Rozporządzenie Rady Ministrówz dnia 11 lutego 2013 r.w sprawie wymagań dotyczących rozruchu i eksploatacji obiektów jądrowych 1)Niniejsze rozporządzenie dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy
Rady 2009/71/Euratom z dnia 25 czerwca 2009 r. ustanawiającej wspólnotowe ramy bezpieczeństwa
jądrowego obiektów jądrowych (Dz. Urz. UE L 172 z 02.07.2009, str. 18 oraz Dz. Urz.
UE L 260 z 03.10.2009, str. 40).
Spis treści
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 38 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe zarządza się, co następuje:
Rozdział 1
Przepisy ogólne
§ 1.
Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:
1)
granica ciśnieniowa obiegu chłodzenia reaktora:
a)
w przypadku reaktora ciśnieniowego - system fizycznie połączonych elementów ciśnieniowych
wyposażenia utrzymujących chłodziwo reaktora o określonych parametrach roboczych,
w szczególności zbiornik ciśnieniowy lub kanały ciśnieniowe reaktora, rurociągi lub
ich elementy, oraz pompy i armaturę, które tworzą obieg chłodzenia reaktora lub są
połączone z obiegiem chłodzenia reaktora do następującej armatury włącznie:
-
-najbardziej zewnętrzny zawór odcinający na rurociągu systemu przechodzącego przez pierwotną obudowę bezpieczeństwa reaktora,
-
-drugi z dwóch zaworów na rurociągu systemu nieprzechodzącego przez pierwotną obudowę bezpieczeństwa reaktora, które podczas normalnej pracy reaktora są zamknięte,
-
-osprzęt zabezpieczający zamontowany na elementach obiegu chłodzenia reaktora,
b)
w przypadku reaktora wrzącego - elementy ciśnieniowe wyposażenia od reaktora do najbardziej
zewnętrznych zaworów odcinających obudowę bezpieczeństwa reaktora, zamontowanych na
rurociągach pary świeżej i wody zasilającej włącznie;
2)
jądrowy blok energetyczny - zespół składający się w szczególności z jądrowego reaktora
energetycznego, obiegu chłodzenia reaktora, obiegu czynnika roboczego, jednego lub
większej liczby turbozespołów, tworzący wraz z systemami pomocniczymi skoordynowany
system konwersji energii cieplnej paliwa jądrowego w energię elektryczną;
3)
limity (granice) bezpieczeństwa - wartości tych parametrów fizycznych i technologicznych,
których przekroczenie jest niedopuszczalne i które bezpośrednio wpływają na stan barier
fizycznych powstrzymujących rozprzestrzenianie się substancji promieniotwórczych (barier
ochronnych);
4)
nastawy systemów bezpieczeństwa - wartości parametrów, przy których systemy bezpieczeństwa
są automatycznie uruchamiane w razie wystąpienia przewidywanych zdarzeń eksploatacyjnych
lub warunków awaryjnych, w celu zapobieżenia przekroczeniu limitów (granic) bezpieczeństwa;
5)
obudowa bezpieczeństwa reaktora:
a)
w przypadku elektrowni jądrowej - pierwotną obudowę bezpieczeństwa reaktora oraz wtórną
obudowę bezpieczeństwa reaktora łącznie,
b)
w przypadku reaktora badawczego - pierwotną obudowę bezpieczeństwa reaktora;
6)
pierwotna obudowa bezpieczeństwa reaktora - szczelną konstrukcję zaprojektowaną na
wytrzymanie granicznych parametrów projektowych określonych dla rozpatrywanych awarii;
7)
Prezes Agencji - Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki;
8)
stan bezpiecznego wyłączenia - stan obiektu jądrowego po wystąpieniu przewidywanego
zdarzenia eksploatacyjnego lub warunków awaryjnych, w którym fundamentalne funkcje
bezpieczeństwa są wypełniane i stabilnie utrzymywane w długim czasie, a w przypadku
elektrowni jądrowej i reaktora badawczego dodatkowo reaktor jest w stanie podkrytycznym;
9)
stany eksploatacyjne - normalną eksploatację i przewidywane zdarzenia eksploatacyjne;
10)
stany obiektu jądrowego - stany eksploatacyjne i warunki awaryjne;
11)
system bezpieczeństwa - system obiektu jądrowego przeznaczony do zapobieżenia wystąpieniu
lub ograniczenia skutków przewidywanych zdarzeń eksploatacyjnych i warunków awaryjnych,
a w przypadku elektrowni jądrowej lub reaktora badawczego także do osiągnięcia stanu
bezpiecznego wyłączenia;
12)
system zabezpieczeń - system monitorujący pracę obiektu jądrowego, który po wykryciu
odchyleń od normalnej eksploatacji automatycznie uruchamia działania w celu zapobieżenia
wystąpieniu przewidywanego zdarzenia eksploatacyjnego i warunków awaryjnych;
13)
ustawa - ustawę z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe;
14)
wtórna obudowa bezpieczeństwa reaktora - zewnętrzną powłokę ograniczającą przestrzeń,
gdzie znajdują się lub mogą znajdować się po awarii promieniotwórcze produkty rozszczepienia,
otaczającą całkowicie przepusty i armaturę odcinającą pierwotnej obudowy bezpieczeństwa
reaktora, oraz przynajmniej częściowo:
a)
pierwotną obudowę bezpieczeństwa reaktora,
b)
część systemów i elementów wyposażenia obiektu jądrowego połączonych z granicą ciśnieniową
obiegu chłodzenia reaktora lub z przestrzenią pierwotnej obudowy bezpieczeństwa reaktora,
które w razie awarii mogą przenosić skażone płyny poza pierwotną obudowę bezpieczeństwa
reaktora.
Rozdział 2
Wymagania wspólne dla rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego
§ 2.
1.
Rozruch i eksploatację obiektu jądrowego prowadzi się zgodnie z limitami i warunkami
eksploatacyjnymi.
2.
Limity i warunki eksploatacyjne podlegają przeglądom w toku rozruchu i eksploatacji
obiektu jądrowego.
3.
Prezes Agencji, dokonując modyfikacji limitów lub warunków eksploatacyjnych, uwzględnia
doświadczenia eksploatacyjne, modyfikacje systemów lub elementów konstrukcji lub wyposażenia
obiektu jądrowego mających istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego
i ochrony radiologicznej, wyniki nowych analiz bezpieczeństwa oraz postęp naukowo-techniczny.
4.
Opis limitów i warunków eksploatacyjnych jest udostępniany pracownikom sterowni obiektu
jądrowego w odrębnym dokumencie (specyfikacji technicznej dla - odpowiednio - rozruchu
lub eksploatacji).
5.
Do wniosku o modyfikację limitów i warunków eksploatacyjnych jest dołączana szczegółowa
propozycja modyfikacji wraz z uzasadnieniem jej dokonania.
6.
Do wniosku o wydanie zgody na modernizację systemu lub elementu konstrukcji lub wyposażenia
obiektu jądrowego jest dołączana szczegółowa dokumentacja proponowanej modernizacji
wraz z uzasadnieniem dokonania modernizacji.
§ 3.
1.
Limity i warunki eksploatacyjne obejmują wszystkie tryby normalnej eksploatacji obiektu
jądrowego, w szczególności pracę na mocy, stany podkrytyczne reaktora i przeładunek
paliwa jądrowego, oraz przejścia pomiędzy tymi trybami.
2.
