Obwieszczenie Ministra Finansówz dnia 18 kwietnia 2014 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie
prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik nr 1 - Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów
- Załącznik nr 2 - Podatkowa księga przychodów i rozchodów (wzór)
- Załącznik nr 3 - Podatkowa księga przychodów i rozchodów przeznaczona dla rolników prowadzących działalność gospodarczą (wzór)
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych
innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia
podatkowej księgi przychodów i rozchodów , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2003 r. zmieniającym rozporządzenie
w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów ;
2)
rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2004 r. zmieniającym rozporządzenie
w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów ;
3)
rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 16 lutego 2007 r. zmieniającym rozporządzenie
w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów ;
4)
rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 26 lipca 2007 r. zmieniającym rozporządzenie
w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów ;
5)
rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 2010 r. zmieniającym rozporządzenie
w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów ;
6)
rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 30 kwietnia 2013 r. zmieniającym rozporządzenie
w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów .
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie
obejmuje:
1)
§ 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2003 r. zmieniającego rozporządzenie
w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów , który stanowi:
„
§ 2.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.
”
;
2)
§ 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2004 r. zmieniającego rozporządzenie
w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów , który stanowi:
„
§ 2.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2005 r.
”
;
3)
§ 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 lutego 2007 r. zmieniającego
rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów , które stanowią:
„
§ 2.
1.
Podatnicy, którzy przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia założyli
podatkową księgę przychodów i rozchodów według wzoru dotychczasowego, mogą ewidencjonować
w tej księdze zdarzenia gospodarcze po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia.
W takim przypadku podatnicy prowadzą podatkową księgę przychodów i rozchodów z uwzględnieniem
zasad określonych przepisami rozporządzenia, o którym mowa w § 1, w brzmieniu nadanym
niniejszym rozporządzeniem, w tym stosują odpowiednie objaśnienia do podatkowej księgi
przychodów i rozchodów w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem i nie wypełniają
w podatkowej księdze przychodów i rozchodów kolumny 12.
2.
Podatkową księgę przychodów i rozchodów prowadzoną przed wejściem w życie niniejszego
rozporządzenia zgodnie z przepisami rozporządzenia, o którym mowa w § 1, w brzmieniu dotychczasowym, z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 26 lipca
1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2007 r., uznaje się za niewadliwą.
W takim przypadku przepis § 11 ust. 2 rozporządzenia, o którym mowa w § 1, nie ma
zastosowania.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w razie prowadzenia podatkowej księgi
przychodów i rozchodów przy zastosowaniu technik informatycznych.
§ 3.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
4)
§ 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 lipca 2007 r. zmieniającego rozporządzenie
w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów , który stanowi:
„
§ 2.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
5)
§ 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 2010 r. zmieniającego rozporządzenie
w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów , który stanowi:
„
§ 2.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2011 r.
”
;
6)
§ 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 kwietnia 2013 r. zmieniającego
rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów , które stanowią:
„
§ 2.
1.
Jeżeli w okresie od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia
podatnik zmniejszał koszty uzyskania przychodów (zwiększał przychody) lub zwiększał
koszty uzyskania przychodów, zgodnie z art. 24d ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, kwoty, których nie wykazał w księdze w tym okresie, powinien wpisać we właściwej
kolumnie, w miesiącu, w którym niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie. W kolumnie
„Uwagi” należy wskazać pozycję księgi, w której zaewidencjonowano koszty uzyskania
przychodów. Kwoty zmniejszające koszty uzyskania przychodów należy wpisać ze znakiem
minus (-) albo kolorem czerwonym.
2.
Księgę uznaje się za niewadliwą także w przypadku, gdy przed dniem wejścia w życie
niniejszego rozporządzenia zapisy w księdze dokonywane były na podstawie faktur, o
których mowa w § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, o którym mowa w § 1, w brzmieniu
nadanym niniejszym rozporządzeniem.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w przypadku prowadzenia podatkowej księgi
przychodów i rozchodów z zastosowaniem technik informatycznych.
§ 3.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
”
.
Załącznik nr 1 - Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów1)Minister Finansów kieruje działem administracji rządowej - finanse publiczne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów (Dz. U. Nr 248, poz. 1481).
Na podstawie art. 24a ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych zarządza się, co następuje:
Rozdział 1
Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa sposób prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów,
zwanej dalej „księgą”, szczegółowe warunki, jakim powinna odpowiadać ta księga, aby
stanowiła dowód pozwalający na określenie zobowiązań podatkowych, oraz szczegółowy
zakres obowiązków związanych z jej prowadzeniem, a także terminy zawiadomienia naczelnika
urzędu skarbowego o prowadzeniu księgi.
§ 2.
1.
Osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz
spółki partnerskie, o których mowa w art. 24a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwanej dalej „ustawą o podatku dochodowym”, są obowiązane prowadzić księgę, z zastrzeżeniem
ust. 2, według wzoru ustalonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia, w sposób określony
w rozdziale 2.
2.
Rolnicy prowadzący gospodarstwo rolne bez zatrudnienia w nim pracowników, członków
rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz pracowników rolnych, wykonujący działalność
gospodarczą, osobiście lub z udziałem członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie
domowym, jeżeli łączny przychód z tej działalności gospodarczej nie przekracza 10 000
zł w roku podatkowym, są obowiązani prowadzić księgę przeznaczoną dla tych rolników,
według wzoru ustalonego w załączniku nr 2 do rozporządzenia, w sposób określony w
rozdziale 3.
§ 3.
Określenia użyte w rozporządzeniu oznaczają:
1)
towary - towary handlowe, materiały podstawowe i pomocnicze, półwyroby (półfabrykaty),
wyroby gotowe, braki i odpady oraz materiały przyjęte od zamawiających do przerobu
lub obróbki, z tym że:
a)
towarami handlowymi są wyroby przeznaczone do sprzedaży w stanie nieprzerobionym;
towarami handlowymi są również produkty uboczne uzyskiwane przy prowadzeniu działów
specjalnych produkcji rolnej,
b)
materiałami (surowcami) podstawowymi są materiały, które w procesie produkcji lub
przy świadczeniu usług stają się główną substancją gotowego wyrobu; do materiałów
podstawowych zalicza się również materiały stanowiące część składową (montażową) wyrobu
lub ściśle z wyrobem złączone (np. opakowania - puszki, butelki) oraz opakowania wysyłkowe
wielokrotnego użytku (np. transportery, palety), jeżeli opakowania te nie są środkami
trwałymi,
c)
materiałami pomocniczymi są materiały niebędące materiałami podstawowymi, które są
zużywane w związku z działalnością gospodarczą i bezpośrednio oddają wyrobowi swoje
właściwości,
d)
wyrobami gotowymi są wyroby własnej produkcji, których proces przerobu został całkowicie
zakończony, wykonane usługi, prace naukowo-badawcze, prace projektowe, geodezyjno-kartograficzne,
zakończone roboty, w tym także budowlane,
e)
produkcją niezakończoną jest produkcja w toku oraz półwyroby (półfabrykaty), to jest
niegotowe jeszcze produkty własnej produkcji, a także wykonywane roboty, usługi przed
ich ukończeniem,
f)
brakami są nieodpowiadające wymaganiom technicznym wyroby własnej produkcji, całkowicie
wykończone bądź też doprowadzone do określonej fazy produkcji; brakami są również
towary handlowe, które na skutek uszkodzenia lub zniszczenia w czasie transportu bądź
magazynowania utraciły częściowo swą pierwotną wartość,
g)
odpadami są materiały, które na skutek procesów technologicznych lub na skutek zniszczenia
albo uszkodzenia utraciły całkowicie swą pierwotną wartość użytkową;
2)
cena zakupu - cenę, jaką nabywca płaci za zakupione składniki majątku, pomniejszoną
o podatek od towarów i usług, podlegający odliczeniu zgodnie z odrębnymi przepisami,
a przy imporcie powiększoną o należne cło, podatek akcyzowy oraz opłaty celne dodatkowe,
obniżoną o rabaty opusty, inne podobne obniżenia, w przypadku zaś otrzymania składnika
majątku w drodze darowizny lub spadku - wartość odpowiadającą cenie zakupu takiego
samego lub podobnego składnika;
3)
cena nabycia - cenę zakupu składnika majątku powiększoną o koszty uboczne związane
z zakupem towarów i składników majątku do chwili złożenia w magazynie według ich cen
zakupu, a w szczególności koszty transportu, załadunku i wyładunku oraz ubezpieczenia
w drodze;
4)
koszt wytworzenia - wszelkie koszty związane bezpośrednio i pośrednio z przerobem
materiałów, z wykonywaniem usług lub pozyskaniem (wydobyciem) kopalin, z wyłączeniem
kosztów sprzedaży wyrobów gotowych i usług;
5)
biuro rachunkowe - przedsiębiorcę uprawnionego na podstawie odrębnych przepisów do
prowadzenia ksiąg, który na podstawie umowy zawartej z podatnikiem świadczy usługi
w tym zakresie;
6)
przychód - przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym;
7)
wyposażenie - rzeczowe składniki majątku, związane z wykonywaną działalnością, niezaliczone,
zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym, do środków trwałych;
8)
środki trwałe - środki trwałe w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym;
9)
wartości niematerialne i prawne - wartości niematerialne i prawne w rozumieniu przepisów
ustawy o podatku dochodowym;
10)
przedsiębiorstwo wielozakładowe - działalność prowadzoną w oparciu o kilka zespołów
składników materialnych i niematerialnych, jakimi są w szczególności sklepy, zakłady,
punkty usługowe, przeznaczone do realizacji określonych zadań gospodarczych;
11)
siedziba przedsiębiorstwa - miejsce położenia przedsiębiorstwa wskazane w koncesji,
zezwoleniu lub zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej albo
w rejestrze przedsiębiorców, a w razie niedopełnienia tych obowiązków albo gdy działalność
jest wykonywana bez posiadania zorganizowanego zakładu - miejsce zamieszkania osoby
fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą; w przypadku spółek cywilnych osób fizycznych
- siedzibę spółki, a jeśli nie można ustalić siedziby spółki - miejsce zamieszkania
jednego ze wspólników;
13)
zryczałtowane opodatkowanie podatkiem dochodowym - podatek opłacany na podstawie ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych
przychodów osiąganych przez osoby fizyczne .
