Wyrok Trybunału Konstytucyjnegoz dnia 30 lipca 2014 r.
Treść wyroku
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Andrzej Rzepliński - przewodniczący, II sprawozdawca,
Stanisław Biernat,
Maria Gintowt-Jankowicz,
Mirosław Granat,
Wojciech Hermeliński,
Leon Kieres,
Marek Kotlinowski,
Teresa Liszcz,
Małgorzata Pyziak-Szafnicka,
Stanisław Rymar,
Piotr Tuleja,
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz,
Andrzej Wróbel,
Marek Zubik - I sprawozdawca,
protokolant: Grażyna Szałygo, Krzysztof Zalecki,
po rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawców oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na
rozprawie w dniach 1, 2 i 3 kwietnia oraz 30 lipca 2014 r., połączonych wniosków:
1)
Rzecznika Praw Obywatelskich z 29 czerwca 2011 r. o zbadanie zgodności:
a)
art. 19 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ,
b)
art. 9e ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej ,
c)
art. 36c ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej ,
d)
art. 31 ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych
organach porządkowych ,
e)
art. 27 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
oraz Agencji Wywiadu ,
f)
art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym ,
g)
art. 31 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego
oraz Służbie Wywiadu Wojskowego
- z art. 2 i art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
2)
Rzecznika Praw Obywatelskich z 1 sierpnia 2011 r. o zbadanie zgodności:
a)
art. 20c ust. 1 ustawy o Policji, art. 10b ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, art.
36b ust. 1 pkt 1 ustawy o kontroli skarbowej, art. 30 ust. 1 ustawy o Żandarmerii
Wojskowej i wojskowych organach porządkowych, art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o Agencji
Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o Centralnym
Biurze Antykorupcyjnym oraz art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego
oraz Służbie Wywiadu Wojskowego z art. 49 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności ,
b)
art. 36b ust. 5 ustawy o kontroli skarbowej, art. 28 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, art. 18 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym,
art. 32 ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego w
zakresie, w jakim przepisy te zezwalając na pozyskiwanie danych, o których mowa w
art. 180c i art. 180d ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne nie przewidują zniszczenia tych spośród pozyskanych danych, które nie zawierają informacji
mających znaczenie dla prowadzonego postępowania, z art. 51 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
3)
Rzecznika Praw Obywatelskich z 15 listopada 2011 r. o zbadanie zgodności:
a)
art. 27 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji
Wywiadu w zakresie, w jakim odnosi się do zwrotu „i innych przestępstw godzących w bezpieczeństwo
państwa”,
b)
art. 27 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz c ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz
Agencji Wywiadu
- z art. 2, art. 47 i art. 49 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz z art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności,
4)
Prokuratora Generalnego z 7 marca 2012 r. o zbadanie zgodności:
a)
art. 19 ust. 1 pkt 8 ustawy o Policji,
b)
art. 9e ust. 1 pkt 7 ustawy o Straży Granicznej,
c)
art. 36c ust. 1 pkt 5 ustawy o kontroli skarbowej,
d)
art. 31 ust. 1 pkt 17 ustawy o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych,
e)
art. 31 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu
Wojskowego w zakresie, w jakim odnosi się do zwrotu „a także innych ustawach i umowach międzynarodowych",
f)
art. 31 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu
Wojskowego w zakresie, w jakim odnosi się do zwrotu „oraz innych [przestępstw] niż wymienione
w lit. a-f, godzących w bezpieczeństwo potencjału obronnego państwa, SZ RP oraz jednostek
organizacyjnych MON, a także państw, które zapewniają wzajemność”,
g)
art. 31 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu
Wojskowego
- z art. 2, art. 47, art. 49 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności,
5)
Rzecznika Praw Obywatelskich z 27 kwietnia 2012 r. o zbadanie zgodności:
a)
art. 75d ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej z art. 47 i art. 49 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
b)
art. 75d ust. 5 ustawy o Służbie Celnej z art. 51 ust. 4 Konstytucji,
6)
Prokuratora Generalnego z 21 czerwca 2012 r. o zbadanie zgodności:
a)
art. 20c ust. 1 ustawy o Policji w związku z art. 212 § 1 i 2, art. 216 § 1 i 2, art. 217 § 1, art. 221, art. 278 § 1-3 i 5, art.
284 § 1-3, art. 288 § 1 i 2 oraz art. 290 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks
karny , art. 45, art. 46 ust. 1, art. 49 i art. 49a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo
prasowe , art. 34 pkt 2, 3 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych , art. 33 ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach , art. 77 pkt 2, 2a i 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz
zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt i w związku z art. 52 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie ,
b)
art. 10b ust. 1 ustawy o Straży Granicznej w związku z art. 212 § 1 i 2, art. 216 § 1 i 2, art. 217 § 1, art. 221, art. 278 § 1-3 i 5, art.
