Rozporządzenie Rady Ministrówz dnia 23 kwietnia 2012 r.w sprawie wprowadzenia „Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella
w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus)” na lata 2012 i 2013
Spis treści
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu
chorób zakaźnych zwierząt zarządza się, co następuje:
§ 1.
Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wprowadza się „Krajowy program zwalczania
niektórych serotypów Salmonella w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus)” na lata 2012 i 2013, stanowiący załącznik do rozporządzenia.
§ 2.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
Załącznik - „Krajowy program zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus)” na lata 2012 i 2013
Część A
a)
cel „Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus)” na lata 2012 i 2013
Zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego
i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie zwalczania salmonelli i innych określonych
odzwierzęcych czynników chorobotwórczych przenoszonych przez żywność (Dz. Urz. WE
L 325 z 12.12.2003, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz.
3, t. 41, str. 328, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 2160/2003”, zadaniem
krajowego programu zwalczania choroby odzwierzęcej i odzwierzęcego czynnika chorobotwórczego
jest osiągnięcie odpowiedniego celu wspólnotowego ograniczenia rozprzestrzeniania
chorób odzwierzęcych i odzwierzęcych czynników chorobotwórczych, wymienionych w kolumnie
1 załącznika I do rozporządzenia nr 2160/2003, w populacjach zwierząt wymienionych
w kolumnie 2 załącznika I do rozporządzenia nr 2160/2003.
Cel unijny, w odniesieniu do stad niosek gatunku kura (Gallus gallus), został określony w art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 517/2011 z dnia 25 maja
2011 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego
i Rady w odniesieniu do unijnego celu ograniczenia częstości występowania niektórych
serotypów salmonelli w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2160/2003 i rozporządzenie Komisji (UE)
nr 200/2010 (Dz. Urz. UE L 138 z 26.05.2011, str. 45) zwanego dalej „rozporządzeniem
nr 517/2011” i dotyczy stad dorosłych kur niosek z wynikiem dodatnim badań laboratoryjnych
w odniesieniu do następujących serotypów Salmonella:
1)
Salmonella Enteritidis,
2)
Salmonella Typhimurium w tym jednofazowej Salmonella Typhimurium o wzorze antygenowym 1,4,[5],12:i:- zwanych dalej „serotypami Salmonella objętymi programem”.
„Krajowy program zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus)” na lata 2012 i 2013, zwany dalej „programem” został opracowany w celu uzyskania współfinansowania
unijnego zgodnie z wymaganiami określonymi w decyzji Rady 2009/470/WE z dnia 25 maja
2009 r. w sprawie wydatków w dziedzinie weterynarii (Dz. Urz. UE L 155 z 18.06.2009,
str. 30).
b)
zgodność programu z minimalnymi wymaganiami w zakresie pobierania próbek określonymi
w części B załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003
Pobieranie próbek będzie się odbywało na zasadach określonych w ust. 2 załącznika
do rozporządzenia nr 517/2011, co jest zgodne z minimalnymi wymaganiami w zakresie
pobierania próbek opisanych w części B załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003.
c)
zgodność programu ze szczególnymi wymaganiami określonymi w częściach C, D i E załącznika
II do rozporządzenia nr 2160/2003
Program jest zgodny z częścią D załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003. Część
E obowiązuje zgodnie z datą wskazaną w rozporządzeniu nr 2160/2003.
1.
Wymagania ogólne
1.1.
Występowanie serotypów Salmonella na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
W okresie od 1 października 2004 r. do 30 września 2005 r. przeprowadzono na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej badania laboratoryjne podstawowe dotyczące występowania
pałeczek Salmonella w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus), zgodnie z decyzją Komisji 2004/665/WE z dnia 22 września 2004 r. dotyczącą badań
podstawowych nad występowaniem bakterii Salmonella w stadach niosek gatunku Gallus gallus (Dz. Urz. UE L 303 z 30.09.2004, str. 30). Do badania pobrano próbki w 440 stadach
kur niosek gatunku Gallus gallus utrzymywanych w 355 gospodarstwach.
Pałeczki Salmonella wykryto w 1565 badanych próbkach, co stanowi 51% przebadanych próbek. Próbki kurzu
były częściej zakażone niż próbki kału i próbki okładzin na obuwie, co wskazuje na
skażenie środowiska obiektu, w którym utrzymywane są kury nioski, zwanego dalej „kurnikiem”.
Wysoki odsetek gospodarstw zakażonych uzasadniał wdrożenie programu zwalczania.
Od 2008 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest realizowany „Krajowy program
zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus)”. Procentowy udział stad niosek z wynikiem dodatnim w odniesieniu do stad zbadanych
przedstawia rys. 1.
Rys. 1. Procentowy udział stad niosek zakażonych serotypami Salmonella objętymi programem w Polsce w latach 2008 - 2010 (Źródło: Inspekcja Weterynaryjna)
1.2.
Struktura i organizacja organów Inspekcji Weterynaryjnej
Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej właściwą władzą wykonawczą w zakresie realizacji
programów, o których mowa w art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 2160/2003, są organy Inspekcji
Weterynaryjnej, tj. Główny Lekarz Weterynarii, wojewódzcy lekarze weterynarii, powiatowi
lekarze weterynarii oraz graniczni lekarze weterynarii.
Obecnie funkcjonuje 16 wojewódzkich inspektoratów weterynarii, 305 powiatowych inspektoratów
weterynarii oraz 11 granicznych inspektoratów weterynarii.
Rys. 2. Schemat organizacyjny Inspekcji Weterynaryjnej w Polsce
Struktura oraz kompetencje organów Inspekcji Weterynaryjnej zostały określone w ustawie
z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2010 r. Nr 112, poz.
744, z późn. zm.).
Organy Inspekcji Weterynaryjnej przy wykonywaniu swoich zadań współdziałają z organami
Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej, Inspekcji Handlowej,
Inspekcji Transportu Drogowego, Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-spożywczych
oraz z organami administracji samorządowej.
W ramach programu badania laboratoryjne będą wykonywane przez laboratoria, o których
mowa w art. 25 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej.
Krajowe laboratorium referencyjne w zakresie badań laboratoryjnych przeprowadzanych
w ramach programu określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23
grudnia 2010 r. w sprawie krajowych laboratoriów referencyjnych (Dz. U. z 2011 r.
Nr 8, poz. 38).
Nadzór nad działalnością Głównego Lekarza Weterynarii oraz krajowych laboratoriów
referencyjnych sprawuje Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który jest naczelnym organem
administracji rządowej, właściwym w dziedzinie weterynarii.
1.3.
Laboratoria, w których przeprowadza się badania laboratoryjne próbek pobranych w ramach
programu
Badanie laboratoryjne próbek pobieranych w ramach programu przeprowadza się w laboratoriach
urzędowych wyznaczonych przez Głównego Lekarza Weterynarii, zgodnie z art. 25 ust.
3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej.
W przypadkach uzasadnionych ekonomicznie lub organizacyjnie próbki pobrane w ramach
programu, przez powiatowego lekarza weterynarii właściwego ze względu na miejsce prowadzenia
przez podmiot działalności nadzorowanej zwanego dalej „powiatowym lekarzem weterynarii”,
mogą być przesłane do laboratorium urzędowego wyznaczonego przez Głównego Lekarza
Weterynarii, zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji
Weterynaryjnej, znajdującego się w innym województwie. W takiej sytuacji powiatowy
lekarz weterynarii powiadamia wojewódzkiego lekarza weterynarii o zamiarze przesłania
tych próbek do innego województwa. Wojewódzki lekarz weterynarii, na obszarze właściwości
którego znajduje się miejsce, w którym zostały pobrane próbki, powiadamia wojewódzkiego
lekarza weterynarii właściwego ze względu na położenie laboratorium o zamiarze przesłania
próbek.
Próbki pobrane z inicjatywy posiadacza kur niosek, zwanego dalej „hodowcą” mogą być
również badane w laboratoriach urzędowych innych niż wyżej wymienione, które zostały
zatwierdzone przez Głównego Lekarza Weterynarii w trybie art. 25a ustawy z dnia 29
stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej w kierunku metody badawczej opisanej w
zmianie do Polskiej Normy PN-EN ISO 6579:2003/A1:2007.
Wykaz laboratoriów zatwierdzonych przez Głównego Lekarza Weterynarii jest umieszczony,
zgodnie z art. 25 ust. 8 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej,
na stronie internetowej administrowanej przez Główny Inspektorat Weterynarii.
Krajowym laboratorium referencyjnym właściwym dla badań prowadzonych w kierunku salmonellozy
(w zakresie chorób odzwierzęcych), zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2010 r. w sprawie krajowych laboratoriów referencyjnych
jest Laboratorium Zakładu Mikrobiologii Państwowego Instytutu Weterynaryjnego - Państwowego
Instytutu Badawczego w Puławach.
Do próbek przesyłanych do badań laboratoryjnych, pobranych w ramach kontroli urzędowych
dołącza się pismo przewodnie sporządzone według wzoru określonego w załączniku nr
6 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 stycznia 2008 r. w
sprawie sposobu prowadzenia dokumentacji związanej ze zwalczaniem chorób zakaźnych
zwierząt (Dz. U. Nr 17, poz. 107).
Laboratoria urzędowe wykonujące badania w ramach programu oceniają każdorazowo efekt
hamujący wzrost bakterii.
W przypadku wykrycia serotypu Salmonella innego niż objętego programem, określa się ten serotyp i podaje jego nazwę.
Z przeprowadzonych badań laboratoryjnych sporządza się sprawozdanie. W sprawozdaniu
należy umieścić informacje o stadzie (numer lub oznaczenie stada oraz weterynaryjny
numer identyfikacyjny gospodarstwa), rodzaju badanego materiału oraz o wyniku badania
laboratoryjnego każdej z badanych próbek, zgodnie z jednym z następujących wzorów:
1)
w próbce nr... nie wykryto pałeczek z rodzaju Salmonella;
2)
w próbce nr... wykryto 1 lub kilka z serotypów Salmonella objętych programem... (podać nazwę serotypu);
3)
w próbce nr... nie wykryto serotypu Salmonella objętego programem, natomiast stwierdzono obecność Salmonella... (podać nazwę serotypu);
4)
w próbce nr... wykryto efekt hamujący wzrost bakterii.
