Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrówz dnia 13 czerwca 2014 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyłączenia
niektórych rodzajów porozumień wertykalnych spod zakazu porozumień ograniczających
konkurencję
Spis treści
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych
innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 marca 2011 r. w sprawie wyłączenia niektórych
rodzajów porozumień wertykalnych spod zakazu porozumień ograniczających konkurencję , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 23 maja 2013 r. zmieniającym rozporządzenie
w sprawie wyłączenia niektórych rodzajów porozumień wertykalnych spod zakazu porozumień
ograniczających konkurencję .
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie
obejmuje § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 maja 2013 r. zmieniającego rozporządzenie
w sprawie wyłączenia niektórych rodzajów porozumień wertykalnych spod zakazu porozumień
ograniczających konkurencję , który stanowi:
„
§ 2.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 2013 r.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 marca 2011 r. w sprawie wyłączenia niektórych rodzajów porozumień wertykalnych spod zakazu porozumień ograniczających konkurencję
Na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
warunki, jakie muszą być spełnione, aby porozumienie wertykalne zostało uznane za
wyłączone spod zakazu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, zwanej dalej „ustawą”;
2)
klauzule, których występowanie w porozumieniu wertykalnym stanowi naruszenie art.
6 ust. 1 ustawy;
3)
klauzule, których występowania w porozumieniu wertykalnym nie uznaje się za naruszenie
art. 6 ust. 1 ustawy;
4)
okres obowiązywania wyłączenia.
§ 2.
Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do porozumień wertykalnych objętych zakresem
innego rozporządzenia wydanego na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy.
§ 3.
Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:
1)
wyłączenie - wyłączenie porozumień wertykalnych spod zakazu, o którym mowa w art.
6 ust. 1 ustawy;
2)
porozumienia wertykalne - porozumienia zawierane między dwoma lub więcej przedsiębiorcami,
z których każdy działa - w ramach takiego porozumienia - na różnym szczeblu obrotu,
których przedmiotem są warunki zakupu, sprzedaży lub odsprzedaży towarów;
3)
zobowiązania wyłącznego zakupu - klauzule zawarte w porozumieniach wertykalnych, na
podstawie których nabywca bezpośrednio lub pośrednio zobowiązuje się kupować towary
objęte porozumieniem wertykalnym wyłącznie od jednego dostawcy;
4)
zobowiązania wyłącznej dostawy - klauzule zawarte w porozumieniach wertykalnych, na
podstawie których dostawca bezpośrednio lub pośrednio zobowiązuje się sprzedawać towary
objęte porozumieniem wertykalnym wyłącznie jednemu nabywcy, a nabywca zobowiązuje
się do korzystania lub odsprzedaży tych towarów w sposób określony przez dostawcę;
5)
system dystrybucji selektywnej - system dystrybucji, w którym dostawca bezpośrednio
lub pośrednio zobowiązuje się sprzedawać towary objęte porozumieniem wertykalnym jedynie
dystrybutorom wybranym według określonych w tym porozumieniu kryteriów, a dystrybutorzy
zobowiązują się nie odsprzedawać tych towarów dystrybutorom nienależącym do tego systemu
na terytorium, na którym dostawca prowadzi działalność lub podjął działania świadczące
o tym, że zamierza prowadzić działalność w tym systemie;
6)
system dystrybucji franchisingowej - system dystrybucji, w którym dystrybutor bezpośrednio
lub pośrednio zobowiązuje się odsprzedawać zakupione od dostawcy towary objęte porozumieniem
wertykalnym, wykorzystując udostępnione przez niego - w zamian za wynagrodzenie -
prawa własności intelektualnej i przemysłowej lub know-how;
7)
dostawca - przedsiębiorcę, który sprzedaje nabywcy towary objęte porozumieniem wertykalnym;
8)
nabywca - przedsiębiorcę, który kupuje towary objęte porozumieniem wertykalnym;
9)
dystrybutor - przedsiębiorcę kupującego towary objęte porozumieniem wertykalnym z
zamiarem ich odsprzedaży na szczeblu hurtowym (dystrybutor hurtowy) lub detalicznym
(dystrybutor detaliczny), a także przedsiębiorcę zawierającego z dostawcą porozumienie
wertykalne, na podstawie którego dokonuje sprzedaży towarów objętych porozumieniem
wertykalnym w imieniu dostawcy;
10)
prawa własności intelektualnej i przemysłowej - prawa przysługujące na podstawie przepisów
