Rozporządzenie Rady Ministrówz dnia 5 grudnia 2013 r.w sprawie wprowadzenia programu mającego na celu poszerzenie wiedzy o ryzyku wystąpienia
chorób zakaźnych w rodzinach pszczelich
Spis treści
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu
chorób zakaźnych zwierząt zarządza się, co następuje:
§ 1.
Na obszarze województwa lubelskiego wprowadza się program mający na celu poszerzenie
wiedzy o ryzyku wystąpienia chorób zakaźnych wywołujących straty w rodzinach pszczelich.
§ 2.
Program, o którym mowa w § 1, jest określony w załączniku do rozporządzenia.
§ 3.
Program, o którym mowa w § 1, stosuje się od dnia 1 lipca 2013 r.
§ 4.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
1)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2010 r.
Nr 47, poz. 278, Nr 60, poz. 372 i Nr 78, poz. 513 oraz z 2013 r. poz. 1287.
Załącznik - Program mający na celu poszerzenie wiedzy o ryzyku wystąpienia chorób zakaźnych wywołujących straty w rodzinach pszczelich
1.
Identyfikacja programu mającego na celu poszerzenie wiedzy o ryzyku wystąpienia chorób
zakaźnych wywołujących straty w rodzinach pszczelich
Państwo członkowskie: Rzeczpospolita Polska.
Populacja zwierząt objęta programem: rodziny pszczele na obszarze województwa lubelskiego.
Okres realizacji: od dnia wejścia w życie rozporządzenia do dnia 30 września 2014 r.
2.1.
Cel programu
Celem bezpośrednim programu mającego na celu poszerzenie wiedzy o ryzyku wystąpienia
chorób zakaźnych wywołujących straty w rodzinach pszczelich, zwanego dalej „programem”,
jest poszerzenie wiedzy o ryzyku wystąpienia chorób zakaźnych pszczół, takich jak:
nosemoza, chroniczny paraliż pszczół (CBPV), mały chrząszcz ulowy (Aethina tumida), roztocze Tropilaelaps, a także określenie rzeczywistej prewalencji takich chorób pszczół, jak: zgnilec amerykański,
zgnilec europejski i waroza, w pasiekach zlokalizowanych na obszarze województwa lubelskiego.
Celem pośrednim jest ocena sytuacji epizootycznej w odniesieniu do ww. chorób zakaźnych
pszczół na obszarze województwa lubelskiego (jako regionu reprezentatywnego dla terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli chodzi o strukturę pszczelarską), a na podstawie
przedmiotowych wyników - ocena sytuacji epizootycznej na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej.
Program został opracowany na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.
o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2008 r.
Nr 213, poz. 1342, z późn. zm.), z uwzględnieniem wytycznych zawartych w przewodniku
Komisji Europejskiej „Wytyczne do pilotażowego projektu monitorowania strat w rodzinach
pszczelich” („Guidelines for a pilot surveillance project on honeybee colony losses”),
zwanym dalej „przewodnikiem do programu”. Program został poddany przez Komisję Europejską
ocenie technicznej i finansowej.
2.2.
Opis korzyści wynikających z przeprowadzenia programu
Program stanowi kontynuację programu realizowanego zgodnie z rozporządzeniem Rady
Ministrów z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wprowadzenia na lata 2012 i 2013 na
obszarze województwa lubelskiego programu mającego na celu wykrycie występowania określonych
czynników zakaźnych wywołujących straty w rodzinach pszczelich (Dz. U. poz. 1033).
Przeprowadzenie w ramach programu na obszarze województwa lubelskiego w reprezentatywnej
liczbie pasiek kontroli połączonych z pobraniem próbek do badań laboratoryjnych pozwoli
na zebranie dalszych, istotnych danych dotyczących ryzyka wystąpienia ww. chorób zakaźnych
pszczół oraz rzeczywistej ich prewalencji. Na podstawie ww. danych możliwa będzie
również ocena sytuacji epizootycznej w odniesieniu do chorób zakaźnych pszczół objętych
programem.
Powyższe dane zostaną przekazane Komisji Europejskiej i wraz z wynikami uzyskanymi
w efekcie realizacji programu mającego na celu wykrycie występowania określonych czynników
zakaźnych wywołujących straty w rodzinach pszczelich posłużą do przeprowadzenia analizy
sytuacji w państwach członkowskich Unii Europejskiej pod kątem przyczyn wywołujących
zwiększone straty w rodzinach pszczelich.
3.
Wskazanie obszaru geograficznego i administracyjnego, na którym będzie realizowany
program
Program będzie realizowany na obszarze województwa lubelskiego.
Rzeczpospolita Polska jest podzielona na 16 województw, z czego województwo lubelskie
jest trzecim co do wielkości województwem (jego powierzchnia wynosi 25 122 km˛). Obszar
województwa jest administracyjnie podzielony na 20 powiatów. Województwo to znajduje
się na południowo-wschodnim krańcu Rzeczypospolitej Polskiej. Wschodnia granica województwa
przebiega wzdłuż granicy polsko-ukraińskiej i polsko-białoruskiej.
Struktura pasiek w województwie lubelskim jest reprezentatywna dla całego kraju i
pozwala na wytypowanie odpowiedniej liczby pasiek, zróżnicowanych pod względem wielkości,
do uczestnictwa w programie. Dodatkowym argumentem przemawiającym za wyborem województwa
lubelskiego do uczestnictwa w programie jest fakt zlokalizowania na obszarze województwa
Państwowego Instytutu Weterynaryjnego - Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach,
zwanego dalej „PIWet - PIB w Puławach”, co ułatwia realizację programu pod względem
logistycznym oraz pozwala ograniczyć do minimum koszty dowozu próbek pobranych do
badań laboratoryjnych.