Laboratoria urzędowe wykonujące badania laboratoryjne w ramach programu oraz hodowcy
po uzyskaniu dodatniego wyniku badań laboratoryjnych lub stwierdzeniu efektu hamującego
wzrost bakterii w próbkach pobranych z inicjatywy hodowcy, niezwłocznie informują
o tym powiatowego lekarza weterynarii.
Laboratoria urzędowe, wyznaczone zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia
2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej, po uzyskaniu dodatniego wyniku badań laboratoryjnych
lub stwierdzeniu efektu hamującego wzrost bakterii w próbkach pobranych przez powiatowego
lekarza weterynarii informują o tym powiatowego lekarza weterynarii oraz wojewódzkiego
lekarza weterynarii właściwego ze względu na miejsce pobrania próbek.
Sprawozdania z badań laboratoryjnych próbek pobranych zarówno z inicjatywy hodowcy
jak i pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii przesyłane są do powiatowego
lekarza weterynarii.
Laboratoria urzędowe wykonujące badania w ramach programu, na koniec okresu sprawozdawczego,
na wniosek wojewódzkiego lekarza weterynarii, przygotowują sprawozdanie dotyczące
badań laboratoryjnych przeprowadzonych w ramach krajowego programu zwalczania niektórych
serotypów Salmonella.
Laboratoria urzędowe wykonujące badania w ramach programu przechowują wszystkie izolaty
Salmonella wyizolowane w ramach programu przez okres co najmniej dwóch lat. Spośród tych izolatów
laboratoria przesyłają do krajowego laboratorium referencyjnego właściwego dla badań
prowadzonych w kierunku salmonellozy (w zakresie chorób odzwierzęcych) jeden szczep
reprezentujący każdy stwierdzony serotyp wraz z kartą informacyjną lub, w przypadku
gdy nie została wykonana pełna identyfikacja serotypu - typ serologiczny, w celu wykonania
badań potwierdzających.
1.4.
Metody stosowane do wykrywania serotypów Salmonella w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus)
Metody stosowane do wykrywania serotypów Salmonella w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus) są określone w ust. 3.2.-3.4. załącznika do rozporządzenia nr 517/2011.
Do wykrywania serotypów Salmonella objętych programem jest stosowana metoda zalecana przez Wspólnotowe Laboratorium
Referencyjne w Bilthoven w Holandii, zgodnie z normą PN-EN ISO 6579:2003/A1:2007 (Mikrobiologia
żywności i pasz - Horyzontalna metoda wykrywania Salmonella spp.; załącznik D: Wykrywanie Salmonella w odchodach zwierzęcych oraz w próbkach z pierwotnego etapu produkcji), w której
do selektywnego namnażania stosuje się półpłynną pożywkę MSRV.
Serotypowaniu podlega przynajmniej jeden izolat z każdej dodatniej próbki, zgodnie
ze schematem Kaufmanna-White'a-Le Minora.
1.5.
Kontrole urzędowe stad niosek gatunku kura (Gallus gallus) oraz kontrole urzędowe pasz przeznaczonych dla tych stad
Pobieranie próbek w ramach programu odbywa się w gospodarstwie.
Rutynowe pobieranie próbek w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus) z inicjatywy hodowcy, zgodnie z częścią B załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003
przeprowadza się:
1)
u piskląt jednodniowych, w trakcie rozładunku ze środka transportu przed umieszczeniem
piskląt w kurniku, zgodnie z następującymi zasadami:
a)
próbki wyściółki wraz z mekonium z 10 pojemników transportowych z każdej dostawy (po
25 g z pojemnika) lub
b)
wymazy powierzchniowe z dna 10 pojemników (pulowane w laboratorium w 1 próbkę), w
przypadku pojemników bez wyściółki, lub
c)
pisklęta padłe (w tym również w czasie transportu), nie więcej niż 20 sztuk - pulowane
w laboratorium w 1 próbkę;
2)
u drobiu zgodnie z wymaganiami określonymi w ust. 2.1. załącznika do rozporządzenia
nr 517/2011 na 2 tygodnie przed rozpoczęciem składania jaj lub przed przeniesieniem
do jednostki nieśnej;
3)
w okresie nieśności, zgodnie z wymaganiami określonymi w ust. 2.1. załącznika do rozporządzenia
nr 517/2011, przynajmniej co 15 tygodni, przy czym pierwsze pobranie próbek powinno
nastąpić między 22 a 26 tygodniem życia drobiu.
Procedura pobierania, transportu i przygotowania próbek została określona w ust. 2.2.
i 3.1. załącznika do rozporządzenia nr 517/2011.
Koszt pobrania, transportu oraz badania ww. próbek w laboratorium ponosi hodowca.
W piśmie przewodnim dołączonym do próbek kierowanych do badania laboratoryjnego hodowca
umieszcza informacje dotyczące rodzaju zastosowanej szczepionki w stadzie niosek gatunku
kura (Gallus gallus) oraz terminu jej podania, jak również stosowania wszelkich środków przeciwdrobnoustrojowych,
które mogą wpłynąć na wynik badań laboratoryjnych.
Hodowca jest obowiązany do prowadzenia dokumentacji związanej z pobieraniem próbek,
zawierającej co najmniej informacje dotyczące: rodzaju próbek, daty i godziny pobrania
próbek, danych osoby pobierającej próbki, daty i godziny wysłania próbek do laboratorium,
nazwy i adresu laboratorium oraz wyników badania laboratoryjnego próbek pobranych
w ramach programu. Dokumentację przechowuje się co najmniej przez 2 lata od dnia zbycia
stada.
Powiatowy lekarz weterynarii nadzoruje prawidłowe pobieranie próbek z inicjatywy hodowcy
oraz kontroluje dokumentację prowadzoną przez hodowcę. Nadzór nad prawidłowością pobierania
próbek jest wykonywany przez kontrolę realizacji harmonogramu pobierania próbek oraz
przeprowadzaną okresowo kontrolę sposobu pobierania próbek, która jest prowadzona
z częstotliwością zależną od analizy ryzyka dokonanej przez powiatowego lekarza weterynarii.
Nadzór ten może odbywać się w trakcie kontroli urzędowych gospodarstw oraz w każdym
przypadku, gdy powiatowy lekarz weterynarii uzna, że zachodzi taka konieczność.
W przypadku stwierdzenia w próbkach pobranych z inicjatywy hodowcy obecności serotypów
Salmonella objętych programem lub efektu hamującego wzrost bakterii, powiatowy lekarz weterynarii
przeprowadza pobranie próbek w gospodarstwie.
Częstotliwość pobierania próbek przez powiatowego lekarza weterynarii została określona
w ust. 2.1. lit. a załącznika do rozporządzenia nr 517/2011.
Procedura pobierania, transportu i przygotowania próbek została określona w ust. 2.2.
oraz ust. 3.1. załącznika do rozporządzenia nr 517/2011.
Rutynowe pobranie próbek przez powiatowego lekarza weterynarii może zastąpić jedno
pobranie próbek w stadzie w ciągu 1 cyklu produkcyjnego przeprowadzone z inicjatywy
hodowcy.
W przypadku stwierdzenia efektu hamującego wzrost bakterii w próbkach pobranych przez
powiatowego lekarza weterynarii opłaty związane z badaniem laboratoryjnym próbek ponosi
hodowca. Opłata zawiera:
1)
koszt badania laboratoryjnego w wysokości określonej w poz. 7 załącznika nr 2 do rozporządzenia
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu ustalania
i wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną, sposobu i
miejsc pobierania tych opłat oraz sposobu przekazywania informacji w tym zakresie
Komisji Europejskiej (Dz. U. z 2007 r. Nr 2, poz. 15, z późn. zm.);
2)
koszt dojazdu związanego z pobraniem próbek i koszty dowozu próbek do laboratorium,
według stawek za 1 kilometr przebiegu pojazdu ustalonych zgodnie z przepisami w sprawie
warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych
samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy;
3)
koszt użytych wyrobów medycznych stosowanych w medycynie weterynaryjnej.
Kontrole urzędowe pasz przeznaczonych dla stad niosek gatunku kura (Gallus gallus) w zakresie wykrywania serotypów Salmonella objętych programem zostały przewidziane w krajowym planie kontroli urzędowej pasz,
przygotowanym i wdrożonym zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach
(Dz. U. Nr 144, poz. 1045, z późn. zm.) oraz tytułem V rozporządzenia (WE) nr 882/2004
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych
przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz
regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 165 z 30.04.2004,
str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str.
200).
1.6.
Środki podejmowane w odniesieniu do stad kur niosek gatunku kura (Gallus gallus), u których wykryto serotyp Salmonella objęty programem lub produktów pochodzących od drobiu z tych stad, a także wszelkie
podjęte środki zapobiegawcze, takie jak szczepienia
1.6.1.
Postępowanie hodowcy i powiatowego lekarza weterynarii w przypadku wykrycia serotypu
Salmonella objętego programem lub efektu hamującego wzrost bakterii w próbkach pobranych z inicjatywy
hodowcy w stadzie niosek gatunku kura (Gallus gallus).
1.6.1.1.
W przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych próbek pobranych z inicjatywy
hodowcy lub wykrycia efektu hamującego wzrost bakterii, hodowca jest obowiązany do:
1)
niezwłocznego zawiadomienia o tym fakcie powiatowego lekarza weterynarii;
2)
pozostawienia drobiu w miejscu jego stałego przebywania i niewprowadzania tam innego
drobiu;
3)
uniemożliwienia osobom postronnym dostępu do kurnika lub miejsc, w których znajduje
się drób podejrzany o zakażenie serotypami Salmonella objętymi programem lub jego zwłoki;
4)
wstrzymania się od wywożenia, wynoszenia i zbywania mięsa oraz produktów pochodzących
od drobiu, jego zwłok, paszy, ściółki, odchodów pochodzących od tego drobiu oraz innych
przedmiotów znajdujących się w miejscu utrzymywania drobiu;
5)
udostępnienia organom Inspekcji Weterynaryjnej drobiu do badań i zabiegów weterynaryjnych
a także udzielania pomocy przy wykonywaniu tych badań i zabiegów;
6)
udzielania powiatowemu lekarzowi weterynarii wyjaśnień i informacji, które mogą mieć
znaczenie dla wykrycia choroby i źródeł zakażenia lub zapobiegania rozprzestrzeniania
się choroby lub zakażenia;
7)
udostępnienia powiatowemu lekarzowi weterynarii dokumentacji dotyczącej stada, w szczególności
dokumentacji potwierdzającej zakup piskląt, ściółki, paszy, sprzedaży drobiu i jaj
oraz dokumentacji związanej z ewidencją leczenia;
8)
zwiększenia standardów zoohigienicznych.