Rozdział 2
Sposób prowadzenia księgi przez podatników niebędących rolnikami
§ 4.
1.
Osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz
spółki partnerskie, o których mowa w § 2 ust. 1, obowiązane do prowadzenia księgi,
zwane dalej „podatnikami”, prowadzą:
1)
ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych zgodnie z art. 22n ust. 2-6 ustawy o podatku dochodowym;
2)
ewidencję wyposażenia.
2.
Ewidencją wyposażenia obejmuje się wyposażenie, którego wartość początkowa, w rozumieniu
odrębnych przepisów, przekracza 1500 zł.
3.
Ewidencja wyposażenia powinna zawierać co najmniej następujące dane: numer kolejny
wpisu, datę nabycia, numer faktury lub rachunku, nazwę wyposażenia, cenę zakupu wyposażenia
lub koszt wytworzenia, numer pozycji, pod którą wpisano w księdze koszt związany z
nabyciem wyposażenia, datę likwidacji (w tym również datę sprzedaży lub darowizny)
oraz przyczynę likwidacji wyposażenia.
45)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2003 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 224, poz. 2226), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2004 r..
Podatnicy, którzy w ciągu roku podatkowego utracili lub zrzekli się prawa do zryczałtowanego
opodatkowania podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej albo zakładają po raz
pierwszy ewidencję wyposażenia, dokonują wyceny wyposażenia według cen zakupu lub
według wartości rynkowej z dnia założenia ewidencji.
§ 5.
1.
Podatnicy wypłacający pracownikom należności ze stosunku pracy, o których mowa w art. 12 ustawy o podatku dochodowym, są obowiązani prowadzić indywidualne (imienne) karty przychodów pracowników, zwane
dalej „kartami przychodów”.
26)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 kwietnia 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. poz. 551), które weszło w życie z dniem 11 maja 2013 r..
Karty przychodów powinny zawierać co najmniej następujące dane: imię i nazwisko pracownika,
identyfikator podatkowy (numer identyfikacji podatkowej (NIP) albo numer Powszechnego
Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL)), miesiąc, w którym nastąpiła wypłata,
sumę osiągniętych w danym miesiącu przychodów brutto (w gotówce i w naturze), koszty
uzyskania przychodu, składkę na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe),
podstawę obliczenia zaliczki w danym miesiącu, razem dochód narastająco od początku
roku, kwotę należnej zaliczki na podatek dochodowy obliczonej zgodnie z przepisami
ustawy o podatku dochodowym, składkę na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, należną zaliczkę na podatek dochodowy,
datę przekazania zaliczki na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje właściwy naczelnik
urzędu skarbowego.
§ 6.
Podatnicy wykonujący:
17)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.)
działalność kantorową - prowadzą również według zasad określonych w przepisach prawa
dewizowego ewidencję wszystkich operacji powodujących zmianę stanu wartości dewizowych
i waluty polskiej, zwaną dalej „ewidencją kupna i sprzedaży wartości dewizowych”;
2)
działalność w zakresie udzielania pożyczek pod zastaw (prowadzenia lombardów) - są
obowiązani prowadzić również ewidencję pożyczek i zastawionych rzeczy; ewidencja ta
powinna zawierać co najmniej następujące dane: numer kolejny wpisu, imię i nazwisko
pożyczkobiorcy, adres, datę udzielenia pożyczki, kwotę udzielonej pożyczki, wysokość
umówionych odsetek w złotych, opis zastawionej rzeczy i jej wartość rynkową, termin
zwrotu pożyczki wraz z odsetkami, datę i kwotę zwróconej pożyczki wraz z odsetkami,
datę zwrotu zastawionej rzeczy, datę sprzedaży rzeczy i kwotę należną z tytułu tej
sprzedaży, kwotę prowizji stanowiącej wartość spłaconych odsetek lub różnicę między
kwotą uzyskaną ze sprzedaży zastawionej rzeczy a kwotą udzielonej pożyczki.
§ 7.
W przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, zwłaszcza takimi jak: rodzaj
i rozmiar wykonywanej działalności, wiek oraz stan zdrowia, naczelnik urzędu skarbowego,
o którym mowa w § 10 ust. 2, na wniosek podatnika może zwolnić go od obowiązku prowadzenia
księgi, jak również od poszczególnych czynności z zakresu prowadzenia księgi. Wniosek
musi być złożony co najmniej na 30 dni przed rozpoczęciem miesiąca, od którego zwolnienie
miałoby być zastosowane, a w razie rozpoczęcia wykonywania działalności lub powstania
obowiązku prowadzenia księgi w ciągu roku podatkowego - w terminie 14 dni od dnia
rozpoczęcia tej działalności lub powstania obowiązku prowadzenia księgi.
§ 8.
1.
Jeżeli na zlecenie podatnika prowadzenie księgi zostało powierzone biuru rachunkowemu,
podatnik jest obowiązany:
1)
w terminie siedmiu dni od dnia zawarcia umowy z biurem rachunkowym zawiadomić o tym
naczelnika urzędu skarbowego, któremu zostało złożone zawiadomienie o prowadzeniu
księgi, wskazując nazwę i adres biura, miejsce (adres) prowadzenia oraz przechowywania
księgi i dowodów związanych z jej prowadzeniem;
2)
prowadzić w miejscu wykonywania działalności ewidencję sprzedaży, z zastrzeżeniem
ust. 3, a w razie wykonywania działalności określonej w § 6 - także ewidencje, o których
mowa w tym przepisie.
2.
Podatnik jest obowiązany zbroszurować ewidencję sprzedaży, o której mowa w ust. 1
pkt 2, i kolejno ponumerować jej karty. Ewidencja powinna zawierać co najmniej następujące
dane: numer kolejny wpisu, datę uzyskania przychodu nieudokumentowanego fakturami,
rachunkami oraz kwotę tego przychodu.
38)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3..
Obowiązek, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie dotyczy podatników, którzy ewidencjonują
obrót przy zastosowaniu kas rejestrujących w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług , zwanej dalej „ustawą o VAT”.
48)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3..
Podatnicy, korzystający ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, jeżeli nie prowadzą
odrębnej ewidencji sprzedaży, o której mowa w art. 109 ust. 1 ustawy o VAT, mogą w
ewidencji sprzedaży w odrębnej kolumnie wykazywać przychody podlegające opodatkowaniu
podatkiem od towarów i usług od czynności określonych w art. 5 ustawy o VAT oraz łączną
kwotę dziennej sprzedaży wynikającą z faktur, nie później jednak niż przed dokonaniem
sprzedaży w dniu następnym.
§ 9.
1.
Podatnik jest obowiązany zbroszurować księgę i kolejno ponumerować jej karty.
2.
Księga oraz dowody, na których podstawie są dokonywane w niej zapisy, musi znajdować
się na stałe w miejscu wykonywania działalności lub miejscu wskazanym przez podatnika
jako jego siedziba, z zastrzeżeniem ust. 6, a jeżeli prowadzenie księgi zostało zlecone
biuru rachunkowemu - w miejscu wskazanym przez podatnika stosownie do § 8 ust. 1 pkt
1.
3.
W przypadku prowadzenia przedsiębiorstwa wielozakładowego księgi muszą znajdować się
w każdym zakładzie. Podatnik może jednak prowadzić jedną księgę w miejscu wskazanym
jako jego siedziba, pod warunkiem że w poszczególnych zakładach jest prowadzona co
najmniej ewidencja sprzedaży, o której mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, a w razie wykonywania
działalności określonej w § 6 - również ewidencje określone w tym przepisie.
4.
W przypadku dokonywania przesunięć (przerzutów) towarów handlowych oraz materiałów
podstawowych między zakładami należącymi do tego samego podatnika, podatnik dokumentuje
te zdarzenia dowodami wewnętrznymi, zwanymi dalej „dowodami przesunięć”. Dowody te
sporządza się w dwóch egzemplarzach, z których jeden przechowywany jest w zakładzie,
z którego dokonano przesunięcia towaru lub materiału, a drugi - w zakładzie, w którym
przyjęto te towary lub materiały.
