Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiejz dnia 16 maja 2012 r.zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać
drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie 2)Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 31 stycznia
2012 r. pod numerem 2012/0059/PL zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji
norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), które
wdraża postanowienia dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22
czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i
przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.
Urz. WE L 204 z 21.07.1998, str. 37, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,
rozdz. 13, t. 20, str. 337, z późn. zm.).
Spis treści
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane zarządza się, co następuje:
§ 1.
W rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w
sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie
i ich usytuowanie wprowadza się następujące zmiany:
1)
w § 60:
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Dla dróg, dla których przewidywany w perspektywie 15 lat średni dobowy ruch przypadający
na jeden pas ruchu przekroczy 10 000 pojazdów, oraz dla dróg dwujezdniowych poszczególne
kierunki ruchu powinny być prowadzone w oddzielnych tunelach lub w oddzielonych pełną
ścianą nawach jednego tunelu, z zastrzeżeniem ust. 3.
”
,
b)
dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
„
3.
W tunelach, o których mowa w ust. 2, o długości nie większej niż 500 m dopuszcza się,
aby poszczególne kierunki ruchu były oddzielone co najmniej barierą ochronną.
”
;
2)
w § 89 dodaje się ust. 6 i 7 w brzmieniu:
„
6.
Tunel o długości większej niż 1500 m o dwukierunkowej jezdni bez pasa awaryjnego powinien
posiadać dla każdego kierunku ruchu zatoki awaryjne rozmieszczone w odstępach nie
większych niż 1000 m.
7.
W tunelu, o którym mowa w ust. 6, zlokalizowanym poza transeuropejską siecią drogową
nie jest wymagane stosowanie zatok awaryjnych, jeżeli całkowita szerokość tunelu dostępna
do ruchu pojazdów, pomniejszona o szerokość pasów ruchu oraz części podniesione, jest
co najmniej równa szerokości pasa ruchu.
”
;
3)
po § 89 dodaje się § 89a w brzmieniu:
„
§ 89a.
W tunelu o długości większej niż 500 m szerokość powolnego pasa ruchu przeznaczonego
w szczególności dla samochodów ciężarowych nie może być mniejsza niż 3,5 m.
”
;
4)
w § 92 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
W przypadku obiektów inżynierskich rozdzielonych w ciągach dróg docelowo dwujezdniowych
dopuszcza się wykonanie obiektu tylko dla jednej jezdni, jeśli wynika to z planów
budowy drogi.
”
;
5)
w § 95 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Między jezdnią a chodnikiem dla pieszych lub między jezdnią a wydzielonym torowiskiem
tramwajowym powinien być przewidziany krawężnik, z zastrzeżeniem ust. 2 i § 322a.
”
;
6)
w § 100 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
„
3.
Pochylenie niwelety jezdni w tunelu powinno być, z zastrzeżeniem ust. 2, nie większe
niż:
1)
3% - w ciągu transeuropejskiej sieci drogowej,
2)
5% - poza transeuropejską siecią drogową.
”
;
7)
po § 287 dodaje się § 287a w brzmieniu:
„
§ 287a.
Tunel, który wymaga zastosowania oświetlenia sztucznego, powinien być również wyposażony
w:
1)
awaryjne oświetlenie zapasowe zapewniające użytkownikom tunelu minimalną widoczność
niezbędną do opuszczenia tunelu w ich pojazdach w przypadku awarii zasilania podstawowego,
2)
awaryjne oświetlenie ewakuacyjne, takie jak lampy oblicowania ścian tunelu, umieszczone
na wysokości nie większej niż 1,5 m, prowadzące w sytuacji zagrożenia poruszających
się pieszo użytkowników tunelu do wyjść awaryjnych.
”
;
8)
§ 290 otrzymuje brzmienie:
„
§ 290.
W tunelu, w zależności od jego długości, powinna być przewidziana wentylacja do odprowadzania
spalin oraz usuwania dymu i ciepła w przypadku pożaru.
”
;
9)
w § 295 po ust. 4 dodaje się ust. 4a w brzmieniu:
„
4a.
Wentylacja mechaniczna poprzeczna oraz półpoprzeczna zastosowana w tunelu prowadzącym
jezdnię dwukierunkową i posiadającym centrum kontroli powinna posiadać:
1)
klapy przeciwpożarowe w systemie wentylacji usuwania dymu i ciepła, które mogą być
obsługiwane oddzielnie lub grupowo,
2)
możliwość monitorowania wzdłużnej prędkości przepływu powietrza i sterowania nią poprzez
odpowiednią regulację przepustnic i wentylatorów systemu wentylacji.
