Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznejz dnia 2 kwietnia 2012 r.w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z
ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Spis treści
- Treść rozporządzenia
- Załącznik nr 1 - ZUS Z-3: Zaświadczenie płatnika składek (wzór)
- Załącznik nr 2 - ZUS Z-3a: Zaświadczenie płatnika składek (wzór)
- Załącznik nr 3 - ZUS Z-3b: Zaświadczenie płatnika składek (wzór)
- Załącznik nr 4 - ZUS Z-10: Oświadczenie (wzór)
- Załącznik nr 5 - ZUS Np-7: Oświadczenie do celów świadczenia emerytalnego (wzór)
- Załącznik nr 6 - ZUS Z-15: Oświadczenie do celów wypłaty zasiłku opiekuńczego (wzór)
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 59 ust. 15 oraz art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach
pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa dowody oraz wzory zaświadczeń stanowiących podstawę przyznania
i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
§ 2.
1.
Dowodem stanowiącym podstawę przyznania i wypłaty przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
zasiłku chorobowego ubezpieczonemu jest zaświadczenie płatnika składek:
1)
wystawione na druku ZUS Z-3, którego wzór jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia
- w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem;
2)
wystawione na druku ZUS Z-3a, którego wzór jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia
- w przypadku ubezpieczonego niebędącego pracownikiem, z wyłączeniem ubezpieczonego,
o którym mowa w pkt 3;
3)
wystawione na druku ZUS Z-3b, którego wzór jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia
- w przypadku ubezpieczonego wykonującego pozarolniczą działalność, ubezpieczonego
współpracującego z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność oraz duchownego.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do przyznania i wypłaty przez Zakład Ubezpieczeń
Społecznych świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku wyrównawczego, zasiłku macierzyńskiego,
zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego i zasiłku opiekuńczego.
§ 3.
Dowodem stanowiącym podstawę przyznania i wypłaty przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
zasiłku chorobowego za okres niezdolności do pracy przypadającej po ustaniu tytułu
ubezpieczenia chorobowego jest oświadczenie osoby występującej o zasiłek zawierające
informację o zaprzestaniu i niepodjęciu działalności zarobkowej stanowiącej tytuł
do objęcia obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym albo zapewniającej
prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby, o nieustaleniu
prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku dla bezrobotnych,
zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub nauczycielskiego świadczenia
kompensacyjnego, o niepodleganiu obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu rolników określonemu
w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, złożone na druku ZUS Z-10, którego
wzór jest określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
§ 4.
1.
Dowodem stanowiącym podstawę przyznania i wypłaty ubezpieczonemu:
1)
wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy z powodu choroby, a następnie zasiłku
chorobowego wypłacanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych,
2)
zasiłku chorobowego wypłacanego przez płatnika składek, a następnie zasiłku chorobowego
wypłacanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych,
jest zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby, obejmujące
okres, za który ubezpieczonemu przysługuje wynagrodzenie lub zasiłek chorobowy, które
płatnik składek, po wypłaceniu tego wynagrodzenia lub zasiłku, przekazuje do Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych, a którego kopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem pozostawia
w aktach.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli zaświadczenie lekarskie obejmuje okres,
za który przysługuje wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy z powodu choroby
lub zasiłek chorobowy wypłacany przez płatnika składek, a następnie wynagrodzenie
za czas niezdolności do pracy z powodu choroby lub zasiłek chorobowy wypłacane przez
innego płatnika składek.
§ 5.
Dowodem stanowiącym podstawę przyznania i wypłaty zasiłku chorobowego za okres niezdolności
do pracy orzeczonej za granicą jest przetłumaczone na język polski zaświadczenie zagranicznego
zakładu leczniczego lub zagranicznego lekarza:
1)
zawierające nazwę zagranicznego zakładu leczniczego lub imię i nazwisko zagranicznego
lekarza, opatrzone datą wystawienia i podpisem;
2)
określające początkową i końcową datę niezdolności do pracy.