Mapa 1. Administracyjny podział Rzeczypospolitej Polskiej z zaznaczeniem województwa
lubelskiego i PIWet-PIB w Puławach
4.
Struktura sektora pszczelarskiego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Z rejestrów prowadzonych przez powiatowych lekarzy weterynarii wynika, że w 2012 r.
liczba podmiotów nadzorowanych utrzymujących rodziny pszczele na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej wyniosła 51 778.
Odsetek pasiek małych i średnich (do 80 rodzin pszczelich) wynosi 97,58%, co wskazuje
na duże rozdrobnienie sektora pszczelarskiego. Pozostałe pasieki, liczące powyżej
80 rodzin pszczelich w pasiece, stanowią 2,42%. Największa liczba pszczelarzy (13 545)
prowadziła pasieki liczące od 21 do 50 rodzin pszczelich, a średnia wielkość pasieki
w skali kraju wynosi 24,7 rodziny pszczelej.
Jeżeli przyjąć założenie, że za pszczelarzy zawodowych uważa się takich, którzy posiadają
powyżej 150 rodzin pszczelich, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest 307 pszczelarzy
spełniających ten standard, co stanowi 0,59% ogólnej liczby pszczelarzy. Średnia wielkość
pasieki należącej do ww. pszczelarzy wynosi 267 rodzin pszczelich.
Największa liczba pasiek, liczących powyżej 150 rodzin pszczelich, znajduje się w
województwach warmińsko-mazurskim i lubelskim, najmniejsza natomiast w województwie
śląskim. Pasieki o największej średniej wielkości znajdują się w województwie lubuskim.
Liczba rodzin pszczelich na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na koniec października
2012 r. wynosiła 1280. Najwięcej rodzin pszczelich jest w województwach: lubelskim,
podkarpackim, warmińsko-mazurskim i małopolskim (48,8% ogólnej liczby rodzin pszczelich),
a najmniej w podlaskim, opolskim, łódzkim i lubuskim (12,6% ogólnej liczby rodzin
pszczelich). Średnia liczba rodzin przypadających na km2 wynosi 4,1 i jest większa niż średnia w Unii Europejskiej, która wynosi 3,2 rodziny
na km2.
Prawie 7,5 rodziny pszczelej przypada na km2 w województwie małopolskim, a tylko 1,62 rodziny pszczelej na km2 w województwie podlaskim.
Nierównomierny rozkład rodzin pszczelich w poszczególnych województwach wynika głównie
z różnorodnych warunków pożytkowych i klimatycznych występujących na danym obszarze
oraz wynikającej z tego opłacalności produkcji, a także tradycji hodowli i chowu pszczół.
Roczna krajowa produkcja miodu wyniosła w 2012 r. 1 723,8 tony. Hodowla matek pszczelich
wynosi rokrocznie około 85 000 sztuk oraz 30 000 odkładów. Brak natomiast dostępnych
danych dotyczących innych produktów pszczelich.
Na obszarze województwa lubelskiego znajduje się 5538 pasiek, co stanowi 10,69% liczby
wszystkich pasiek na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Średnie zagęszczenie rodzin
pszczelich w województwie lubelskim wynosi 6,51 rodziny na km˛. Liczba rodzin pszczelich
w tym województwie wynosi 163 580, co stanowi około 12,77% rodzin pszczelich w kraju.
Średniej wielkości pasieka liczy 29,53 rodziny pszczelej. Całkowita produkcja miodu
w województwie lubelskim (przy średniej wydajności 13,45 kg z rodziny pszczelej) wynosi
2 200,2 tony.
5.
Dane historyczne dotyczące strat w rodzinach pszczelich
Dane dotyczące strat w rodzinach pszczelich w pasiekach znajdujących się na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej są przedstawione w tabeli 1.
Tabela 1. Średnie straty rodzin pszczelich w pasiekach
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Źródło: strona internetowa: www.beemonitoring.org oraz organizacje pszczelarskie,
„Sektor pszczelarski w Polsce” - Instytut Ogrodnictwa Oddział Pszczelnictwa w Puławach.
6.
Szczegółowy opis programu
6.1.
Zapewnienie ze strony polskiej odpowiedniego wsparcia w odniesieniu do środków finansowych
i kadrowych koniecznych do przeprowadzenia programu przez państwo członkowskie
Do koordynowania programu wyznacza się dwóch koordynatorów krajowych: koordynatora
krajowego programu oraz koordynatora do spraw szkoleń osób zaangażowanych w realizację
programu.
Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.
U. z 2010 r. Nr 112, poz. 744, z późn. zm.) powiatowi lekarze weterynarii wyznaczają
do realizacji programu sześciu lekarzy weterynarii, zwanych dalej „ekspertami”, którzy
dokonują kontroli w pasiekach. Spośród ekspertów wyodrębnia się trzy dwuosobowe zespoły,
zwane dalej „zespołami ekspertów”. Wojewódzki Lekarz Weterynarii może podjąć decyzję
o przeprowadzeniu ww. kontroli w pasiece przez jednego eksperta. Kontrola ta obejmuje
przegląd stanu zdrowotnego rodzin pszczelich oraz pobranie próbek do badań laboratoryjnych.
W celu zapewnienia sprawnej i rzetelnej realizacji programu powiatowi lekarze weterynarii
dokonują wyboru ekspertów spośród lekarzy weterynarii posiadających jak najlepszą
wiedzę teoretyczną i praktyczną w zakresie chorób pszczół. Eksperci biorący udział
w programie są podzieleni na kategorie w zależności od posiadanego doświadczenia zawodowego.