284 § 1-3, art. 288 § 1 i 2 oraz art. 290 § 1 Kodeksu karnego, art. 45, art. 46 ust. 1, art. 49 i art. 49a Prawa prasowego, art. 34 pkt 2, 3 i 4 ustawy o wyrobach budowlanych, art. 33 ustawy o substancjach chemicznych i ich mieszaninach, art. 77 pkt 2, 2a i 3 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych
zwierząt i w związku z art. 52 pkt 2 i 4 Prawa łowieckiego,
c)
art. 30 ust. 1 ustawy o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych w
związku z art. 212 § 1 i 2, art. 216 § 1 i 2, art. 217 § 1, art. 221, art. 278 § 1-3 i 5, art.
284 § 1-3, art. 288 § 1 i 2 oraz art. 290 § 1 Kodeksu karnego, art. 60 § 2 i 3, art. 61 § 1, art. 62 § 1, 3 i 4, art. 80 § 1 i 2, art. 93 § 2 i 3,
art. 95 § 1, art. 108 § 2 oraz art. 109 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks
karny skarbowy , art. 45, art. 46 ust. 1, art. 49 i art. 49a Prawa prasowego, art. 34 pkt 2, 3 i 4 ustawy o wyrobach budowlanych, art. 33 ustawy o substancjach chemicznych i ich mieszaninach, art. 77 pkt 2, 2a i 3 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych
zwierząt i w związku z art. 52 pkt 2 i 4 Prawa łowieckiego,
d)
art. 36b ust. 1 pkt 1 ustawy o kontroli skarbowej w związku z art. 60 § 2 i 3, art. 61 § 1, art. 62 § 1, 3 i 4, art. 80 § 1 i 2, art. 93 § 2 i 3,
art. 95 § 1, art. 108 § 2 oraz art. 109 Kodeksu karnego skarbowego,
e)
art. 36b ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy o kontroli skarbowej
w związku z art. 85 § 4, art. 86 § 4, art. 87 § 4, art. 88 § 3, art. 89 § 3, art. 90 § 3, art.
91 § 4, art. 92 § 3, art. 94 § 3, art. 95 § 2 i art. 96 § 1 Kodeksu karnego skarbowego oraz w związku z art. 100 ust. 1 i art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne ,
f)
art. 28 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji
Wywiadu w zakresie, w jakim odnosi się do zwrotu „i innych przestępstw godzących w bezpieczeństwo
państwa”,
g)
art. 28 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz c, jak również pkt 5 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu,
h)
art. 32 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu
Wojskowego w zakresie, w jakim odnosi się do zwrotu „a także innych ustawach i umowach międzynarodowych",
i)
art. 32 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu
Wojskowego w zakresie, w jakim odnosi się do zwrotu „oraz innych [przestępstw] niż wymienione
w lit. a-f, godzących w bezpieczeństwo potencjału obronnego państwa, SZ RP oraz jednostek
organizacyjnych MON, a także państw, które zapewniają wzajemność”,
j)
art. 32 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu
Wojskowego,
k)
art. 18 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
w związku z art. 4, art. 12 ust. 3-6, art. 13 oraz art. 15 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o
ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne ,
l)
art. 18 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
w związku z art. 8 ust. 1 i 3 oraz art. 10 ust. 1, 2, 5 i 6 ustawy o ograniczeniu
prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora , art. 87 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych , art. 38 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym , art. 49a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze , art. 24h ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym , art. 25c ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym oraz w związku z art. 27c ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa ,
ł)
art. 18 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
w związku z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 1990 r. o zwrocie korzyści uzyskanych niesłusznie
kosztem Skarbu Państwa lub innych państwowych osób prawnych ,
m)
art. 18 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
w związku z art. 200 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych , art. 46 ust. 1, art. 75 ust. 1-4 i art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o
swobodzie działalności gospodarczej oraz w związku z art. 3 ust. 1, art. 20a ust. 1-3, art. 31a, art. 36 ust. 1, art. 39 ust. 1 i art.
69e ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji ,
n)
art. 18 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym,
o)
art. 75d ust. 1 w związku z ust. 5 ustawy o Służbie Celnej w związku z art. 108 § 2 i art. 109 Kodeksu karnego skarbowego
- z art. 2, art. 47 i art. 49 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności,
7)
Prokuratora Generalnego z 13 listopada 2012 r. o zbadanie zgodności art. 19 ustawy
o Policji, art. 9e ustawy o Straży Granicznej, art. 36c ustawy o kontroli skarbowej,
art. 31 ustawy o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych, art. 27
ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, art. 17 ustawy
o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, art. 31 ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego
oraz Służbie Wywiadu Wojskowego z powodu pominięcia w zakwestionowanych przepisach
regulacji wyłączającej z kręgu podmiotów, które mogą być poddane kontroli operacyjnej,
kategorie osób, od których pozyskanie informacji objętych tajemnicą adwokacką, dziennikarską,
notarialną, radcy prawnego, doradcy podatkowego i lekarską podlega zakazom dowodowym,
w zakresie objętym zakazami, z art. 2, art. 42 ust. 2, art. 47, art. 49, art. 51 ust.