5.
Dowody przesunięć powinny zawierać co najmniej następujące dane: numer kolejny wpisu,
datę dokonania przesunięcia, nazwę towarów lub materiałów oraz ich ilość i wartość
obliczoną według cen zakupu. Jeżeli podatnik prowadzi jedną księgę dla przedsiębiorstwa
wielozakładowego, a zakupione towary przekazuje tylko do jednego zakładu (oddziału),
nie ma obowiązku sporządzania dowodu przesunięć, pod warunkiem że na dowodzie zakupu
poda nazwę zakładu, do którego przekazał te towary.
6.
U podatników prowadzących działalność w zakresie handlu obnośnego i obwoźnego księga
musi znajdować się w miejscu wykonywania działalności. Jeżeli podatnik prowadzi ewidencję,
o której mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, w miejscu wykonywania działalności musi znajdować
się co najmniej ta ewidencja. W tym przypadku przepisy ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio.
§ 10.
1.
Podatnicy są obowiązani założyć księgę, a w razie obowiązku prowadzenia ewidencji
sprzedaży, o której mowa w § 8 ust. 1 pkt 2 - również tę ewidencję, na dzień 1 stycznia
roku podatkowego lub na dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku podatkowego.
2.
Podatnicy, którzy rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej albo w poprzednim
roku podatkowym korzystali ze zryczałtowanego opodatkowania podatkiem dochodowym lub
prowadzili księgi rachunkowe, są obowiązani zawiadomić w formie pisemnej naczelnika
urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika o prowadzeniu księgi
w terminie 20 dni od dnia jej założenia.
3.
Jeżeli działalność jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych, spółki
jawnej osób fizycznych lub spółki partnerskiej, zawiadomienie, o którym mowa w ust.
2, składają wszyscy wspólnicy naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca
zamieszkania każdego z nich.
§ 11.
1.
Podatnik jest obowiązany prowadzić księgę rzetelnie i w sposób niewadliwy.
2.
Za niewadliwą uważa się księgę prowadzoną zgodnie z przepisami rozporządzenia i objaśnieniami
do wzoru księgi.
3.
Księgę uważa się za rzetelną, z zastrzeżeniem ust. 4, jeżeli dokonywane w niej zapisy
odzwierciedlają stan rzeczywisty.
4.
Księgę uznaje się za rzetelną również, gdy:
1)
niewpisane lub błędnie wpisane kwoty przychodu nie przekraczają łącznie 0,5% przychodu
wykazanego w księdze za dany rok podatkowy lub przychodu wykazanego w roku podatkowym
do dnia, w którym naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej stwierdził
te błędy, lub
2)
brak właściwych zapisów jest związany z nieszczęśliwym wypadkiem lub zdarzeniem losowym,
które uniemożliwiło podatnikowi prowadzenie księgi, lub
3)
błędy spowodowały podwyższenie kwoty podstawy opodatkowania, z wyjątkiem błędów polegających
na niewykazaniu lub zaniżeniu kosztów zakupu materiałów podstawowych, towarów handlowych
oraz kosztów robocizny, lub
4)
podatnik uzupełnił zapisy lub dokonał korekty błędnych zapisów w księdze przed rozpoczęciem
kontroli przez naczelnika urzędu skarbowego lub przez organ kontroli skarbowej, lub
5)
błędne zapisy są skutkiem oczywistej omyłki, a podatnik posiada dowody księgowe odpowiadające
warunkom, o których mowa w § 12 ust. 3.
5.
Przepisy ust. 4 stosuje się odpowiednio w przypadku stwierdzenia braku zapisów lub
błędnych zapisów dotyczących kosztów uzyskania przychodu.
§ 12.
1.
Zapisy w księdze dokonywane są w języku polskim i w walucie polskiej w sposób staranny,
czytelny i trwały, na podstawie prawidłowych i rzetelnych dowodów.
2.
Stwierdzone błędy w zapisach poprawia się przez:
1)
skreślenie dotychczasowej treści i wpisanie nowej, z zachowaniem czytelności błędnego
zapisu, oraz podpisanie poprawki i umieszczenie daty dokonania poprawki lub
2)
wprowadzenie do księgi niewpisanych dowodów lub dowodów zawierających korekty błędnych
zapisów. Zapisy zmniejszające przychody lub koszty mogą być dokonywane ze znakiem
minus (-) lub kolorem czerwonym.
3.
Podstawą zapisów w księdze są dowody księgowe, którymi są:
110)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a tiret pierwsze rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6.)
faktury, faktury VAT RR, rachunki oraz dokumenty celne, zwane dalej „fakturami”, wystawione
zgodnie z odrębnymi przepisami, lub
1a11)Dodany przez § 1 pkt 2 lit. a tiret drugie rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6.)
dokumenty określające zmniejszenie kosztów uzyskania przychodów (zwiększenie przychodów)
na podstawie art. 24d ustawy o podatku dochodowym, (dowody zmniejszenia kosztów/zwiększenia przychodów), zawierające co najmniej:
a)
datę wystawienia dokumentu oraz miesiąc, w którym dokonuje się zmniejszenia kosztów
uzyskania przychodów (zwiększenia przychodów),
b)
wskazanie faktury (rachunku), a jeżeli nie istniał obowiązek wystawienia faktury (rachunku)
- wskazanie umowy albo innego dokumentu, stanowiących podstawę do zmniejszenia kosztów
uzyskania przychodów (zwiększenia przychodów) zgodnie z art. 24d ustawy o podatku dochodowym,
c)
wskazanie kwoty, o którą podatnik zmniejsza koszty uzyskania przychodów (zwiększa
przychody),
d)
podpis osoby sporządzającej dokument, lub
1b11)Dodany przez § 1 pkt 2 lit. a tiret drugie rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6.)
dokumenty określające zwiększenie kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 24d
ustawy o podatku dochodowym (dowody zwiększenia kosztów), zawierające co najmniej:
a)
datę wystawienia dokumentu oraz miesiąc, w którym dokonuje się zwiększenia kosztów
uzyskania przychodów,
b)
wskazanie faktury (rachunku), a jeżeli nie istniał obowiązek wystawienia faktury (rachunku)
- wskazanie umowy albo innego dokumentu, stanowiących podstawę do zmniejszenia kosztów
uzyskania przychodów (zwiększenia przychodów) zgodnie z art. 24d ustawy o podatku dochodowym,
c)
wskazanie kwoty, o którą podatnik zwiększa koszty uzyskania przychodów,
d)
wskazanie dowodu potwierdzającego uregulowanie zobowiązania, o które podatnik zwiększa
koszty uzyskania przychodów,
e)
podpis osoby sporządzającej dokument, lub
2)
inne dowody, wymienione w § 13 i 14, stwierdzające fakt dokonania operacji gospodarczej
zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem i zawierające co najmniej:
a)
wiarygodne określenie wystawcy lub wskazanie stron (nazwę i adresy) uczestniczących
w operacji gospodarczej, której dowód dotyczy,
b)
datę wystawienia dowodu oraz datę lub okres dokonania operacji gospodarczej, której
dowód dotyczy, z tym że jeżeli data dokonania operacji gospodarczej odpowiada dacie
wystawienia dowodu, wystarcza podanie jednej daty,
c)
przedmiot operacji gospodarczej i jego wartość oraz ilościowe określenie, jeżeli przedmiot
operacji jest wymierny w jednostkach naturalnych,
d)
podpisy osób uprawnionych do prawidłowego udokumentowania operacji gospodarczych
- oznaczone numerem lub w inny sposób umożliwiający powiązanie dowodu z zapisami księgowymi
dokonanymi na jego podstawie.
4.
Dowód księgowy powinien być sporządzony w języku polskim. Treść dowodu musi być pełna
i zrozumiała; dopuszczalne jest stosowanie skrótów ogólnie przyjętych. Jeżeli w dowodzie
podane jest wartościowe określenie operacji gospodarczej tylko w walucie obcej, podatnik
posiadający ten dowód jest obowiązany przeliczyć walutę obcą na złote, po obowiązującym
w dniu dokonania operacji kursie, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o podatku dochodowym. Wynik przeliczenia należy zamieścić w wolnych polach dowodu lub w załączniku do
dowodu sporządzonego w walucie obcej.
4a12)Dodany przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6..
Zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów, o którym mowa w art. 24d ustawy o podatku dochodowym, dokonuje się poprzez wpisanie kwoty zmniejszenia ze znakiem minus (-) lub kolorem
czerwonym.
5.
Błędy w dowodach księgowych można poprawiać, z zastrzeżeniem ust. 6, wyłącznie przez
skreślenie niewłaściwie napisanego tekstu lub liczby, w sposób pozwalający odczytać
tekst lub liczbę pierwotną, i wpisanie tekstu lub liczby właściwej. Poprawka dokonana
w dowodzie księgowym musi być potwierdzona datą i podpisem osoby dokonującej poprawki.
6.
