nr
185, poz. 1092, z 2013 r. poz. 675 oraz z 2014 r. poz. 379, 423 i 1198.
4)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego z dnia 29 września 2011 r. w sprawie warunków oceny programowej i oceny instytucjonalnej
(Dz. U. Nr 207, poz. 1232), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia,
na podstawie art. 56 pkt 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo
o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1198).