Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Społecznejz dnia 26 lipca 2013 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej
w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z ekspozycją na promieniowanie
optyczne
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 maja 2010 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z ekspozycją na promieniowanie optyczne
- Załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 maja 2010 r. - Wyznaczanie poziomu ekspozycji na promieniowanie optyczne
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych
innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 maja 2010 r. w sprawie
bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z ekspozycją na promieniowanie
optyczne , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2012 r. zmieniającym
rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z
ekspozycją na promieniowanie optyczne .
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie
obejmuje § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2012 r.
zmieniającego rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach
związanych z ekspozycją na promieniowanie optyczne , który stanowi:
„
§ 2.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 maja 2010 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z ekspozycją na promieniowanie optyczne1)Minister Pracy i Polityki Społecznej kieruje działem administracji rządowej - praca, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Pracy i Polityki Społecznej (Dz. U. Nr 248, poz. 1485).
Na podstawie art. 23715 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy zarządza się, co następuje:
§ 1.
1.
Rozporządzenie określa minimalne wymagania dotyczące:
1)
wyznaczania poziomu ekspozycji,
2)
oceny ryzyka zawodowego,
3)
unikania lub ograniczania ryzyka zawodowego,
4)
informowania i szkolenia pracowników
- przy pracach, przy których może wystąpić ekspozycja pracownika na promieniowanie
optyczne w postaci promieniowania nielaserowego lub promieniowania laserowego.
2.
Przepisów rozporządzenia nie stosuje się przy pracach związanych z ekspozycją na naturalne
promieniowanie optyczne.
§ 2.
Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:
1)
grupy szczególnego ryzyka - pracowników, którzy:
a)
podlegają szczególnej ochronie zdrowia na podstawie odrębnych przepisów, w szczególności
kobiety w ciąży oraz młodociani,
b)
mają stwierdzone schorzenia powodujące nadwrażliwość na promieniowanie optyczne lub
stosują środki fotouczulające;
2)
poziom promieniowania - wartość parametrów charakteryzujących promieniowanie optyczne
jako fizyczny czynnik szkodliwy dla zdrowia w środowisku pracy, określonych w pkt
1.2 załącznika do rozporządzenia dla promieniowania nielaserowego oraz w pkt 2.3 załącznika
do rozporządzenia dla promieniowania laserowego;
3)
poziom ekspozycji - poziom promieniowania po uwzględnieniu środków ochrony zbiorowej,
zastosowanych w celu ograniczenia ekspozycji pracownika na promieniowanie optyczne;
4)
promieniowanie optyczne - wszelkie promieniowanie elektromagnetyczne o długości fali
w przedziale od 100 nm do 1 mm, występujące jako:
a)
promieniowanie nadfioletowe (UV) czyli nadfiolet - promieniowanie optyczne o długości
fali w przedziale od 100 nm do 400 nm; zakres nadfioletu dzieli się na pasma: UVA
(315-400 nm), UVB (280-315 nm) oraz UVC (100-280 nm),
b)
promieniowanie widzialne (VIS) czyli światło - promieniowanie optyczne o długości
fali w przedziale od 380 nm do 780 nm,
c)
promieniowanie podczerwone (IR) czyli podczerwień - promieniowanie optyczne o długości
fali w przedziale od 780 nm do 1 mm; zakres podczerwieni dzieli się na pasma: IRA
(780-1400 nm), IRB (1400-3000 nm) oraz IRC (3000 nm-1 mm);
5)
wartości MDE - maksymalne dopuszczalne ekspozycje na promieniowanie optyczne, określone
w przepisach w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych
dla zdrowia w środowisku pracy;
6)
źródło promieniowania - za źródła promieniowania optycznego uznaje się:
a)
w przypadku promieniowania nielaserowego:
-
-źródła elektryczne, w szczególności: promienniki nadfioletu (UV), podczerwieni (IR), żarówki, świetlówki, lampy metalohalogenkowe, rtęciowe, ksenonowe, deuterowe i inne,
-
-źródła luminescencyjne i termiczne, które emitują promieniowanie optyczne jako produkt uboczny wykonywanego procesu technologicznego, w szczególności: łuki elektryczne, palniki plazmowe i gazowe, paleniska, piece, roztopione metale lub inne materiały oraz wszelkie obiekty rozgrzane do wysokiej temperatury,
b)
w przypadku promieniowania laserowego:
-
-lasery, czyli każde urządzenie wytwarzające lub wzmacniające promieniowanie optyczne w procesie kontrolowanej emisji wymuszonej,
-
-urządzenia laserowe, czyli każde urządzenie zawierające jeden albo więcej laserów w złożonym układzie optycznym, elektrycznym lub mechanicznym,
-
-laserowe systemy transmisji światłowodowej, w tym światłowodowe systemy telekomunikacyjne,
-
-źródła promieniowania wykorzystujące głównie emisję spontaniczną, lecz charakter wytwarzanego promieniowania i stwarzane przez niego zagrożenia uzasadniają traktowanie takiego źródła na równi z laserami, w szczególności diody elektroluminescencyjne (LED) dużych mocy.