Zasad, o których mowa w ust. 5, nie stosuje się do dowodów księgowych, dla których
ustalono odrębnymi przepisami zakaz dokonywania jakichkolwiek poprawek, oraz do dowodów
obcych. Dowody obce mogą być poprawione przez wystawienie i przesłanie kontrahentowi
dowodu korygującego (noty). Dowody własne zewnętrzne przesłane uprzednio kontrahentowi
mogą być poprawione tylko przez wystawienie dowodu korygującego (noty).
§ 13.
Za dowody księgowe uważa się również:
1)
dzienne zestawienia dowodów (faktur dotyczących sprzedaży) sporządzone do zaksięgowania
ich zbiorczym zapisem;
2)
noty księgowe, sporządzone w celu skorygowania zapisu dotyczącego operacji gospodarczej,
wynikającej z dowodu obcego lub własnego, otrzymane od kontrahenta podatnika lub przekazane
kontrahentowi;
3)
dowody przesunięć;
4)
dowody opłat pocztowych i bankowych;
5)
inne dowody opłat, w tym dokonywanych na podstawie książeczek opłat, oraz dokumenty
zawierające dane, o których mowa w § 12 ust. 3 pkt 2.
§ 14.
1.
Na udokumentowanie zapisów w księdze, dotyczących niektórych kosztów (wydatków), mogą
być sporządzone dokumenty zaopatrzone w datę i podpisy osób, które bezpośrednio dokonały
wydatków (dowody wewnętrzne), określające: przy zakupie - nazwę towaru oraz ilość,
cenę jednostkową i wartość, a w innych przypadkach - przedmiot operacji gospodarczych
i wysokość kosztu (wydatku).
2.
Dowody, o których mowa w ust. 1, mogą dotyczyć wyłącznie:
1)
zakupu, bezpośrednio od krajowego producenta lub hodowcy, produktów roślinnych i zwierzęcych,
nieprzerobionych sposobem przemysłowym lub przerobionych sposobem przemysłowym, jeżeli
przerób polega na kiszeniu produktów roślinnych lub przetwórstwie mleka albo na uboju
zwierząt rzeźnych i obróbce poubojowej tych zwierząt;
213)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 252, poz. 1691), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2011 r.)
zakupu od ludności, sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU),
surowców roślin zielarskich i ziół dziko rosnących leśnych, jagód, owoców leśnych
i grzybów leśnych (PKWiU ex 02.30.40.0);
3)
wartości produktów roślinnych i zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy lub hodowli
prowadzonej przez podatnika;
4)
zakupu w jednostkach handlu detalicznego materiałów pomocniczych;
5)
kosztów diet i innych należności za czas podróży służbowej pracowników oraz wartości
diet z tytułu podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą i osób
z nimi współpracujących;
6)
zakupu od ludności odpadów poużytkowych, stanowiących surowce wtórne, z wyłączeniem
zakupu (skupu) metali nieżelaznych oraz przeznaczonych na złom samochodów i ich części
składowych;
7)
wydatków związanych z opłatami za czynsz, energię elektryczną, telefon, wodę, gaz
i centralne ogrzewanie, w części przypadającej na działalność gospodarczą; podstawą
do sporządzenia tego dowodu jest dokument obejmujący całość opłat na te cele;
814)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 lutego 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 36, poz. 229), które weszło w życie z dniem 15 marca 2007 r.)
opłat sądowych i notarialnych;
8a15)Dodany przez § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 lipca 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 140, poz. 988), które weszło w życie z dniem 11 sierpnia 2007 r.)
opłaty skarbowej uiszczanej znakami tej opłaty do dnia 31 grudnia 2008 r.;
9)
wydatków związanych z parkowaniem samochodu w sytuacji, gdy są one poparte dokumentami
niezawierającymi danych, o których mowa w § 12 ust. 3 pkt 2; podstawą wystawienia
dowodu wewnętrznego jest bilet z parkometru, kupon, bilet jednorazowy załączony do
sporządzonego dowodu.
3.
Dowody wewnętrzne dotyczące rozliczenia kosztów podróży służbowych pracowników oraz
wartości diet z tytułu podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą
i osób z nimi współpracujących powinny zawierać co najmniej następujące dane: imię
i nazwisko, cel podróży, nazwę miejscowości docelowej, liczbę godzin i dni przebywania
w podróży służbowej (data i godzina wyjazdu oraz powrotu), stawkę i wartość przysługujących
diet.
4.
Zakup w jednostkach handlu detalicznego materiałów, środków czystości i bhp oraz materiałów
biurowych może być, z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 4, dokumentowany paragonami zaopatrzonymi
w datę i stempel (oznaczenie) jednostki wydającej paragon - określającymi ilość, cenę
jednostkową oraz wartość, za jaką dokonano zakupu. Na odwrocie paragonu podatnik musi
uzupełnić jego treść, wpisując swoje nazwisko (nazwę zakładu), adres oraz rodzaj (nazwę)
zakupionego towaru.
5.
Wydatki poniesione za granicą na zakup paliwa i olejów mogą być dokumentowane paragonami
lub dowodami kasowymi. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio.
616)Dodany przez § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 13..
Oznaczenie „ex”, zamieszczone w ust. 2 pkt 2, wskazuje, że zakres wymienionych wyrobów
jest węższy niż określony w podanym grupowaniu Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług
(PKWiU).
§ 15.
Nie wymaga zaksięgowania materiał powierzony przez zleceniodawcę. Jeżeli jednak podatnik
nie może przedstawić dokumentu określającego zleceniodawcę, uważa się, że materiał
został przez podatnika zakupiony bez udokumentowania.
§ 16.
1.
Otrzymanie materiałów podstawowych i pomocniczych, zwanych dalej „materiałami”, i
towarów handlowych musi być potwierdzone na dowodzie zakupu datą i podpisem osoby,
która je przyjęła.
2.
Jeżeli materiał lub towar handlowy, którego zakup - zgodnie z przepisami rozporządzenia
- dokumentowany jest fakturami dostawców, został dostarczony do zakładu lub dokonano
nim obrotu przed otrzymaniem faktury, należy sporządzić szczegółowy opis otrzymanego
materiału (lub towaru handlowego), podając imię, nazwisko (firmę) i adres dostawcy,
ilość i rodzaj oraz cenę jednostkową i wartość materiału (lub towaru handlowego) i
dokonać zapisu w księdze na podstawie opisu. Opis musi być potwierdzony w sposób określony
w ust. 1 oraz przechowywany jako dowód zakupu i połączony z nadesłaną następnie fakturą.
Ewentualna różnica w stosunku do wartości podanej w fakturze musi być wpisana do księgi
(ewidencji) w dniu otrzymania faktury.
3.
Jeżeli podatnik otrzymał materiał lub towar handlowy oraz fakturę na ten materiał
lub towar handlowy w tym samym miesiącu, opis, o którym mowa w ust. 2, dołącza do
otrzymanej faktury, a zapisów w księdze dokonuje na podstawie otrzymanej faktury.
4.
Podatnik może nie sporządzać opisu, o którym mowa w ust. 2, jeżeli zakup udokumentowany
jest specyfikacją dostawcy, pod warunkiem że specyfikacja spełnia wymogi określone
dla opisu. Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
§ 17.
1.
Zakup materiałów podstawowych oraz towarów handlowych musi być wpisany do księgi,
z zastrzeżeniem § 30, niezwłocznie po ich otrzymaniu, najpóźniej przed przekazaniem
do magazynu, przerobu lub sprzedaży.
2.
Zapisów dotyczących pozostałych wydatków dokonuje się, z zastrzeżeniem § 20 i 30,
jeden raz dziennie, po zakończeniu dnia, nie później niż przed rozpoczęciem działalności
w dniu następnym, z uwzględnieniem zasad określonych w art. 22 ustawy o podatku dochodowym.
§ 18.
1.
Podatnik jest obowiązany dokonywać zapisów w ewidencjach, o których mowa w § 6 pkt
1 i § 8 ust. 1 pkt 2, jeden raz dziennie po zakończeniu dnia, nie później niż przed
rozpoczęciem działalności w dniu następnym.
2.
Kwota udzielonej pożyczki i umownych odsetek oraz przyjęcie zastawionej rzeczy muszą
być niezwłocznie wpisane do ewidencji, o której mowa w § 6 pkt 2.
3.
Podatnik jest obowiązany wypełnić karty przychodów pracowników najpóźniej w terminie
przewidzianym dla przekazania zaliczki na podatek dochodowy od tych przychodów na
rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje właściwy naczelnik urzędu skarbowego.
4.
Podatnik jest obowiązany dokonać zapisów w ewidencjach, o których mowa w § 4 ust.
1, najpóźniej w miesiącu przekazania środków trwałych, wartości niematerialnych i
prawnych oraz wyposażenia do używania.
§ 19.
1.
Zapisy w księdze dotyczące przychodów ze sprzedaży wyrobów, towarów handlowych i usług
są dokonywane na podstawie wystawionych faktur, a w przypadku sprzedaży nieudokumentowanej
fakturami - na podstawie wystawionego na koniec dnia dowodu wewnętrznego, w którym
w jednej kwocie wykazana jest wartość tych przychodów za dany dzień, o ile nie jest
prowadzona ewidencja sprzedaży lub ewidencja przy zastosowaniu kas rejestrujących.
2.