§ 6.
Przepisu § 5 w zakresie obowiązku przetłumaczenia na język polski nie stosuje się
do zaświadczeń wystawionych na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej,
państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy
o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz państw-stron
umów międzynarodowych w zakresie zabezpieczenia społecznego, których stroną jest Rzeczpospolita
Polska, w językach urzędowych tych państw.
§ 7.
1.
Jeżeli niezdolność do pracy powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy,
a ubezpieczonemu przysługuje zasiłek chorobowy z więcej niż jednego tytułu, dowodem
stanowiącym podstawę przyznania i wypłaty zasiłku chorobowego w wysokości 100% podstawy
wymiaru jest kopia karty wypadku w drodze do pracy lub z pracy potwierdzona przez
płatnika składek za zgodność z oryginałem.
2.
Jeżeli niezdolność do pracy wynika z następstw stwierdzonego wcześniej wypadku w drodze
do pracy lub z pracy, dowodem stanowiącym podstawę przyznania i wypłaty zasiłku chorobowego
w wysokości 100% podstawy wymiaru jest zaświadczenie lekarskie wystawione na zwykłym
druku, stwierdzające związek tej niezdolności do pracy z wypadkiem w drodze do pracy
lub z pracy.
§ 8.
1.
Dowodami stanowiącymi podstawę przyznania i wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego
są:
1)
oświadczenie składane na druku ZUS Np-7, którego wzór jest określony w załączniku
nr 5 do rozporządzenia;
2)
zaświadczenie o stanie zdrowia wystawione przez lekarza leczącego;
3)
wywiad zawodowy z miejsca pracy - chyba że oświadczenie składa ubezpieczony, którego
niezdolność do pracy powstała po ustaniu ubezpieczenia, albo osoba prowadząca pozarolniczą
działalność;
4)
protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy lub kartę wypadku -
w przypadku niezdolności do pracy powstałej wskutek wypadku przy pracy;
5)
decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej wydana przez inspektora sanitarnego - w przypadku
choroby zawodowej.
2.
Dowodem stanowiącym podstawę przyznania i wypłaty przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
świadczenia rehabilitacyjnego przysługującego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia
chorobowego jest dodatkowo oświadczenie, o którym mowa w § 3.
§ 9.
Dowodem stanowiącym podstawę przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego za okres
ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego jest:
1)
zaświadczenie lekarskie wystawione na zwykłym druku określające przewidywaną datę
porodu - za okres przed porodem;
2)
skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub jego kopia potwierdzona przez płatnika zasiłku
za zgodność z oryginałem - za okres po porodzie.
§ 10.
1.
Dowodem stanowiącym podstawę przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego z tytułu
urodzenia dziecka podczas pobytu za granicą jest:
1)
zaświadczenie zagranicznego zakładu leczniczego lub zagranicznego lekarza określające
przewidywaną datę porodu oraz spełniające warunki określone w § 5 pkt 1 - za okres
przed porodem;
2)
skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub zagraniczny akt urodzenia dziecka lub ich
kopia potwierdzona przez płatnika zasiłku za zgodność z oryginałem - za okres po porodzie.
2.
Przepis § 6 stosuje się odpowiednio.
§ 11.
1.
Jeżeli ubezpieczenie chorobowe ustało w okresie ciąży z powodu ogłoszenia upadłości
lub likwidacji pracodawcy, dowodami stanowiącymi podstawę przyznania i wypłaty zasiłku
macierzyńskiego za okres po ustaniu tego ubezpieczenia są:
1)
zaświadczenie lekarskie wystawione na zwykłym druku stwierdzające stan ciąży w okresie
zatrudnienia;
2)
świadectwo pracy lub inny dokument potwierdzający rozwiązanie stosunku pracy z powodu
ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy;
3)
skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub jego kopia potwierdzona przez płatnika zasiłku
za zgodność z oryginałem.
2.