Kategoria 1 obejmuje ekspertów posiadających 15 lat doświadczenia zawodowego, kategoria
2 obejmuje ekspertów posiadających 10 lat doświadczenia zawodowego, kategoria 3 obejmuje
ekspertów posiadających 5 lat doświadczenia, natomiast kategoria 4 obejmuje początkujących
ekspertów. Badania laboratoryjne w ramach programu są przeprowadzone przez PIWet -
PIB w Puławach.
Krajowy koordynator programu oraz koordynator do spraw szkoleń osób zaangażowanych
w realizację programu zostali w 2012 r. przeszkoleni w laboratorium referencyjnym
Unii Europejskiej do spraw zdrowia pszczół ANSES. Po odbyciu tego szkolenia przekazali
oni uzyskaną wiedzę i umiejętności wyznaczonym do programu ekspertom.
Pracownicy laboratoryjni PIWet - PIB w Puławach są podzieleni na kategorie ze względu
na posiadane doświadczenie zawodowe. Kategoria 1 obejmuje pracowników naukowych, nadzorujących
merytorycznie personel techniczny, którzy posiadają co najmniej 15 lat doświadczenia,
kategoria 2 obejmuje pracowników naukowych, nadzorujących merytorycznie personel techniczny,
którzy posiadają co najmniej 10 lat doświadczenia, kategoria 3 obejmuje personel techniczny
wykonujący badania, posiadający co najmniej 5 lat doświadczenia, natomiast kategoria
4 obejmuje początkujący personel techniczny.
Program zostanie sfinansowany ze środków budżetowych określonych w części 85 - budżety
wojewodów działu 010 - rolnictwo i łowiectwo rozdziale 01022 - zwalczanie chorób zakaźnych
zwierząt oraz badania monitoringowe pozostałości chemicznych i biologicznych w tkankach
zwierząt i produktach pochodzenia zwierzęcego w ustawie budżetowej na rok 2013 i w
ustawie budżetowej na rok 2014 oraz w części 83 - rezerwy celowe, dziale 758 - różne
rozliczenia rozdziału 75818 - rezerwy ogólne i celowe poz. 12, przeznaczonych na zwalczanie
chorób zakaźnych zwierząt (w tym finansowanie programów zwalczania chorób zakaźnych
zwierząt), badania monitoringowe pozostałości chemicznych i biologicznych w tkankach
zwierząt, produktach pochodzenia zwierzęcego i paszach, finansowanie zadań zleconych
przez Komisję Europejską oraz dofinansowanie kosztów realizacji zadań Inspekcji Weterynaryjnej.
W zakresie pkt 1 i 2 tabeli 3 „Analiza szacunkowych kosztów realizacji programu w
2013 r. - koszty kwalifikowane do współfinansowania ze środków Unii Europejskiej”
oraz tabeli 5 „Analiza szacunkowych kosztów realizacji programu w 2014 r. koszty kwalifikowane
do współfinansowania ze środków Unii Europejskiej” strona polska będzie ubiegała się
o zwrot kosztów poniesionych na finansowanie programu z Komisji Europejskiej, określonych
w decyzji wykonawczej Komisji z dnia 17 października 2013 r. dotyczącej wsparcia finansowego
Unii dla niektórych państw członkowskich na wspieranie dobrowolnych badań w zakresie
nadzoru nad stratami rodzin pszczoły miodnej na sezon 2013-2014 (Dz. Urz. UE L 279
z 19.10.2013, str. 67).
6.2.
Opis sytuacji epizootycznej w pasiekach na obszarze województwa lubelskiego przed
rozpoczęciem programu
W 2009 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odnotowano 69 ognisk zgnilca amerykańskiego
oraz 7839 ognisk warozy, natomiast na obszarze województwa lubelskiego odnotowano
1 ognisko zgnilca amerykańskiego oraz 1162 ogniska warozy.
W 2010 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odnotowano 93 ogniska zgnilca amerykańskiego,
2 ogniska zgnilca europejskiego oraz 7614 ognisk warozy, natomiast na obszarze województwa
lubelskiego odnotowano 1 ognisko zgnilca amerykańskiego, 1 ognisko zgnilca europejskiego
oraz 1186 ognisk warozy.
W 2011 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odnotowano 141 ognisk zgnilca amerykańskiego,
1 ognisko zgnilca europejskiego oraz 7985 ognisk warozy, natomiast na obszarze województwa
lubelskiego odnotowano 1 ognisko zgnilca amerykańskiego oraz 1518 ognisk warozy. Nie
odnotowano żadnego ogniska zgnilca europejskiego.
W 2012 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odnotowano 141 ognisk zgnilca amerykańskiego,
1 ognisko zgnilca europejskiego oraz 8863 ogniska warozy, natomiast na obszarze województwa
lubelskiego odnotowano 10 ognisk zgnilca amerykańskiego, 1 ognisko zgnilca europejskiego
oraz 1548 ognisk warozy.
Pozostałe jednostki chorobowe objęte programem, tj. nosemoza, chroniczny paraliż pszczół
(CBPV), nie są objęte obowiązkiem zwalczania lub obowiązkiem rejestracji na podstawie
ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób
zakaźnych zwierząt.
Wyniki badań uzyskane w ramach realizacji programu mającego na celu wykrycie występowania
określonych czynników zakaźnych wywołujących straty w rodzinach pszczelich w województwie
lubelskim przedstawia tabela 2.