”
;
10)
w § 321:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Konstrukcja tunelu oraz strop lub ściana rozdzielająca jego nawy powinny posiadać
odporność ogniową w zakresie nośności ogniowej (R) nie niższą niż R 240.
”
,
b)
po ust. 1 dodaje się ust. 1a-1d w brzmieniu:
„
1a.
Jeżeli w trakcie użytkowania tunelu przewiduje się występowanie w nim materiałów palnych,
konstrukcja tunelu powinna posiadać klasę odporności ogniowej nie niższą niż R 120.
1b.
Jeżeli jakakolwiek część konstrukcji tunelu, o którym mowa w ust. 1a, jest elementem
konstrukcyjnym innego obiektu budowlanego, to klasa odporności ogniowej tej części
i części powiązanych z nią statycznie nie powinna być niższa od klasy odporności ogniowej
R konstrukcji głównej tego obiektu budowlanego.
1c.
Urządzenia i instalacje stanowiące istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa wyposażenie
tunelu powinny być wykonane w sposób zapewniający ich funkcjonowanie w warunkach pożaru
przez wymagany czas.
1d.
Tunel posiadający urządzenia bezpieczeństwa niezbędne do ewakuacji, zasilane energią
elektryczną, powinien posiadać awaryjne zasilanie w energię, zdolne zapewnić działanie
tych urządzeń do chwili opuszczenia tunelu przez jego użytkowników.
”
,
c)
po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu:
„
3a.
Elektryczne obwody kontrolne i pomiarowe powinny być zaprojektowane w taki sposób,
żeby uszkodzenie miejscowe któregoś z nich nie miało wpływu na obwody nieuszkodzone.
”
,
d)
ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„
4.
Systemy wentylacji mechanicznej tunelu powinny usuwać dym i ciepło w sposób:
1)
zapewniający bezpieczeństwo służbom ratowniczym,
2)
uniemożliwiający zadymienie lub wzrost temperatury w czasie potrzebnym do ewakuacji
ludzi na obszarze tunelu przeznaczonym do ewakuacji.
”
,
e)
po ust. 4 dodaje się ust. 4a w brzmieniu:
„
4a.
Wentylatory służące do usuwania dymu i ciepła powinny posiadać, określoną według Polskiej
Normy dotyczącej wymagań dla wentylatorów oddymiających, klasę F wynikającą z obliczeniowej
temperatury dymu, przy czym klasa ta nie może być mniejsza niż F400 120.
”
,
f)
ust. 5 otrzymuje brzmienie:
„
5.
W tunelu z wentylacją poprzeczną kanały świeżego i zużytego powietrza powinny być
oddzielone przegrodami z materiałów niepalnych o klasie odporności ogniowej ze względu
na szczelność ogniową (E) i dymoszczelność (S) co najmniej ES 120.
”
,
g)
po ust. 5 dodaje się ust. 5a i 5b w brzmieniu:
„
5a.
Tunel o długości większej niż 500 m powinien być wyposażony w system sygnalizacji
pożarowej.
5b.
Wymaganie, o którym mowa w ust. 5a, nie dotyczy tunelu z wentylacją naturalną.
”
;
11)
§ 322 otrzymuje brzmienie:
„
§ 322.
1.
Tunel o długości większej niż 500 m powinien posiadać punkty alarmowe zlokalizowane
we wnękach ściany bocznej tunelu, przy czym dopuszcza się ich wykonanie w postaci
skrzynek na ścianie bocznej tunelu.
2.
Punkty alarmowe powinny być usytuowane w pobliżu wjazdów i w głębi tunelu w odstępach,
które nie przekraczają 150 m, w tym na wysokości zatoki awaryjnej, jeżeli występuje.
3.
Punkty alarmowe powinny być wyposażone co najmniej w telefon alarmowy i dwie gaśnice
proszkowe z proszkiem ABC o masie środka gaśniczego nie mniejszej niż 6 kg każda.
4.
Punkty alarmowe zlokalizowane w zamkniętych drzwiami wnękach ściany bocznej tunelu
powinny zawierać informację, że punkt alarmowy nie zapewnia ochrony w przypadku pożaru.