Jeżeli ubezpieczenie chorobowe ustało w wyniku rozwiązania stosunku pracy z naruszeniem
przepisów prawa, dowodami stanowiącymi podstawę przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego
za okres po ustaniu tego ubezpieczenia są:
1)
zaświadczenie lekarskie wystawione na zwykłym druku stwierdzające stan ciąży w okresie
zatrudnienia;
2)
prawomocne orzeczenie sądu o rozwiązaniu stosunku pracy z naruszeniem przepisów prawa;
3)
skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub jego kopia potwierdzona przez płatnika zasiłku
za zgodność z oryginałem.
§ 12.
1.
Dowodami stanowiącymi podstawę przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego za okres
ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego z tytułu przyjęcia dziecka
na wychowanie i wystąpienia do sądu z wnioskiem o przysposobienie są:
1)
oświadczenie ubezpieczonego, kiedy dziecko zostało przyjęte na wychowanie;
2)
zaświadczenie sądu opiekuńczego o wystąpieniu do sądu o przysposobienie dziecka, zawierające
datę urodzenia dziecka.
2.
Dowodami stanowiącymi podstawę przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego za okres
ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego z tytułu przyjęcia dziecka
na wychowanie w ramach rodziny zastępczej są:
1)
prawomocne orzeczenie sądu opiekuńczego o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej
lub umowa cywilnoprawna zawarta pomiędzy rodziną zastępczą a starostą;
2)
dokument potwierdzający wiek dziecka.
§ 13.
Dowodami stanowiącymi podstawę przyznania i wypłaty zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego
przysługującego w razie rozwiązania z pracownicą stosunku pracy w okresie ciąży z
powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy i niemożności zapewnienia innego
zatrudnienia są:
1)
zaświadczenie lekarskie wystawione na zwykłym druku stwierdzające stan ciąży w okresie
zatrudnienia;
2)
świadectwo pracy lub inny dokument potwierdzający rozwiązanie stosunku pracy z powodu
ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy;
3)
oświadczenie ubezpieczonej, że nie zapewniono jej innego zatrudnienia.
§ 14.
Dowodem stanowiącym podstawę skrócenia okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego przez
ubezpieczoną matkę dziecka jest jej pisemny wniosek zawierający datę, od której matka
rezygnuje z pobierania zasiłku macierzyńskiego, oraz:
1)
oświadczenie ubezpieczonej, od kiedy ubezpieczony ojciec dziecka będzie korzystał
z uprawnień do zasiłku macierzyńskiego;
2)
zaświadczenie pracodawcy o terminie zaprzestania korzystania z urlopu macierzyńskiego,
w przypadku pracownicy, której zasiłek macierzyński jest wypłacany przez Zakład Ubezpieczeń
Społecznych.
§ 15.
1.
Dowodami stanowiącymi podstawę przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego ubezpieczonemu
ojcu dziecka, w przypadku skrócenia przez ubezpieczoną matkę dziecka okresu pobierania
zasiłku macierzyńskiego, są:
1)
skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub jego kopia potwierdzona przez płatnika zasiłku
za zgodność z oryginałem;
2)
zaświadczenie płatnika zasiłku o okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego przez
ubezpieczoną matkę dziecka oraz o okresie przysługującego jej zasiłku macierzyńskiego.
2.
Dowodami stanowiącymi podstawę przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego ubezpieczonemu
ojcu dziecka lub ubezpieczonemu będącemu innym członkiem najbliższej rodziny w razie
śmierci ubezpieczonej lub porzucenia przez nią dziecka są dowody określone w ust.
1 oraz oświadczenie ubezpieczonego zawierające informację o śmierci matki dziecka
albo odpowiednio o porzuceniu dziecka przez matkę.
§ 16.