Tabela 2. Wyniki badań uzyskane w ramach realizacji programu mającego na celu wykrycie
występowania określonych czynników zakaźnych wywołujących straty w rodzinach pszczelich
w województwie lubelskim - wyniki za III kwartał 2012 r.
|
6.3.
Opis dotychczas stosowanych systemów nadzoru
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt
oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt prowadzenie działalności w zakresie utrzymywania
zwierząt gospodarskich w celu umieszczania na rynku tych zwierząt lub produktów pochodzących
z tych zwierząt lub od tych zwierząt, w tym rodzin pszczelich, jest dozwolone po uprzednim
zgłoszeniu, w formie pisemnej, zamiaru prowadzenia takiej działalności powiatowemu
lekarzowi weterynarii właściwemu ze względu na przewidywane miejsce jej prowadzenia.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej Inspekcja
Weterynaryjna realizuje zadania z zakresu zdrowia zwierząt oraz bezpieczeństwa produktów
pochodzenia zwierzęcego w celu zapewnienia ochrony zdrowia publicznego m.in. przez:
1)
zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt, w tym chorób odzwierzęcych;
2)
badania kontrolne zakażeń zwierząt.
Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt
oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt w przypadku podejrzenia wystąpienia choroby
zakaźnej zwierząt posiadacz zwierzęcia jest obowiązany do niezwłocznego zawiadomienia
o tym organu Inspekcji Weterynaryjnej oraz zastosowania innych środków określonych
w ww. przepisie. Zgodnie z art. 42 ust. 6 tej ustawy powiatowy lekarz weterynarii
po otrzymaniu zawiadomienia podejmuje niezwłocznie czynności w celu wykrycia lub wykluczenia
choroby zakaźnej zwierząt podlegającej obowiązkowi zwalczania, w tym przeprowadza
dochodzenie epizootyczne. Dochodzenie epizootyczne obejmuje co najmniej ustalenie:
1)
okresu, w którym choroba zakaźna zwierząt mogła rozwijać się w gospodarstwie przed
wystąpieniem podejrzenia lub stwierdzeniem jej wystąpienia u zwierząt z gatunku wrażliwego;
2)
gdzie znajduje się źródło choroby zakaźnej zwierząt, oraz ustalenie innych gospodarstw,
w których zwierzęta z gatunku wrażliwego mogły zostać zakażone;
3)
dróg przemieszczania się ludzi, zwierząt i przedmiotów, za których pośrednictwem mogło
dojść do szerzenia się choroby zakaźnej zwierząt, do gospodarstwa lub z gospodarstwa
- w okresie, o którym mowa w pkt 1.
Zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz
zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt w celu zwalczania chorób zakaźnych zwierząt podlegających
obowiązkowi zwalczania powiatowy lekarz weterynarii, w drodze decyzji, może wprowadzić
nakazy i zakazy mające na celu ograniczenie rozprzestrzeniania się lub likwidację
ogniska danej choroby.
Zgodnie z załącznikiem nr 2 do tej ustawy chorobą zakaźną pszczół podlegającą obowiązkowi
zwalczania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest zgnilec amerykański pszczół,
natomiast zgodnie z załącznikiem nr 3 do ustawy obowiązkowi rejestracji podlega pięć
chorób zakaźnych pszczół: zgnilec europejski, waroza, choroba roztoczowa, mały chrząszcz
ulowy (Aethina turnida) oraz roztocze Tropilaelaps.
Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie był dotychczas prowadzony aktywny nadzór
nad zdrowiem rodzin pszczelich.
6.4.
Postępowanie w przypadku podejrzenia lub stwierdzenia wystąpienia choroby zakaźnej
pszczół
W przypadku podejrzenia lub stwierdzenia wystąpienia zgnilca amerykańskiego pszczół
stosuje się środki określone w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia
zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt oraz środki określone w rozporządzeniu
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 września 2005 r. w sprawie zwalczania zgnilca
amerykańskiego pszczół (Dz. U. Nr 187, poz. 1574), zwanym dalej „rozporządzeniem”.
W przypadku chorób zakaźnych pszczół: zgnilca europejskiego, warozy, małego chrząszcza
ulowego (Aethina turnida) oraz roztocza Tropilaelaps podejmowane są działania określone w art. 51 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie
zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.
W przypadku pozostałych chorób zakaźnych pszczół objętych programem: nosemozy, chronicznego
paraliżu pszczół (CBPV), jeżeli wynik badania laboratoryjnego jest dodatni, powiatowy
lekarz weterynarii jedynie odnotowuje ten fakt dla celów niniejszego programu.
Wyniki badań laboratoryjnych, w odniesieniu do każdej choroby zakaźnej pszczół objętej
programem, PIWet - PIB w Puławach przekazuje powiatowemu lekarzowi weterynarii właściwemu
dla miejsca położenia pasieki, Wojewódzkiemu Lekarzowi Weterynarii w Lublinie oraz
Głównemu Lekarzowi Weterynarii. Powiatowy lekarz weterynarii przekazuje wyniki badań
laboratoryjnych posiadaczowi pasieki.
6.5.
Środki, jakie zostaną wdrożone w ramach programu, i opis sposobu osiągnięcia celu
programu
Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Lublinie po konsultacji z dyrektorem PIWet - PIB w
Puławach wytypuje 190 pasiek znajdujących się na terenie województwa lubelskiego,
w których zostaną przeprowadzone kontrole obejmujące przegląd stanu zdrowotnego rodzin
pszczelich i pobranie próbek do badań laboratoryjnych.