1.6.1.2.
W przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych, o których mowa w ust.
1.6.1.1., powiatowy lekarz weterynarii, zgodnie z art. 42 ust. 6 oraz art. 44 ust.
1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób
zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2008 r. Nr 213, poz. 1342, z późn. zm.):
1)
przeprowadza dochodzenie epizootyczne, zgodnie z art. 42 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca
2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt;
2)
pobiera próbki do badań laboratoryjnych we wszystkich stadach niosek gatunku kura
(Gallus gallus) w gospodarstwie, zgodnie z ust. 2.1. lit. d załącznika do rozporządzenia nr 517/2011;
3)
w celu ustalenia źródła zakażenia stada serotypami Salmonella objętymi programem, przeprowadza badania laboratoryjne:
a)
paszy,
b)
wody z ujęć własnych gospodarstwa;
4)
nakazuje, w drodze decyzji administracyjnej:
a)
izolację drobiu znajdującego się w gospodarstwie, w poszczególnych kurnikach, w których
drób jest utrzymywany,
b)
zastosowanie właściwych produktów biobójczych przed wejściami do kurników i wyjściami
z nich, jak również wjazdami na teren gospodarstwa i wyjazdami z tego gospodarstwa,
c)
przetrzymywanie jaj w warunkach uniemożliwiających rozprzestrzenienie zakażenia; jeżeli
nie istnieje możliwość przetrzymywania jaj w magazynie gospodarstwa, to powiatowy
lekarz weterynarii informuje hodowcę o możliwości skierowania jaj do przetworzenia
przy zastosowaniu obróbki cieplnej. Przemieszczenie jaj odbywa się za zgodą powiatowego
lekarza weterynarii wydanej w porozumieniu z powiatowym lekarzem weterynarii sprawującym
nadzór nad zakładem, w którym jaja te będą przetworzone. Z jajami postępuje się w
sposób określony w ust. 2 w części D załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003;
5)
zakazuje, w drodze decyzji administracyjnej:
a)
wywożenia jaj z gospodarstwa z wyłączeniem przemieszczania bezpośrednio do zakładu
wytwarzającego lub przetwarzającego produkty jajeczne, o którym mowa w przepisach
o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego. Postępowanie
z jajami odbywa się zgodnie z przepisami ust. 2 części D załącznika II do rozporządzenia
nr 2160/2003,
b)
stosowania produktów biobójczych, produktów leczniczych weterynaryjnych i innych środków
utrudniających izolację pałeczek Salmonella w stadzie przed pobraniem próbek przez powiatowego lekarza weterynarii,
c)
wywożenia z gospodarstwa mięsa, zwłok drobiu, paszy, ściółki, odchodów pochodzących
od tego drobiu oraz innych przedmiotów znajdujących się w miejscu utrzymywania drobiu,
bez jego zgody,
d)
przemieszczania drobiu z gospodarstwa i do gospodarstwa oraz ze stada i do stada w
obrębie gospodarstwa, chyba że drób, na wniosek hodowcy, zostanie przemieszczony do
rzeźni, w celu poddania ubojowi. W przypadku przemieszczania drobiu do uboju w rzeźni,
w świadectwie zdrowia należy zaznaczyć fakt pochodzenia niosek gatunku kura (Gallus gallus) ze stada, w którym w wyniku badań próbek pobranych z inicjatywy hodowcy uzyskano
dodatni wynik w kierunku serotypów Salmonella objętych programem lub w próbkach pobranych z inicjatywy hodowcy wykryto efekt hamujący
wzrost bakterii.
Środki, o których mowa w ust 1.6.1.2. są stosowane do czasu potwierdzenia lub wykluczenia
przez powiatowego lekarza weterynarii wystąpienia w stadzie kur niosek zakażenia serotypami
Salmonella objętymi programem.
1.6.1.3.
Powiatowy lekarz weterynarii przeprowadza również pobieranie próbek w stadzie w przypadkach
określonych w ust. 2.1. lit. c załącznika do rozporządzenia nr 517/2011.
1.6.1.4.
W przypadku uzyskania, w próbkach pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii
w ramach dochodzenia epizootycznego dodatniego wyniku badań laboratoryjnych w kierunku
serotypów Salmonella objętych programem (innych niż szczepy szczepionkowe) lub w przypadku wykrycia efektu
hamującego wzrost bakterii, powiatowy lekarz weterynarii nakazuje, w drodze decyzji
administracyjnej:
1)
niezwłoczny ubój wszystkich sztuk drobiu lub
2)
zabicie wszystkich sztuk drobiu ze stada zakażonego;
3)
zabicie wszystkich sztuk drobiu wykazującego objawy kliniczne;
4)
unieszkodliwienie zwłok wszystkich sztuk drobiu padłego i zabitego, zgodnie z przepisami
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października
2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia
zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie
(WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego)
(Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 1) oraz środkami wykonawczymi przyjętymi zgodnie
z art. 40 tego rozporządzenia;
5)
zniszczenie jaj zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne
dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia
przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach
ubocznych pochodzenia zwierzęcego) oraz środkami wykonawczymi przyjętymi zgodnie z
art. 40 tego rozporządzenia lub poddanie jaj obróbce cieplnej, gwarantującej zabicie
wszystkich pałeczek Salmonella. Postępowanie z jajami odbywa się zgodnie z przepisami ust. 2 części D załącznika
II do rozporządzenia nr 2160/2003;
6)
zniszczenie pasz lub ich zagospodarowanie, przez zastosowanie środków kontroli gwarantujących
pełną inaktywację pałeczek Salmonella, w przypadku gdy uzyskano dodatni wynik badania laboratoryjnego próbek paszy w kierunku
obecności pałeczek Salmonella;
7)
zniszczenie lub zagospodarowanie ściółki oraz odchodów, które mogły ulec skażeniu,
w sposób, który wyklucza zanieczyszczenie pałeczkami Salmonella, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia
21 października 2009 r. określającym przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych
pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającym
rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia
zwierzęcego) oraz środkami wykonawczymi przyjętymi zgodnie z art. 40 ww. rozporządzenia;
8)
zniszczenie lub poddanie odkażaniu innych przedmiotów, które mogły ulec skażeniu;
9)
oczyszczenie i odkażenie kurników, w których był przetrzymywany drób ze stada zakażonego
w odniesieniu do celu wspólnotowego, otoczenia kurników, środków transportu oraz pozostałych
przedmiotów, które mogły ulec skażeniu, pod nadzorem powiatowego lekarza weterynarii,
po wykonaniu czynności, o których mowa w pkt 1 - 8;
10)
podjęcie przez hodowcę działań, mających na celu poprawę warunków zoohigienicznych
oraz bezpieczeństwa epizootycznego w gospodarstwie, określonych w ust. 2.3.
Powiatowy lekarz weterynarii zakazuje, w drodze decyzji administracyjnej, wprowadzania
drobiu do gospodarstwa oraz wyprowadzania z gospodarstwa, z wyjątkiem drobiu ze stada
podejrzanego o zakażenie, który na wniosek hodowcy, może zostać przemieszczony do
rzeźni.
W przypadku wyniku dodatniego w próbkach pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii
koszty czynności, o których mowa w pkt 9 i 10, są ponoszone przez hodowcę.
1.6.2.
W przypadku wykrycia serotypu Salmonella objętego programem lub efektu hamującego wzrost bakterii w próbkach pobranych w ramach
rutynowego pobierania próbek przez powiatowego lekarza weterynarii, zgodnie z ust.
2.1. lit. a załącznika do rozporządzenia nr 517/2011 w stadzie niosek gatunku kura
(Gallus gallus), powiatowy lekarz weterynarii, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje podjęcie
działań określonych w ust. 1.6.1.4. lub, w oparciu o analizę ryzyka, może odstąpić
od stosowania ww. środków.
W przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych pobranych przez powiatowego
lekarza weterynarii próbek kurzu w kierunku serotypów Salmonella objętych programem (innych niż szczepy szczepionkowe) oraz ujemnego wyniku badań
laboratoryjnych próbek kału lub próbek okładzin na obuwie pobranych przez powiatowego
lekarza weterynarii powiatowy lekarz weterynarii przeprowadza dodatkowe pobranie próbek
w sposób określony w ust. 4 lit. b części D załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003.
Do czasu uzyskania wyniku badań laboratoryjnych, stosuje się środki określone w ust.
1.6.1.2. pkt 4 i 5.
W przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych próbek pobranych przez
powiatowego lekarza weterynarii w sposób określony w ust. 4 lit. b części D załącznika
II do rozporządzenia nr 2160/2003, stosuje się środki określone w ust. 1.6.1.4. oraz
w ust. 1.6.2.
1.6.3.
Przy przemieszczaniu zakażonego drobiu do rzeźni, w świadectwie zdrowia należy zaznaczyć
fakt pochodzenia drobiu ze stada, w którym wykryto serotyp Salmonella objęty programem.
Wzór świadectwa zdrowia jest określony w załączniku I, sekcji IV, rozdziale X, części
A rozporządzenia (WE) nr 854/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia
2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące organizacji urzędowych kontroli
w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez
ludzi (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 206, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie
wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 75, z późn. zm.).
Badanie przedubojowe, postępowanie w trakcie uboju, ocenę mięsa oraz sposób postępowania
z mięsem pozyskanym z drobiu, u którego w badaniach laboratoryjnych próbek pobranych
przez powiatowego lekarza weterynarii stwierdzono pałeczki Salmonella, regulują przepisy rozporządzenia (WE) nr 854/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące organizacji
urzędowych kontroli w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych
do spożycia przez ludzi.
1.6.4.