Dowodami stanowiącymi podstawę przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego ubezpieczonemu
ojcu dziecka z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem za okres, o którym mowa w art. 180 § 61 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy , są:
1)
skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub jego kopia potwierdzona przez płatnika zasiłku
za zgodność z oryginałem;
2)
zaświadczenie płatnika zasiłku o okresie przysługującego i wypłaconego matce dziecka
zasiłku macierzyńskiego;
3)
zaświadczenie o terminie przyjęcia ubezpieczonej matki dziecka do szpitala wystawione
przez szpital;
4)
zaświadczenie o terminie wypisania ubezpieczonej matki dziecka ze szpitala wystawione
przez szpital.
§ 17.
1.
Dowodami stanowiącymi podstawę przerwania wypłaty zasiłku macierzyńskiego ubezpieczonej
matce dziecka w związku z jej pobytem w szpitalu są:
1)
zaświadczenie o terminie przyjęcia ubezpieczonej matki dziecka do szpitala wystawione
przez szpital lub jego kopia potwierdzona przez płatnika zasiłków za zgodność z oryginałem;
2)
oświadczenie ubezpieczonej, od kiedy ubezpieczony ojciec dziecka będzie korzystał
z uprawnień do zasiłku macierzyńskiego;
3)
zaświadczenie pracodawcy o terminie zaprzestania korzystania z urlopu macierzyńskiego
- w przypadku pracownicy, której zasiłek macierzyński jest wypłacany przez Zakład
Ubezpieczeń Społecznych.
2.
Dowodami stanowiącymi podstawę podjęcia wypłaty zasiłku macierzyńskiego ubezpieczonej
matce dziecka za okres po przerwie w pobieraniu tego zasiłku spowodowanej pobytem
ubezpieczonej w szpitalu są:
1)
zaświadczenie płatnika zasiłku o okresie, za który wypłacono zasiłek macierzyński
ubezpieczonemu ojcu dziecka;
2)
zaświadczenie pracodawcy o okresie udzielonego urlopu macierzyńskiego, w przypadku
pracownicy, której zasiłek macierzyński jest wypłacany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
§ 18.
Dowodami stanowiącymi podstawę przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego przysługującego
ubezpieczonemu za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego albo dodatkowego urlopu na warunkach
urlopu macierzyńskiego są:
1)
w przypadku pracownika - zaświadczenie pracodawcy o okresie udzielonego dodatkowego
urlopu macierzyńskiego albo dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego
oraz zaświadczenie pracodawcy o okresie i wymiarze czasu pracy wykonywanej w czasie
dodatkowego urlopu;
2)
w przypadku osoby niebędącej pracownikiem - jej wniosek złożony płatnikowi zasiłku
macierzyńskiego przed terminem rozpoczęcia korzystania z tego zasiłku za okres ustalony
przepisami Kodeksu pracy jako okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego albo dodatkowego urlopu na warunkach
urlopu macierzyńskiego.
§ 19.
1.
Jeżeli zasiłek macierzyński pobierała ubezpieczona matka dziecka, dowodem stanowiącym
podstawę przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego pracownikowi ojcu dziecka za
okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego albo dodatkowego urlopu na warunkach
urlopu macierzyńskiego jest skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub jego kopia potwierdzona
przez płatnika zasiłku za zgodność z oryginałem.
2.
Dowodami stanowiącymi podstawę przyznania i wypłaty przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
zasiłku macierzyńskiego pracownikowi ojcu dziecka są:
1)
zaświadczenie pracodawcy o okresie udzielonego dodatkowego urlopu macierzyńskiego
albo dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego;
2)
zaświadczenie pracodawcy o okresie i wymiarze czasu pracy wykonywanej w czasie dodatkowego
urlopu.
3.
Jeżeli zasiłek macierzyński pobierała ubezpieczona matka dziecka, dowodami stanowiącymi
podstawę przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego ubezpieczonemu ojcu dziecka
niebędącemu pracownikiem są:
1)
skrócony odpisu aktu urodzenia dziecka lub jego kopia potwierdzona przez płatnika
zasiłku za zgodność z oryginałem;
2)
wniosek ubezpieczonego złożony płatnikowi zasiłku macierzyńskiego przed terminem rozpoczęcia
korzystania z tego zasiłku za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego albo dodatkowego urlopu na warunkach
urlopu macierzyńskiego zawierający termin zakończenia pobierania zasiłku macierzyńskiego
przez ubezpieczoną matkę dziecka.