W ramach programu mającego na celu poszerzenie wiedzy o ryzyku wystąpienia chorób
zakaźnych wywołujących straty w rodzinach pszczelich kontrole obejmą co najmniej 33%
nowych gospodarstw pasiecznych (około 63 nowych gospodarstw pasiecznych) w stosunku
do programu mającego na celu wykrycie występowania określonych czynników zakaźnych
wywołujących straty w rodzinach pszczelich.
W każdym z 20 powiatów województwa lubelskiego typuje się odpowiednią liczbę pasiek
proporcjonalnie do procentowego rozkładu pasiek w poszczególnych powiatach, tak aby
otrzymać 190 pasiek, w których należy przeprowadzić kontrole. Liczba kontroli przeprowadzanych
przez poszczególne zespoły ekspertów powinna być zbliżona i wynosić w jednym cyklu
około 63, tak aby zapewnić przeprowadzenie zaplanowanych kontroli w wyznaczonym terminie.
Wojewódzki Lekarz Weterynarii może podjąć decyzję o przeprowadzeniu kontroli w pasiece
przez jednego eksperta.
W każdej pasiece objętej kontrolami należy przeprowadzić 3 kontrole w ściśle określonych
porach roku. Pierwsza kontrola powinna być przeprowadzona po zakończeniu sezonu zbierania
pożytków, ale przed rozpoczęciem zimowania rodzin. Pierwsza kontrola obejmuje:
1)
przeprowadzenie wywiadu z pszczelarzem (posiadaczem rodzin pszczelich), zgodnie z
wytycznymi zawartymi w przewodniku do programu, polegającego m.in. na zebraniu podstawowych
informacji na temat praktyki pszczelarskiej oraz na obserwacji klinicznej badanej
pasieki;
2)
przegląd wszystkich wytypowanych pasiek wraz z pobraniem próbek pszczół w celu wykonania
badań laboratoryjnych.
Jeżeli w trakcie przeglądu zostaną zaobserwowane objawy kliniczne choroby zakaźnej
pszczół, w pasiekach pobiera się dodatkowe próbki, których rodzaj jest uzależniony
od typu objawów klinicznych. Szacunkowa liczba próbek do pobrania w pasiekach jest
określona w tabeli 3 „Analiza szacunkowych kosztów realizacji programu w 2013 r. -
koszty kwalifikowane do współfinansowania ze środków Unii Europejskiej” oraz w tabeli
5 „Analiza szacunkowych kosztów realizacji programu w 2014 r. - koszty kwalifikowane
do współfinansowania ze środków Unii Europejskiej”.
Po zakończonym okresie zimowania rodzin pszczelich, wiosną 2014 r., zostanie przeprowadzona
druga kontrola pasiek objętych kontrolami w ramach programu, przy czym materiał do
badań laboratoryjnych zostanie pobrany wyłącznie z rodzin pszczelich, które się osypały
lub wykazują jakiekolwiek nieprawidłowości w rozwoju (rodziny słabe) lub w których
wystąpiły objawy kliniczne chorób zakaźnych pszczół.
Podobna zasada będzie obowiązywać podczas trzeciej kontroli. W związku z określonym
przez Komisję Europejską końcowym terminem realizacji programu, tj. dniem 30 września
2014 r., kontrolę tę należy przeprowadzić najpóźniej do końca czerwca 2014 r.
Kontrole w pasiekach są przeprowadzane przez trzy dwuosobowe zespoły ekspertów w okresie
jednego miesiąca, w sposób zsynchronizowany, lub przez pojedynczego eksperta. Próbki
do badań będą przesyłane do Zakładu Chorób Pszczół w PIWet - PIB w Puławach. Wyniki
badań oraz pozostałe dane uzyskane w ramach realizacji programu zostaną przesłane
do laboratorium referencyjnego Unii Europejskiej do spraw zdrowia pszczół ANSES, a
ich analiza pozwoli na poszerzenie wiedzy o ryzyku wystąpienia chorób zakaźnych pszczół
objętych programem i wpływie tych chorób na zwiększone straty w rodzinach pszczelich.
6.6.
Liczba pasiek wytypowanych do kontroli
Na podstawie danych posiadanych przez Główny Inspektorat Weterynarii, zawartych w
rejestrze podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną (stan na październik 2012 r.),
dotyczących województwa lubelskiego, oraz po przeprowadzeniu analizy struktury i wielkości
pasiek na obszarze tego województwa oszacowano liczbę próbek do badań laboratoryjnych.
Całkowita liczba pasiek objętych programem, zgodnie z wymogami zawartymi w przewodniku
do programu, wynosi 190.
Wyniki badań przeprowadzonych dotychczas przez PIWet - PIB w Puławach wskazują, że
zakażenie pasiek większością chorób zakaźnych pszczół kształtuje się na poziomie 10%
lub wyższym, stąd liczba pasiek do kontroli została określona przy założeniu 10% prewalencji.
Przy wyższej wartości zakładanej prewalencji do badań laboratoryjnych zostałaby pobrana
mniejsza liczba próbek pochodzących z pasieki, tym samym analiza wykonana na podstawie
wyników badań laboratoryjnych mogłaby być obarczona większym błędem.
6.7.
Sprzęt i produkty potrzebne do przeprowadzenia zadań opisanych w programie
Sprzęt i produkty potrzebne do przeprowadzenia badań laboratoryjnych zapewnia Zakład
Chorób Pszczół PIWet - PIB w Puławach, a koszty eksploatacji i serwisu sprzętu są
uwzględnione w jednostkowych kosztach badań laboratoryjnych pobranych próbek.
6.8.