Limity i warunki eksploatacyjne zawierają co najmniej:
1)
limity (granice) bezpieczeństwa;
2)
graniczne wartości nastaw systemów bezpieczeństwa;
3)
limity i warunki dla normalnej eksploatacji;
4)
wymagania dotyczące kontroli i nadzoru nad systemami oraz elementami konstrukcji i
wyposażenia obiektu jądrowego mającymi istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa
jądrowego i ochrony radiologicznej;
5)
minimalną wymaganą obsadę pracowników eksploatacyjnych, w tym pracowników sterowni.
§ 4.
1.
Limity (granice) bezpieczeństwa są ustalane z zastosowaniem zachowawczego podejścia
uwzględniającego niepewności analiz bezpieczeństwa.
2.
W przypadku przekroczenia limitów (granic) bezpieczeństwa w toku rozruchu lub eksploatacji
elektrowni jądrowej lub reaktora badawczego niezwłocznie wyłącza się reaktor.
§ 5.
Limity i warunki dla normalnej eksploatacji określają warunki bezpiecznej eksploatacji
obiektu jądrowego we wszystkich trybach jego normalnej eksploatacji. Obejmują one
w szczególności:
1)
zakresy i szybkości dopuszczalnych zmian parametrów fizycznych i technologicznych
obiektu jądrowego;
2)
wymagania dotyczące dyspozycyjności funkcjonalnej i wydajności systemów oraz elementów
wyposażenia obiektu jądrowego mających istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa
jądrowego i ochrony radiologicznej, tak żeby mogły one wypełniać funkcje bezpieczeństwa
w określonych warunkach;
3)
działania, jakie należy podjąć na wypadek, gdy wymagania, o których mowa w pkt 2,
nie są spełnione, oraz czas w jakim należy te działania podjąć.
§ 6.
1.
W sytuacji, w której jednostka organizacyjna posiadająca zezwolenie na rozruch lub
eksploatację obiektu jądrowego nie jest w stanie zapewnić pracy obiektu jądrowego
zgodnej z limitami i warunkami dla normalnej eksploatacji, a także w przypadku gdy
obiekt jądrowy zachowuje się w sposób nieoczekiwany, niezwłocznie podejmuje się działania
mające na celu doprowadzenie obiektu do stanu bezpiecznego.
2.
Obiekt jądrowy nie może być ponownie uruchomiony po nieplanowanym wyłączeniu, zanim
nie zostanie wykazane, że takie uruchomienie jest bezpieczne.
§ 7.
Jeżeli okoliczności wymagają pracy obiektu jądrowego poza limitami i warunkami dla
normalnej eksploatacji, to eksploatację prowadzi się zgodnie z zatwierdzoną przez
Prezesa Agencji instrukcją, opracowaną przez kierownika jednostki organizacyjnej na
podstawie analizy bezpieczeństwa, obejmującą także działania mające na celu przywrócenie
stanu normalnej eksploatacji obiektu jądrowego.
§ 8.
W celu zapewnienia właściwego poziomu bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej
na etapie rozruchu oraz na etapie eksploatacji obiektu jądrowego, w jednostce organizacyjnej
posiadającej zezwolenie na rozruch lub eksploatację obiektu jądrowego w szczególności:
1)
decyzje w sprawach bezpieczeństwa jądrowego są podejmowane po przeprowadzeniu analiz
uwzględniających wszelkie aspekty związane z bezpieczeństwem jądrowym;
2)
zapewnia się wystarczającą liczbę pracowników o kwalifikacjach i doświadczeniu zawodowym
odpowiednich do realizowanych zadań, przy czym:
a)
liczba pracowników oraz ich kwalifikacje wymagane do prowadzenia bezpiecznej eksploatacji
są systematycznie weryfikowane i dokumentowane,
b)
obsady pracownikami stanowisk istotnych dla bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej
dokonuje się z uwzględnieniem długoterminowego planu,
c)
zmiany liczby pracowników, które mogłyby mieć istotne znaczenie dla bezpieczeństwa
jądrowego i ochrony radiologicznej, są planowane z wyprzedzeniem oraz oceniane po
ich wdrożeniu;
3)
wszelkie działania mające istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego
lub ochrony radiologicznej prowadzi się zgodnie z procedurami rozruchowymi lub eksploatacyjnymi;
4)
jeżeli z przeprowadzonej oceny bezpieczeństwa wynika, że jest dopuszczalne wykonanie
nierutynowych testów lub czynności uznanych za potrzebne, które nie są objęte procedurami
rozruchowymi lub eksploatacyjnymi, to wykonuje się je zgodnie z procedurą wykonywania
nierutynowych testów lub czynności zatwierdzoną przez Prezesa Agencji;
5)
zapewnia się niezbędne wyposażenie i właściwe warunki w miejscu pracy dla bezpiecznego
wykonywania zadań przez pracowników obiektu jądrowego;
6)
istnieje odpowiedni system przeglądu i oceny umożliwiający stałe monitorowanie zagadnień
bezpieczeństwa jądrowego oraz przeprowadzanie ocen okresowych bezpieczeństwa jądrowego;
7)
prowadzone są systematyczne analizy doświadczeń eksploatacyjnych, rozwoju międzynarodowych
wymagań bezpieczeństwa, postępu technologicznego i nowej wiedzy, a wnioski z tych
analiz są stosowane dla poprawy stanu bezpieczeństwa obiektu jądrowego;
8)
zarządzanie konfiguracją obiektu jądrowego zapewnia spójność pomiędzy wymaganiami
projektowymi, fizyczną konfiguracją obiektu oraz jego dokumentacją i obejmuje w szczególności
zarządzanie zmianami konfiguracji obiektu wynikającymi z prowadzonych czynności utrzymania,
prób, remontów, limitów i warunków eksploatacyjnych oraz modernizacji lub modyfikacji
systemów lub elementów konstrukcji lub wyposażenia obiektu jądrowego;
9)
wykonywane czynności oraz procesy zachodzące w obiekcie jądrowym, w tym działania
dostawców i wykonawców systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego,
mogące mieć wpływ na bezpieczną eksploatację obiektu, są kontrolowane z wykorzystaniem
zintegrowanego systemu zarządzania;
10)
nie prowadzi się eksperymentów mogących mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo jądrowe
lub ochronę radiologiczną;
11)
prowadzi się systematyczne oceny w celu potwierdzenia - w szczególności poprzez odpowiednie
badania kwalifikacyjne - że systemy oraz elementy konstrukcji i wyposażenia obiektu
jądrowego mające istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony
radiologicznej są zdolne funkcjonować zgodnie z wymaganiami projektowymi w stanach
eksploatacyjnych i warunkach awaryjnych.
§ 9.
1.
W toku rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego we wszystkich stanach eksploatacyjnych
obiektu jądrowego zapewnia się spełnienie wymagań ochrony radiologicznej służących
wdrożeniu zasady optymalizacji, o której mowa w art. 9 ustawy, w szczególności poprzez:
1)
podział lokalizacji miejsc pracy oraz kontrolę dostępu pracowników i ruchu substancji
promieniotwórczych oraz uzyskiwanie informacji o rzeczywistych mocach dawki i skażeniach
promieniotwórczych;
2)
określenie zasad współpracy w opracowywaniu procedur ruchowych i utrzymania dla prac
w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące;
3)
stosowanie aparatury pomiarowej i sprzętu do monitorowania zagrożenia;
4)
stosowanie środków ochrony indywidualnej i zbiorowej pracowników;
5)
szkolenie pracowników obiektu jądrowego i pracowników zewnętrznych w zakresie ochrony
radiologicznej;
6)
monitoring radiologiczny na terenie obiektu jądrowego;
7)
dekontaminację osób, systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego.
2.