§ 34)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2012 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z ekspozycją na promieniowanie optyczne (Dz. U. poz. 787), które weszło w życie z dniem 26 lipca 2012 r..
1.
Pracodawca ustala poziom promieniowania na podstawie pomiarów, wykonywanych zgodnie
z przepisami w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku
pracy, a następnie wyznacza poziom ekspozycji w sposób określony w załączniku do rozporządzenia.
2.
Pracodawca posiadający charakterystykę techniczną źródła promieniowania, umożliwiającą
określenie odpowiednich parametrów promieniowania optycznego bez wykonywania badań
i pomiarów w środowisku pracy:
1)
ocenia poziom promieniowania na podstawie:
a)
danych od producenta źródła promieniowania, zawierających wyniki pomiarów emitowanych
poziomów promieniowania, lub
b)
obliczeń odpowiednich parametrów promieniowania na stanowisku pracy, gdy takie obliczenia
można wykonać, opierając się na znajomości praw i reguł dotyczących promieniowania
optycznego;
2)
wyznacza poziom ekspozycji na podstawie oceny poziomu promieniowania, w sposób określony
w załączniku do rozporządzenia;
3)
powtarza wyznaczanie poziomu ekspozycji każdorazowo, jeżeli nastąpiły zmiany w wyposażeniu
technicznym, procesie technologicznym lub warunkach wykonywania pracy, które mogły
mieć wpływ na poziom promieniowania lub ekspozycji, albo wystąpiły inne okoliczności,
które uzasadniają jego ponowne wyznaczenie;
4)
dokumentuje wyniki oceny poziomu ekspozycji, uzyskane na podstawie działań określonych
w pkt 1-3;
5)
na podstawie wyników oceny poziomu ekspozycji, o których mowa w pkt 4, dokonuje wpisu
dotyczącego promieniowania optycznego do rejestru czynników szkodliwych dla zdrowia
występujących na stanowisku pracy, prowadzonego na podstawie przepisów w sprawie badań
i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.
3.
Pracodawca nie rozpatruje promieniowania optycznego jako czynnika szkodliwego dla
zdrowia w środowisku pracy, jeżeli poziom ekspozycji nie przekracza 0,4 wartości MDE,
a ekspozycja nie dotyczy pracowników należących do grup szczególnego ryzyka lub nie
występują inne czynniki powodujące wzrost zagrożenia pracowników, o których mowa w
§ 4 ust. 1 pkt 4 i 5.
4.