Szczegółowa analiza szacunkowych kosztów programu
Szczegółową analizę szacunkowych kosztów realizacji programu przedstawiają tabele
3 i 4 na 2013 r., tabele 5 i 6 na 2014 r.
Tabela 3. Analiza szacunkowych kosztów realizacji programu w 2013 r.
-
-koszty kwalifikowane do współfinansowania ze środków Unii Europejskiej1)Szacowany budżet programu mającego na celu poszerzenie wiedzy o ryzyku wystąpienia chorób zakaźnych wywołujących straty w rodzinach pszczelich1. Koszty laboratoryjne1.1. Kategorie pracowników laboratoryjnychOpis działalnościLiczba przepracowanych dniDzienne wynagrodzenie złDzienne wynagrodzenie
euroSuma złSuma euroKat. 1 (15 lat doświadczenia)0,00Kat. 2 (10 lat doświadczenia)nadzorowanie badań250293,6270,7573 405,0017 687,95Kat. 3 (5 lat doświadczenia)wykonywanie badań895139,4433,60124 798,8030 072,00Kat. 4 (początkujący)0,00W sumie pracownicy198 203,8047 759,951.2. Badanie2)Rodzaj materiałów eksploatacyjnychIlośćKoszt jednostkowy złKoszt jednostkowy euroSuma złSuma euroLiczenie Varroa destructor (metoda wypłukiwania)materiały laboratoryjne333016,493,9754 911,7013 231,73Wykrywanie obecności
Tropilaelaps spp.333000,000,000,00Wykrywanie obecności Aethina tumida333000,000,000,00Badanie kliniczne (obejmujące obserwację objawów zgnilca, nosemozy, wirusów)0,000,000,00Określanie liczby spor Nosema spp.materiały laboratoryjne10019,154,611915,00461,45Badanie różnicujące Nosema apis i Nosema ceranae (metodą PCR)odczynniki, materiały laboratoryjne7099,4623,976962,201677,64Zgnilec amerykański pszczół (P. larvae) - metoda hodowlanaodczynniki, materiały laboratoryjne10018,794,531879,00452,77Zgnilec amerykański pszczół (P. larvae) - badanie mikroskopoweodczynniki, materiały laboratoryjne1004,71,13470,00113,25Zgnilec amerykański pszczół (P. larvae) - testy biochemiczneodczynniki, materiały laboratoryjne1004,71,13470,00113,25Zgnilec amerykański pszczół (P. larvae) - badanie potwierdzające (metodą PCR)odczynniki, materiały laboratoryjne2581,3819,612034,50490,24Zgnilec europejski (M plutonius) - metoda hodowlanaodczynniki, materiały laboratoryjne5028,196,791409,50339,64Zgnilec europejski (M. plutonius) - badanie mikroskopowe0,000,000,00Zgnilec europejski (M. plutonius) - testy biochemiczne0,000,000,00Zgnilec europejski (M. plutonius) - badanie potwierdzające (metodą PCR)odczynniki, materiały laboratoryjne5081,3819,614069,00980,48Wirus chronicznego paraliżu pszczół (CBPV) - ocena ilościowa (metodą real time PCR)odczynniki, materiały laboratoryjne100552,62133,1655 262,0013 316,14W sumie materiały eksploatacyjne129 382,9031 176,59Suma kosztów laboratoryjnych327 586,7078 936,542. Koszt próbkobrania i monitoringu2.1. Kategorie ekspertów3)Opis działalnościLiczba przepracowanych dniDzienne wynagrodzenie złDzienne wynagrodzenie euroSuma złSuma euroKat. 1 (15 lat doświadczenia)wejście do pasieki, przeprowadzanie wywiadu w pasiece, przeprowadzenie badania i próbkobrania, przesłanie próbek do KLR110,00454,00109,4049 940,0012 033,73Kat. 2 (10 lat doświadczenia)wejście do pasieki, przeprowadzanie wywiadu w pasiece, przeprowadzenie badania i próbkobrania, przesłanie próbek do KLR22,00454,00109,409988,002406,75Kat. 3 (5 lat doświadczenia)0,00Kat. 4 (początkujący)0,00W sumie pracownicy59 928,0014 440,482.2. Materiały eksploatacyjne4)Rodzaj materiałów eksploatacyjnychIlośćKoszt jednostkowy złKoszt jednostkowy euroSuma złSuma euroworki foliowe,
pudełka kartonowe,
plastikowe pudełka, szpatułki, naklejki etc.190,0040,009,647600,001831,33W sumie materiałyeksploatacyjne7600,001831,33W sumie koszty
próbkobrania
i monitoringu67 528,0016 271,81W sumie koszt bezpośredni395 114,7095 208,35koszty ogólnie (maks. 7% kosztów bezpośrednich)27 658,036664,58W sumie koszty projektu422 772,73101 872,93kurs euro na rok 20134,155)1) Szacunkowe koszty, które zostaną dostosowane do wielkości wydatków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej na rok 2013.2) Koszt przeprowadzenia badań laboratoryjnych został obliczony na podstawie aktualnego cennika badań laboratoryjnych przesłanego do Głównego Inspektoratu Weterynarii przez PIWet - PIB w Puławach.3) Koszt zaplanowany w punkcie 2.1 „kategorie ekspertów” to koszt kontroli pasiek i wynagrodzenie dla ekspertów. Koszt kontroli pasiek wynika z długości trasy (liczby kilometrów), jaką pokonają zespoły ekspertów, przemieszczając się między pasiekami. Jest to odległość oszacowana na podstawie kilometrażu przebytego przez ekspertów w ramach programu wprowadzonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wprowadzenia na lata 2012 i 2013 na obszarze województwa lubelskiego programu mającego na celu wykrycie występowania określonych czynników zakaźnych wywołujących straty w rodzinach pszczelich. Cena jednostkowa za kilometr przebytej drogi została przyjęta na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. Nr 27, poz. 271, z późn. zm.).