Zapisów, o których mowa w ust. 1, dokonuje się jeden raz dziennie po zakończeniu dnia,
nie później niż przed rozpoczęciem działalności w dniu następnym, z zastrzeżeniem
§ 20 ust. 2 i 3 oraz § 30.
3.
Jeżeli w danym dniu podatnik wystawia wiele faktur, zapisów w księdze można dokonywać
jedną sumą wynikającą z dziennego zestawienia tych faktur, zwanego dalej „zestawieniem
sprzedaży”.
4.
Zestawienie sprzedaży powinno zawierać co najmniej następujące dane: datę i kolejny
numer zestawienia, numery od-do faktur objętych zestawieniem, sumę zbiorczą tych faktur
oraz podpis podatnika lub osoby, która sporządziła zestawienie.
6.
Podatnicy prowadzący ewidencję, o której mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, mogą dokonywać zapisów
dotyczących przychodu, wykazanych w tej ewidencji, w jednej pozycji na koniec każdego
miesiąca.
§ 20.
118)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6..
Podatnicy, którzy ewidencjonują obrót przy zastosowaniu kas rejestrujących, dokonują
zapisów w księdze na podstawie danych wynikających z raportów dobowych, z zastrzeżeniem
ust. 2, skorygowanych o kwoty mające wpływ na wysokość przychodu.
218)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6..
Podatnicy, o których mowa w ust. 1, mogą dokonywać zapisów w księdze na koniec każdego
miesiąca, w terminie określonym w § 30 ust. 1, na podstawie danych wynikających z
raportów miesięcznych skorygowanych o kwoty mające wpływ na wysokość przychodu.
420)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 lit. c rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6..
Podatnicy, o których mowa w ust. 1 i 2, nie wpisują do księgi kwot wynikających z
faktur dokumentujących dokonanie sprzedaży uprzednio zarejestrowanej przy zastosowaniu
kas rejestrujących, natomiast są obowiązani do połączenia w sposób trwały zwróconych
oryginałów paragonów fiskalnych z kopiami wystawionych faktur.
521)Dodany przez § 1 pkt 3 lit. d rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6..
Korygowania danych wynikających z raportów dobowych lub raportów miesięcznych, o którym
mowa w ust. 1 i 2, dokonuje się na podstawie odrębnych ewidencji. Korekty, które nie
podlegają ujęciu w odrębnych ewidencjach, podatnik opisuje na odwrocie raportu dobowego
lub miesięcznego.
§ 21.
122)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 6 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3..
Jeżeli podatnik prowadzi odrębną ewidencję, o której mowa w art. 109 ust. 1 lub 3
ustawy o VAT, zapisy w księdze dotyczące przychodów ze sprzedaży towarów i usług mogą
być dokonywane na koniec miesiąca łączną kwotą wynikającą z miesięcznego zestawienia
sporządzonego na podstawie danych wynikających z tej ewidencji.
2.
Zestawienie, o którym mowa w ust. 1, powinno zawierać co najmniej następujące dane:
datę i kolejny numer zestawienia, sumę przychodów ze sprzedaży pomniejszoną o należny
podatek od towarów i usług oraz o wartość towarów i usług niestanowiącą przychodów
w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym i powiększoną o przychody nieobjęte obowiązkiem ewidencjonowania dla celów podatku
od towarów i usług.
§ 22.
§ 23.
§ 2424)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 7 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3..
Podatnicy, o których mowa w art. 84 ustawy o VAT, mogą ewidencjonować przychody w
księdze oraz w ewidencji sprzedaży łącznie z podatkiem od towarów i usług, z tym że
na koniec miesiąca przychód pomniejsza się o należny podatek od towarów i usług.
§ 25.
Zapisy w księdze dotyczące pozostałych przychodów muszą być dokonywane na podstawie
dowodów potwierdzających te przychody.
§ 26.
Zapisy w księdze dotyczące wydatków (kosztów) są dokonywane na podstawie dowodów,
o których mowa w § 12-16.
§ 26a25)Dodany przez § 1 pkt 4 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6..
1.
Zapisy w księdze dotyczące zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów (zwiększenia
przychodów) oraz zwiększenia kosztów uzyskania przychodów, na podstawie art. 24d ustawy o podatku dochodowym, są dokonywane na podstawie dowodów, o których mowa w § 12 ust. 3 pkt 1a i 1b, w terminach określonych w przepisach art. 24d ustawy o podatku
dochodowym.
2.
Zapisów w księdze dotyczących zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów (zwiększenia
przychodów) na podstawie art. 24d ustawy o podatku dochodowym można dokonywać na koniec każdego miesiąca, w terminie określonym w § 30 ust. 1,
na podstawie danych wynikających z miesięcznych zestawień dokumentów, o których mowa
w § 12 ust. 3 pkt 1a.
3.
Zestawienie, o którym mowa w ust. 2, powinno zawierać: numer kolejny wpisu, numery
i daty dokumentów, o których mowa w § 12 ust. 3 pkt 1a, i wynikającą z tych dokumentów
łączną wartość zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów (zwiększenia przychodów).
4.
Zapisów w księdze dotyczących zwiększenia kosztów uzyskania przychodów na podstawie
art. 24d ustawy o podatku dochodowym można dokonywać na koniec każdego miesiąca, w terminie określonym w § 30 ust. 1,
na podstawie danych wynikających z miesięcznych zestawień dokumentów, o których mowa
w § 12 ust. 3 pkt 1b.
5.
Zestawienie, o którym mowa w ust. 4, powinno zawierać: numer kolejny wpisu, numery
i daty dokumentów, o których mowa w § 12 ust. 3 pkt 1b, i wynikającą z tych dokumentów
łączną wartość zwiększenia kosztów uzyskania przychodów.
§ 27.
1.
Podatnicy są obowiązani do sporządzenia i wpisania do księgi spisu z natury towarów
handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji
w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów, zwanego dalej „spisem z natury”, na dzień
1 stycznia, na koniec każdego roku podatkowego, na dzień rozpoczęcia działalności
w ciągu roku podatkowego, a także w razie zmiany wspólnika, zmiany proporcji udziałów
wspólników lub likwidacji działalności.
2.
Spis z natury podlega wpisaniu do księgi także wówczas, gdy osoby prowadzące działalność
gospodarczą sporządzają go za okresy miesięczne oraz gdy na podstawie odrębnych przepisów
jego sporządzenie zarządził naczelnik urzędu skarbowego.
§ 28.
1.
Spis z natury powinien być sporządzony w sposób staranny i trwały oraz zakończony
i zaopatrzony w podpisy osób uczestniczących w spisie.
2.
Spis z natury powinien zawierać co najmniej następujące dane: imię i nazwisko właściciela
zakładu (nazwę firmy), datę sporządzenia spisu, numer kolejny pozycji arkusza spisu
z natury, szczegółowe określenie towaru i innych składników wymienionych w § 27, jednostkę
miary, ilość stwierdzoną w czasie spisu, cenę w złotych i groszach za jednostkę miary,
wartość wynikającą z przemnożenia ilości towaru przez jego cenę jednostkową, łączną
wartość spisu z natury, wartość pomniejszenia, o którym mowa w § 29, ze wskazaniem
pozycji spisu z natury i pozycji w księdze, z którymi związane jest pomniejszenie,
oraz klauzulę „Spis zakończono na pozycji...”, podpisy osób sporządzających spis oraz
podpis właściciela zakładu (wspólników), z tym że przy prowadzeniu:27)Zdanie wstępne w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 6 rozporządzenia, o którym mowa
w odnośniku 6.
1)
księgarń i antykwariatów księgarskich - spisem z natury można obejmować jedną pozycją
wydawnictwa o tej samej cenie, bez względu na nazwę i nazwisko autora, z podziałem
na książki, broszury, albumy i inne;
2)
działalności kantorowej - spisem z natury należy objąć niesprzedane wartości dewizowe;
3)
działalności polegającej na udzielaniu pożyczek pod zastaw - spisem z natury należy
objąć rzeczy zastawione pod udzielone pożyczki;
4)
działów specjalnych produkcji rolnej - spisem z natury należy objąć niezużyte w toku
produkcji materiały i surowce oraz ilość zwierząt według gatunków z podziałem na grupy.
3.
Spis z natury powinien obejmować również towary stanowiące własność podatnika, znajdujące
się w dniu sporządzenia spisu poza zakładem podatnika, a także towary obce znajdujące
się w zakładzie podatnika. Towary obce nie podlegają wycenie; wystarczające jest ilościowe
ich ujęcie w spisie towarów z podaniem, czyją stanowią własność.
4.
O zamiarze sporządzenia spisu z natury w innym terminie niż na dzień 1 stycznia, 31
grudnia oraz na dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej podatnicy są obowiązani
zawiadomić w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie co
najmniej siedmiu dni przed datą sporządzenia tego spisu.
§ 29.
1.
Podatnik jest obowiązany wycenić materiały i towary handlowe objęte spisem z natury
według cen zakupu lub nabycia albo według cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu,
jeżeli są one niższe od cen zakupu lub nabycia; spis z natury półwyrobów (półfabrykatów),
wyrobów gotowych i braków własnej produkcji wycenia się według kosztów wytworzenia,
a odpadów użytkowych, które w toku działalności utraciły swoją pierwotną wartość użytkową,
wycenia się według wartości wynikającej z oszacowania uwzględniającego ich przydatność
do dalszego użytkowania.