Pracodawca nie wykonuje działań określonych w ust. 1 albo 2, jeżeli stosuje:
1)
lampy użytkowane w oświetleniu ogólnym w przeznaczonych dla nich oprawach oświetleniowych
oraz w odpowiedniej odległości od eksponowanych części ciała pracownika lub
2)
lampy lub systemy lampowe, zaklasyfikowane do grupy wolnej od ryzyka zgodnie z Polską
Normą5)PN-EN 62471 lub norma ją zastępująca., lub
3)
lasery zaliczone, zgodnie z Polską Normą6)PN-EN 60825-1 lub norma ją zastępująca., do klasy 1, 1M, 2, 2M lub 3R, które pracują w warunkach określonych przez producenta
urządzenia, lub
4)
lasery zaliczone, zgodnie z Polską Normą6)PN-EN 60825-1 lub norma ją zastępująca., do klasy 3B lub 4, do których zostały zastosowane środki ochrony zbiorowej, pozwalające
na zaklasyfikowanie urządzenia do klasy 1.
5.
Na podstawie wyników oceny poziomu ekspozycji, o których mowa w ust. 2 pkt 4, pracodawca
sporządza kartę oceny poziomu ekspozycji, w której zamieszcza następujące dane:
1)
nazwa czynnika szkodliwego;
2)
data wykonania oceny poziomu promieniowania;
3)
miejsce, którego dotyczy ocena poziomu promieniowania;
4)
imię i nazwisko wykonującego ocenę poziomu promieniowania;
5)
metoda wykorzystana do wykonania oceny poziomu promieniowania;
6)
oceniony poziom promieniowania i wyznaczony poziom ekspozycji;
7)
interpretacja wyniku;
8)
stanowisko pracy.
6.
Do przechowywania wyników oceny poziomu ekspozycji oraz karty oceny poziomu ekspozycji
i udostępniania pracownikom danych zawartych w tej dokumentacji stosuje się przepisy
w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, dotyczące
odpowiednio wyników badań i pomiarów oraz karty badań i pomiarów.
§ 4.
1.
Pracodawca ocenia ryzyko zawodowe związane z ekspozycją pracowników na promieniowanie
optyczne, wynikające z konkretnych uwarunkowań występujących w miejscu pracy, ze szczególnym
uwzględnieniem:
1)
czynników mających wpływ na skutki oddziaływania promieniowania optycznego na organizm
człowieka, określonych w pkt 1.1 załącznika do rozporządzenia dla promieniowania nielaserowego
oraz w pkt 2.1 załącznika do rozporządzenia dla promieniowania laserowego;
2)
wartości MDE, w tym również wartości MDE odrębnie dla kobiet w ciąży określone w przepisach
w sprawie prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet, oraz ograniczeń
przy zatrudnianiu młodocianych wynikających z przepisów w sprawie prac wzbronionych
młodocianym i warunków ich zatrudniania przy niektórych z tych prac;
3)
skutków dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, w tym należących do grup szczególnego
ryzyka;
4)
możliwych skutków dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, wynikających ze współwystępowania
w środowisku pracy promieniowania optycznego i fotouczulających substancji chemicznych;
5)
pośrednich skutków mających wpływ na bezpieczeństwo pracowników, w szczególności zagrożeń
związanych z możliwością wywołania olśnienia, pożaru lub wybuchu;
6)
istnienia urządzeń ochronnych i innego wyposażenia zabezpieczającego przed nadmiernym
poziomem ekspozycji;
7)
wiedzy medycznej w dostępnych publikacjach oraz informacji uzyskanych w wyniku profilaktycznych
badań lekarskich pracowników;
8)
przypadków ekspozycji na promieniowanie optyczne emitowane przez więcej niż jedno
źródło promieniowania lub ekspozycji na promieniowanie optyczne o szerokim zakresie
długości fal;
97)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.)
klasyfikacji laserów podanej w Polskiej Normie6)PN-EN 60825-1 lub norma ją zastępująca., a także każdej podobnej klasyfikacji źródeł promieniowania, mogących spowodować
zagrożenia porównywalne z laserem klasy 3B lub 4;
10)
informacji dostarczanych przez producentów źródeł promieniowania i związanego z nimi
wyposażenia, wykonywanych zgodnie z normami zharmonizowanymi i spełniających zasadnicze
wymagania w rozumieniu przepisów o systemie oceny zgodności.
28)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4..