§ 20.
Dowodami stanowiącymi podstawę przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego przysługującego
ubezpieczonemu za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu ojcowskiego są:
1)
skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub odpowiednio prawomocne postanowienie sądu
o przysposobieniu dziecka lub ich kopia potwierdzona przez płatnika zasiłku za zgodność
z oryginałem;
2)
oświadczenie ubezpieczonego, że zasiłek macierzyński za okres urlopu ojcowskiego nie
został pobrany z innego tytułu;
3)
wniosek ubezpieczonego o wypłatę zasiłku macierzyńskiego za okres ustalony przepisami
Kodeksu pracy jako okres urlopu ojcowskiego, złożony przed terminem rozpoczęcia korzystania z zasiłku
macierzyńskiego, zawierający datę, od której ubezpieczony zamierza korzystać z zasiłku
macierzyńskiego - w przypadku ubezpieczonego niebędącego pracownikiem.
§ 21.
Dowodem stanowiącym podstawę przyznania i wypłaty zasiłku opiekuńczego jest oświadczenie
składane na druku ZUS Z-15, którego wzór jest określony w załączniku nr 6 do rozporządzenia.
§ 22.
Dowodem stanowiącym podstawę przyznania i wypłaty zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania
opieki podczas pobytu za granicą jest zaświadczenie zagranicznego zakładu leczniczego
lub zagranicznego lekarza spełniające warunki określone w § 5 z uwzględnieniem § 6
oraz oświadczenie, o którym mowa w § 21.
§ 23.
1.
Dowodem stanowiącym podstawę przyznania i wypłaty zasiłku opiekuńczego z powodu konieczności
sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w wieku do lat 8 jest:
1)
oświadczenie ubezpieczonego - w przypadku nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, przedszkola
lub szkoły, do których dziecko uczęszcza;
2)
decyzja o konieczności izolacji dziecka wydana przez właściwy organ albo uprawniony
podmiot na podstawie przepisów o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych
u ludzi;
3)
zaświadczenie lekarskie wystawione ubezpieczonemu na zwykłym druku w przypadku:
a)
porodu lub choroby małżonka ubezpieczonego, stale opiekującego się dzieckiem, jeżeli
poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi sprawowanie opieki,
b)
pobytu małżonka stale opiekującego się dzieckiem w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej.
2.
Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, powinno zawierać:
1)
imię i nazwisko małżonka stale opiekującego się dzieckiem;
2)
okres i przyczynę konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem;
3)
imię i nazwisko dziecka, nad którym ma być sprawowana opieka;
4)
pieczątkę i podpis wystawiającego zaświadczenie.
§ 24.
Dowodami stanowiącymi podstawę przyznania i wypłaty zasiłku opiekuńczego, o którym
mowa w art. 32a ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia
społecznego w razie choroby i macierzyństwa, są:
1)
zaświadczenie wystawione przez szpital o okresie pobytu ubezpieczonej matki dziecka
w szpitalu;
2)
oświadczenie ubezpieczonego o pobieraniu przez ubezpieczoną matkę dziecka zasiłku
macierzyńskiego w okresie 8 tygodni po porodzie.
§ 25.
Druki według wzorów określonych w rozporządzeniu, o którym mowa w § 26, mogą być stosowane
do czasu wyczerpania zapasów.
§ 26.
Traci moc rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie
określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia
społecznego w razie choroby i macierzyństwa .
§ 27.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1998 r.