dotyczących ochrony własności intelektualnej i przemysłowej;
11)
know-how - nieopatentowane, nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne
lub technologiczne lub zasady organizacji i zarządzania, co do których podjęto działania
zmierzające do zapobieżenia ich ujawnieniu, jeżeli stanowią one całość lub część określonych
informacji praktycznych wynikających z doświadczeń dostawcy, przeprowadzonych badań
lub testów istotnych dla nabywcy z punktu widzenia używania, sprzedaży lub odsprzedaży
towarów objętych porozumieniem wertykalnym;
12)
zakaz konkurowania - wynikające bezpośrednio lub pośrednio z porozumienia wertykalnego:
a)
wyłączenie uprawnień nabywcy do wytwarzania, zakupu, sprzedaży lub odsprzedaży towarów,
które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane
przez ich nabywców za substytuty towarów objętych porozumieniem wertykalnym,
b)
zobowiązanie nabywcy do dokonywania u określonego dostawcy lub przedsiębiorców przez
niego wskazanych ponad 80% swoich wszystkich zakupów towarów objętych porozumieniem
wertykalnym i towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości,
w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za ich substytuty, obliczonych na podstawie
wartości lub jeśli jest to przyjęte na określonym rynku właściwym - wielkości zakupów
dokonanych przez nabywcę w poprzednim roku kalendarzowym;
13)
ostateczny użytkownik - konsumenta albo przedsiębiorcę kupującego towary objęte porozumieniem
wertykalnym w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą inną niż działalność
dystrybucyjna;
14)
klient nabywcy - przedsiębiorcę niebędącego stroną porozumienia wertykalnego kupującego
towary objęte porozumieniem wertykalnym od nabywcy będącego stroną tego porozumienia
w celu ich odsprzedaży;
15)
aktywna sprzedaż - aktywne działania sprzedawcy podejmowane w celu zwiększenia sprzedaży
lub pozyskania nowych klientów, polegające w szczególności na prowadzeniu działań
reklamowych lub promocyjnych, tworzeniu oddziałów lub organizowaniu centrów dystrybucji
na określonym terytorium;
162)Dodany przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 maja 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyłączenia niektórych rodzajów porozumień wertykalnych spod zakazu porozumień ograniczających konkurencję (Dz. U. poz. 622), które weszło w życie z dniem 1 czerwca 2013 r.)
usługi serwisowe - usługi polegające na naprawie lub przeglądzie pojazdów samochodowych;
172)Dodany przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 maja 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyłączenia niektórych rodzajów porozumień wertykalnych spod zakazu porozumień ograniczających konkurencję (Dz. U. poz. 622), które weszło w życie z dniem 1 czerwca 2013 r.)
pojazdy samochodowe - pojazdy samochodowe w rozumieniu ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym , z wyłączeniem motocykli;
182)Dodany przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 maja 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyłączenia niektórych rodzajów porozumień wertykalnych spod zakazu porozumień ograniczających konkurencję (Dz. U. poz. 622), które weszło w życie z dniem 1 czerwca 2013 r.)
warsztat - przedsiębiorcę świadczącego usługi serwisowe;
192)Dodany przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 maja 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyłączenia niektórych rodzajów porozumień wertykalnych spod zakazu porozumień ograniczających konkurencję (Dz. U. poz. 622), które weszło w życie z dniem 1 czerwca 2013 r.)
autoryzowany warsztat - warsztat działający w ramach systemu dystrybucji stworzonego
przez dostawcę;
202)Dodany przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 maja 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyłączenia niektórych rodzajów porozumień wertykalnych spod zakazu porozumień ograniczających konkurencję (Dz. U. poz. 622), które weszło w życie z dniem 1 czerwca 2013 r.)
niezależny warsztat - warsztat, który nie działa w ramach systemu dystrybucji stworzonego
przez dostawcę, dla którego świadczy usługi serwisowe; autoryzowany warsztat działający
w ramach systemu dystrybucji danego dostawcy uważa się za niezależny warsztat w takim
zakresie, w jakim świadczy on usługi serwisowe dotyczące pojazdów samochodowych nieobjętych
systemem dystrybucji tego dostawcy.
§ 4.