W całym okresie rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego zapewnia się, że inspektor
ochrony radiologicznej oraz wyodrębniona organizacyjnie służba ochrony radiologicznej:
1)
zachowują niezależność od komórek organizacyjnych odpowiedzialnych za eksploatację
obiektu jądrowego, zwłaszcza odnośnie do proponowania środków i działań mających na
celu zapewnienie ochrony radiologicznej;
2)
posiadają wystarczające środki do realizacji swoich zadań.
3.
W toku rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego weryfikuje się prawidłowość wdrożenia
zintegrowanego systemu zarządzania w zakresie ochrony radiologicznej oraz ocenia się,
czy spełnia on założone cele, i w razie potrzeby podejmuje się odpowiednie działania
korygujące i aktualizujące w zakresie jego wdrożenia, w świetle doświadczeń eksploatacyjnych.
§ 10.
W jednostce organizacyjnej posiadającej zezwolenie na rozruch lub eksploatację obiektu
jądrowego gromadzenie, segregowanie, przetwarzanie, przemieszczanie i przechowywanie
na terenie obiektu oraz przygotowanie do transportu poza teren obiektu jądrowego odpadów
promieniotwórczych i wypalonego paliwa jądrowego w toku rozruchu lub eksploatacji
obiektu jądrowego następuje zgodnie z programem bezpiecznej gospodarki odpadami promieniotwórczymi
i wypalonym paliwem jądrowym, stanowiącym część opisu procesów zachodzących w jednostce
organizacyjnej, o którym mowa w art. 36k ust. 2 pkt 7 ustawy.
§ 11.
1.
W jednostce organizacyjnej posiadającej zezwolenie na rozruch lub eksploatację obiektu
jądrowego w toku rozruchu lub eksploatacji obiektu jądrowego:
1)
prowadzi się:
a)
monitoring uwolnień substancji promieniotwórczych do środowiska w celu sprawdzenia,
czy roczne dawki skuteczne (efektywne) od wszystkich dróg narażenia, otrzymywane przez
osoby z ogółu ludności, są utrzymywane na minimalnym rozsądnie osiągalnym poziomie,
oraz
b)
systematyczne analizy wyników tego monitoringu;
2)
przedstawia się analizy, o których mowa w ust. 1 lit. b, na żądanie Prezesa Agencji.
2.
W jednostce organizacyjnej posiadającej zezwolenie na rozruch lub eksploatację obiektu
jądrowego w toku rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego prowadzi się w otoczeniu
obiektu jądrowego monitoring radiologiczny środowiska w celu oceny wpływu radiologicznego
uwolnień substancji promieniotwórczych na środowisko, zgodnie z programem opracowanym
przez kierownika jednostki organizacyjnej posiadającej zezwolenie na rozruch lub eksploatację
obiektu jądrowego.
§ 12.
W toku rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego regulację oraz kontrolę reżimu wodno-chemicznego
i radiochemicznego systemów i elementów wyposażenia obiektu jądrowego prowadzi się
zgodnie z programem opracowanym przez kierownika jednostki organizacyjnej posiadającej
zezwolenie na rozruch lub eksploatację obiektu jądrowego.
§ 13.
W toku rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego część obiektu jądrowego, w której
są prowadzone roboty budowlano-montażowe, oddziela się od pozostałej części obiektu
jądrowego poddawanego rozruchowi albo będącego w eksploatacji, w szczególności od
jądrowego bloku energetycznego, tak żeby prowadzone roboty oraz ewentualne wypadki
i awarie związane z budową nie miały negatywnego wpływu na bezpieczeństwo jądrowe
lub ochronę radiologiczną części obiektu, w której te prace nie są prowadzone.
§ 14.
Przez cały okres rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego zapewnia się środki dla
zapobiegania pożarom, wykrywania i szybkiego gaszenia pożarów oraz zapobiegania ich
rozprzestrzenianiu się i oddziaływaniu na miejsca, gdzie mogłyby one zagrozić bezpieczeństwu
jądrowemu lub ochronie radiologicznej, zgodnie z sekwencją poziomów bezpieczeństwa,
na podstawie programu ochrony przeciwpożarowej wdrożonego przed rozpoczęciem rozruchu
obiektu jądrowego.
§ 15.
W obiekcie jądrowym wdraża się procedury dla zapewnienia kontroli i minimalizowania
ilości materiałów palnych oraz zminimalizowania potencjalnych źródeł ognia, które
mogłyby uszkodzić w toku rozruchu lub eksploatacji obiektu jądrowego systemy, elementy
konstrukcji lub wyposażenia obiektu jądrowego mające istotne znaczenie dla zapewnienia
bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej. Wdraża się także odpowiednie procedury
stosowania środków takich, jak kontrole stanu technicznego, czynności konserwacyjno-remontowe,
testy sprawności technicznej i funkcjonalnej barier przeciwpożarowych oraz wyposażenia
do wykrywania i gaszenia pożarów.
§ 16.
W obiekcie jądrowym zapewnia się wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice oraz
prowadzi się szkolenia pracowników w zakresie środków ochrony przeciwpożarowej i postępowania
na wypadek pożaru. Ponadto opracowuje się i aktualizuje procedury określające obowiązki
i działania pracowników obiektu jądrowego w razie pożaru powstałego w toku rozruchu
lub eksploatacji obiektu jądrowego.
§ 17.
1.
Na terenie obiektu jądrowego, na którego rozruch lub eksploatację zostało wydane zezwolenie,
tworzy się, zgodnie z przepisami o ochronie przeciwpożarowej, zakładową straż pożarną
z odpowiednią liczbą pracowników i niezbędnym wyposażeniem.
2.
Gaszenie pożarów w obiekcie jądrowym w toku jego rozruchu i eksploatacji jest objęte
planem działań ratowniczo-gaśniczych opracowanym i aktualizowanym przez kierownika
jednostki organizacyjnej, uzgodnionym z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej
Straży Pożarnej, uwzględniającym strategię gaszenia pożarów w obiekcie jądrowym, obejmującym
każdą ze stref, w których pożar mógłby uszkodzić systemy, elementy konstrukcji lub
wyposażenia obiektu jądrowego, mające istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa
jądrowego i ochrony radiologicznej.
§ 18.
1.
Przed rozpoczęciem rozruchu obiektu jądrowego przeprowadza się ćwiczenia awaryjne
w jednostce organizacyjnej wykonującej działalność polegającą na rozruchu obiektu
jądrowego w celu przetestowania zakładowego planu postępowania awaryjnego.
2.
W toku rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego przeprowadza się szkolenia pracowników
obiektu jądrowego w zakresie ich obowiązków na wypadek awarii oraz prowadzenia okresowych
ćwiczeń awaryjnych, opartych na realistycznych scenariuszach - uwzględniających połączenia
zagrożeń jądrowych z niejądrowymi, takich jak pożar w połączeniu ze znaczącymi poziomami
promieniowania lub skażeń promieniotwórczych, wydzielenie gazów trujących lub duszących
w połączeniu z promieniowaniem lub skażeniami.
§ 19.
1.
W reaktorze jest dopuszczalne w toku rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego stosowanie
jedynie paliwa jądrowego o konstrukcji, rodzaju i wzbogaceniu określonych w zezwoleniu
na rozruch lub eksploatację obiektu jądrowego.
2.
Gospodarkę paliwem jądrowym w rdzeniu reaktora w toku rozruchu lub eksploatacji elektrowni
jądrowej lub reaktora badawczego prowadzi się zgodnie ze specyfikacjami technicznymi
oraz procedurami zakupu, załadunku oraz przeładunku paliwa, prowadzenia kampanii paliwowej,
wyładunku, prowadzenia badań i kontroli paliwa jądrowego oraz elementów rdzenia reaktora,
w tym wykrywania degradacji elementów paliwowych lub prętów regulacyjnych, wchodzącymi
w skład odpowiednio procedur rozruchowych lub procedur eksploatacyjnych obiektu jądrowego.