2 i art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, jak również z art. 6 ust. 3 lit. b oraz c, art. 8 i art. 10 ust. 1 Konwencji o ochronie
praw człowieka i podstawowych wolności,
orzeka:
I
1)
a)
art. 19 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ,
b)
art. 9e ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej ,
c)
art. 36c ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej ,
d)
art. 31 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i
wojskowych organach porządkowych
- rozumiane w ten sposób, że dotyczą określonych w polskiej ustawie karnej przestępstw
ściganych na mocy umów międzynarodowych ratyfikowanych za uprzednią zgodą wyrażoną
w ustawie, są zgodne z art. 2, art. 47 i art. 49 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w
Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz
uzupełnionej Protokołem nr 2 ,
2)
art. 27 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu jest niezgodny z art. 2, art. 47 i art. 49 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
3)
a)
art. 27 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji
Wywiadu w zakresie, w jakim obejmuje zwrot „i innych przestępstw godzących w bezpieczeństwo
państwa”,
b)
art. 27 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji
Wywiadu,
c)
art. 31 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu
Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego w zakresie, w jakim obejmuje zwrot „a także innych ustawach i umowach międzynarodowych"
- są zgodne z art. 2, art. 47 i art. 49 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz z art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności,
4)
a)
art. 19 ust. 6 pkt 3 ustawy o Policji,
b)
art. 9e ust. 7 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej,
c)
art. 36c ust. 4 pkt 3 ustawy o kontroli skarbowej,
d)
art. 31 ust. 7 pkt 3 ustawy o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych,
e)
art. 27 ust. 6 pkt 3 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu,
f)
art. 31 ust. 4 pkt 3 ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu
Wojskowego,
g)
art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
- rozumiane w ten sposób, że właściwy organ zarządzający kontrolę operacyjną wskazuje
określony w prawie rodzaj środka technicznego uzyskiwania informacji i dowodów oraz
ich utrwalania stosowany w indywidualnej sprawie, są zgodne z art. 2 i art. 47 w związku
z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
5)
a)
art. 20c ust. 1 ustawy o Policji,
b)
art. 10b ust. 1 ustawy o Straży Granicznej,
c)
art. 36b ust. 1 pkt 1 ustawy o kontroli skarbowej,
d)
art. 30 ust. 1 ustawy o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych,
e)
art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu,
f)
art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu
Wojskowego,
g)
art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym,
h)
art. 75d ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej
- przez to, że nie przewidują niezależnej kontroli udostępniania danych telekomunikacyjnych,
o których mowa w art. 180c i art. 180d ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne , są niezgodne z art. 47 i art. 49 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
6)
a)
art. 19 ustawy o Policji,
b)
art. 9e ustawy o Straży Granicznej,
c)
art. 36c ustawy o kontroli skarbowej,
d)
art. 31 ustawy o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych,
e)
art. 27 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu,
f)
art. 31 ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego,
g)
art. 17 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
- w zakresie, w jakim nie przewidują gwarancji niezwłocznego, komisyjnego i protokolarnego
zniszczenia materiałów zawierających informacje objęte zakazami dowodowymi, co do
których sąd nie uchylił tajemnicy zawodowej bądź uchylenie było niedopuszczalne, są
niezgodne z art. 42 ust. 2, art. 47, art. 49, art. 51 ust. 2 i art. 54 ust. 1 w związku
z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
7)
art. 36b ust. 5 ustawy o kontroli skarbowej jest zgodny z art. 51 ust. 2 w związku
z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
8)
a)
art. 28 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu,
b)
art. 32 ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego,
c)
art. 18 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
- w zakresie, w jakim nie przewidują zniszczenia danych niemających znaczenia dla
prowadzonego postępowania, są niezgodne z art. 51 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
9)
art. 75d ust. 5 ustawy o Służbie Celnej w zakresie, w jakim zezwala na zachowanie
materiałów innych, niż zawierające informacje mające znaczenie dla postępowania w
sprawach wykroczeń skarbowych lub przestępstw skarbowych określonych w rozdziale 9 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy , jest niezgodny z art. 51 ust. 4 Konstytucji.
II
Przepisy wymienione w części I w punktach 2, 5, 6 i 8, w zakresach w nich wskazanych,
tracą moc obowiązującą z upływem 18 (osiemnastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku
w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.
Ponadto postanawia:
na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.