Wyłączeniu podlegają porozumienia wertykalne, w szczególności zawierające zobowiązania
wyłącznego zakupu lub zobowiązania wyłącznej dostawy, lub tworzące systemy dystrybucji
selektywnej lub systemy dystrybucji franchisingowej, jeżeli porozumienia te spełniają
warunki wyłączenia określone w rozporządzeniu.
§ 5.
Wyłączeniu podlegają porozumienia wertykalne zawierane między związkami przedsiębiorców
a ich członkami oraz między związkami przedsiębiorców a ich dostawcami, jeżeli:
1)
wszyscy członkowie związku są sprzedawcami detalicznymi towarów niebędących usługami
oraz
2)
obrót żadnego z członków związku, wraz z obrotem przedsiębiorców należących do jego
grupy kapitałowej, w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył równowartości 50
milionów euro.
§ 6.
Wyłączeniu podlegają porozumienia wertykalne o charakterze niewzajemnym zawierane
między konkurentami, jeżeli:
1)
dostawca jest wytwórcą i dystrybutorem towarów niebędących usługami, a nabywca jest
dystrybutorem i nie jest konkurentem na szczeblu wytwórstwa lub
2)
dostawca świadczy usługi na kilku szczeblach obrotu, a nabywca dostarcza towary lub
świadczy usługi na poziomie detalicznym i nie jest konkurentem na tym szczeblu obrotu,
na którym nabywa usługi objęte porozumieniem wertykalnym.
§ 7.
1.
Wyłączeniu podlegają porozumienia wertykalne zawierające postanowienia, które odnoszą
się do przeniesienia na nabywcę lub korzystania przez niego z praw własności intelektualnej
i przemysłowej lub know-how, jeżeli postanowienia te nie stanowią podstawowego przedmiotu
takich porozumień i są bezpośrednio związane z używaniem, sprzedażą lub odsprzedażą
towarów objętych porozumieniem przez nabywcę lub jego klientów.
2.
Wyłączenie stosuje się, jeżeli w odniesieniu do towarów objętych porozumieniem wertykalnym
postanowienia, o których mowa w ust. 1, nie zawierają jednocześnie ograniczeń konkurencji
mających ten sam cel co klauzule i porozumienia, które nie są wyłączone na podstawie
rozporządzenia.
§ 8.
1.
Porozumienia wertykalne podlegają wyłączeniu, jeżeli:
1)
udział dostawcy i grupy kapitałowej, do której należy dostawca, w rynku właściwym
sprzedaży towarów objętych takim porozumieniem nie przekracza 30%,
2)
udział nabywcy i grupy kapitałowej, do której należy nabywca, w rynku właściwym zakupu
towarów objętych takim porozumieniem nie przekracza 30%
- z zastrzeżeniem § 9.
2.
Jeżeli w ramach porozumienia wertykalnego wielostronnego przedsiębiorca nabywa towary
objęte tym porozumieniem od przedsiębiorcy będącego stroną tego porozumienia oraz
sprzedaje te towary innemu przedsiębiorcy będącemu również stroną tego porozumienia,
wyłączenie stosuje się, jeżeli jego udział w rynku zarówno jako nabywcy oraz jako
dostawcy, nie przekracza 30%.
§ 9.
1.
Jeżeli udział, o którym mowa w § 8:
1)
nie przekracza 30%, ale po zawarciu porozumienia wertykalnego wzrasta powyżej tej
wielkości, nie przekraczając jednak 35%, wyłączenie stosuje się również przez okres
dwóch lat kalendarzowych następujących po upływie roku, w którym próg 30% został przekroczony
po raz pierwszy;
2)
nie przekracza 30%, ale po zawarciu porozumienia wertykalnego wzrasta powyżej 35%,
wyłączenie stosuje się również przez okres roku kalendarzowego następującego po upływie
roku, w którym próg 35% został przekroczony po raz pierwszy.
2.
Okres wyłączenia, o którym mowa w ust. 1, nie może łącznie trwać dłużej niż dwa kolejne
lata kalendarzowe po upływie roku, w którym próg 30% został przekroczony po raz pierwszy.
§ 10.
1.
Udział, o którym mowa w § 8, w przypadku:
1)
dostawcy - oblicza się na podstawie wartości sprzedaży towarów objętych porozumieniem
wertykalnym, a także wartości sprzedaży innych towarów, które ze względu na ich przeznaczenie,
cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za ich substytuty;
2)
nabywcy - oblicza się na podstawie wartości zakupu towarów objętych porozumieniem
wertykalnym, a także wartości zakupu innych towarów, które ze względu na ich przeznaczenie,
cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za ich substytuty.