3.
W elektrowni jądrowej i reaktorze badawczym określoną partię paliwa jądrowego załadowuje
się do reaktora oraz wyładowuje z niego zgodnie z programem przeładunku paliwa jądrowego
zatwierdzonym przez Prezesa Agencji.
4.
Stan rdzenia reaktora podczas przeładunku paliwa jądrowego jest stale monitorowany,
a program przeładunku paliwa jądrowego podlega w razie konieczności przeglądowi i
modyfikacjom, zatwierdzanym przez Prezesa Agencji.
5.
Po zakończeniu przeładunku paliwa jądrowego i przed uruchomieniem reaktora przeprowadza
się testy w celu sprawdzenia, czy rdzeń reaktora funkcjonuje zgodnie z założeniami
projektowymi.
§ 20.
1.
Poczynając od pierwszego przywiezienia paliwa jądrowego na teren obiektu jądrowego,
stosuje się w obiekcie jądrowym odpowiednie środki postępowania awaryjnego.
2.
Pełne wdrożenie procedur awaryjnych w elektrowni jądrowej i reaktorze badawczym następuje
przed rozpoczęciem pierwszego załadunku paliwa jądrowego do rdzenia reaktora.
3.
Aparatura pomiarowa, narzędzia, urządzenia, dokumentacja i środki łączności przewidziane
do użycia w sytuacjach awaryjnych są dostępne oraz utrzymywane w dobrym stanie technicznym
i przechowywane w taki sposób, żeby nie zostały one uszkodzone lub nie stały się niedostępne
na skutek awarii.
§ 21.
Sposoby zapewnienia minimalizacji zagrożeń niezwiązanych z promieniowaniem jonizującym
dla pracowników obiektu jądrowego, pracowników zewnętrznych oraz innych osób wchodzących
na teren obiektu jądrowego opisuje się w programie minimalizacji zagrożeń opracowanym
przez kierownika jednostki organizacyjnej posiadającej zezwolenie na rozruch lub eksploatację
obiektu jądrowego.
Rozdział 3
Rozruch obiektu jądrowego
§ 22.
W programie rozruchu obiektu jądrowego, o którym mowa w art. 37a ust. 2 ustawy, określa
się:
1)
organizację prac rozruchowych z podziałem na etapy rozruchu;
2)
programy poszczególnych etapów rozruchu obiektu jądrowego.
§ 23.
1.
Prace rozruchowe w obiekcie jądrowym prowadzi się zgodnie z procedurami rozruchowymi
opracowanymi, weryfikowanymi, zatwierdzanymi, modyfikowanymi i uchylanymi zgodnie
z zasadami określonymi w zintegrowanym systemie zarządzania. W trakcie rozruchu -
w praktycznie możliwym zakresie - podlegają sprawdzeniu także procedury eksploatacyjne
obiektu jądrowego, w szczególności dotyczące prowadzenia ruchu obiektu jądrowego.
2.
Prezes Agencji może nakazać wprowadzenie zmian w procedurach rozruchowych, jeżeli
względy bezpieczeństwa jądrowego lub ochrony radiologicznej za tym przemawiają.
§ 24.
1.
W procedurach rozruchowych obiektu jądrowego przewiduje się sytuacje, w których prace
rozruchowe są wstrzymywane w celu uzyskania zgody Prezesa Agencji na ich kontynuację
(punkty zatrzymania). W szczególności jeden z punktów zatrzymania poprzedza rozpoczęcie
etapu rozruchu fizycznego reaktora, o którym mowa w § 29.
2.
Program każdego etapu rozruchu obiektu jądrowego zawiera:
1)
określenie celu oraz opis metodologii prowadzenia czynności na danym etapie rozruchu
obiektu jądrowego;
2)
harmonogram czynności przedstawiający związki czasowe i logiczne pomiędzy poszczególnymi
czynnościami danego etapu rozruchu obiektu jądrowego;
3)
wymagania dotyczące przygotowań technologicznych oraz zasilania w energię;
4)
kryteria akceptacji wyników oraz opis metodologii oceny ich spełnienia;
5)
opis stanu początkowego i stanu końcowego obiektu jądrowego dla danego etapu rozruchu;
6)
opis organizacji etapu rozruchu, w szczególności: określenie wymagań dotyczących pracowników
niezbędnych do wykonania czynności na danym etapie rozruchu, wskazanie pracowników
odpowiedzialnych za wykonywanie czynności, kierowanie czynnościami i ich ocenę, uprawnienia
i zakresy odpowiedzialności tych osób;
7)
określenie sposobu przejścia do następnego etapu rozruchu;
8)
programy wykonywania czynności na danym etapie rozruchu, zawierające w szczególności:
a)
określenie celu oraz opis metodologii wykonania czynności,
b)
wymagania dotyczące przygotowań technologicznych oraz zasilania w energię,
c)
kryteria akceptacji wyników oraz opis metodologii oceny ich spełnienia,
d)
opis stanu początkowego i stanu końcowego obiektu jądrowego dla danej czynności.
§ 25.
Przed rozpoczęciem kolejnego etapu rozruchu obiektu jądrowego przeprowadza się weryfikację
przygotowania obiektu jądrowego do danego etapu rozruchu, sprawdzając w szczególności:
1)
zakończenie testów wymaganych na poprzednim etapie rozruchu;
2)
wypełnienie kryteriów odbioru testów wymaganych na poprzednim etapie rozruchu;
3)
przygotowanie pracowników, posiadanie przez nich odpowiedniego wyposażenia oraz przygotowanie
odpowiednich systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego do
rozpoczęcia danego etapu rozruchu - zgodnie z wymaganiami określonymi w programie
rozruchu obiektu jądrowego;
4)
kompletność i poprawność dokumentacji systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia
obiektu jądrowego poddawanych rozruchowi na danym etapie rozruchu;
5)
spełnienie wymagań programu zapewnienia jakości dla danego etapu rozruchu;
6)
udokumentowanie spełniania wymagań i warunków uprzednio określonych przez Prezesa
Agencji lub Prezesa Urzędu Dozoru Technicznego.
§ 26.
1.
W razie wystąpienia w trakcie prowadzenia testów rozruchowych stanu obiektu jądrowego,
w którym istnieje możliwość powstania zagrożenia bezpieczeństwa jądrowego, niezwłocznie
wstrzymuje się prowadzone testy i doprowadza obiekt do stanu bezpiecznego oraz niezwłocznie
powiadamia Prezesa Agencji o zaistniałej sytuacji.
2.
Wznowienie wstrzymanych testów jest dopuszczalne po zbadaniu i wyjaśnieniu przyczyn
zdarzenia i po uzyskaniu zgody Prezesa Agencji.
§ 27.