Pracodawca prowadzi dokumentację, zgodnie z przepisami w sprawie ogólnych przepisów
bezpieczeństwa i higieny pracy, dotyczącą oceny ryzyka zawodowego:
1)
wykonanej w zakresie określonym w ust. 1 albo
2)
sporządzonej w formie uzasadnienia o nierozpatrzeniu promieniowania optycznego jako
czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy, w przypadku spełnienia warunków,
o których mowa w § 3 ust. 3.
3.
Pracodawca ponownie ocenia ryzyko zawodowe, jeżeli nastąpiły zmiany warunków wykonywania
pracy lub wystąpiły inne okoliczności, które wskazują na konieczność aktualizacji
tej oceny.
4.
Na podstawie wyników oceny ryzyka zawodowego pracodawca określa niezbędne działania
organizacyjno-techniczne zmniejszające to ryzyko, zgodnie z przepisami § 5-9.
§ 5.
1.
Uwzględniając dostępne rozwiązania techniczne oraz postęp naukowo-techniczny, pracodawca
eliminuje ryzyko zawodowe związane z ekspozycją na promieniowanie optyczne albo ogranicza
je w możliwie największym stopniu, w szczególności przez likwidowanie zagrożeń w miejscu
ich powstawania.
2.
W przypadku gdy ocena ryzyka zawodowego wykaże, że istnieje możliwość wystąpienia
poziomów ekspozycji przekraczających wartości MDE, pracodawca sporządza i wprowadza
w życie program działań organizacyjno-technicznych, zapobiegających przekroczeniu
dopuszczalnych poziomów ekspozycji.
3.
W programie pracodawca uwzględnia w szczególności działania polegające na:
1)
wprowadzaniu procesów lub metod pracy ograniczających ryzyko zawodowe związane z promieniowaniem
optycznym;
2)
doborze urządzeń, przeznaczonych do wykonywania określonej pracy, o możliwie najniższej
emisji promieniowania optycznego;
3)
ograniczaniu emisji promieniowania optycznego środkami technicznymi, w tym przez stosowanie,
w przypadkach koniecznych, urządzeń ochronnych i innych środków ochrony zbiorowej
(blokad, obudów, osłon, ekranów itp.);
4)
konserwowaniu urządzeń będących źródłem emisji promieniowania optycznego i ich wyposażenia,
stosowanych urządzeń ochronnych i środków ochrony zbiorowej oraz miejsc i stanowisk
pracy;
5)
projektowaniu miejsc pracy i rozmieszczaniu stanowisk pracy w sposób umożliwiający
izolowanie od źródeł promieniowania oraz ograniczający jednoczesną ekspozycję na promieniowanie
optyczne emitowane przez wiele źródeł promieniowania;
6)
ograniczaniu czasu trwania i poziomu ekspozycji;
7)
zapewnieniu prawidłowo dobranych środków ochrony indywidualnej;
8)
przestrzeganiu instrukcji producentów sprzętu, w szczególności w zakresie bezpiecznej
obsługi, zapobiegającej powstawaniu szkodliwych emisji promieniowania optycznego lub
nadmiernych poziomów ekspozycji.
§ 6.
1.
Pracodawca oznacza znakami bezpieczeństwa miejsca pracy, w których poziom promieniowania
może przekraczać wartości MDE, oraz wydziela strefy z takimi miejscami i ogranicza
do nich dostęp, jeżeli jest to technicznie wykonalne.
2.
Znaki bezpieczeństwa stosuje się zgodnie z przepisami w sprawie ogólnych przepisów
bezpieczeństwa i higieny pracy.
§ 7.
1.
Poziom ekspozycji pracownika na promieniowanie optyczne, po uwzględnieniu wszystkich
środków ochronnych zastosowanych w celu ograniczenia zagrożenia, w tym środków ochrony
indywidualnej, nie może przekraczać wartości MDE.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do osób fizycznych wykonujących pracę na innej
podstawie niż stosunek pracy albo prowadzących na własny rachunek działalność gospodarczą
w zakładzie pracy lub innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, studentów lub uczniów
odbywających zajęcia praktyczne, osób wykonujących krótkotrwałe prace albo czynności
inspekcyjne oraz osób niebiorących udziału w procesie pracy, jeżeli prace z użyciem
źródeł promieniowania są prowadzone w miejscach, do których mają dostęp te osoby.