2.
Jeżeli dane dotyczące wartości sprzedaży lub wartości zakupu nie są dostępne, udział
w rynku oblicza się na podstawie innych wiarygodnych informacji rynkowych, w tym informacji
o wielkości sprzedaży lub zakupu.
3.
Udział w rynku oblicza się na podstawie danych dotyczących poprzedniego roku kalendarzowego.
4.
Przy obliczaniu udziału w rynku nie uwzględnia się sprzedaży dokonywanej między przedsiębiorcami
należącymi do jednej grupy kapitałowej.
5.
Przy obliczaniu udziału w rynku dostawcy uwzględnia się towary sprzedane dystrybutorom
będącym stronami porozumienia wertykalnego zawartego z tym dostawcą w celu ich odsprzedaży.
§ 11.
Wyłączeniu nie podlegają porozumienia wertykalne, które bezpośrednio lub pośrednio,
samodzielnie lub w powiązaniu z innymi okolicznościami zależnymi od stron tych porozumień
mają na celu ograniczenie:
1)
prawa nabywcy do ustalania ceny sprzedaży przez narzucenie przez dostawcę minimalnych
lub o określonej wysokości (sztywnych) cen sprzedaży towarów objętych porozumieniem
wertykalnym;
2)
terytorium lub kręgu klientów, na którym lub którym nabywca może sprzedawać towary
objęte porozumieniem wertykalnym, z wyjątkiem ograniczenia:
a)
dotyczącego lokalu lub terenu, na którym nabywca prowadzi działalność,
b)
aktywnej sprzedaży do określonego terytorium lub określonej grupy klientów zastrzeżonych
dla dostawcy lub przydzielonych przez dostawcę innemu nabywcy, jeżeli ograniczenia
te nie utrudniają klientom nabywcy sprzedaży towarów objętych porozumieniem wertykalnym,
c)
sprzedaży ostatecznym użytkownikom przez dystrybutora hurtowego,
d)
dystrybutorom działającym w systemie dystrybucji selektywnej odsprzedaży towarów objętych
porozumieniem wertykalnym dystrybutorom nienależącym do tego systemu, na terytorium,
na którym dostawca prowadzi działalność lub podjął działania świadczące o tym, że
zamierza prowadzić działalność w tym systemie,
e)
prawa nabywcy do odsprzedaży komponentów objętych porozumieniem wertykalnym innym
przedsiębiorcom, którzy używaliby ich do produkcji towarów, które ze względu na ich
przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców
za substytuty towarów sprzedawanych przez dostawcę;
3)
dystrybutorom detalicznym działającym w systemie dystrybucji selektywnej możliwości
prowadzenia sprzedaży użytkownikom ostatecznym, z wyjątkiem ograniczenia możliwości
prowadzenia przez nich sprzedaży w lokalach niespełniających kryteriów określonych
w porozumieniu wertykalnym będącym podstawą utworzenia systemu dystrybucji selektywnej;
4)
wzajemnych dostaw między dystrybutorami działającymi w systemie dystrybucji selektywnej,
włączając w to dystrybutorów działających na różnych szczeblach obrotu;
5)
prawa dostawcy do sprzedaży komponentów objętych porozumieniem wertykalnym - jako
części zamiennych - ostatecznym użytkownikom, zakładom naprawczym lub innym usługodawcom,
którym nabywca nie powierzył napraw lub serwisowania towarów wyprodukowanych z użyciem
tych komponentów.
§ 11a4)Dodany przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2..
1.
Wyłączeniu nie podlegają porozumienia wertykalne w sektorze pojazdów samochodowych,
które bezpośrednio lub pośrednio, samodzielnie lub w powiązaniu z innymi okolicznościami
zależnymi od stron tych porozumień mają na celu:
1)
ograniczenie sprzedaży części zamiennych do pojazdów samochodowych przez członków
systemu dystrybucji selektywnej niezależnym warsztatom, stosującym te części do świadczenia
usług serwisowych;
2)
uzgodnione - między dostawcą części zamiennych do pojazdów samochodowych, narzędzi
naprawczych, diagnostycznych lub innego sprzętu a producentem pojazdów samochodowych
- ograniczenie uprawnienia dostawcy do sprzedaży tych części zamiennych, narzędzi
naprawczych, diagnostycznych lub innego sprzętu dystrybutorom albo autoryzowanym lub
niezależnym warsztatom lub ostatecznym użytkownikom;
3)
uzgodnione - między producentem pojazdów samochodowych, wykorzystującym komponenty
do montażu pojazdów samochodowych, oraz dostawcą takich komponentów - ograniczenie
uprawnienia dostawcy do efektywnego umieszczania swojego znaku towarowego lub swojego
logo w widocznym miejscu na dostarczanych komponentach lub na częściach zamiennych
do pojazdów samochodowych.