Wynagrodzenie dla ekspertów, którzy będą pracować przy kontrolach pasiek, zostało obliczone na podstawie szacunkowej liczby godzin, jakie zostaną przepracowane przez ekspertów (8 godzin dziennie), pomnożonej przez cenę jednostkową za godzinę pracy (41,00 zł) zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i wysokości wynagrodzenia za wykonywanie czynności przez lekarzy weterynarii i inne osoby wyznaczone przez powiatowego lekarza weterynarii (Dz. U. z 2013 r. poz. 424).4) Koszt obliczony przez PIWet - PIB w Puławach na podstawie kosztów zakupu materiałów dokonywanego w ramach realizacji innych projektów naukowych w latach poprzednich.5) Koszt programu obliczono według kursu euro 4,15 zł w 2013 r. zgodnie z wytycznymi Ministra Finansów z dnia 5 listopada 2013 r. dotyczącymi stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych ustaw. Koszt jednostkowy w euro jest podany w zaokrągleniu do 2 miejsc po przecinku.Tabela 4. Analiza szacunkowych kosztów realizacji programu w 2013 r. -
-koszty finansowane wyłącznie ze środków budżetu państwa1)Tabela kosztów krajowych na 2013 r.Rodzaj materiałów2)Liczba jednostekKoszt jednostkowy w złotychKoszt jednostkowy w euroKoszt całkowity w złotychKoszt całkowity w euroKapelusze6,0025,006,02150,0036,14Fartuchy190,001,500,36285,0068,67Ochraniacze na buty190,000,600,14114,0027,47Rękawiczki3330,001,100,273663,00882,65suma4212,001014,94kurs euro na rok 2013: 4,153)1) Szacunkowe koszty, które zostaną dostosowane do wielkości wydatków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej na rok 2013.2) Koszty zakupu odzieży ochronnej zostały obliczone na podstawie aktualnych cen rynkowych materiałów jednorazowych, które zostały przyjęte przez Głównego Lekarza Weterynarii przy określaniu kosztów w innych programach zwalczania chorób zakaźnych zwierząt lub na podstawie kosztów zakupu materiałów dokonywanego przy realizacji innych projektów naukowych w PIWet - PIB w Puławach w latach poprzednich.3) Koszt programu obliczono według kursu euro 4,15 zł w 2013 r. zgodnie z wytycznymi Ministra Finansów z dnia 5 listopada 2013 r. dotyczącymi stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych ustaw. Koszt jednostkowy w euro jest podany w zaokrągleniu do 2 miejsc po przecinku.Łączne koszty realizacji programu w 2013 r. wyniosą 426 984,73 zł (102 887,87 euro).Tabela 5. Analiza szacunkowych kosztów realizacji programu w 2014 r.
-
-koszty kwalifikowane do współfinansowania ze środków Unii Europejskiej1)Szacowany budżet programu mającego na celu poszerzenie wiedzy o ryzyku wystąpienia chorób zakaźnych wywołujących straty w rodzinach pszczelich1. Koszty laboratoryjne1.1. Kategorie pracowników laboratoryjnychOpis działalnościLiczba przepracowanych dniDzienne wynagrodzenie złDzienne wynagrodzenie euroSuma złSuma euroKat. 1 (15 lat doświadczenia)0,00Kat. 2 (10 lat doświadczenia)nadzorowanie badań62293,6273,4118 204,444551,11Kat. 3 (5 lat doświadczenia)wykonywanie badań224139,4434,8631234,567808,64Kat. 4 (początkujący)0,00W sumie pracownicy49 439,0012 359,751.2.Badanie2)Rodzaj materiałów eksploatacyjnychIlośćKoszt jednostkowy złKoszt
jednostkowy
euroSuma złSuma euroLiczenie Varroa destructor (metoda wypłukiwania)materiały laboratoryjne50016,494,128245,002061,25Wykrywanie obecności
Tropilaelaps spp.000,000,00Wykrywanie obecności Aethina tumida000,000,00Badanie kliniczne (obejmujące obserwację objawów zgnilca, nosemozy, wirusów)0,000,00Określanie liczby spor Nosema spp.materiały laboratoryjne50019,154,799575,002393,75Badanie różnicujące Nosema apis i Nosema ceranae (metodą PCR)odczynniki, materiały laboratoryjne33099,4624,8732 821,808205,45Zgnilec amerykański pszczół (P. larvae) - metoda hodowlanaodczynniki, materiały laboratoryjne10018,794,701879,00469,75Zgnilec amerykański pszczół (P. larvae) - badanie mikroskopoweodczynniki, materiały laboratoryjne1004,71,18470,00117,50Zgnilec amerykański pszczół (P. larvae) - testy biochemiczneodczynniki, materiały laboratoryjne1004,71,18470,00117,50Zgnilec amerykański pszczół (P. larvae) - badanie potwierdzające (metodą PCR)odczynniki, materiały laboratoryjne2581,3820,352034,50508,63Zgnilec europejski (M. plutonius) - metoda hodowlanaodczynniki, materiały laboratoryjne5028,197,051409,50352,38Zgnilec europejski (M. plutonius) - badanie mikroskopowe0,000,00Zgnilec europejski (M. plutonius) - testy biochemiczne0,000,00Zgnilec europejski (M. plutonius) - badanie potwierdzające (metodą PCR)odczynniki, materiały laboratoryjne5081,3820,354069,001017,25Wirus chronicznego paraliżu pszczół (CBPV) - ocena ilościowa (metodą real time PCR)odczynniki, materiały laboratoryjne100552,62138,1655 262,0013 815,50W sumie materiały eksploatacyjne116 235,8029 058,96Suma kosztów laboratoryjnych165 674,8041418,712. Koszt próbkobrania i monitoringu2.1. Kategorie ekspertów3)Opis działalnościLiczba przepracowanych dniDzienne wynagrodzenie złDzienne wynagrodzenie euroSuma złSuma euroKat. 