3.
W przypadku stwierdzenia przekroczeń wartości MDE, pomimo podjętych środków zmierzających
do ograniczenia poziomu ekspozycji, pracodawca:
1)
podejmuje niezwłoczne działania w celu obniżenia poziomu ekspozycji poniżej wartości
MDE;
2)
ustala przyczyny wystąpienia przekroczeń;
3)
wykonuje działania określone w § 10 ust. 3 w celu uniemożliwienia ponownego wystąpienia
przekroczeń.
§ 8.
Określając i podejmując działania organizacyjno-techniczne, przewidziane w § 5-7,
pracodawca odpowiednio dostosowuje je do potrzeb pracowników należących do grup szczególnego
ryzyka.
§ 9.
1.
W ramach szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy pracodawca zatrudniający
pracowników podlegających ekspozycji na promieniowanie optyczne zapewnia im informacje
o wynikach oceny ryzyka zawodowego, w szczególności dotyczące:
1)
podjętych na podstawie rozporządzenia środków niezbędnych do wyeliminowania lub ograniczenia
ryzyka zawodowego oraz okoliczności, w jakich takie środki należy stosować;
2)
wartości MDE i związanego z nimi potencjalnego ryzyka;
3)
wyników wyznaczania poziomu ekspozycji, zagrożeń stwarzanych przez występujące w miejscu
pracy promieniowanie optyczne oraz potencjalnych skutków dla zdrowia lub bezpieczeństwa
pracowników;
4)
przyczyn powstawania chorób powodowanych ekspozycją na promieniowanie optyczne, ich
objawów i sposobów wykrywania;
5)
profilaktycznych badań lekarskich oraz zagrożeń stwarzanych przez środki fotouczulające;
6)
bezpiecznych sposobów wykonywania pracy, ograniczających poziom ekspozycji do możliwie
najmniejszej wartości;
7)
prawidłowego stosowania odpowiednio dobranych środków ochrony indywidualnej.
2.
Pracodawca konsultuje z pracownikami lub ich przedstawicielami wszystkie działania
dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z ekspozycją na promieniowanie
optyczne, w trybie określonym w art. 23711a ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.
§ 10.
1.
Pracodawca zapewnia pracownikom podlegającym ekspozycji na promieniowanie optyczne
opiekę medyczną w zakresie i na zasadach określonych w przepisach w sprawie badań
lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami
oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy.
2.
Pracodawca przekazuje lekarzowi sprawującemu profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami
informacje dotyczące czynników środowiska pracy, których współoddziaływanie z promieniowaniem
optycznym może mieć niekorzystny wpływ na stan zdrowia pracowników, w szczególności
dotyczące występowania fotouczulających substancji chemicznych.
3.
W przypadku gdy w wyniku przeprowadzonych badań profilaktycznych lekarz stwierdził
chorobę lub inne niekorzystne dla pracownika skutki zdrowotne, które mogły być spowodowane
ekspozycją na promieniowanie optyczne, pracodawca:
1)
ponownie ocenia ryzyko zawodowe, zgodnie z wymaganiami określonymi w § 4,
2)
dokonuje przeglądu działań określonych w § 5
- i wprowadza odpowiednie zmiany, uwzględniając porady lekarza sprawującego profilaktyczną
opiekę zdrowotną nad pracownikami.
§ 11.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia9)Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 9 czerwca 2010 r..
1)
Minister Pracy i Polityki Społecznej kieruje działem administracji rządowej - praca,
na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada
2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Pracy i Polityki Społecznej
(Dz. U. Nr 248, poz. 1485).