Przed ponownym umieszczeniem drobiu w kurniku powiatowy lekarz weterynarii pobiera
próbki w celu stwierdzenia skuteczności wykonanego oczyszczania i odkażania. Próbki
do badań laboratoryjnych stanowią:
1)
4 wymazy powierzchniowe z podłoża, w szczególności z miejsc popękanych, zagłębień
lub połączeń konstrukcyjnych - w laboratorium łączone w 1 próbkę zbiorczą oraz
2)
4 wymazy powierzchniowe z kątów narożnych badanego pomieszczenia pobrane od poziomu
podłogi do wysokości 1 m - w laboratorium łączone w 1 próbkę zbiorczą oraz
3)
3 wymazy powierzchniowe z urządzenia służącego do karmienia - każdy wymaz pobrany
z 5 metrów taśmy lub rynienki paszowej lub 6 wybranych losowo karmideł w laboratorium
łączone w 1 próbkę zbiorczą oraz
4)
2 wymazy powierzchniowe z systemu wentylacyjnego (każdy wymaz może być pobrany z 3
wlotów lub wylotów tego systemu) - w laboratorium łączone w 1 próbkę zbiorczą oraz
5)
2 wymazy powierzchniowe z magazynu jaj (z powierzchni sortownic, stołów) lub z końcowych
5 metrów systemu przeznaczonego do zbierania zniesionych jaj (taśmy) - w laboratorium
łączone w 1 próbkę zbiorczą.
W przypadku uzyskania dodatniego wyniku badania laboratoryjnego pobranych próbek,
koszty pobrania kolejnych próbek do badania skuteczności wykonanego oczyszczania i
odkażania, dojazdu do gospodarstwa oraz transportu próbek do laboratorium, jak również
badania próbek w laboratorium są ponoszone przez hodowcę.
Ponowne umieszczenie drobiu w kurniku może odbyć się tylko po uzyskaniu ujemnych wyników
badań laboratoryjnych próbek pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii.
1.6.5.
Powiatowy lekarz weterynarii, w przypadku gospodarstw, w których znajdują się dwa
lub większa liczba stad drobiu, może zastosować środki, o których mowa w ust. 1.6.1.4.,
również w stosunku do tych stad drobiu w gospodarstwie, które nie są utrzymywane w
kurnikach:
1)
gwarantujących całkowite odizolowanie od pomieszczeń, w których znajduje się drób
zakażony;
2)
w których czynności związane z utrzymywaniem drobiu, w tym karmienie drobiu, odbywają
się w sposób uniemożliwiający szerzenie się pałeczek Salmonella.
1.6.6.
Powiatowy lekarz weterynarii powiadamia niezwłocznie państwowego powiatowego inspektora
sanitarnego właściwego ze względu na miejsce prowadzenia działalności o uzyskaniu
dodatniego wyniku badań laboratoryjnych próbek pobranych w stadzie kur niosek gatunku
kura (Gallus gallus), w kierunku serotypu Salmonella objętego programem, zgodnie z art. 51 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.
o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.
1.6.7.
Zasady stosowania środków zwalczających drobnoustroje, przeprowadzania szczepień oraz
przyznawania odstępstw od obowiązku szczepień są określone w rozporządzeniu Komisji
(WE) nr 1177/2006 z dnia 1 sierpnia 2006 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (WE)
nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wymogów dotyczących
stosowania szczególnych metod kontroli w ramach krajowych programów na rzecz zwalczania
salmonelli u drobiu (Dz. Urz. UE L 212 z 02.08.2006, str. 3). Zgodnie z art. 3 ust.
3 tego rozporządzenia, począwszy od 2008 r. przeprowadza się szczepienia wszystkich
stad niosek przeciwko Salmonella Enteritidis.
1.6.8.
Wymagania, o których mowa w ust. 1.6.1.-1.6.7., są stosowane bez naruszenia wymogów
określonych w części D załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003.
1.7.
Ustawodawstwo krajowe odnoszące się do wdrażania programu, w tym przepisy krajowe
dotyczące działalności określonej w programie
1)
ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2007 r.
Nr 65, poz. 437, z późn. zm.);
2)
ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz.
271, z późn. zm.);
3)
ustawa z dnia 27 sierpnia 2003 r. o weterynaryjnej kontroli granicznej (Dz. U. Nr
165, poz. 1590, z późn. zm.);
4)
ustawa z dnia 10 grudnia 2003 r. o kontroli weterynaryjnej w handlu (Dz. U. z 2004 r.
Nr 16, poz. 145, z późn. zm.);
5)
ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2010 r. Nr
112, poz. 744, z późn. zm.);
6)
ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób
zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2008 r. Nr 213, poz. 1342, z późn. zm.);
7)
ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006 r.
Nr 17, poz. 127, z późn. zm.);
8)
ustawa z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz. U. Nr 144, poz. 1045, z późn. zm.);
9)
ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z
2010 r. Nr 136, poz. 914, z późn. zm.);
10)
ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych
u ludzi (Dz. U. Nr 234, poz. 1570, z późn. zm.);
11)
rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 września 2003 r. w sprawie
szczegółowych warunków weterynaryjnych, jakie muszą spełniać gospodarstwa w przypadku,
gdy zwierzęta lub środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego pochodzące z tych gospodarstw
są wprowadzane na rynek (Dz. U. Nr 168, poz. 1643);
12)
rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 sierpnia 2004 r. w sprawie
warunków i wysokości wynagrodzenia za wykonywanie czynności przez lekarzy weterynarii
i inne osoby wyznaczone przez powiatowego lekarza weterynarii (Dz. U. Nr 178 poz.
1837, z późn. zm.);
13)
rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 września 2004 r. w sprawie
szczegółowych wymagań weterynaryjnych mających zastosowanie do drobiu i jaj wylęgowych
(Dz. U. Nr 219, poz. 2225, z późn. zm.);
14)
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia 2006 r. w sprawie współpracy organów
Inspekcji Weterynaryjnej, Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej,
Inspekcji Handlowej, Inspekcji Transportu Drogowego, Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów
Rolno-spożywczych oraz jednostek samorządu terytorialnego przy zwalczaniu chorób zakaźnych
zwierząt, w tym chorób odzwierzęcych (Dz. U. Nr 83, poz. 575);
15)
rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie
sposobu ustalania i wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną,
sposobu i miejsc pobierania tych opłat oraz sposobu przekazywania informacji w tym
zakresie Komisji Europejskiej (Dz. U. z 2007 r. Nr 2, poz. 15, z późn. zm.);
16)
rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 grudnia 2006 r. w sprawie
wymagań weterynaryjnych przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych
do sprzedaży bezpośredniej (Dz. U. z 2007 r. Nr 5, poz. 38);
17)
rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 maja 2007 r. w sprawie wykazu
laboratoriów upoważnionych do prowadzenia badań pasz oraz pasz leczniczych w ramach
urzędowej kontroli (Dz. U. Nr 98, poz. 653, późn. zm.);
18)
rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 października 2008 r. w sprawie
sposobu ustalania weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego (Dz. U. Nr 193, poz. 1193);
19)
rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2008 r. w sprawie
sposobu prowadzenia dokumentacji obrotu detalicznego produktami leczniczymi weterynaryjnymi
i wzoru tej dokumentacji (Dz. U. Nr 200, poz. 1236);
20)
rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 lipca 2009 r. w sprawie
rzeczoznawców wyznaczonych przez powiatowego lekarza weterynarii do przeprowadzenia
szacowania (Dz. U. Nr 142, poz. 1161);
21)
rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie
wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich,
dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U.
Nr 56, poz. 344, z późn. zm.);
22)
rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 września 2010 r. w sprawie
sposobu ustalania weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego (Dz. U. Nr 173, poz. 1178);
23)
rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 września 2010 r. w sprawie
rejestru zakładów produkujących produkty pochodzenia zwierzęcego lub wprowadzających
na rynek te produkty oraz wykazów takich zakładów (Dz. U. Nr 187, poz. 1258);
24)
rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2010 r. w sprawie
krajowych laboratoriów referencyjnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 8, poz. 38);
25)
rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 września 2011 r. w sprawie
zakresu i sposobu prowadzenia dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej i ewidencji leczenia
zwierząt oraz wzorów tej dokumentacji i ewidencji (Dz. U. Nr 224, poz. 1347).
1.8.
Środki finansowe udzielane przedsiębiorstwom spożywczym i paszowym w ramach programu
Odszkodowanie i zwrot faktycznie poniesionych wydatków związanych z wykonywaniem nakazów
zawartych w decyzji powiatowego lekarza weterynarii w związku ze zwalczaniem choroby
zakaźnej zwierząt przyznawane jest zgodnie z art. 49 i 57c ustawy z dnia 11 marca
2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.
2.
WYMAGANIA DOTYCZĄCE PRZEDSIĘBIORSTW PASZOWYCH I SPOŻYWCZYCH OBJĘTYCH PROGRAMEM
2.1.
Liczba stad kur niosek oraz liczba niosek gatunku kura (Gallus gallus) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Rys. 3. Łączna liczba stad niosek w latach 2008-2010 w poszczególnych województwach
(Źródło: Inspekcja Weterynaryjna)
Rys. 4. Łączna liczba sztuk niosek gatunku kura (Gallus gallus) w latach 2008 - 2010 w poszczególnych województwach (Źródło: Inspekcja Weterynaryjna)
2.2.
Struktura produkcji pasz
Strukturę produkcji pasz w Polsce przestawiają rys. 5 i 6.
Rys. 5. Wielkość produkcji pasz przemysłowych w Polsce w latach 2007-2009 (Źródło:
GUS, IERiGŻ)
Rys. 6. Struktura produkcji pasz przemysłowych dla drobiu w latach 2007-2009 (w %)
(Źródło: GUS, IERiGŻ)
2.3.
Wytyczne dotyczące dobrych praktyk produkcji zwierzęcej lub inne wytyczne w zakresie
bezpieczeństwa biologicznego
W odniesieniu do stad kur niosek, minimalne warunki utrzymywania kur niosek zostały
zawarte w rozdziale 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego
2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt
gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej
(Dz. U. Nr 56, poz. 344, z późn. zm.).