”
;
12)
po § 322 dodaje się § 322a-322c w brzmieniu:
„
§ 322a.
1.
Tunel o długości większej niż 150 m nieposiadający pasów awaryjnych lub utwardzonych
poboczy powinien posiadać drogi ewakuacyjne o co najmniej jednym pasie ruchu pieszego,
które powinny być oddzielone krawężnikiem od pasa ruchu.
2.
W tunelu odbudowywanym, rozbudowywanym i przebudowywanym dopuszcza się, aby drogi
ewakuacyjne o co najmniej jednym pasie ruchu pieszego nie były oddzielone krawężnikiem
od pasa ruchu.
§ 322b.
1.
Tunel o długości większej niż 500 m powinien posiadać wyjścia awaryjne umożliwiające
jego użytkownikom opuszczenie go bez pojazdów i dotarcie w miejsce bezpieczne oraz
zapewniające pieszy dostęp do tunelu służbom ratowniczym.
2.
Wyjściem awaryjnym może być w szczególności:
1)
bezpośrednie wyjście z tunelu na zewnątrz,
2)
przejście poprzeczne między nawami tunelu lub przejście do innego tunelu,
3)
wyjście na galerię ewakuacyjną,
4)
schron z drogą ewakuacyjną wydzieloną pożarowo od nawy tunelu.
3.
Nie dopuszcza się budowania schronów bez wyjść na drogi ewakuacyjne, które prowadzą
na otwartą przestrzeń.
4.
Odległość między dwoma wyjściami awaryjnymi, o których mowa w ust. 1, nie może przekraczać
500 m.
5.
Wyjścia awaryjne powinny być zamykane drzwiami przeciwpożarowymi o klasie odporności
ogniowej EI 120 S 60 określonej zgodnie z Polską Normą dotyczącą klasyfikacji ogniowej
wyrobów budowlanych na podstawie badań odporności ogniowej.
6.
W tunelach dwunawowych o długości większej niż 500 m oraz w odrębnych tunelach, jeżeli
nawy lub tunele usytuowane są na tym samym lub zbliżonym poziomie, powinny być zapewnione
przejścia poprzeczne między nawami tunelu lub pomiędzy tunelami.
7.
Przejścia poprzeczne, o których mowa w ust. 6, powinny być:
1)
rozmieszczone w odstępach nie większych niż co 500 m,
2)
zamykane drzwiami przeciwpożarowymi o klasie odporności ogniowej EI 120 S 60 określonej
zgodnie z Polską Normą dotyczącą klasyfikacji ogniowej wyrobów budowlanych na podstawie
badań odporności ogniowej,
3)
odpowiednie do wykorzystania ich przez służby ratownicze, przy czym nie powinny mieć
one szerokości mniejszej niż 1,4 m i wysokości mniejszej niż 2,2 m.
8.
Przed wjazdami do tunelu, o którym mowa w ust. 6, powinny być zapewnione, dostępne
dla służb ratowniczych, przejazdy awaryjne między nawami tunelu lub pomiędzy tunelami.
9.
Wymagania, o którym mowa w ust. 8, nie stosuje się, jeżeli uwarunkowania terenowe
uniemożliwiają wykonanie przejazdu awaryjnego.
10.
Wyjścia awaryjne oraz prowadzące do nich drogi ewakuacyjne należy oznakować znakami
bezpieczeństwa określonymi w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
11.
Znaki bezpieczeństwa określające kierunek oraz odległość do wyjścia awaryjnego powinny
być umieszczone na ścianach bocznych tunelu w odległości nie większej niż 25 m, na
wysokości od 1 m do 1,5 m.
§ 322c.
1.
Tunel o długości większej niż 500 m powinien być wyposażony w hydranty zewnętrzne
nadziemne o średnicy nominalnej DN 80 usytuowane w pobliżu wjazdów do tunelu i w tunelu
w odległościach nieprzekraczających 250 m.
2.
W tunelu hydranty zewnętrzne powinny być umieszczone we wnękach jego ściany bocznej
w sposób umożliwiający podłączenie węży pożarniczych.
”
;
13)
w § 323 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Kanalizacja deszczowa w tunelu powinna umożliwiać szybkie przejęcie cieczy łatwopalnych
i trujących z uszkodzonych zbiorników służących do przewozu towarów niebezpiecznych
i odprowadzenie ich do specjalnych zbiorników umieszczonych poza obiektem.