Testy rozruchowe obiektu jądrowego, wymagane na poszczególnych etapach rozruchu, obejmują:
1)
testy przedeksploatacyjne systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu
jądrowego, w szczególności:
a)
sprawdzenia i próby funkcjonalne poszczególnych urządzeń, konstrukcji i podsystemów,
zwłaszcza armatury, silników, generatorów, pomp, wentylatorów, dmuchaw, rurociągów,
zbiorników ciśnieniowych, aparatury kontrolno-pomiarowej i sterowania, w tym napięcia,
prądu, częstotliwości, działania wyłączników, szynoprzewodów, nastaw systemów bezpieczeństwa,
funkcjonowania blokad, kalibracji przyrządów,
b)
obiegu chłodzenia reaktora i jego urządzeń,
c)
systemu moderatora i jego urządzeń (w przypadku reaktorów kanałowych),
d)
systemu sterowania reaktywnością,
e)
systemu zabezpieczeń reaktora,
f)
systemu konwersji energii (obiegu czynnika roboczego),
g)
systemów pomocniczych obiektu jądrowego, w tym systemów wody chłodzącej,
h)
systemów elektrycznych,
i)
systemu obudowy bezpieczeństwa reaktora, w tym zwłaszcza:
-
-testy szczelności (cząstkowe i integralne) oraz wytrzymałości konstrukcyjnej na nadciśnienie lub podciśnienie wewnętrzne,
-
-testy funkcjonalne armatury odcinającej i systemu logicznego inicjującego odcięcie obudowy,
-
-testy systemów pomocniczych obudowy bezpieczeństwa reaktora,
j)
systemów gospodarki odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym, z włączeniem
systemów automatycznego odcinania i zabezpieczających, oraz aparatury kontrolno-pomiarowej
i sygnalizacyjnej,
k)
systemów pomiarów i sterowania, w tym zwłaszcza:
-
-testy obejmujące funkcje sterowania podczas normalnej eksploatacji oraz aparaturę sygnalizacji odchyleń od normalnej eksploatacji, przeprowadzane dla pełnego projektowego zakresu warunków eksploatacyjnych,
-
-symulację granicznych niesprawności i uszkodzeń systemów pomiarów i sterowania,
-
-testy obejmujące środki ochronne dla zapewnienia integralności systemu pomiarów i sterowania,
l)
systemów przeciwpożarowych,
m)
systemów bezpieczeństwa, w tym zwłaszcza:
-
-systemów awaryjnego chłodzenia rdzenia reaktora wraz z systemami pomocniczymi zapewniającymi ich funkcjonowanie, w szczególności takimi jak: chłodzenie, zasilanie elektryczne, smarowanie,
-
-systemu automatycznej redukcji ciśnienia w obiegu chłodzenia reaktora,
-
-systemów poawaryjnego chłodzenia obudowy bezpieczeństwa reaktora, zraszania i wentylacji recyrkulacyjnej, redukcji i kontroli stężenia gazów palnych w obudowie bezpieczeństwa reaktora,
-
-innych systemów, w zależności od rozwiązań projektowych obiektu, w szczególności awaryjnego systemu wody zasilającej,
n)
wstępne uruchomienie systemów zawierających płyny i systemów pomocniczych, a zwłaszcza
wykonanie prób ciśnieniowych obiegu chłodzenia reaktora i obiegu czynnika roboczego,
wraz z ich systemami pomocniczymi (próby funkcjonalne na zimno),
o)
symulację warunków eksploatacyjnych obiektu jądrowego w praktycznie możliwym zakresie,
łącznie z przewidywanymi zdarzeniami eksploatacyjnymi, przy typowych temperaturach,
ciśnieniach i natężeniach przepływu (próby funkcjonalne na gorąco);
2)
testy na etapie rozruchu fizycznego reaktora, obejmujące:
a)
testy załadunku paliwa i podkrytyczności,
b)
początkowe testy krytyczności i pracy na niskiej mocy;
3)
testy mocy na etapie rozruchu energetycznego reaktora, podczas których stopniowo podwyższa
się moc reaktora do 10, 25, 50, 75, 90 i 100% mocy nominalnej, aż po ruch próbny obiektu
jądrowego przy mocy nominalnej.
§ 28.
1.
Podczas testów przedeksploatacyjnych systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia
obiektu jądrowego w szczególności sprawdza się:
1)
efektywność izolacji cieplnej oraz funkcjonowania systemów odprowadzających ciepło;
2)
wielkości natężenia przepływu, drgania, luzy oraz inne środki kompensacji rozszerzalności
cieplnej, a także działanie aparatury pomiarowej i innego wyposażenia w wysokich temperaturach;
3)
poprawność instrukcji i procedur ruchowych.
2.
Próby funkcjonalne na gorąco prowadzi się tak długo, aż zostanie osiągnięty stan ustalony,
w którym jest możliwe sprawdzenie, czy systemy oraz elementy konstrukcji i wyposażenia
obiektu jądrowego działają zgodnie ze specyfikacjami technicznymi (warunkami projektowymi).
§ 29.
1.
Początkiem etapu rozruchu fizycznego reaktora jest rozpoczęcie załadunku paliwa jądrowego
do rdzenia reaktora.
2.
Testy prowadzone na etapie rozruchu fizycznego reaktora mają wykazać prawidłowość
załadunku paliwa jądrowego i charakterystyk neutronowo-fizycznych rdzenia reaktora
oraz realizację określonych funkcji bezpieczeństwa zależnych od charakterystyk neutronowo-fizycznych.
3.
Po zakończeniu załadunku paliwa jądrowego do rdzenia reaktora i w stanie podkrytycznym
reaktora, dla upewnienia się, że paliwo jądrowe zostało załadowane zgodnie z zaprojektowanym
układem rdzenia reaktora, dla którego wykonano odpowiednie analizy bezpieczeństwa,
dla potwierdzenia, że reaktor jest w stanie odpowiednim do uruchomienia oraz że zostały
spełnione warunki pozwalające na wprowadzenie reaktora w stan krytyczny, prowadzi
się testy i pomiary obejmujące w szczególności sprawdzenie:
1)
przepływów chłodziwa,
2)
aparatury pomiarowej;
3)
napędów prętów regulacyjnych i prętów bezpieczeństwa;
4)
automatycznego wprowadzania i wyprowadzania prętów regulacyjnych i prętów bezpieczeństwa
do i z rdzenia reaktora;
5)
systemu zabezpieczeń reaktora;
6)
systemu pomiarów wewnątrzreaktorowych.
4.
Początkowe testy krytyczności i pracy na niskiej mocy wykonuje się dla potwierdzenia,
że funkcjonowanie rdzenia reaktora jest zgodne z projektem, rdzeń reaktora jest w
stanie odpowiednim do pracy na wyższych poziomach mocy, charakterystyki obiegu chłodzenia
reaktora, systemów sterowania reaktywnością oraz skuteczność osłon są właściwe z punktu
widzenia bezpieczeństwa jądrowego, a charakterystyki neutronowo-fizyczne rdzenia reaktora
są zgodne z przewidzianymi w projekcie. Testy te obejmują w szczególności:
1)
zachowanie się i charakterystyki rdzenia reaktora;
2)
parametry fizyczne reaktora - w tym współczynniki reaktywności;
3)
funkcjonowanie obiegu chłodzenia reaktora, systemu sterowania reaktywnością oraz skuteczność
osłon.
5.
Podczas prowadzenia testów, o których mowa w ust. 4, nastawy zadziałania systemu zabezpieczeń
reaktora przed niepożądanymi zmianami strumienia neutronów ustawia się na poziomie
zachowawczym.
§ 30.
1.
Na etapie rozruchu energetycznego na każdym poziomie mocy, o którym mowa w § 27 pkt
3, i podczas ruchu próbnego jądrowego bloku energetycznego lub reaktora badawczego
wykonuje się testy i pomiary mające wykazać, że jądrowy blok energetyczny lub reaktor
badawczy może być bezpiecznie eksploatowany i będzie pracował zgodnie z projektem
zarówno w warunkach normalnej eksploatacji, jak też podczas przewidywanych zdarzeń
eksploatacyjnych i po przewidywanych zdarzeniach eksploatacyjnych, w tym w szczególności
przeprowadza się automatyczne wyłączenia reaktora przez system zabezpieczeń i zrzuty
obciążenia przy różnych poziomach mocy.