Zaleca się następujące środki bioasekuracji, polegające na:
1)
prawidłowym ogrodzeniu gospodarstwa uniemożliwiającym wstęp osobom postronnym oraz
zwierzętom;
2)
stosowaniu zasady „cały kurnik pełen lub cały kurnik pusty”;
3)
zapewnieniu odpowiednich warunków utrzymania w zakresie temperatury, wilgotności,
wymiany powietrza, dostępu światła;
4)
stosowaniu prawidłowej obsady kurnika;
5)
utrzymywaniu w jednym kurniku, w obrębie jednego stada, drobiu w jednakowym wieku;
6)
izolacji poszczególnych kurników przez osobną obsługę, żywienie, narzędzia;
7)
zabezpieczeniu paszy przed dostępem gryzoni i dzikich ptaków;
8)
stosowaniu pasz kruszonych w żywieniu drobiu;
9)
wyłożeniu mat odkażających przed wjazdem na teren gospodarstwa oraz przed wejściami
do poszczególnych obiektów w których utrzymywany jest drób;
10)
zapewnieniu oddzielnej odzieży ochronnej dla osób wykonujących czynności związane
z utrzymywaniem drobiu w każdym stadzie w kurniku;
11)
rejestrowaniu wejść osób postronnych na teren gospodarstwa;
12)
odkażaniu kół pojazdów wjeżdżających na teren gospodarstwa;
13)
regularnym aktualizowaniu planu zabezpieczenia gospodarstwa przed gryzoniami;
14)
rejestrowaniu prowadzonych regularnie odkażania, dezynsekcji i deratyzacji;
15)
zatrudnianiu do wykonywania czynności związanych z utrzymywaniem drobiu osób posiadających
aktualne badania na nosicielstwo pałeczek Salmonella.
Hodowcy drobiu są obowiązani do stosowania przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 18 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków weterynaryjnych,
jakie muszą spełniać gospodarstwa w przypadku, gdy zwierzęta lub środki spożywcze
pochodzenia zwierzęcego pochodzące z tych gospodarstw są wprowadzane na rynek (Dz.
U. Nr 168, poz. 1643).
Zaleca się stosowanie przez hodowców drobiu środków bioasekuracji w gospodarstwie.
W tym zakresie, dostępny jest szereg publikacji dotyczących zasad dobrej praktyki
produkcyjnej (GMP) oraz dobrej praktyki higienicznej (GHP).
2.4.
Nadzór weterynaryjny nad gospodarstwami
W zakresie środków profilaktyki weterynaryjnej podejmowanych na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej podstawowe znaczenie ma ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia
zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Ustawa ta ustanawia nadzór organów
administracji publicznej nad prowadzeniem działalności związanej z utrzymywaniem drobiu,
określa warunki zapewniające odpowiedni poziom bezpieczeństwa epizootycznego dla prowadzenia
tego rodzaju działalności oraz określa katalog środków nadzoru. Katalog ten obejmuje
kompetencje organów administracji weterynaryjnej do wydawania aktów administracyjnych
(decyzji administracyjnych) oraz prowadzenia działań faktycznych o charakterze materialno-technicznym.
Podjęcie działalności nadzorowanej w zakresie utrzymywania zwierząt gospodarskich,
w celu umieszczenia tych zwierząt lub produktów pochodzących z tych zwierząt lub od
tych zwierząt na rynku jest dozwolone po uprzednim zgłoszeniu, w formie pisemnej,
zamiaru jej prowadzenia powiatowemu lekarzowi weterynarii właściwemu ze względu na
przewidywane miejsce jej prowadzenia.
Podmioty prowadzące działalność nadzorowaną obowiązane są do poinformowania powiatowego
lekarza weterynarii o zaprzestaniu prowadzenia określonego rodzaju działalności nadzorowanej,
a także o każdej zmianie stanu prawnego lub faktycznego związanego z prowadzeniem
tej działalności, w zakresie dotyczącym wymagań weterynaryjnych. Informacja taka powinna
zostać przekazana w formie pisemnej w terminie siedmiu dni od dnia zaistnienia takiego
zdarzenia.
Podmioty prowadzące działalność podlegającą nadzorowi organów Inspekcji Weterynaryjnej
obowiązane są zapewnić spełnienie następujących wymagań weterynaryjnych: lokalizacyjnych,
zdrowotnych, higienicznych, sanitarnych, organizacyjnych, technicznych lub technologicznych
zabezpieczających przed zagrożeniem epizootycznym, epidemicznym lub zapewniające właściwą
jakość produktów.
W ramach nadzoru sprawowanego przez organy Inspekcji Weterynaryjnej nad działalnością
nadzorowaną określoną w art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia
zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt pracownikom tej Inspekcji, jak
również osobom wyznaczonym do wykonywania w jej imieniu określonych zadań, przysługuje
prawo przeprowadzenia w każdym czasie kontroli w zakresie spełnienia przez podmioty
prowadzące działalność nadzorowaną wymagań weterynaryjnych. Uprawnienia kontrolne,
oprócz prawa wstępu na teren prowadzenia przez podmiot działalności nadzorowanej,
obejmują, zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej,
także prawo do nieodpłatnego pobierania próbek do badań oraz żądania pisemnych lub
ustnych informacji w zakresie objętym przedmiotem kontroli, w tym okazywania i udostępniania
dokumentów lub danych informatycznych związanych z tą kontrolą.
Jeżeli w wyniku kontroli zostaną stwierdzone uchybienia w spełnieniu wymagań weterynaryjnych
przez podmioty prowadzące działalność nadzorowaną, organom Inspekcji Weterynaryjnej
przysługują kompetencje doprowadzenia wadliwego stanu faktycznego do stanu nakazanego
w przepisach prawa weterynaryjnego. Inspekcja Weterynaryjna działa w tym zakresie,
łącząc realizację funkcji kontrolnych z zadaniami i kompetencjami właściwymi dla innych
organów administracji publicznej, a w szczególności z uprawnieniami władczymi dającymi
możliwość wydawania decyzji administracyjnych, w tym nakazów i zakazów.
W przypadku stwierdzenia, że przy prowadzeniu działalności nadzorowanej naruszone
są wymagania weterynaryjne powiatowy lekarz weterynarii, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy
z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych
zwierząt, wydaje jedną z następujących decyzji administracyjnych:
1)
nakazującą usunięcie uchybień w określonym terminie;
2)
nakazującą wstrzymanie działalności do czasu usunięcia uchybień;
3)
zakazującą umieszczania na rynku zwierząt lub handlu zwierzętami będącymi przedmiotem
działalności albo zakazującą produkcji, umieszczania na rynku lub handlu określonymi
produktami, wytwarzanymi przy prowadzeniu tej działalności.
O zakresie przedmiotowym decyzji rozstrzyga powiatowy lekarz weterynarii. Nie jest
to jednak uznanie swobodne. Dokonując bowiem rozstrzygnięcia, organ Inspekcji Weterynaryjnej
ma na względzie wynikające z naruszenia prawa weterynaryjnego zagrożenie dla zdrowia
publicznego lub zdrowia zwierząt.
W przypadku niezastosowania się przez podmiot prowadzący działalność nadzorowaną do
nakazów lub zakazów wynikających z decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art.
8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu
chorób zakaźnych zwierząt, powiatowy lekarz weterynarii ma obowiązek wydania kolejnej
decyzji administracyjnej, w której rozstrzyga o zakazie prowadzenia dalszej działalności
przez ten podmiot i skreśla go z rejestru. Decyzja taka nie jest wydawana w stosunku
do gospodarstw utrzymujących drób, z wyjątkiem zakładów drobiu (art. 9 ust. 3 ww.
ustawy). Oznacza to, że brak dobrowolnego zastosowania się przez podmiot prowadzący
działalność nadzorowaną do pierwszego rozstrzygnięcia powiatowego lekarza weterynarii
musi skutkować wydaniem w sprawie kolejnej bardziej restrykcyjnej decyzji administracyjnej.
2.5.
Wpis gospodarstw do rejestru
Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz
zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, powiatowy lekarz weterynarii prowadzi rejestr
podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną, o której mowa w ust. 2.4.
Dodatkowo prowadzenie działalności polegającej na utrzymywaniu drobiu w celu pozyskiwania
jaj konsumpcyjnych przeznaczonych do wprowadzenia na rynek podlega rejestracji na
podstawie ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.
U. z 2006 r. Nr 17, poz. 127, z późn. zm.). Rejestr prowadzi się zgodnie z rozporządzeniem
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 września 2010 r. w sprawie rejestru zakładów
produkujących produkty pochodzenia zwierzęcego lub wprowadzających na rynek te produkty
oraz wykazów takich zakładów. Ponadto podmiotom tym nadaje się weterynaryjny numer
identyfikacyjny zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia
16 września 2010 r. w sprawie sposobu ustalania weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego.
2.6.
Prowadzenie dokumentacji w gospodarstwach
Zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 589/2008 z dnia 23 czerwca 2008 r. ustanawiającym
szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w sprawie norm
handlowych w odniesieniu do jaj (Dz. Urz. UE L 163 z 24.06.2008, str. 6), producenci
ewidencjonują:
1)
informacje na temat metod chowu drobiu, określając w odniesieniu do każdej stosowanej
metody chowu:
a)
datę umieszczenia drobiu w kurniku, wiek niosek gatunku kura (Gallus gallus) w tym dniu oraz ich liczbę,
b)
datę uboju oraz liczbę poddanych ubojowi niosek gatunku kura (Gallus gallus),
c)
dzienną produkcję jaj,
d)
liczbę lub masę jaj sprzedanych lub dostarczonych w inny sposób każdego dnia oraz
e)
nazwy i adresy kupujących;
2)
w przypadkach gdy na jajach klasy „A” i ich opakowaniach podana jest informacja na
temat sposobu żywienia niosek gatunku kura (Gallus gallus), producenci, bez uszczerbku dla wymagań określonych w części A.III załącznika I do
rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia
2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004 r.,
str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 13, t. 34, str. 319), ewidencjonują
dla każdego sposobu żywienia:
a)
ilość oraz rodzaj dostarczonych pasz gotowych lub mieszanych na miejscu,
b)
datę dostawy paszy.
Jeżeli w jednym gospodarstwie prowadzi się kilka różnych metod chowu drobiu, informacje
określone w pkt 1 i 2 podaje się w podziale na poszczególne kurniki.
Zamiast prowadzenia ewidencji sprzedaży i dostaw, producenci mogą założyć rejestr
faktur i specyfikacji wysyłkowych prowadzony zgodnie z pkt 1 i 2.
Producenci przechowują informacje wymienione w pkt 1 i 2 przez okres co najmniej 12
miesięcy od momentu ich utworzenia.
Zgodnie z art. 69 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.
U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271, z późn. zm.), jeżeli tkanki i produkty pochodzące od
zwierząt są przeznaczone do spożycia przez ludzi, to posiadacze tych zwierząt lub
osoby odpowiedzialne za te zwierzęta są obowiązani do posiadania dokumentacji w formie
ewidencji nabycia, posiadania i stosowania produktów leczniczych weterynaryjnych oraz
leczenia zwierząt prowadzonej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004 r.
o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.