2)
Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę 2006/25/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie minimalnych wymagań w zakresie
ochrony zdrowia i bezpieczeństwa dotyczących narażenia pracowników na ryzyko spowodowane
czynnikami fizycznymi (sztucznym promieniowaniem optycznym) (dziewiętnasta dyrektywa
szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (Dz. Urz. UE L 114 z
27.04.2006, str. 38, z późn. zm.).
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1998 r.
Nr 106, poz. 668 i Nr 113, poz. 717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152, z 2000 r. Nr 19,
poz. 239, Nr 43, poz. 489, Nr 107, poz. 1127 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 11,
poz. 84, Nr 28, poz. 301, Nr 52, poz. 538, Nr 99, poz. 1075, Nr 111, poz. 1194, Nr
123, poz. 1354, Nr 128, poz. 1405 i Nr 154, poz. 1805, z 2002 r. Nr 74, poz. 676,
Nr 135, poz. 1146, Nr 196, poz. 1660, Nr 199, poz. 1673 i Nr 200, poz. 1679, z 2003 r.
Nr 166, poz. 1608 i Nr 213, poz. 2081, z 2004 r. Nr 96, poz. 959, Nr 99, poz. 1001,
Nr 120, poz. 1252 i Nr 240, poz. 2407, z 2005 r. Nr 10, poz. 71, Nr 68, poz. 610,
Nr 86, poz. 732 i Nr 167, poz. 1398, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 133, poz.
935, Nr 217, poz. 1587 i Nr 221, poz. 1615, z 2007 r. Nr 64, poz. 426, Nr 89, poz.
589, Nr 176, poz. 1239, Nr 181, poz. 1288 i Nr 225, poz. 1672, z 2008 r. Nr 93, poz.
586, Nr 116, poz. 740, Nr 223, poz. 1460 i Nr 237, poz. 1654, z 2009 r. Nr 6, poz.
33, Nr 56, poz. 458, Nr 58, poz. 485, Nr 98, poz. 817, Nr 99, poz. 825, Nr 115, poz.
958, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1704, z 2010 r. Nr 105, poz. 655, Nr 135, poz.
912, Nr 182, poz. 1228, Nr 224, poz. 1459, Nr 249, poz. 1655 i Nr 254, poz. 1700,
z 2011 r. Nr 36, poz. 181, Nr 63, poz. 322, Nr 80, poz. 432, Nr 144, poz. 855, Nr
149, poz. 887 i Nr 232, poz. 1378, z 2012 r. poz. 908 i 1110 oraz z 2013 r. poz. 2,
675, 896 i 1028.
4)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej
z dnia 25 czerwca 2012 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i
higieny pracy przy pracach związanych z ekspozycją na promieniowanie optyczne (Dz.
U. poz. 787), które weszło w życie z dniem 26 lipca 2012 r.
5)
PN-EN 62471 lub norma ją zastępująca.
6)
PN-EN 60825-1 lub norma ją zastępująca.
7)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
4.
8)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
4.
9)
Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 9 czerwca 2010 r.
Załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 maja 2010 r. - Wyznaczanie poziomu ekspozycji na promieniowanie optyczne10)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.
1.
Promieniowanie nielaserowe
1.1.
Skutki oddziaływania promieniowania nielaserowego na organizm człowieka rozpatruje
się w odniesieniu do skóry oraz oka i są one zależne przede wszystkim od:
a)
poziomu promieniowania,
b)
długości fali promieniowania,
c)
czasu trwania ekspozycji,
d)
rozmiaru obrazu źródła promieniowania na siatkówce oka dla λ=300-1400 [nm].
1.2.
Poziom promieniowania nielaserowego, w zależności od zakresu promieniowania i rodzaju
zagrożenia, określa się przez podanie wartości następujących parametrów:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1.3.
Poziom ekspozycji na promieniowanie nielaserowe wyznacza się zgodnie z wzorami przedstawionymi
w tabeli 1, przy uwzględnieniu:
a)
poziomu promieniowania ustalonego lub ocenionego zgodnie z przepisami § 3 ust. 1 lub
ust. 2 pkt 1 rozporządzenia,
b)
tłumienia uzyskanego dzięki zastosowaniu środków ochrony zbiorowej,
c)
czasu trwania ekspozycji, określonego zgodnie z pkt 1.4,
d)
wszystkich czynności związanych z eksploatacją źródła promieniowania nielaserowego
w miejscu pracy w zakresie: obsługi, konserwacji, remontów, montażu i kontrolno-pomiarowym.