1 (15 lat doświadczenia)wejście do pasieki, przeprowadzanie wywiadu w pasiece, przeprowadzenie badania i próbkobrania, przesłanie próbek do KLR220,00451,00112,7599 220,0024 805,00Kat. 2 (10 lat doświadczenia)wejście do pasieki, przeprowadzanie wywiadu w pasiece, przeprowadzenie badania i próbkobrania, przesłanie próbek do KLR44,00451,00112,7519 844,004961,00Kat. 3 (5 lat doświadczenia)0,00Kat. 4 (początkujący)0,00W sumie pracownicy119 064,0029 766,002.2. Materiały eksploatacyjne4)Rodzaj materiałów eksploatacyjnychIlośćKoszt jednostkowy złKoszt jednostkowy euroSuma złSuma euroworki foliowe, pudełka kartonowe, plastikowe pudełka, szpatułki, naklejki etc.380,0040,0010,0015 200,003800,00W sumie materiały eksploatacyjne15 200,003800,00W sumie koszty próbkobrania i monitoringu134 264,0033 566,00W sumie koszt bezpośredni299 938,8074 984,71koszty ogólnie (maks. 7% kosztów bezpośrednich)20 995,725248,93W sumie koszty projektu320 934,5280 233,64kurs euro na rok 20144,005)1) Szacunkowe koszty, które zostaną dostosowane do wielkości wydatków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej na rok 2014.2) Koszt przeprowadzenia badań laboratoryjnych został obliczony na podstawie aktualnego cennika badań laboratoryjnych przesłanego do Głównego Inspektoratu Weterynarii przez PIWet - PIB w Puławach.3) Koszt zaplanowany w punkcie 2.1 „kategorie ekspertów” to koszt kontroli pasiek i wynagrodzenie dla ekspertów. Koszt kontroli pasiek wynika z długości trasy (liczby kilometrów), jaką pokonają zespoły ekspertów, przemieszczając się między pasiekami. Jest to odległość oszacowana na podstawie kilometrażu przebytego przez ekspertów w ramach programu wprowadzonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wprowadzenia na lata 2012 i 2013 na obszarze województwa lubelskiego programu mającego na celu wykrycie występowania określonych czynników zakaźnych wywołujących straty w rodzinach pszczelich. Cena jednostkowa za kilometr przebytej drogi została przyjęta na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. Nr 27, poz. 271, z późn. zm.).
Wynagrodzenie dla ekspertów, którzy będą pracować przy kontrolach pasiek, zostało obliczone na podstawie szacunkowej liczby godzin, jakie zostaną przepracowane przez ekspertów (8 godzin dziennie), pomnożonej przez cenę jednostkową za godzinę pracy (41,00 zł) zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i wysokości wynagrodzenia za wykonywanie czynności przez lekarzy weterynarii i inne osoby wyznaczone przez powiatowego lekarza weterynarii (Dz. U. z 2013 r. poz. 424).4) Koszt obliczony przez PIWet - PIB w Puławach na podstawie kosztów zakupu materiałów dokonywanego w ramach realizacji innych projektów naukowych w latach poprzednich.5) Koszt programu obliczono według kursu euro 4,00 zł w 2014 r. zgodnie z wytycznymi Ministra Finansów z dnia 5 listopada 2013 r. dotyczącymi stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych ustaw. Koszt jednostkowy w euro jest podany w zaokrągleniu do 2 miejsc po przecinku.Tabela 6. Analiza szacunkowych kosztów realizacji programu w 2014 r. -
-koszty finansowane wyłącznie ze środków budżetu państwa1)Tabela kosztów krajowych na 2014 r.Rodzaj materiałów2)Liczba jednostekKoszt jednostkowy w złotychKoszt jednostkowy w euroKoszt całkowity w złotychKoszt całkowity w euroKapelusze12,0025,006,25300,0075,00Fartuchy380,001,500,38570,00142,50Ochraniacze na buty380,000,600,15228,0057,00Rękawiczki6660,001,100,287326,001831,50suma8424,002106,00kurs euro na rok 2014: 4,003)1) Szacunkowe koszty, które zostaną dostosowane do wielkości wydatków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej na rok 2014.2) Koszty zakupu odzieży ochronnej zostały obliczone na podstawie aktualnych cen rynkowych materiałów jednorazowych, które zostały przyjęte przez Głównego Lekarza Weterynarii przy określaniu kosztów w innych programach zwalczania chorób zakaźnych zwierząt lub na podstawie kosztów zakupu materiałów dokonywanego przy realizacji innych projektów naukowych w PIWet - PIB w Puławach w latach poprzednich.3) Koszt programu obliczono według kursu euro 4,00 zł w 2014 r. zgodnie z wytycznymi Ministra Finansów z dnia 5 listopada 2013 r. dotyczącymi stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych ustaw. Koszt jednostkowy w euro jest podany w zaokrągleniu do 2 miejsc po przecinku.Łączne koszty realizacji programu w 2014 r. wyniosą 329 358,52 zł (82 339,64 euro).