Szczegółowy zakres i sposób prowadzenia przez lekarzy weterynarii dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej
z wykonywanych czynności leczniczych i profilaktycznych oraz stosowanych produktów
leczniczych, jak również zakres i sposób prowadzenia ewidencji leczenia zwierząt przez
posiadacza zwierząt gospodarskich, a także tryb dokonywania wpisów w tej ewidencji
przez lekarzy weterynarii leczących zwierzęta został określony w rozporządzeniu Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 września 2011 r. w sprawie zakresu i sposobu prowadzenia
dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej i ewidencji leczenia zwierząt oraz wzorów tej
dokumentacji i ewidencji (Dz. U. Nr 224, poz. 1347).
Wspomniane dokumenty lekarz weterynarii oraz posiadacz zwierzęcia przechowują przez
okres 5 lat od daty dokonania w nich ostatniego wpisu, zgodnie z art. 69 ust. 4 ustawy
z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.
Wzór dokumentacji obrotu detalicznego produktami leczniczymi weterynaryjnymi został
określony w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października
2008 r. w sprawie sposobu prowadzenia dokumentacji obrotu detalicznego produktami
leczniczymi weterynaryjnymi i wzoru tej dokumentacji (Dz. U. Nr 200, poz. 1236).
2.7.
Dokumenty, w które zaopatruje się drób
W handlu, jak również przy przywozie dokumenty są wystawiane zgodnie z:
1)
rozporządzeniem Komisji (WE) nr 599/2004 z dnia 30 marca 2004 r. dotyczącym przyjęcia
zharmonizowanego wzoru świadectwa i sprawozdania z kontroli związanych z wewnątrzwspólnotowym
handlem zwierzętami i produktami pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. UE L 94, z 31.03.2004,
str. 44; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 43, str. 354);
2)
rozporządzeniem Komisji (WE) nr 798/2008 z dnia 8 sierpnia 2008 r. ustanawiającym
wykaz państw trzecich, terytoriów, stref lub grup, z których dopuszczalny jest przywóz
do i tranzyt przez terytorium Wspólnoty drobiu i produktów drobiowych oraz wymogów
dotyczących świadectw weterynaryjnych ( Dz. Urz. UE L 226 z 23.08.2008, str. 1);
3)
ustawą z dnia 27 sierpnia 2003 r. o weterynaryjnej kontroli granicznej (Dz. U. Nr
165, poz. 1590, z późn. zm.);
4)
ustawą z dnia 10 grudnia 2003 r. o kontroli weterynaryjnej w handlu (Dz. U. z 2004 r.
Nr 16, poz. 145, z późn. zm.);
5)
ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób
zakaźnych zwierząt.
Zgodnie z art. 18 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego,
powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury
w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn.
zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.),
podmioty działające na rynku powinny zapewnić możliwość monitorowania żywności, pasz,
zwierząt hodowlanych oraz wszelkich substancji przeznaczonych do dodania do żywności
lub pasz. W tym celu podmioty te powinny utworzyć systemy i procedury umożliwiające
przekazanie takich informacji na żądanie właściwych władz.
Zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z
dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu
do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 55; Dz.
Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdział 3, t. 45, str. 14), przesyłki produktów
pochodzenia zwierzęcego zaopatruje się w świadectwa zdrowia lub inne dokumenty określone
w prawodawstwie unijnym.
Wywóz zwierząt i produktów pochodzenia zwierzęcego odbywa się zgodnie z wymaganiami
uzgodnionymi z władzami danego państwa.
Dodatkowo dla każdej przesyłki zwierząt przemieszczanej na terytorium Unii Europejskiej,
w tym podlegającej wywozowi, wystawia się w systemie TRACES świadectwo zdrowia dla
zwierząt w handlu wewnątrzwspólnotowym.
2.8.
Inne środki w celu zapewnienia identyfikacji zwierząt
W celu zapewnienia identyfikacji drobiu przemieszczanego na terytorium Unii Europejskiej
wystawia się w systemie TRACES świadectwo zdrowia dla zwierząt w handlu wewnątrzwspólnotowym
zawierające szczegółowe dane dotyczące przesyłki tego drobiu, w szczególności miejsce
pochodzenia i przeznaczenia.
W przypadku przesyłek przeznaczonych do państw trzecich dane dotyczące przesyłki są
również wprowadzane do systemu TRACES. W systemie odnotowywana jest również kontrola
dobrostanu na granicy.
Przy przywozie dla każdej przesyłki wystawiany jest dokument CVED zgodny z rozporządzeniem
Komisji (WE) nr 282/2004 z dnia 18 lutego 2004 r. wprowadzającym dokument zgłoszenia
i kontroli weterynaryjnych dotyczących zwierząt wwożonych do Wspólnoty pochodzących
z krajów trzecich (Dz. Urz. UE L 49 z 19.02.2004, str. 11, z późn. zm.), którego oryginał
towarzyszy przesyłce drobiu do miejsca przeznaczenia. Dodatkowo wersja elektroniczna
dokumentu CVED jest wprowadzana do systemu TRACES.
Część B
1.
Identyfikacja programu
Państwo Członkowskie: Rzeczpospolita Polska
Choroba: salmonellozy odzwierzęce
Populacja zwierząt objęta programem: stada kur niosek gatunku kura (Gallus gallus)
Rok wdrożenia: 2012 i 2013
Dane kontaktowe: Główny Inspektorat Weterynarii,
+48 22 623-20-89,
giw@wetgiw.gov.pl
2.
Dane historyczne dotyczące rozwoju epidemiologicznego salmonellozy odzwierzęcej określonej
w ust. 1
W Rzeczypospolitej Polskiej stada kur niosek gatunku kura (Gallus gallus) monitorowano w kierunku zakażeń pałeczkami Salmonella od lipca 1999 r., zgodnie z instrukcją Głównego Lekarza Weterynarii nr 3/99 dotyczącą
zwalczania salmoneloz w stadach towarowych kur, opracowaną na podstawie dyrektywy
Rady 92/117/EWG z dnia 17 grudnia 1992 r. dotyczącej środków ochrony przed określonymi
chorobami odzwierzęcymi i odzwierzęcymi czynnikami chorobotwórczymi u zwierząt i w
produktach pochodzenia zwierzęcego, w celu zapobieżenia zakażeniom i zatruciom przenoszonym
przez żywność (Dz. Urz. UE L 62 z 15.03.1993, str. 38 z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie
wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 14, str. 40, z późn. zm.).
W latach 2004 i 2005 przeprowadzono na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie
z decyzją Komisji 2004/665/WE z dnia 22 września 2004 r. dotyczącą badań podstawowych
nad występowaniem bakterii Salmonella w stadach niosek gatunku Gallus gallus (Dz. Urz. UE L 303 z 30.09.2004, str. 30), badania laboratoryjne podstawowe w kierunku
określenia występowania pałeczek Salmonella w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus). Do badania laboratoryjnego pobrano próbki z 440 stad niosek. Na podstawie wyników
tych badań przeprowadzonych we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej
określono minimalny, roczny poziom redukcji liczby stad z dodatnim wynikiem badań
laboratoryjnych.
Zgodnie z raportem opublikowanym przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności
(EFSA), pałeczki Salmonella spp. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stwierdzono w 76,2% badanych stad niosek.
Odsetek stad zakażonych serotypami Salmonella objętymi programem wyniósł odpowiednio 54,6% i 2,1%.
W 2008 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rozpoczęła się realizacja „Krajowego
programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus)”. Wyniki realizacji ww. programu zawiera tab. 1.
|
Tab. 1. Wyniki realizacji krajowego programu zwalczania Salmonella w stadach kur niosek gatunku kura (Gallus gallus) w latach 2008 - 2010 (Źródło: Inspekcja Weterynaryjna)
Głównym, pierwotnym źródłem odzwierzęcych pałeczek Salmonella w Rzeczypospolitej Polskiej jest drób. Do zakażeń u ludzi najczęściej dochodzi poprzez
spożywanie skażonych produktów pochodzenia zwierzęcego, tj. mięsa i przetworów mięsnych,
głównie drobiowych, oraz jaj i produktów jajecznych.
Informacje o zachorowaniach na choroby zakaźne, zakażeniach i zatruciach w Polsce
są zbierane przez Zakład Epidemiologii Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego -
Państwowego Zakładu Higieny, a następnie publikowane na stronie internetowej tego
Instytutu w postaci dwutygodniowych meldunków o zachorowaniach na choroby zakaźne
i zatruciach, co zostało przedstawione w tab. 2.
|
Tab. 2 Dane dotyczące liczby zatruć pokarmowych wywołanych przez pałeczki Salmonella w Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2005-2009 (Źródło: Zakład Epidemiologii Narodowego
Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny)
3.
Opis programu
Zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 2160/2003 zadaniem krajowego programu zwalczania
choroby odzwierzęcej i odzwierzęcego czynnika chorobotwórczego jest osiągniecie odpowiedniego
celu wspólnotowego.
Cel wspólnotowy został określony w art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 517/2011
z dnia 25 maja 2011 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) nr 2160/2003 Parlamentu
Europejskiego i Rady w odniesieniu do unijnego celu ograniczenia częstości występowania
niektórych serotypów salmonelli w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2160/2003 i rozporządzenie Komisji (UE)
nr 200/2010 (Dz. Urz. UE L 138 z 26.05.2011, str. 45).
Rozporządzenie to wyznaczyło cel wspólnotowy w odniesieniu do następujących serotypów
Salmonella:
1)
Salmonella Enteritidis;
2)
Salmonella Typhimurium w tym jednofazowej Salmonella Typhimurium o wzorze antygenowym 1,4,[5],12:i:-.
W art. 1 rozporządzenia nr 517/2011 określono roczną minimalną wartość procentową
ograniczenia liczby stad dorosłych kur niosek zakażonych serotypami Salmonella objętymi programem. W pierwszym roku realizacji programu na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, celem programu było zmniejszenie liczby stad dorosłych niosek gatunku kura
(Gallus gallus) z wynikiem dodatnim co najmniej o 40%, a w następnych latach odpowiednio o wartość
procentową określoną w art. 1 rozporządzenia nr 517/2011, albo gdy docelowo odsetek
stad z dodatnim wynikiem badań laboratoryjnych zostanie zredukowany do 2% lub poniżej
tej wartości.