2.
Spis z natury niesprzedanych wartości dewizowych wycenia się według cen zakupu z dnia
sporządzenia spisu, a w dniu kończącym rok podatkowy - według cen zakupu, jednak w
wysokości nie wyższej niż kurs średni ogłaszany przez Narodowy Bank Polski w dniu
kończącym rok podatkowy, a wartość rzeczy zastawionych - według ich wartości rynkowej.
3.
Przy działalności usługowej i budowlanej produkcję niezakończoną wycenia się według
kosztów wytworzenia, z tym że nie może to być wartość niższa od kosztów materiałów
bezpośrednich zużytych do produkcji niezakończonej.
4.
Produkcję zwierzęcą objętą spisem z natury wycenia się według cen rynkowych z dnia
sporządzenia spisu, z uwzględnieniem gatunku, grupy i wagi zwierząt.
4a28)Dodany przez § 1 pkt 7 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6..
Wartość spisu z natury, wycenionego zgodnie z ust. 1-4 i 7, pomniejsza się o kwotę, o którą podatnik zmniejszył koszty uzyskania
przychodów (zwiększył przychody) na podstawie art. 24d ustawy o podatku dochodowym, jeżeli zmniejszenie kosztów uzyskania przychodów (zwiększenie przychodów) związane
było z zaliczeniem do kosztów uzyskania przychodów wydatków dotyczących towarów handlowych,
materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów
gotowych, braków i odpadów, objętych tym spisem. Pomniejszenia dokonuje się o tę część
kwoty zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów (zwiększenia przychodów), która przypada
na towary handlowe, materiały (surowce) podstawowe i pomocnicze, półwyroby, produkcję
w toku, wyroby gotowe, braki i odpady, objęte tym spisem.
4b28)Dodany przez § 1 pkt 7 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6..
Jeżeli do wyceny towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych,
półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów, objętych spisem
z natury, zastosowano zamiast ceny zakupu lub nabycia albo kosztu wytworzenia inne
zasady wyceny, przewidziane w ust. 1-4 i 7, kwota pomniejszenia nie może być wyższa
niż wartość tej wyceny.
4c28)Dodany przez § 1 pkt 7 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6..
Przepisów ust. 4a i 4b nie stosuje się, jeżeli przed sporządzeniem spisu z natury
podatnik zwiększył koszty uzyskania przychodów zgodnie z art. 24d ustawy o podatku dochodowym.
5.
Spis z natury musi być wpisany do księgi według poszczególnych rodzajów jego składników
lub w jednej pozycji (sumie), jeżeli na podstawie spisu zostało sporządzone odrębne,
szczegółowe zestawienie poszczególnych jego składników. Zestawienie przechowuje się
łącznie z księgą.
6.
Podatnik jest obowiązany dokonać wyceny najpóźniej w terminie 14 dni od dnia zakończenia
spisu z natury.
7.
W razie przyjęcia wyceny towarów w kwocie niższej od ceny zakupu lub nabycia albo
od kosztów wytworzenia, w szczególności z powodu uszkodzenia, wyjścia z mody, należy
przy poszczególnych pozycjach uwidocznić również jednostkową cenę zakupu (nabycia)
lub koszt wytworzenia.
§ 30.
1.
W razie prowadzenia księgi przez biuro rachunkowe, zapisy są dokonywane w porządku
chronologicznym na podstawie dowodów, o których mowa w § 12-16, oraz sum miesięcznych
przychodów wynikających z ewidencji, o której mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, lub danych
wynikających z zestawienia, o którym mowa w § 20 ust. 2, przekazywanych przez podatnika
zgodnie z postanowieniami umowy, w czasie zapewniającym prawidłowe i terminowe rozliczenia
z budżetem, lecz nie później niż do dnia 20 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do podatników prowadzących przedsiębiorstwa
wielozakładowe.
3.
Podatnicy mogą dokonywać wpisów do księgi na zasadach określonych w ust. 1 pod warunkiem
prowadzenia równocześnie ewidencji, o której mowa w § 8 ust. 1 pkt 2. Warunek ten
nie dotyczy podatników dokonujących sprzedaży dokumentowanej wyłącznie fakturami.
§ 31.
1.
W razie prowadzenia księgi przy zastosowaniu technik informatycznych, warunkiem uznania
ksiąg za prawidłowe jest:
1)
określenie na piśmie szczegółowej instrukcji obsługi programu komputerowego, wykorzystywanego
do prowadzenia ksiąg;
2)
stosowanie programu komputerowego zapewniającego bezzwłoczny wgląd w treść dokonywanych
zapisów oraz wydrukowanie wszystkich danych w porządku chronologicznym, zgodnie z
wzorem księgi;
3)
przechowywanie zapisanych danych na magnetycznych nośnikach informacji, do czasu wydruku
zawartych na nich danych, w sposób chroniący przed zatarciem lub zniekształceniem
tych danych albo naruszeniem ustalonych zasad ich przetwarzania.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, na koniec każdego miesiąca w czasie zapewniającym
prawidłowe i terminowe rozliczenia z budżetem, lecz nie później niż do dnia 20 każdego
miesiąca za miesiąc poprzedni, podatnik jest obowiązany sporządzić wydruk zapisów
dokonanych za dany miesiąc. Wydruk powinien być zgodny z wzorem księgi określonym
w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
3.
Podatnik posługujący się programem komputerowym, który nie zapewnia wydrukowania księgi,
według wzoru określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia, jest obowiązany założyć
księgę, o której mowa w § 2 ust. 1. Po zakończeniu miesiąca należy sporządzić wydruk
komputerowy zawierający podsumowanie zapisów za dany miesiąc i wpisać do odpowiednich
kolumn księgi sumy miesięczne wynikające z tego wydruku.
Rozdział 3
Sposób prowadzenia księgi przez rolników, o których mowa w § 2 ust. 2
§ 32.
1.
Rolnicy, o których mowa w § 2 ust. 2, zwani dalej „rolnikami”, są obowiązani zbroszurować
księgę i kolejno ponumerować jej karty.
2.
Księga oraz dowody, o których mowa w § 12-16, na których podstawie są dokonywane w
niej zapisy, musi znajdować się na stałe w miejscu zamieszkania rolnika, a jeżeli
prowadzenie księgi zostało zlecone biuru rachunkowemu - w miejscu wskazanym stosownie
do § 8 ust. 1 pkt 1.
§ 33.
1.
Rolnicy są obowiązani założyć księgę na dzień 1 stycznia roku podatkowego lub na dzień
rozpoczęcia działalności w ciągu roku podatkowego.
2.
Rolnicy, którzy rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej albo w poprzednim
roku podatkowym korzystali ze zryczałtowanego opodatkowania podatkiem dochodowym lub
prowadzili księgi rachunkowe, są obowiązani zawiadomić w formie pisemnej naczelnika
urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika o prowadzeniu księgi
w terminie 20 dni od dnia jej założenia.
§ 34.
Rolnicy są obowiązani prowadzić księgę rzetelnie i w sposób niewadliwy. W księdze
należy ewidencjonować wyłącznie przychody i koszty z działalności gospodarczej. W
tym przypadku mają zastosowanie przepisy § 7, § 11-17, § 19-21, § 24-26 oraz § 30
i 31.30)Zdanie trzecie w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa
w odnośniku 14.
Rozdział 4
Przepisy końcowe
§ 35.
Traci moc rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2000 r. w sprawie prowadzenia podatkowej
księgi przychodów i rozchodów .
§ 36.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 września 2003 r.
1)
Minister Finansów kieruje działem administracji rządowej - finanse publiczne, na podstawie
§ 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2011 r.
w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów (Dz. U. Nr 248, poz. 1481).
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r.
poz. 362, 596, 769, 1278, 1342, 1448, 1529 i 1540, z 2013 r. poz. 21, 888, 1027, 1036,
1287, 1304, 1387 i 1717 oraz z 2014 r. poz. 223, 312, 567, 598, 773 i 915.
3)
Przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2004 r. zmieniającego
rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.
U. Nr 282, poz. 2807), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2005 r.
4)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2000 r. Nr 104, poz. 1104 i
Nr 122, poz. 1324, z 2001 r. Nr 74, poz. 784, Nr 88, poz. 961, Nr 125, poz. 1363 i
1369 i Nr 134, poz. 1509, z 2002 r. Nr 141, poz. 1183, Nr 169, poz. 1384, Nr 172,
poz. 1412 i Nr 200, poz. 1679, z 2003 r. Nr 45, poz. 391, Nr 96, poz. 874, Nr 135,
poz. 1268, Nr 137, poz. 1302 i Nr 202, poz. 1958, z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 i Nr
263, poz. 2619, z 2005 r. Nr 143, poz. 1199, Nr 164, poz. 1366 i Nr 169, poz. 1420,
z 2006 r. Nr 183, poz. 1353 i Nr 217, poz. 1588, z 2008 r. Nr 141, poz. 888, Nr 143,
poz. 894 i Nr 209, poz. 1316, z 2009 r. Nr 157, poz. 1241 i Nr 201, poz. 1541, z 2010 r.