2.
Pod koniec rozruchu energetycznego jądrowego bloku energetycznego lub reaktora badawczego
przeprowadza się ocenę uzyskanych wyników dla potwierdzenia, czy limity i warunki
eksploatacyjne są właściwe i możliwe do stosowania w praktyce, oraz dla określenia
ewentualnych ograniczeń dla eksploatacji, których konieczność wprowadzenia wykazały
testy i pomiary rozruchowe.
§ 31.
1.
Dokumentacja rozruchowa obiektu jądrowego zawiera w szczególności:
1)
program rozruchu obiektu jądrowego;
2)
protokoły testów przeprowadzonych na poszczególnych etapach rozruchu obiektu jądrowego
- potwierdzające ich wykonanie zgodnie z procedurami rozruchowymi albo określające
ewentualne odstępstwa lub ograniczenia w odniesieniu do tych procedur, uwagi lub zastrzeżenia;
3)
protokoły zakończenia poszczególnych etapów rozruchu obiektu jądrowego - zawierające
wyniki testów i pomiarów, ze wskazaniem ewentualnych niezgodności, uwag lub zastrzeżeń,
a także zawierające wykaz przeprowadzonych testów i pomiarów;
4)
protokoły zatwierdzenia poszczególnych etapów rozruchu obiektu jądrowego sporządzone
przez kierownika jednostki organizacyjnej;
5)
raporty z poszczególnych etapów rozruchu obiektu jądrowego oraz z poszczególnych czynności
i prac rozruchowych, w szczególności testów i pomiarów, sporządzone przez pracowników
odpowiedzialnych za poszczególne czynności prowadzone na etapie rozruchu obiektu jądrowego
i zatwierdzane przez osobę kierującą rozruchem obiektu jądrowego.
2.
Do protokołów, o których mowa w ust. 1 pkt 2-4, dołącza się robocze sprawozdania z
wykonanych prac, zawierające uzyskane wyniki testów i pomiarów, oraz oceny tych wyników.
3.
Raporty, o których mowa w ust. 1 pkt 5, zawierają co najmniej:
1)
określenie celu testu lub pomiaru;
2
wskazanie procedur prowadzenia testów lub pomiarów;
3)
opis wykonania testu lub pomiaru, w szczególności: stanu początkowego i końcowego
obiektu jądrowego, rzeczywistych zaistniałych ograniczeń oraz napotkanych trudności
i działań podjętych w celu ich przezwyciężenia, łącznie z wszelkimi modyfikacjami
wprowadzonymi w obiekcie jądrowym lub procedurach rozruchowych;
4)
opis i specyfikację sprzętu zastosowanego przy wykonywaniu testu lub pomiaru;
5)
podsumowanie uzyskanych danych i ich analizę;
6)
ocenę wyników testu lub pomiaru, łącznie ze stwierdzeniami o spełnieniu kryteriów
akceptacji (odbioru);
7)
wnioski;
8)
oznaczenie identyfikacyjne raportu;
9)
podpis osoby, która sporządziła raport.
§ 32.
1.
Po zakończeniu ostatniego etapu rozruchu obiektu jądrowego na podstawie dokumentacji
rozruchowej, o której mowa w § 31, sporządza się raport z rozruchu obiektu jądrowego,
który zawiera:
1)
zbiorczy opis etapów rozruchu obiektu jądrowego z wyspecyfikowaniem rodzajów wykonanych
testów i pomiarów;
2)
oświadczenie o zakończeniu rozruchu i wykonaniu wszystkich czynności i prac przewidzianych
w programie rozruchu, w tym testów i pomiarów;
3)
zestawienie wyników testów i pomiarów mających istotne znaczenie dla oceny prawidłowości
przeprowadzenia rozruchu obiektu jądrowego, wraz z ich ocenami i wnioskami, obejmujące,
jeżeli jest to właściwe, w szczególności:
a)
charakterystyki neutronowo-fizyczne i cieplno-przepływowe rdzenia reaktora oraz systemów
sterowania reaktywnością,
b)
charakterystyki obiegu chłodzenia reaktora,
c)
charakterystyki systemów bezpieczeństwa: systemu awaryjnego chłodzenia reaktora, systemu
obudowy bezpieczeństwa reaktora oraz innych systemów i urządzeń (zależnie od rozwiązań
projektowych);
4)
wskazanie limitów i warunków eksploatacyjnych obiektu jądrowego, zweryfikowanych na
podstawie wyników testów rozruchowych, wraz z ich opisem;
5)
podsumowanie i wnioski końcowe.
2.
Do raportu z rozruchu mogą być załączone raporty, o których mowa w § 31 ust. 1 pkt
5.
Rozdział 4
Eksploatacja obiektu jądrowego
§ 33.
1.
Eksploatację obiektu jądrowego prowadzi się zgodnie z procedurami eksploatacyjnymi
opracowanymi, weryfikowanymi, zatwierdzanymi, modyfikowanymi i uchylanymi zgodnie
z zasadami określonymi w zintegrowanym systemie zarządzania.
2.
Procedury eksploatacyjne obiektu jądrowego opracowuje się na podstawie dokumentacji
projektowej, w szczególności raportu bezpieczeństwa, a także w oparciu o limity i
warunki eksploatacyjne oraz wyniki rozruchu obiektu jądrowego.
3.
Procedury eksploatacyjne obiektu jądrowego opracowuje się dla poszczególnych stanów
obiektu jądrowego.
4.
Procedury eksploatacyjne obiektu jądrowego są na stałe udostępnione pracownikom obiektu
jądrowego, a organom dozoru jądrowego na żądanie.
5.
Prezes Agencji może nakazać wprowadzenie zmian w procedurach eksploatacyjnych, jeżeli
względy bezpieczeństwa jądrowego lub ochrony radiologicznej za tym przemawiają.
§ 34.
1.
W ramach opisu odpowiedzialności, obowiązków, uprawnień i wzajemnych oddziaływań w
dziedzinach zarządzania, realizacji i ocen, o którym mowa w art. 36k ust. 2 pkt 5
ustawy, określa się w szczególności:
1)
pracowników sterowni oraz pracowników dozoru ruchu kierujących wyłączeniem reaktora
ze względów bezpieczeństwa, a także zakresy ich odpowiedzialności i uprawnień;
2)
pracowników uprawnionych do ponownego uruchomienia reaktora po zaistnieniu odchyleń
od normalnej eksploatacji, które doprowadziły do jego wyłączenia lub dłuższego okresu
postoju w celu dokonania napraw, a także zakresy ich odpowiedzialności i uprawnień.
2.
Sposób postępowania w sytuacji, gdy pracownicy eksploatacji stwierdzą, że stan lub
warunki działania systemów lub elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego
nie są zgodne z procedurami eksploatacyjnymi, określa się na piśmie.
§ 35.
Procedury eksploatacyjne obowiązujące w jednostce organizacyjnej przewidują rozwiązania
wykluczające możliwość zaistnienia niekontrolowanej reakcji łańcuchowej rozszczepienia,
degradacji paliwa jądrowego oraz niekontrolowanych uwolnień substancji promieniotwórczych
do środowiska.
§ 36.
1.
Rozpoczęcie uruchomienia obiektu jądrowego po przeładunku paliwa do stanu krytycznego
reaktora jest dopuszczalne, jeżeli systemy oraz elementy konstrukcji i wyposażenia
obiektu jądrowego niezbędne do eksploatacji obiektu jądrowego są w stanie sprawności
funkcjonalnej wystarczającej dla zapewnienia niezawodnej i bezpiecznej pracy obiektu
jądrowego zgodnie z projektem, raportem bezpieczeństwa, limitami i warunkami eksploatacyjnymi,
a także innymi wymaganiami wynikającymi z zezwolenia na eksploatację obiektu jądrowego
i obowiązujących przepisów.