Na potrzeby realizacji programu przyjmuje się, że stadem zakażonym w odniesieniu do
celu unijnego jest stado dorosłe, w którym w wyniku badania laboratoryjnego próbek
pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii, zgodnie z ust. 2.2. oraz ust. 3.1.
załącznika do rozporządzenia nr 517/2011, wykryto w jednej lub w większej ilości próbek
serotypy Salmonella objęte programem (inne niż szczepy szczepionkowe) lub w którym stwierdzono efekt
hamujący wzrost bakterii.
Cel unijny będzie realizowany poprzez badanie laboratoryjne stad niosek gatunku kura
(Gallus gallus) objętych zakresem rozporządzenia nr 2160/2003, w tym stad w okresie odchowu.
W przypadku wykrycia w próbkach pobranych z inicjatywy hodowcy serotypu Salmonella objętego programem, następuje pobranie próbek przez powiatowego lekarza weterynarii.
W przypadku wykrycia w próbkach pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii serotypu
Salmonella objętego programem, przewiduje się:
1)
likwidację zakażonego stada poprzez poddanie ubojowi lub zabicie drobiu,
2)
unieszkodliwienie zwłok drobiu padłego lub zabitego,
3)
zniszczenie lub poddanie obróbce jaj konsumpcyjnych,
4)
zniszczenie lub zagospodarowanie pasz, w przypadku gdy w badaniu laboratoryjnym próbek
paszy uzyskano wynik dodatni w kierunku serotypu Salmonella objętego programem,
5)
zniszczenie lub zagospodarowanie ściółki, odchodów i innych przedmiotów, które mogły
ulec skażeniu,
6)
przeprowadzenie oczyszczania i odkażania
- co zostało szczegółowo opisane w części A ust. 1.6.1.4.
Istotnym środkiem służącym do osiągnięcia celu jest stosowanie przez hodowców zasad
dobrej praktyki higienicznej i produkcyjnej w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus).
4.
Środki przewidziane programem
4.1.
Podsumowanie środków przewidzianych programem
Okres trwania programu: 2012 i 2013
|
4.2.
Władza centralna odpowiedzialna za nadzór i koordynację realizacji programu
Zgodnie z art. 57 ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt
oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, Główny Lekarz Weterynarii jest odpowiedzialny
za opracowanie programu, a następnie nadzoruje jego realizację oraz informuje Komisję
Europejską o postępach w jego realizacji. Na poziomie województwa nadzór nad realizacją
programu jest wykonywany przez wojewódzkiego lekarza weterynarii. Bezpośredni nadzór
nad realizacją programu na poziomie powiatu sprawuje powiatowy lekarz weterynarii,
który jest również odpowiedzialny za wykonywanie wszelkich czynności urzędowych w
ramach programu.
4.3.
Obszary geograficzne i administracyjne, na których program będzie realizowany
Program będzie realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Podział administracyjny
Rzeczypospolitej Polskiej przedstawia rys. 7.
Rys. 7. Podział administracyjny Polski na województwa i powiaty.
4.4.
Środki wdrożone w ramach programu
4.4.1.
Środki i prawodawstwo w zakresie wpisu gospodarstw do rejestru
Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz
zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, powiatowy lekarz weterynarii prowadzi rejestr
podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną.
4.4.2.
Środki i prawodawstwo w zakresie powiadomienia o chorobie
Środki stosowane w zakresie powiadamiania o chorobie wynikają z art. 42 ust. 1-9 ustawy
z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych
zwierząt.
Zgodnie z przepisem art. 51 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt
oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, organy Inspekcji Weterynaryjnej prowadzą
system zbierania, przechowywania, analizowania, przetwarzania danych i przekazywania
danych o chorobach zakaźnych zwierząt, w tym o chorobach objętych programem zwalczania.
Powiatowy lekarz weterynarii przekazuje sąsiednim powiatowym lekarzom weterynarii
oraz wojewódzkiemu lekarzowi weterynarii informację o powzięciu podejrzenia lub potwierdzeniu
wystąpienia serotypu Salmonella objętego programem zwalczania, po powzięciu podejrzenia lub stwierdzeniu jego wystąpienia
w stadzie niosek gatunku kura (Gallus gallus). Wojewódzki lekarz weterynarii przekazuje informację, o której mowa powyżej Głównemu
Lekarzowi Weterynarii.
Ponadto powiatowy lekarz weterynarii powiadamia państwowego powiatowego inspektora
sanitarnego właściwego dla miejsca prowadzenia działalności o wystąpieniu serotypu
Salmonella objętego programem zwalczania w stadzie niosek gatunku kura (Gallus gallus).
4.4.3.
Środki i prawodawstwo w przypadku uzyskania dodatniego wyniku badania laboratoryjnego
Zostały szczegółowo opisane w części A ust. 1.6.
4.4.4.
Sposób przeprowadzania kontroli i środki podejmowane w przypadku uzyskania dodatniego
wyniku badania laboratoryjnego
W przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych próbek pobranych z inicjatywy
hodowcy, w zakresie wykrycia serotypu Salmonella objętego programem w stadzie niosek gatunku kura (Gallus gallus), stosuje się przepisy art. 42 ust. 1-5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia
zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Powiatowy lekarz weterynarii,
zgodnie z art. 44 ust. 1 ww. ustawy podejmuje czynności w celu wykrycia lub wykluczenia
choroby, w tym wydaje decyzję administracyjną, w której nakazuje m.in. odosobnienie
drobiu znajdującego się w gospodarstwie w poszczególnych kurnikach lub w innych obiektach
oraz zakazuje przemieszczania drobiu z gospodarstwa i do gospodarstwa, chyba że drób,
na wniosek hodowcy, zostanie przemieszczony do rzeźni oraz wywożenia jaj konsumpcyjnych
z gospodarstwa.
4.4.5.
Środki i prawodawstwo w zakresie kontroli choroby
1)
art. 57 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu
chorób zakaźnych zwierząt;
2)
rozporządzenie (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada
2003 r. w sprawie zwalczania salmonelli i innych określonych odzwierzęcych czynników
chorobotwórczych przenoszonych przez żywność;
3)
rozporządzenie Komisji (UE) nr 517/2011 z dnia 25 maja 2011 r. w sprawie wykonania
rozporządzenia (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do
unijnego celu ograniczenia częstości występowania niektórych serotypów salmonelli
w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 2160/2003 i rozporządzenie Komisji (UE) nr
200/2010;
4)
rozporządzenie Komisji (WE) nr 1177/2006 z dnia 1 sierpnia 2006 r. w sprawie wykonania
rozporządzenia (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do
wymogów dotyczących stosowania szczególnych metod kontroli w ramach krajowych programów
zwalczania salmonelli u drobiu.
4.4.6.
Środki i prawodawstwo w zakresie odszkodowania dla właścicieli zwierząt poddanych
ubojowi lub zabitych
Zostały szczegółowo opisane w części A ust. 1.8.
4.4.7.
Środki i prawodawstwo w zakresie bezpieczeństwa biologicznego obowiązujące w gospodarstwach
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie
wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich,
dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U.
Nr 56, poz. 344, z późn. zm.).
Zaleca się stosowanie w gospodarstwie środków bioasekuracji. Są one określone w zasadach
dobrej praktyki produkcyjnej (GMP) i dobrej praktyki higienicznej (GHP).
Dodatkowe informacje w zakresie bezpieczeństwa biologicznego są udostępnione na stronie
internetowej Głównego Inspektoratu Weterynarii w zakładce „Zdrowie i ochrona zwierząt”.
5.
Ogólny opis kosztów i korzyści
Główną korzyścią z realizacji programu dla właścicieli stad niosek gatunku kura (Gallus gallus) oraz podmiotów zajmujących się obrotem drobiu oraz jajami konsumpcyjnymi będzie możliwość
prowadzenia swobodnego handlu oraz wywozu drobiu i jaj konsumpcyjnych do państw trzecich.
Zgodnie z częścią D załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003, jaja nie mogą być
przeznaczone do konsumpcji, jeśli nie pochodzą ze stada niosek gatunku kura (Gallus gallus) objętego programem lub objętego ograniczeniami urzędowymi nałożonymi między innymi
w związku z realizacją programu.
Zgodnie z rozporządzeniem Komisji nr 1237/2007 z dnia 23 października 2007 r. zmieniającym
rozporządzenie (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz decyzję 2006/696/WE
w odniesieniu do wprowadzania na rynek jaj pochodzących ze stad kur niosek zakażonych
salmonellą (Dz. Urz. UE L 280 z 24.10.2007, str. 5) restrykcje w stosunku do stad
nieobjętych programem lub zakażonych zaczęły obowiązywać od początku 2009 r. Osiągnięcie
celu, czyli ograniczenie liczby zakażonych stad, zwiększy konkurencyjność polskich
jaj konsumpcyjnych na rynku unijnym, jak również na rynkach państw trzecich.
Ponadto należy podkreślić, że Salmonelloza jest najczęściej notowaną chorobą odzwierzęcą
(w Rzeczypospolitej Polskiej w 2009 r. zanotowano 8 964 przypadków u ludzi), a mięso
drobiowe oraz jaja konsumpcyjne są głównym źródłem zachorowań u ludzi. Stąd też realizacja
programu ograniczy liczbę zakażeń u ludzi, a w związku z tym zredukuje koszty leczenia
tych chorób.
Szacowane koszty realizacji programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus) w roku 2012 wyniosą 30 298 613,40 zł. Z ogólnej sumy szacowanych kosztów programu
strona polska będzie występowała z wnioskiem o współfinansowanie programu w odniesieniu
do kosztów w wysokości 6 316 868 euro.
Są to szacunkowe koszty, które zostaną dostosowane do wielkości wydatków przewidywanych
na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej na rok 2012 z dnia 2
marca 2012 r. (Dz. U. poz. 273).
Szacowane koszty realizacji programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus) w roku 2013 wyniosą 20 154 228,73 zł. Z ogólnej sumy szacowanych kosztów programu
strona polska będzie występowała z wnioskiem o współfinansowanie programu w odniesieniu
do kosztów w wysokości 4 471 450,52 euro.
Są to szacunkowe koszty, które zostaną dostosowane do wielkości wydatków przewidywanych
na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej na rok 2013.