2.
Przez części zamienne do pojazdów samochodowych, o których mowa w ust. 1, rozumie
się towary do zainstalowania w/lub na pojeździe samochodowym, w celu zastąpienia komponentów
tego pojazdu, oraz substancje, które są konieczne do funkcjonowania pojazdu samochodowego,
takie jak środki smarne i płyny eksploatacyjne, z wyłączeniem paliw.
§ 12.
Klauzulami, których występowanie w porozumieniu wertykalnym stanowi naruszenie art.
6 ust. 1 ustawy, są klauzule, które bezpośrednio lub pośrednio zakazują:
1)
konkurowania na czas określony dłuższy niż pięć lat lub na czas nieokreślony, chyba
że nabywca sprzedaje towary objęte porozumieniem wertykalnym w lokalu lub na terenie,
których właścicielem, wieczystym użytkownikiem, dzierżawcą lub najemcą jest dostawca
lub które dostawca wynajmuje lub dzierżawi od osób trzecich niezwiązanych z nabywcą,
a okres trwania takiego zobowiązania nie przekracza okresu zajmowania przez nabywcę
tego lokalu lub terenu; zakaz konkurowania, który jest w sposób milczący odnawiany
po upływie pięciu lat, jest uważany za zawarty na czas nieokreślony;
2)
dystrybutorom działającym w systemie dystrybucji selektywnej sprzedaży towarów tylko
niektórych konkurentów dostawcy;
3)
nabywcom wytwarzania, zakupu, sprzedaży lub odsprzedaży towarów po wygaśnięciu porozumienia
wertykalnego, chyba że obowiązywanie takich klauzul:
a)
dotyczy towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym
jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty towarów objętych porozumieniem
wertykalnym, oraz
b)
jest ograniczone do lokalu lub terenu, na którym nabywca prowadzi działalność w trakcie
obowiązywania porozumienia wertykalnego, oraz
c)
jest niezbędne do ochrony know-how przekazanego przez dostawcę nabywcy
- a czas ich obowiązywania jest ograniczony do roku po wygaśnięciu porozumienia wertykalnego,
z wyjątkiem możliwości nałożenia ograniczenia, które nie ma limitu czasowego na używanie
i ujawnianie know-how.
§ 13.
Wyłączenia nie stosuje się do porozumień wertykalnych, jeżeli klauzul, o których mowa
w § 12 i których występowanie w porozumieniu stanowi naruszenie art. 6 ust. 1 ustawy,
nie można oddzielić od porozumienia wertykalnego jako całości.
§ 14.
Do porozumień wertykalnych podlegających wyłączeniu na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 listopada 2007 r. w sprawie wyłączenia niektórych
rodzajów porozumień wertykalnych spod zakazu porozumień ograniczających konkurencję niespełniających warunków wyłączenia określonych w niniejszym rozporządzeniu stosuje
się przepisy dotychczasowe do czasu dostosowania tych porozumień do przepisów niniejszego
rozporządzenia, jednak nie dłużej niż do dnia 30 listopada 2011 r.
§ 15.
Rozporządzenie obowiązuje do dnia 31 maja 2023 r.
§ 16.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 2011 r.
1)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2007 r. Nr 99, poz. 660 i Nr
171, poz. 1206, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, Nr 223, poz. 1458 i Nr 227, poz. 1505,
z 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 157, poz. 1241, z 2011 r. Nr 34, poz. 173 oraz z 2014 r.
poz. 945.
2)
Dodany przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 maja 2013 r. zmieniającego
rozporządzenie w sprawie wyłączenia niektórych rodzajów porozumień wertykalnych spod
zakazu porozumień ograniczających konkurencję (Dz. U. poz. 622), które weszło w życie
z dniem 1 czerwca 2013 r.
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r.
poz. 1448, z 2013 r. poz. 700, 991, 1446 i 1611 oraz z 2014 r. poz. 312, 486, 529,
768, 822 i 970.
4)
Dodany przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.