”
;
14)
po dziale VIII dodaje się dział VIIIa w brzmieniu:
„
Dział VIIIa
SYSTEMY I URZĄDZENIA BEZPIECZEŃSTWA W TUNELACH
§ 325a.
1.
Tunel o długości większej niż 3000 m powinien posiadać centrum kontroli systemów bezpieczeństwa
i urządzeń zainstalowanych w tunelu, system monitorowania video i system automatycznie
wykrywający zdarzenia drogowe.
2.
W jednym centrum kontroli może być prowadzony nadzór nad kilkoma tunelami.
§ 325b.
W tunelu o długości większej niż 3000 m powinna być zainstalowana sygnalizacja świetlna,
zapory i znaki lub tablice tekstowe o zmiennej treści w odstępach nie większych niż
1000 m, służące do zatrzymywania pojazdów w sytuacjach awaryjnych. Jako uzupełnienie
sygnalizacji świetlnej, zapór, znaków lub tablic tekstowych o zmiennej treści mogą
być stosowane głośniki umożliwiające przekazywanie komunikatów dźwiękowych.
§ 325c.
1.
Tunel o długości większej niż 1000 m powinien być wyposażony w urządzenia zapewniające
łączność radiową służbom ratowniczym.
2.
Urządzenia, o których mowa w ust. 1, stosuje się również w tunelach o długości mniejszej
niż 1000 m, jeżeli ich uwarunkowania techniczne lub lokalizacyjne uniemożliwiają łączność
służbom ratowniczym.
3.
Schrony oraz inne przestrzenie, w których ewakuujący się użytkownicy tunelu mogą czasowo
przebywać przed wydostaniem się na zewnątrz, powinny być wyposażone w głośniki umożliwiające
nadawanie komunikatów alarmowych i urządzenia do przekazywania informacji na zewnątrz
oraz wentylację nadciśnieniową w stosunku do atmosfery tunelu.
§ 325d.
Tunele oraz zastosowane w nich urządzenia bezpieczeństwa, w tym urządzenia przeciwpożarowe,
należy oznakować znakami zgodnymi z Polskimi Normami dotyczącymi znaków bezpieczeństwa.
”
;
15)
dodaje się załącznik nr 4 do rozporządzenia w brzmieniu określonym w załączniku do
niniejszego rozporządzenia.
§ 2.
Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do wybudowanych przed dniem wejścia w życie
rozporządzenia tuneli o długości mniejszej niż 500 m zlokalizowanych poza transeuropejską
siecią drogową.
§ 3.
1.
Do realizacji inwestycji drogowych obiektów inżynierskich, dla których przed dniem
wejścia w życie rozporządzenia zostało rozstrzygnięte postępowanie o udzielenie zamówienia
na projekt, wykonawstwo albo projekt i wykonawstwo, stosuje się przepisy dotychczasowe,
z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
2.
W sprawach, o których mowa w ust. 1, za zgodą inwestora stosuje się przepisy rozporządzenia.
3.
Przepisów ust. 1 nie stosuje się do tuneli o długości większej niż 500 m zlokalizowanych
w ciągu transeuropejskiej sieci drogowej.
§ 4.
W wybudowanych tunelach w ciągu transeuropejskiej sieci drogowej dopuszcza się usytuowanie
punktów alarmowych w pobliżu wjazdów i w głębi tunelu w odstępach nieprzekraczających
250 m.
§ 5.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
2)
Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 31 stycznia
2012 r. pod numerem 2012/0059/PL zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji
norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), które
wdraża postanowienia dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22
czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i
przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.
Urz. WE L 204 z 21.07.1998, str. 37, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,
rozdz. 13, t. 20, str. 337, z późn. zm.).
3)
Niniejsze rozporządzenie wdraża postanowienia dyrektywy 2004/54/WE Parlamentu Europejskiego
i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań bezpieczeństwa dla
tuneli w transeuropejskiej sieci drogowej (Dz. Urz. UE L 167 z 30.04.2004, str. 39;
Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 7, t. 8, str. 309).
4)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2011 r.
Nr 32, poz. 159, Nr 45, poz. 235, Nr 94, poz. 551, Nr 135, poz. 789, Nr 142, poz.
829, Nr 185, poz. 1092 i Nr 232, poz. 1377 oraz z 2012 r. poz. 472.