Nr 106, poz. 668 i Nr 113, poz. 717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152, z 2000 r. Nr 19,
poz. 239, Nr 43, poz. 489, Nr 107, poz. 1127 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 11,
poz. 84, Nr 28, poz. 301, Nr 52, poz. 538, Nr 99, poz. 1075, Nr 111, poz. 1194, Nr
123, poz. 1354, Nr 128, poz. 1405 i Nr 154, poz. 1805, z 2002 r. Nr 74, poz. 676,
Nr 135, poz. 1146, Nr 196, poz. 1660, Nr 199, poz. 1673 i Nr 200, poz. 1679, z 2003 r.
Nr 166, poz. 1608 i Nr 213, poz. 2081, z 2004 r. Nr 96, poz. 959, Nr 99, poz. 1001,
Nr 120, poz. 1252 i Nr 240, poz. 2407, z 2005 r. Nr 10, poz. 71, Nr 68, poz. 610,
Nr 86, poz. 732 i Nr 167, poz. 1398, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 133, poz.
935, Nr 217, poz. 1587 i Nr 221, poz. 1615, z 2007 r. Nr 64, poz. 426, Nr 89, poz.
589, Nr 176, poz. 1239, Nr 181, poz. 1288 i Nr 225, poz. 1672, z 2008 r. Nr 93, poz.
586, Nr 116, poz. 740, Nr 223, poz. 1460 i Nr 237, poz. 1654, z 2009 r. Nr 6, poz.
33, Nr 56, poz. 458, Nr 58, poz. 485, Nr 98, poz. 817, Nr 99, poz. 825, Nr 115, poz.
958, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1704, z 2010 r. Nr 105, poz. 655, Nr 135, poz.
912, Nr 182, poz. 1228, Nr 224, poz. 1459, Nr 249, poz. 1655 i Nr 254, poz. 1700 oraz
z 2011 r. Nr 36, poz. 181, Nr 63, poz. 322, Nr 80, poz. 432, Nr 144, poz. 855, Nr
149, poz. 887 i Nr 232, poz. 1378.
3)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 64, poz.
653, z 2002 r. Nr 37, poz. 343, z 2003 r. Nr 147, poz. 1432, z 2005 r. Nr 142, poz.
1193 oraz z 2007 r. Nr 97, poz. 644.
Załącznik nr 1 - ZUS Z-3: Zaświadczenie płatnika składek (wzór)
POUCZENIE
Podstawa prawna: ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia
społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512, z późn.
zm.) oraz ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu
wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322, z późn.
zm.).
Do pkt 2 zaświadczenia
Wypełnia się tylko w przypadku, gdy okres ubezpieczenia chorobowego podany w pkt 1
poprzedzający okres niezdolności do pracy jest krótszy niż 30 dni oraz jeżeli nie
zachodzą okoliczności uprawniające do zasiłku chorobowego niezależnie od okresu ubezpieczenia.
Do 30-dniowego okresu nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego wlicza się poprzednie
okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni
lub była spowodowana urlopem bezpłatnym, urlopem wychowawczym albo odbywaniem czynnej
służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego. Trzydziestodniowy okres wyczekiwania
na prawo do zasiłku chorobowego nie obowiązuje:
-
-absolwentów szkół oraz szkół wyższych, którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych,
-
-osób, których niezdolność do pracy została spowodowana chorobą zawodową, wypadkiem przy pracy, wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy,
-
-ubezpieczonych obowiązkowo, którzy mają wcześniejszy co najmniej 10-letni okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego (również ubezpieczenia społecznego przed 1 stycznia 1999 r.),
-
-posłów i senatorów, którzy przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia kadencji.
Okoliczności wyłączające obowiązek wyczekiwania należy udokumentować.
Do pkt 3 zaświadczenia
W celu ustalenia minimalnej podstawy wymiaru zasiłku należy podać okresy podlegania
ubezpieczeniu społecznemu i okresy, za które zostały opłacone składki na ubezpieczenie
emerytalne, niezależnie od występujących między tymi okresami przerw, z wyłączeniem
okresów zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Jeżeli
okres zatrudnienia u aktualnego płatnika składek podany w pkt 1 jest krótszy niż rok, należy podać informacje o poprzednich okresach ubezpieczenia. Nie jest wymagane
udokumentowanie poprzednich okresów ubezpieczenia, jeżeli okres zatrudnienia u aktualnego
płatnika jest dłuższy niż rok.