1.4.
Określenie czasu trwania ekspozycji:
a)
w przypadku zagrożenia fotochemicznego (lp. 1-4w tabeli 1) należy określić całkowity
czas ekspozycji w ciągu zmiany roboczej, bez względu na długość jej trwania,
b)
w przypadku zagrożenia termicznego (lp. 5-8 w tabeli 1) należy określić czas jednorazowej
ekspozycji.
1.5.
Wyznaczone poziomy ekspozycji porównuje się z wartościami MDE dla promieniowania nielaserowego,
określonymi zgodnie z przepisami w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń
czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.
Tabela 1: Wzory do wyznaczania poziomu ekspozycji na promieniowanie nielaserowe
Opis wielkości występujących w tabeli 1:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Tabela 2: Rozkład widmowy skuteczności aktynicznej nadfioletu S(λ)
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Tabela 3: Rozkład widmowy skuteczności fotochemicznego uszkodzenia siatkówki B(λ)
i rozkład widmowy skuteczności termicznego uszkodzenia siatkówki R(λ)
|
2.
Promieniowanie laserowe
2.1.
Skutki oddziaływania promieniowania laserowego na organizm człowieka rozpatruje się
w odniesieniu do skóry oraz oka i są one zależne przede wszystkim od:
a)
poziomu promieniowania.
b)
długości fali promieniowania,
c)
czasu ekspozycji lub czasu trwania impulsu,
d)
rozmiaru obrazu źródła promieniowania na siatkówce oka dla λ=400-1400 [nm].
2.2.
Rodzaje zagrożeń dla oka i skóry związanych z ekspozycją na promieniowanie laserowe
są przedstawione w tabeli 4.
Tabela 4: Rodzaje zagrożeń dla oka i skóry związanych z ekspozycją na promieniowanie
laserowe
|
2.3.
Poziom promieniowania laserowego, w zależności od zakresu promieniowania, rodzaju
zagrożenia i trybu pracy lasera, określa się przez podanie wartości natężenia napromienienia
E lub napromienienia H, które oblicza się na podstawie poniższych wzorów:
\(
E = {{dP} \over {dA}}
\)
\(
H = \int\limits_0^t {E(t)} \cdot dt
\)
gdzie:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2.4.
Poziom ekspozycji na promieniowanie laserowe (bezpośrednie lub odbite) wyznacza się
przy uwzględnieniu:
a)
poziomu promieniowania ustalonego lub ocenionego zgodnie z przepisami § 3 ust. 1 lub
ust. 2 pkt 1 rozporządzenia,
b)
tłumienia uzyskanego dzięki zastosowaniu środków ochrony zbiorowej,
c)
czasu trwania ekspozycji, określonego zgodnie z pkt 2.5,
d)
wszystkich czynności, związanych z eksploatacją źródła promieniowania laserowego w
miejscu pracy, w zakresie: obsługi, konserwacji, remontów, montażu i kontrolno-pomiarowym.
2.5.
W zależności od analizowanego zagrożenia i trybu pracy lasera za czas trwania ekspozycji
przyjmuje się: czas trwania impulsu, czas jednorazowej ekspozycji (zagrożenie termiczne)
lub całkowity czas ekspozycji (zagrożenie fotochemiczne).
2.6.
Wyznaczone poziomy ekspozycji porównuje się z odpowiednimi wartościami mde dla promieniowania
laserowego, określonymi zgodnie z przepisami w sprawie najwyższych dopuszczalnych
stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Jeżeli dla
danej długości fali promieniowania laserowego istnieje więcej niż jedna wartość mde,
do porównania stosuje się wartość bardziej restrykcyjną.
10)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.