2.
Przed rozpoczęciem uruchomienia obiektu jądrowego do stanu krytycznego reaktora sprawdza
się:
1)
czy zostały zakończone czynności i testy związane z przeładunkiem paliwa oraz czynności
utrzymania i remontów;
2)
czy zostały spełnione kryteria odbioru czynności i testów, o których mowa w pkt 1;
3)
gotowość obiektu jądrowego i jego pracowników do uruchomienia reaktora do stanu krytycznego
i dalszej pracy na mocy.
3.
Przed uruchomieniem obiektu jądrowego do stanu krytycznego reaktora po przeładunku
paliwa przedkłada się Prezesowi Agencji, w terminie określonym w zezwoleniu na eksploatację
obiektu jądrowego:
1)
charakterystyki neutronowo-fizyczne rdzenia reaktora;
2)
dokumenty poświadczające gotowość obiektu jądrowego do uruchomienia po przeładunku
paliwa, obejmujące:
a)
proponowane uzupełnienia i poprawki do raportu bezpieczeństwa,
b)
propozycje zmian limitów i warunków eksploatacyjnych, a także procedur eksploatacyjnych,
c)
dokumentację testów i gotowości eksploatacyjnej elementów wyposażenia obiektu jądrowego
mających istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej,
a także dokumentację z kontroli tych elementów,
d)
dokument podsumowujący sprawdzenie gotowości obiektu jądrowego i pracowników do dalszej
eksploatacji obiektu jądrowego;
3)
harmonogram dalszej eksploatacji obiektu jądrowego, z włączeniem programu uruchomienia
po przeładunku paliwa, obejmujący rozruch fizyczny i energetyczny.
§ 37.
1.
Czynności utrzymania i remontów, badań, nadzoru i kontroli systemów oraz elementów
konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego mających istotne znaczenie dla zapewnienia
bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej wykonuje się zgodnie z programem
opracowanym i wdrożonym przez kierownika jednostki organizacyjnej posiadającej zezwolenie
na eksploatację obiektu jądrowego.
2.
Program, o którym mowa w ust. 1, w szczególności:
1)
uwzględnia limity i warunki eksploatacyjne, jak również inne wymagania zawarte w zezwoleniu
na eksploatację obiektu jądrowego;
2)
obejmuje:
a)
systematyczne oceny w celu potwierdzenia, że systemy oraz elementy konstrukcji i wyposażenia
obiektu mające istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony
radiologicznej są w stanie wykonywać swoje funkcje w stanach eksploatacyjnych i w
warunkach awaryjnych,
b)
zarządzanie procesami starzenia obejmujące określenie skutków starzenia oraz działania
w celu zapewnienia niezawodnego wykonywania wymaganych funkcji bezpieczeństwa przez
systemy oraz elementy konstrukcji i wyposażenia w całym okresie eksploatacji obiektu
jądrowego, z uwzględnieniem w szczególności długookresowych procesów ich degradacji
zachodzących na skutek warunków eksploatacyjnych i środowiskowych.
3.
Program, o którym mowa w ust. 1, podlega okresowym przeglądom w oparciu o doświadczenia
eksploatacyjne.
§ 38.
1.
Czynności utrzymania i remontów, badań, nadzoru i kontroli urządzeń, systemów oraz
elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego mających istotne znaczenie dla
bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej prowadzi się zgodnie z procedurami
stanowiącymi część programu, o którym mowa w § 37 ust. 1, z częstotliwością zapewniającą
niezawodność i funkcjonowanie wymaganej liczby tych systemów i elementów, zgodnie
z założeniami projektowymi oraz raportem bezpieczeństwa obiektu jądrowego.
2.
Przy określeniu częstotliwości czynności, o których mowa w ust. 1, uwzględnia się:
1)
znaczenie określonych systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego
dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej;
2)
typowy poziom niezawodności systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu
jądrowego;
3)
szacowaną możliwość degradacji systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu
jądrowego podczas pracy oraz charakterystyki ich starzenia;
4)
doświadczenie z eksploatacji obiektu jądrowego.
3.
Systemy oraz elementy wyposażenia obiektu jądrowego:
1)
są odłączane w celu wykonania czynności utrzymania, remontów, badań, prób lub kontroli
jedynie za zgodą upoważnionych pracowników ruchu oraz zgodnie z limitami i warunkami
eksploatacyjnymi;
2)
po wykonaniu czynności utrzymania, remontów, modernizacji, modyfikacji, badań, prób
lub kontroli, nie są ponownie wprowadzane do pracy bez dokonania udokumentowanego
sprawdzenia ich konfiguracji, a gdy jest to uzasadnione - bez przeprowadzenia próby
funkcjonalnej.
§ 39.
1.
Po wystąpieniu jakiegokolwiek odchylenia od normalnej eksploatacji możliwości wypełniania
funkcji bezpieczeństwa i integralność konstrukcyjna wszystkich systemów oraz elementów
konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego, które zostały narażone na uszkodzenie
w wyniku tego zdarzenia, są ponownie oceniane, a w razie konieczności są dokonywane
naprawy tych systemów lub elementów.
2.
Przed wznowieniem pracy po każdym postoju reaktora, podczas którego obieg chłodzenia
reaktora był rozszczelniany albo gdy jego szczelność mogła zostać utracona przeprowadza
się próby szczelności granicy ciśnieniowej tego obiegu.
3.
Pod koniec każdego cyklu kontrolnego wynikającego z programu, o którym mowa w § 37,
poddaje się próbie ciśnieniowej granicę ciśnieniową obiegu chłodzenia reaktora.
§ 40.
W przypadku wprowadzenia modyfikacji organizacyjnych mających znaczenie dla bezpiecznej
eksploatacji obiektu jądrowego przedkłada się Prezesowi Agencji opisy tych modyfikacji.
§ 41.
1.
Projektowanie, ocena, kontrolowanie i wdrażanie wszelkich modernizacji i modyfikacji
wprowadzanych w obiekcie jądrowym w trakcie jego eksploatacji odbywa się zgodnie z
procedurą stanowiącą element zintegrowanego systemu zarządzania.
2.
Projektowane modernizacje i modyfikacje w trakcie eksploatacji obiektu jądrowego są
poddawane wszechstronnym analizom bezpieczeństwa przez podmioty niezależne od podmiotów
odpowiedzialnych za zaprojektowanie i wprowadzenie określonej zmiany.
3.
Modyfikacje tymczasowe, w tym usunięcie blokad, montaż zworek i przewodów wyprowadzających,
oznakowuje się w sposób wyraźny w miejscu ich wprowadzenia oraz w miejscu sterowania
obiektem jądrowym.
4.
Pracownicy ruchu obiektu jądrowego są niezwłocznie informowani o tymczasowych modyfikacjach
oraz o ich skutkach dla prowadzenia ruchu obiektu jądrowego.
5.
Przed ponownym uruchomieniem obiektu jądrowego po dokonaniu modernizacji lub modyfikacji
dokumenty mające istotne znaczenie dla prowadzenia ruchu obiektu jądrowego, w szczególności
procedury ruchowe dla operatorów, podlegają aktualizacji, a pracownicy obiektu jądrowego
podlegają przeszkoleniu w zakresie związanym z dokonaną modernizacją lub modyfikacją.
§ 42.