Szacunkowe koszty realizacji programów w 2012 r. i 2013 r. wyrażone w zł zostały przeliczone
na euro według prognozowanego kursu euro zawartego w „Wytycznych dotyczących stosowania
jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych
projektowanych ustaw” z dnia 23 grudnia 2011 r. opublikowanych przez Ministerstwo
Finansów.
6.
Sytuacja epizootyczna
6.1.
Dane o rozwoju choroby
Rok: 2006 i 2007 Stan na dzień: ostatni dzień grudnia każdego roku (wyniki dobrowolnego monitoringu)
Gatunek: Gallus gallus Choroba/zakażeniea): Salmonella Enteritidis lub Salmonella Typhimurium
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Objaśnienia
a) Dla Salmonella odzwierzęcej należy wskazać serotypy objęte programem kontroli (a1) dla Salmonella Enteritidis, (a2) dla Salmonella Typhimurium, (a3) dla innych serotypów, (a4) dla Salmonella Enteritidis lub Salmonella Typhimurium.
b) Określenie rodzaju stada.
c) Łączna liczba stad istniejących w regionie, włączając stada kwalifikujące się i niekwalifikujące
się do programu.
d) Liczba stad zbadanych na obecność serotypu Salmonella objętego programem. W tej kolumnie nie należy stada liczyć dwa razy, nawet jeżeli
przebadano je więcej niż raz.
e) Jeżeli, zgodnie z przypisem d, zbadano stado więcej niż jeden raz, dodatni wynik
badania laboratoryjnego powinien być brany pod uwagę tylko raz.
Rok: 2008-2010 Stan na dzień: ostatni dzień grudnia każdego roku (dane zostały zebrane w oparciu
o wyniki realizacji „Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach niosek gatunku Gallus gallus”)
Gatunek: Gallus gallus Choroba/zakażeniea): Salmonella Enteritidis lub Salmonella Typhimurium
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Objaśnienia
a) Dla Salmonella odzwierzęcej należy wskazać serotypy objęte programem kontroli (a1) dla Salmonella Enteritidis, (a2) dla Salmonella Typhimurium, (a3) dla innych serotypów, (a4) dla Salmonella Enteritidis lub Salmonella Typhimurium.
b) Określenie rodzaju stada.
c) Łączna liczba stad istniejących w regionie, włączając stada kwalifikujące się i niekwalifikujące
się do programu.
d) Liczba stad zbadanych na obecność serotypu Salmonella objętego programem. W tej kolumnie nie należy stada liczyć dwa razy, nawet jeżeli
przebadano je więcej niż raz.
Jeżeli, zgodnie z przypisem d, zbadano stado więcej niż jeden raz, dodatni wynik badania
laboratoryjnego powinien być brany pod uwagę tylko raz.
6.2.
Dane rozwarstwione dotyczące badań w ramach nadzoru i badań laboratoryjnych
6.2.1.
Dane rozwarstwione dotyczące badań w ramach nadzoru i badań laboratoryjnych
Rok: 2008 - 2010 Gatunek zwierząta): Gallus gallus Kategoriab): stada kur niosek (stada wszystkie)
Opis zastosowanych badań serologicznych: zgodnie z ust. 3 załącznika do rozporządzenia
nr 1168/2006 i ust. 3 załącznika do rozporządzenia nr 517/2011
Opis zastosowanych badań mikrobiologicznych i wirusologicznych: zgodnie z ust. 3 załącznika
do rozporządzenia nr 1168/2006 i ust. 3 załącznika do rozporządzenia nr 517/2011
Opis innych zastosowanych badań: nie dotyczy
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Objaśnienia
a) Określenie gatunku zwierząt.
b) Kategoria, dodatkowe określenia.
c) Region określony w zatwierdzonym programie kontroli i zwalczania chorób zakaźnych
zwierząt w państwach członkowskich.
d) Określenie liczby zbadanych próbek.
e) Określenie liczby próbek z dodatnim wynikiem.
6.3.
Dane dotyczące zakażenia
Rok: 2008 - 2010 Gatunek zwierząta): Gallus gallus stada kur niosek
|
Objaśnienia
a) Określenie gatunku zwierząt.
b) Region określony w programie kontroli i zwalczania chorób zakaźnych zwierząt w państwach
członkowskich.
c) Wskazanie liczby zakażonych stad lub gospodarstw.
* Liczba zwierząt poddanych ubojowni lub zabitych w ramach programu.
7.
Założenia programu
7.1.
Założenia związane z badaniami laboratoryjnymi
7.1.1.
Założenia w zakresie badań laboratoryjnych
Rok: 2012
1)
Gatunek zwierząta): Gallus gallus stada kur niosek (stada wszystkie)
|
Objaśnienia
a) Określenie gatunku zwierząt.
b) Region określony w zatwierdzonym programie kontroli i zwalczania chorób zakaźnych
zwierząt w państwach członkowskich.
c) Określenie rodzaju badania.
d) Wyszczególnienie gatunków i kategorii zwierząt objętych programem.
e) Określenie rodzaju próbki.
f) Opis celu.
Rok: 2013
2)
Gatunek zwierząta): Gallus gallus stada kur niosek (stada wszystkie)
|
Objaśnienia
a) Określenie gatunku zwierząt.
b) Region określony w zatwierdzonym programie kontroli i zwalczania chorób zakaźnych
zwierząt w państwach członkowskich.
c) Określenie rodzaju badania.
d) Wyszczególnienie gatunków i kategorii zwierząt objętych programem.
e) Określenie rodzaju próbki.
f) Opis celu.
7.1.2.
Założenia w zakresie badania laboratoryjnego stad
Rok: 2012 Gatunek: Gallus gallus Choroba/zakażenie a): serotypy Salmonella objęte programem
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Objaśnienia
a) Dla Salmonella odzwierzęcej należy wskazać serotypy objęte programem kontroli (a1) dla Salmonella Enteritidis, (a2) dla Salmonella Typhimurium, (a3) dla innych serotypów, (a4) dla Salmonella Enteritidis lub Salmonella Typhimurium.
b) Określenie rodzaju stada.
c) Łączna liczba stad istniejących w regionie, włączając stada kwalifikujące się i nie
kwalifikujące się do programu.
d) Liczba stad zbadanych na obecność serotypu Salmonella objętego programem. W tej kolumnie nie należy stada liczyć dwa razy, nawet jeżeli
przebadano je więcej niż raz.
e) Jeżeli, zgodnie z przypisem d, zbadano stado więcej niż jeden raz, próba pozytywna
powinna być brana pod uwagę tylko raz.
Rok: 2013
Gatunek: Gallus gallus Choroba/zakażeniea): serotypy Salmonella objęte programem
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Objaśnienia
a) Dla Salmonella odzwierzęcej należy wskazać serotypy objęte programem kontroli (a1) dla Salmonella Enteritidis, (a2) dla Salmonella Typhimurium, (a3) dla innych serotypów, (a4) dla Salmonella Enteritidis lub Salmonella Typhimurium.
b) Określenie rodzaju stada.
c) Łączna liczba stad istniejących w regionie, włączając stada kwalifikujące się i niekwalifikujące
się do programu.
d) Liczba stad zbadanych na obecność serotypu Salmonella objętego programem. W tej kolumnie nie należy stada liczyć dwa razy, nawet jeżeli
przebadano je więcej niż raz.
e) Jeżeli, zgodnie z przypisem d, zbadano stado więcej niż jeden raz, próba pozytywna
powinna być brana pod uwagę tylko raz.
8.
Szczegółowa analiza kosztów programu1)
Rok: 2012
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Objaśnienia
1) Analiza obejmuje szacunki kosztów ponoszonych w ramach programu. Nie wlicza się kosztów
stałych. Wszystkie wartości są podane bez podatku VAT. Koszty programu zostały obliczone
dla wszystkich stad niosek objętych programem. Są to szacunkowe koszty, które zostaną
dostosowane do wielkości wydatków przewidywanych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt
w ustawie budżetowej na rok 2012.
2) Koszt programu obliczono wg kursu euro 4,17 zł zgodnie z wytycznymi Ministra Finansów
z dnia 23 grudnia 2011 r. dotyczącymi stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych
będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych ustaw. Koszt jednostkowy
w euro jest podany w zaokrągleniu do 2 miejsc po przecinku.
3) Zgodnie z decyzją wykonawczą Komisji 2011/807/UE z dnia 30 listopada 2011 r. zatwierdzającą
roczne i wieloletnie programy oraz wkład finansowy Unii w zakresie zwalczania, kontroli
i monitorowania niektórych chorób zwierząt i chorób odzwierzęcych, przedstawione przez
państwa członkowskie na 2012 rok i na lata następne (Dz. Urz. UE L 322 z 06.12.2011,
str. 11).
4) Tylko pobieranie próbek przeprowadzone przez lekarzy wyznaczonych i zakłady lecznicze
dla zwierząt.
5) Odkażanie jest rutynową czynnością wykonywaną zawsze przed zasiedleniem obiektu,
stąd jego koszty ponoszone są przez hodowcę.
Rok: 2013
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Objaśnienia
1) Analiza obejmuje szacunki kosztów ponoszonych w ramach programu. Nie wlicza się kosztów
stałych. Wszystkie wartości są podane bez podatku VAT. Koszty programu zostały obliczone
dla wszystkich stad niosek objętych programem. Są to szacunkowe koszty, które zostaną
dostosowane do wielkości wydatków przewidywanych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt
w ustawie budżetowej na rok 2013.
2) Koszt programu obliczono wg kursu euro 3,90 zł zgodnie z wytycznymi Ministra Finansów
z dnia 23 grudnia 2011 r. dotyczącymi stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych
będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych ustaw. Koszt jednostkowy
w euro jest podany w zaokrągleniu do 2 miejsc po przecinku.
3) Zgodnie z decyzją wykonawczą Komisji 2011/807/UE z dnia 30 listopada 2011 r. zatwierdzającą
roczne i wieloletnie programy oraz wkład finansowy Unii w zakresie zwalczania, kontroli
i monitorowania niektórych chorób zwierząt i chorób odzwierzęcych, przedstawione przez
państwa członkowskie na 2012 rok i na lata następne (Dz. Urz. UE L 322 z 06.12.2011,
str. 11).
4) Tylko pobieranie próbek przeprowadzone przez lekarzy wyznaczonych i zakłady lecznicze
dla zwierząt.
5) Odkażanie jest rutynową czynnością wykonywaną zawsze przed zasiedleniem obiektu,
stąd jego koszty ponoszone są przez hodowcę.