Nr 3, poz. 13, Nr 28, poz. 146, Nr 75, poz. 473, Nr 219, poz. 1442 i Nr 226, poz.
1478, z 2011 r. Nr 106, poz. 622 i Nr 131, poz. 764, z 2012 r. poz. 1529 i 1540 oraz
z 2014 r. poz. 223.
5)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia
2003 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów
i rozchodów (Dz. U. Nr 224, poz. 2226), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.
6)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 kwietnia
2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów
i rozchodów (Dz. U. poz. 551), które weszło w życie z dniem 11 maja 2013 r.
7)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.
8)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.
9)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r.
poz. 1342, 1448, 1529 i 1530, z 2013 r. poz. 35, 1027 i 1608 oraz z 2014 r. poz. 312.
10)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a tiret pierwsze rozporządzenia, o którym
mowa w odnośniku 6.
11)
Dodany przez § 1 pkt 2 lit. a tiret drugie rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
6.
12)
Dodany przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6.
13)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia
21 grudnia 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi
przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 252, poz. 1691), które weszło w życie z dniem 1
stycznia 2011 r.
14)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 lutego
2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów
i rozchodów (Dz. U. Nr 36, poz. 229), które weszło w życie z dniem 15 marca 2007 r.
15)
Dodany przez § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 lipca 2007 r. zmieniającego
rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.
U. Nr 140, poz. 988), które weszło w życie z dniem 11 sierpnia 2007 r.
16)
Dodany przez § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 13.
17)
Przez § 1 pkt 5 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.
18)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
6.
19)
Przez § 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6.
20)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 lit. c rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
6.
21)
Dodany przez § 1 pkt 3 lit. d rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6.
22)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 6 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.
23)
Przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 14.
24)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 7 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.
25)
Dodany przez § 1 pkt 4 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6.
26)
Przez § 1 pkt 5 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6.
27)
Zdanie wstępne w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 6 rozporządzenia, o którym mowa
w odnośniku 6.
28)
Dodany przez § 1 pkt 7 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6.
29)
Przez § 1 pkt 7 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6.
30)
Zdanie trzecie w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa
w odnośniku 14.
Załącznik nr 2 - Podatkowa księga przychodów i rozchodów (wzór)
OBJAŚNIENIA DO PODATKOWEJ KSIĘGI PRZYCHODÓW I ROZCHODÓW
1.
Przy dokonywaniu zapisów w księdze, wynikających z prowadzonych przez podatnika:
a)
ewidencji sprzedaży,
b)
ewidencji kupna i sprzedaży wartości dewizowych,
c)
ewidencji pożyczek i zastawionych rzeczy,
d)
ewidencji dla potrzeb podatku od towarów i usług
- nie wypełnia się kolumn 3-5 księgi.
2.
Kolumna 1 jest przeznaczona do wpisania kolejnego numeru zapisów do księgi. Tym samym
numerem należy oznaczyć dowód stanowiący podstawę dokonania zapisu.
3.
W kolumnie 2 należy wpisywać dzień miesiąca wynikający z dokumentu stanowiącego podstawę
dokonywania wpisu (datę poniesienia wydatku, otrzymania towaru lub uzyskania przychodu
albo datę zestawienia sprzedaży).
4.
W kolumnie 3 należy wpisywać numer faktury lub innego dowodu. Jeżeli zapisów dokonuje
się na podstawie dziennego zestawienia sprzedaży, należy wpisywać numer zestawienia
faktur.
5.
Kolumny 4 i 5 są przeznaczone do wpisywania imion i nazwisk (nazw firm) oraz adresów
kontrahentów (dostawców lub odbiorców), z którymi zawarte zostały transakcje dotyczące
zakupu surowców, materiałów, towarów itp. lub sprzedaży wyrobów gotowych (towarów),
gdy transakcje te udokumentowane są fakturami i paragonami. Kolumn tych nie wypełnia
się w wypadku zapisów dotyczących przychodu ze sprzedaży na podstawie dziennych zestawień
sprzedaży oraz dowodów wewnętrznych.
6.
W kolumnie 6 należy wpisać rodzaje przychodów lub wydatków. Określenie to powinno
zwięźle oddawać istotę dokonanego zdarzenia gospodarczego, np. zakup blachy, zapłata
za niklowanie obręczy, wypłata wynagrodzeń za okres.................
7.
Kolumna 7 jest przeznaczona do wpisywania przychodów ze sprzedaży wyrobów (towarów
handlowych) i sprzedaży usług.
Podatnicy prowadzący działalność kantorową w kolumnie tej wpisują miesięczną kwotę
przychodu (sprzedaży wartości dewizowych) wynikającą z ewidencji kupna i sprzedaży
wartości dewizowych.
W przypadku prowadzenia działalności polegającej na udzielaniu pożyczek pod zastaw
(w lombardach) do kolumny 7 wpisuje się na koniec miesiąca kwotę prowizji stanowiącą
wartość spłaconych w danym miesiącu odsetek lub różnicę między kwotą uzyskaną ze sprzedaży
zastawionych rzeczy a kwotą udzielonych pożyczek.
8.
Kolumna 8 jest przeznaczona do wpisywania pozostałych przychodów, np. przychodów z
odpłatnego zbycia składników majątku, otrzymanych kar umownych, wynagrodzenia płatnika.
9.
Kolumna 9 jest przeznaczona do wpisywania łącznej kwoty przychodów zewidencjonowanych
w kolumnach 7 i 8.
10.
Kolumna 10 jest przeznaczona do wpisywania zakupu materiałów oraz towarów handlowych
według cen zakupu.
Podatnicy prowadzący działalność kantorową w kolumnie tej wpisują miesięczną kwotę
zakupionych wartości dewizowych, wynikającą z ewidencji kupna i sprzedaży wartości
dewizowych.
11.
Kolumna 11 jest przeznaczona do wpisywania kosztów ubocznych związanych z zakupem,
np. kosztów dotyczących transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze.
12.
Kolumna 12 jest przeznaczona do wpisywania wynagrodzeń brutto wypłacanych pracownikom
(w gotówce i w naturze). Wynagrodzenia w naturze, jeżeli przedmiotem świadczeń w naturze
są rzeczy lub usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej pracodawcy, wpisuje
się według przeciętnych cen stosowanych wobec innych odbiorców, a w pozostałych przypadkach
- na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu
rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich
stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia. Wpisu dokonuje się:
a)
na podstawie listy płac lub innych dowodów, na których pracownik potwierdza własnym
podpisem kwoty otrzymanych wynagrodzeń w gotówce i w naturze - w przypadku wypłaty
wynagrodzenia w kasie,
b)
na podstawie innych dowodów, np. dowodu potwierdzającego przekazanie wynagrodzenia
na rachunek pracownika -jeżeli wynagrodzenie nie jest wypłacane w kasie.
W kolumnie tej ewidencjonuje się również wynagrodzenia wypłacane osobom z tytułu umów
zlecenia i umów o dzieło.
13.
Kolumna 13 jest przeznaczona do wpisywania pozostałych kosztów (poza wymienionymi
w kolumnach 10-12), z wyjątkiem kosztów, których zgodnie z art. 23 ustawy o podatku
dochodowym nie uznaje się za koszty uzyskania przychodów. W kolumnie tej wpisuje się
w szczególności takie wydatki, jak: czynsz za lokal, opłatę za energię elektryczną,
gaz, wodę, co., opłatę za telefon, zakup paliw, wydatki dotyczące remontów, amortyzację
środków trwałych, składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe pracowników w części
finansowanej przez pracodawcę, składki na ubezpieczenie wypadkowe pracowników, wartość
zakupionego wyposażenia. Wydatki z tytułu używania niewprowadzonego do ewidencji środków
trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych samochodu osobowego, w tym także
stanowiącego własność osoby prowadzącej działalność gospodarczą, dla potrzeb działalności
gospodarczej podatnika należy wpisywać w tej kolumnie po zakończeniu miesiąca na podstawie
miesięcznego zestawienia poniesionych wydatków. Suma wydatków zaliczonych do kosztów
uzyskania przychodów, w poszczególnych miesiącach, ustalona od początku roku podatkowego,
nie może przekraczać kwoty wynikającej z ewidencji przebiegu pojazdu za ten sam okres,
to jest kwoty wynikającej z przemnożenia liczby kilometrów faktycznego przebiegu pojazdu
oraz stawki za jeden kilometr przebiegu, określonej w odrębnych przepisach przez właściwego
ministra.
Zapisów dotyczących kosztów podróży służbowej, w tym również diet właściciela oraz
osób z nim współpracujących, dokonuje się na podstawie rozliczenia tych kosztów sporządzonego
na dowodzie wewnętrznym, zwanym rozliczeniem podróży służbowej. Do rozliczenia należy
dołączyć dowody (faktury) potwierdzające poszczególne wydatki. Jeżeli uzyskanie dowodu
(faktury) nie było możliwe, pracownik musi złożyć pisemne oświadczenie o dokonanym
wydatku i przyczynach braku jego udokumentowania. Nie wymagają udokumentowania fakturami
diety oraz wydatki objęte ryczałtem, a także koszty przejazdu własnym samochodem pracownika.