W jednostce organizacyjnej posiadającej zezwolenie na eksploatację obiektu jądrowego
zapewnia się utrzymanie:
1)
pomieszczeń sterowni oraz aparatury kontrolno-pomiarowej i sterowania obiektu jądrowego
we właściwym stanie, w szczególności poprzez:
a)
odpowiednie warunki pracy w sterowniach oraz łączności sterowni głównej z miejscowymi
punktami sterowania w obiekcie jądrowym,
b)
zdatność ruchową sterowni rezerwowej oraz paneli wyłączenia reaktora i innych paneli
bezpieczeństwa znajdujących się poza sterownią główną obiektu jądrowego,
c)
zminimalizowanie liczby sygnałów ostrzegawczych w sterowniach;
2)
należytego porządku i czystości we wszystkich miejscach pracy w obiekcie jądrowym,
w szczególności przez usuwanie przedmiotów obcych, zbędnych materiałów i niesprawnego
wyposażenia oraz czytelne i dokładne znakowanie pomieszczeń, urządzeń, systemów i
elementów konstrukcji lub wyposażenia obiektu jądrowego mających istotne znaczenie
dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego lub ochrony radiologicznej.
§ 43.
1.
W skład dokumentacji eksploatacyjnej obiektu jądrowego wchodzą w szczególności:
1)
specyfikacje projektowe;
2)
analizy bezpieczeństwa i oceny zagrożenia pożarowego;
3)
dane o dostawach urządzeń i materiałów;
4)
dokumentacja pomontażowa;
5)
dokumentacja elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego dostarczona przez
producentów lub dostawców;
6)
dokumentacja rozruchowa;
7)
procedury eksploatacyjne;
8)
dane z eksploatacji obiektu (raporty ruchowe);
9)
raporty dotyczące zdarzeń i incydentów w obiekcie jądrowym;
10)
rejestry ilości i przemieszczeń: materiałów rozszczepialnych i paliworodnych, substancji
promieniotwórczych oraz innych specjalnych materiałów i substancji;
11)
dokumenty z utrzymania i remontów, badań, nadzoru i kontroli;
12)
historia i dokumentacja modernizacji i modyfikacji obiektu jądrowego;
13)
dokumentacja zapewnienia jakości;
14)
dane o kwalifikacjach pracowników, obsadzie stanowisk, badaniach lekarskich i szkoleniu;
15)
raporty dotyczące reżimu wodno-chemicznego;
16)
rejestry dawek otrzymanych przez pracowników;
17)
dane z nadzoru zagrożeń radiologicznych w pomieszczeniach i na terenie obiektu;
18)
rejestry uwolnień substancji promieniotwórczych do środowiska;
19)
dane z monitoringu radiologicznego środowiska;
20)
dane dotyczące przechowywania i transportu odpadów promieniotwórczych;
21)
okresowe analizy bezpieczeństwa.
2.
Dokumenty wymienione w ust. 1 pkt 1-4, 7, 9, 12 i 16, a także ich kopie, przechowuje
się w dwóch fizycznie oddzielonych od siebie pomieszczeniach, zabezpieczonych przed
ogniem i zalaniem.
§ 44.
1.
Doświadczenia z eksploatacji obiektu jądrowego podlegają systematycznej ocenie. Dotyczy
to w szczególności zdarzeń nadzwyczajnych w obiekcie jądrowym, w celu ustalenia ich
przyczyn.
2.
Tam gdzie jest to zasadne, podejmuje się niezwłocznie odpowiednie działania korygujące
na podstawie wniosków z oceny, o której mowa w ust. 1.
3.
Informacje wynikające z badań zdarzeń istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa jądrowego
lub ochrony radiologicznej, a także wnioski wyciągnięte z takich badań, są przekazywane
pracownikom obiektu jądrowego.
4.
W celu wyciągnięcia wniosków dotyczących eksploatacji obiektu jądrowego pozyskuje
się i ocenia informacje o doświadczeniach eksploatacyjnych innych obiektów jądrowych
w kraju i za granicą, zwłaszcza podobnego typu.
5.
W celu wykrycia stanów, sytuacji lub niedociągnięć mogących potencjalnie prowadzić
do odchyleń od normalnej eksploatacji wyznaczeni pracownicy obiektu jądrowego prowadzą
analizy doświadczeń eksploatacyjnych tak, żeby można było podjąć konieczne działania
zaradcze w celu zapobieżenia takim zdarzeniom.
6.
Procedury wewnętrzne obowiązujące w obiekcie jądrowym zobowiązują pracowników obiektu
do zgłaszania kierownikowi jednostki organizacyjnej wszelkich zdarzeń mających związek
z bezpieczeństwem jądrowym lub ochroną radiologiczną oraz zachęcają do informowania
także o zdarzeniach, które potencjalnie mogą doprowadzić do skutków niekorzystnych
z punktu widzenia bezpieczeństwa jądrowego lub ochrony radiologicznej.
7.
Dane o doświadczeniach eksploatacyjnych są gromadzone, dokumentowane i przechowywane
w sposób umożliwiający ich łatwe odszukanie i uzyskanie oraz przeprowadzenie oceny
przez wyznaczonych pracowników obiektu jądrowego.
§ 45.
1.
Podczas postojów remontowych, modernizacyjnych i modyfikacyjnych obiektu jądrowego
stosuje się procedury wdrożone w celu zapewnienia właściwego planowania oraz efektywnego
prowadzenia i kontrolowania wykonywanych prac.
2.
Procedury, o których mowa w ust. 1, uwzględniają w szczególności konieczność:
1)
pisemnego określania zadań oraz zakresów uprawnień decyzyjnych i odpowiedzialności
poszczególnych pracowników, w tym także pracowników wykonawców zewnętrznych;
2)
przejrzystego określenia powiązań pomiędzy pracownikami odpowiadającymi za remonty,
modernizacje i modyfikacje a innymi pracownikami, tak na terenie, jak i poza terenem
obiektu oraz informowania na bieżąco pracowników ruchu obiektu o działaniach związanych
z prowadzonymi remontami, modernizacjami i modyfikacjami;
3)
optymalizacji ochrony radiologicznej oraz kwestii bezpieczeństwa i higieny pracy,
a także ograniczania ilości odpadów i odpadów promieniotwórczych oraz zagrożeń chemicznych;
4)
prowadzenia kompleksowych ocen w celu wyciągnięcia wniosków i doświadczeń do wykorzystania
przy przyszłych remontach, modernizacjach i modyfikacjach.
Rozdział 5
Przepisy przejściowe i końcowe
§ 46.
1.
Do dnia 31 marca 2015 r. do obiektów jądrowych eksploatowanych w dniu wejścia w życie
rozporządzenia nie stosuje się przepisów § 2-5, § 8 pkt 9, § 10, § 34, § 36 ust. 3,
§ 37, § 38, § 39 ust. 3 i § 41 ust. 2 rozporządzenia.
2.
Do dnia 31 marca 2015 r. do obiektów jądrowych eksploatowanych w dniu wejścia w życie
rozporządzenia przepis § 36 ust. 1 stosuje się odpowiednio.
3.
Przepisu § 17 ust. 1 rozporządzenia nie stosuje się do obiektów jądrowych eksploatowanych
w dniu jego wejścia w życie.
§ 47.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1)
Niniejsze rozporządzenie dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy
Rady 2009/71/Euratom z dnia 25 czerwca 2009 r. ustanawiającej wspólnotowe ramy bezpieczeństwa
jądrowego obiektów jądrowych (Dz. Urz. UE L 172 z 02.07.2009, str. 18 oraz Dz. Urz.
UE L 260 z 03.10.2009, str. 40).