14.
Kolumna 14 jest przeznaczona do wpisywania łącznej kwoty wydatków wykazanych w kolumnach
12 i 13.
15.
Podatnicy, o których mowa w art. 113 ust. 5 ustawy o VAT, dokonują, po zakończeniu
miesiąca, w którym nastąpiło przekroczenie wartości sprzedaży, o której mowa w art.
113 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, korekty zapisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów
o tę część naliczonego podatku od towarów i usług, którą odliczają od podatku należnego.
16.
Kolumna 15 jest wolna. W kolumnie tej można wpisywać inne zaszłości gospodarcze poza
wymienionymi w kolumnach 1-13. W kolumnie tej można również wpisywać wydatki odnoszące
się do przychodów miesiąca lub roku następnego (lat następnych).
17.
Kolumna 16 jest przeznaczona do wpisywania uwag co do treści zapisów w kolumnach 2-15.
Kolumna ta może być także wykorzystywana np. do wpisywania pobranych zaliczek, obrotu
opakowaniami zwrotnymi. W kolumnie tej mogą być także ewidencjonowane przychody faktycznie
przez podatnika otrzymane. W przypadku wyboru w następnym roku podatkowym opodatkowania
w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych limit otrzymanych przychodów w poprzednim
roku podatkowym w kwocie stanowiącej równowartość 25 000 euro jest - zgodnie z art.
21 ust. 1b ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym - warunkiem korzystania z kwartalnego
sposobu wpłacania ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
18.
Po zakończeniu miesiąca wpisy dokonane w danym miesiącu należy podkreślić, a dane
z kolumn 7-14 zsumować. Wynikłe z podsumowania kwoty należy podkreślić. Podatnik może
pod podsumowaniem danego miesiąca wpisać w poszczególnych kolumnach sumy od początku
roku do miesiąca poprzedzającego dany miesiąc i w kolejnej pozycji wpisać w poszczególnych
kolumnach sumę od początku roku.
19.
Jeżeli podatnik nie dokonuje podsumowania zapisów kolejnych miesięcy narastająco od
początku roku, po zakończeniu roku podatkowego musi na oddzielnej stronie w księdze
sporządzić zestawienie roczne. W tym celu należy wpisać do właściwych kolumn sumy
z poszczególnych miesięcy i dodać je.
20.
W celu ustalenia wartości poszczególnych składników spisu z natury materiałów i towarów
handlowych według cen nabycia należy ustalić procentowy wskaźnik kosztów ubocznych
zakupu (kolumna 11) w stosunku do ogólnej wartości zakupu towarów handlowych i materiałów
zewidencjonowanych (w kolumnie 10) (suma kosztów ubocznych zakupu przemnożona przez
100 i podzielona przez wartość zakupu). O tak ustalony wskaźnik należy podwyższyć
jednostkowy koszt zakupu, a następnie ustalić wartość poszczególnych składników spisu
z natury.
Podatnik może również dokonać wyceny wartości materiałów i towarów handlowych według
cen zakupu, tj. bez podwyższenia tej ceny o wskaźnik kosztów ubocznych zakupu.
21.
W celu ustalenia dochodu osiągniętego w roku podatkowym należy na oddzielnej stronie
księgi:
1)
ustalić wartość osiągniętego przychodu w roku podatkowym (kolumna 9);
2)
ustalić wysokość poniesionych w roku podatkowym kosztów uzyskania przychodów w sposób
następujący:
a)
do wartości spisu z natury na początek roku podatkowego doliczyć wartość zakupu towarów
handlowych (materiałów) z kolumn 10 i 11, a następnie pomniejszyć o wartość spisu
z natury sporządzonego na koniec roku podatkowego,
b)
kwotę wynikającą z tego obliczenia powiększyć o kwotę wydatków z kolumny 14 oraz pomniejszyć
o wartość wynagrodzeń w naturze w tej części, w której wydatki (koszty) związane z
wynagrodzeniami w naturze zostały zaksięgowane w innych kolumnach księgi przychodów
i rozchodów (np. w gastronomii koszty zakupu materiałów i towarów handlowych zużytych
do przygotowania posiłków dla pracowników zostały wpisane w kolumnie 10);
3)
wartość osiągniętego przychodu (kolumna 9) pomniejszyć o wysokość poniesionych w roku
podatkowym kosztów uzyskania przychodu, obliczonych zgodnie z objaśnieniami zawartymi
w pkt 2; wynikająca z tego obliczenia różnica stanowi kwotę dochodu osiągniętego w
roku podatkowym.
22.
Określony w ust. 21 sposób obliczenia dochodu dotyczy również podatników sporządzających
spis z natury (np. na koniec miesiąca lub jeśli sporządzenie spisu z natury zarządził
naczelnik urzędu skarbowego).
23.
Przykład obliczenia dochodu:
|
24.
Zasady określone w ust. 1-23 stosuje się odpowiednio w przypadku prowadzenia podatkowej
księgi przychodów i rozchodów w imieniu podatnika przez biuro rachunkowe.
31)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 4 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 14;
ze zmianami wprowadzonymi przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
13, oraz § 1 pkt 8 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6.
Załącznik nr 3 - Podatkowa księga przychodów i rozchodów przeznaczona dla rolników prowadzących działalność gospodarczą (wzór)
OBJAŚNIENIA DO PODATKOWEJ KSIĘGI PRZYCHODÓW I ROZCHODÓW PRZEZNACZONEJ DLA ROLNIKÓW
PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ
1.
Kolumna 1 jest przeznaczona do wpisania kolejnego numeru zapisów do księgi. Tym samym
numerem należy oznaczyć dowód stanowiący podstawę dokonania zapisu.
2.
W kolumnie 2 należy wpisywać dzień miesiąca wynikający z dokumentu stanowiącego podstawę
dokonywania wpisu (datę poniesienia wydatku, otrzymania towaru lub uzyskania przychodu
albo datę zestawienia sprzedaży).
3.
W kolumnie 3 należy wpisywać numer faktury lub innego dowodu. Jeżeli zapisów dokonuje
się na podstawie dziennego zestawienia sprzedaży, należy wpisywać numer zestawienia
faktur.
4.
Kolumna 4 jest przeznaczona do wpisywania przychodów, np. ze sprzedaży wyrobów (towarów
handlowych), sprzedaży usług.
5.
Kolumna 5 jest przeznaczona do wpisywania kosztów, z wyjątkiem kosztów, których zgodnie
z art. 23 ustawy o podatku dochodowym nie uznaje się za koszty uzyskania przychodów.
W kolumnie tej wpisuje się np. zakup materiałów lub towarów handlowych według cen
zakupu, koszty uboczne związane z zakupem, np. koszty dotyczące transportu, załadunku
i wyładunku, ubezpieczenia w drodze. Ponadto w kolumnie tej wpisuje się w szczególności
takie wydatki, jak: czynsz za lokal, opłatę za energię elektryczną, gaz, wodę, centralne
ogrzewanie, opłatę za telefon, zakup paliw, wydatki dotyczące remontów.
7.
Kolumna 6 jest przeznaczona do wpisywania uwag co do treści zapisów w kolumnach 2-5.
Kolumna ta może być także wykorzystywana np. do wpisywania pobranych zaliczek, obrotu
opakowaniami zwrotnymi.
8.
Po zakończeniu miesiąca wpisy dokonane w danym miesiącu należy podkreślić, a dane
z kolumn 4 i 5 zsumować. Wynikłe z podsumowania kwoty należy podkreślić. Rolnik może
pod podsumowaniem danego miesiąca wpisać w poszczególnych kolumnach sumy od początku
roku do miesiąca poprzedzającego dany miesiąc i w kolejnej pozycji wpisać w poszczególnych
kolumnach sumę od początku roku.
9.
Jeżeli rolnik nie dokonuje podsumowania zapisów kolejnych miesięcy narastająco od
początku roku, po zakończeniu roku podatkowego musi na oddzielnej stronie w księdze
sporządzić zestawienie roczne. W tym celu należy wpisać do właściwych kolumn sumy
z poszczególnych miesięcy i dodać je.
10.
W celu ustalenia dochodu osiągniętego w roku podatkowym należy na oddzielnej stronie
księgi:
1)
ustalić wartość osiągniętego przychodu w roku podatkowym (kolumna 4);
2)
ustalić wysokość poniesionych w roku podatkowym kosztów uzyskania przychodów (kolumna
5);
3)
wartość osiągniętego przychodu (kolumna 4) pomniejszyć o wysokość poniesionych w roku
podatkowym kosztów uzyskania przychodu, obliczonych zgodnie z objaśnieniami zawartymi
w pkt 2; wynikająca z tego obliczenia różnica stanowi kwotę dochodu osiągniętego w
roku podatkowym.
11.
Przykład obliczenia dochodu osiągniętego w roku podatkowym:
|
12.
Zasady określone w ust. 1-11 stosuje się odpowiednio w przypadku prowadzenia podatkowej
księgi przychodów i rozchodów w imieniu rolnika przez biuro rachunkowe.
32)
Przez § 1 pkt 9 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.