Do pkt 4 zaświadczenia
Wypłaty świadczeń z tytułu wypadku przy pracy albo wypadku w drodze do pracy lub z
pracy ZUS dokonuje po uprzednim uznaniu zdarzenia za taki wypadek, dlatego też należy
dołączyć niezbędne dokumenty. W przypadku choroby zawodowej należy dołączyć decyzję
o stwierdzeniu choroby zawodowej i zaświadczenie lekarza stwierdzające, że niezdolność
do pracy jest spowodowana chorobą zawodową.
Do pkt 6 zaświadczenia
Jeżeli w poprzednim roku kalendarzowym zostało wypłacone wynagrodzenie za okres wliczany
do jednego okresu zasiłkowego, należy podać również okresy wypłaty wynagrodzenia w
poprzednim roku.
Do pkt 7 zaświadczenia
Do jednego okresu zasiłkowego wlicza się wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności
do pracy oraz okresy przedzielone przerwą, o ile przerwa pomiędzy ustaniem poprzedniej
a powstaniem ponownej niezdolności do pracy spowodowanej tą samą chorobą lub mającej
tę samą przyczynę nie przekraczała 60 dni.
W przypadku gdy na podstawie art. 177 § 3 Kodeksu pracy umowa o pracę została przedłużona
do dnia porodu, a płatnik składek jest zobowiązany do wypłaty zasiłku macierzyńskiego
tylko za jeden dzień, wypłaty zasiłku za cały okres dokonuje ZUS.
Do pkt 9 zaświadczenia
Liczbę ubezpieczonych ustala się według stanu na dzień 30 listopada poprzedniego roku
kalendarzowego, a w stosunku do płatników składek, którzy na ten dzień nie zgłaszali
nikogo do ubezpieczenia chorobowego, według stanu na pierwszy miesiąc, w którym dokonali
takiego zgłoszenia.
Do pkt 10 zaświadczenia
W przypadku gdy zaświadczenie płatnika składek dotyczy zasiłku macierzyńskiego, w
pkt 10 należy wpisać okres udzielonego urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach
urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na
warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego.
Do pkt 11 zaświadczenia
Podać w przypadku, gdy pracownik wyraził wolę otrzymywania zasiłku na rachunek bankowy.
Do pkt 12-15 zaświadczenia
W tabelach należy podać kwoty składników wynagrodzenia niepomniejszone o składki na
ubezpieczenia społeczne. Pomniejszenia tego dokona ZUS, obliczając podstawę wymiaru
zasiłku.
Należy podać wyłącznie składniki wynagrodzenia uwzględniane przy obliczaniu podstawy
wymiaru zasiłku. Składniki, do których pracownik zachowuje prawo przez okres pobierania
zasiłku, należy wykazać tylko wówczas, gdy zasiłek przysługuje za okres po ustaniu
zatrudnienia. Nie należy wykazywać składników wynagrodzenia, na których przyznanie
i wypłatę pobieranie zasiłków nie ma żadnego wpływu, takich jak: jednorazowe zasiłki
na zagospodarowanie, wartość szczepień ochronnych finansowanych przez pracodawcę,
wartość badań mammograficznych lub innych nieodpłatnych badań, nagrody za ukończenie
przez pracownika szkoły (studiów), sfinansowanie lub dofinansowanie przez pracodawcę
kosztów wynajmu mieszkania przez pracownika, dopłata pracodawcy do dodatkowego ubezpieczenia
pracownika z tytułu różnego ryzyka, bony lub wypłaty w gotówce przyznawane w jednakowej
wysokości lub według jednakowego wskaźnika procentowego w stosunku do płacy pracownika,
określonej w umowie o pracę, wszystkim pracownikom lub grupom pracowników, z okazji
uroczystych dni, świąt, rocznicy powstania firmy itp.
Wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy traktuje się na równi z wynagrodzeniem za pracę.
Do pkt 12 zaświadczenia
Należy podać wynagrodzenie za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc,
w którym powstała niezdolność do pracy.
Jeżeli pracownik otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze lub inne składniki miesięczne
w stałej wysokości, w tym wynagrodzenie godzinowe, w kolumnie 6 tabeli należy podać
je w pełnej kwocie określonej w umowie o pracę lub innym akcie stanowiącym podstawę
nawiązania stosunku pracy.
Jeżeli w miesiącu, z którego wynagrodzenie jest uwzględniane przy ustalaniu podstawy
wymiaru zasiłku, przychód pracownika przekroczył roczną podstawę wymiaru składek na
ubezpieczenia emerytalne i rentowe, należy obliczyć średni wskaźnik potrąconej pracownikowi
za ten miesiąc składki na ubezpieczenia społeczne w następujący sposób:
\(
{{{\rm kwota potrąconej składki \times 100}} \over {{\rm przychód stanowiący podstawę
wymiaru składek}}}
\)
Jeżeli pracownik otrzymuje wynagrodzenie zmienne:
-
-w kolumnie 7 tabeli należy podać wynagrodzenie zasadnicze i inne składniki wynagrodzenia, które są pomniejszane proporcjonalnie za okres pobierania zasiłku i w związku z tym w podstawie wymiaru zasiłku będą uwzględniane po uprzednim uzupełnieniu przez ZUS,
-
-w kolumnie 8 tabeli należy podać składniki wynagrodzenia, które są zmniejszane za okres pobierania zasiłku w inny sposób niż proporcjonalnie i w związku z tym w podstawie wymiaru zasiłku są uwzględniane w kwocie faktycznie wypłaconej bez uzupełniania, np. wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych wraz z dopłatami.
Do pkt 13-15 zaświadczenia
W tabelach zamieszczonych w pkt 13-15 kolumny dotyczące liczby dni, które pracownik
przepracował lub był obowiązany przepracować, należy wypełniać tylko wówczas, gdy
składnik wynagrodzenia odpowiednio kwartalny, roczny lub składnik wynagrodzenia za
inne okresy jest składnikiem pomniejszanym proporcjonalnie za okresy pobierania zasiłku.
Do pkt 16 zaświadczenia
Składniki wynagrodzenia przysługujące do określonego terminu uwzględnia się w podstawie
wymiaru zasiłku przysługującego tylko do tego terminu. W związku z tym w tabelach
nie należy podawać składników przyznanych do określonego terminu, jeżeli zasiłek przysługuje
za okres po upływie tego terminu. Jeżeli okres, do którego składnik jest przyznany,
nie upłynął przed rozpoczęciem niezdolności do pracy, należy podać dzień, do którego
składnik przysługuje, oraz jego kwotę.
Wynagrodzenie z tytułu wykonywania umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy
o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące
zlecenia albo umowy o dzieło, zawartej po dniu 13 stycznia 2000 r. z pracodawcą, z
którym osoba ta pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje
pracę na rzecz pracodawcy, należy podać jako składnik przysługujący do określonego
dnia. Jeżeli z pracownikiem jest zawarta taka umowa, a okres, na który jest zawarta,
nie upłynął przed rozpoczęciem niezdolności do pracy, należy podać okres, na jaki
umowa została zawarta oraz przychód osiągnięty z tytułu wykonywania tej umowy, w rozbiciu
na poszczególne miesiące, z których wynagrodzenie jest przyjmowane do ustalenia podstawy
wymiaru zasiłku.
Do pkt 17 zaświadczenia
Podstawy wymiaru zasiłku nie ustala się na nowo, jeżeli między okresami pobierania
zasiłków zarówno tego samego rodzaju, jak i innego rodzaju nie było przerwy albo przerwa
była krótsza niż 3 miesiące kalendarzowe. Jeżeli w związku z tym w tabelach zostało
podane wynagrodzenie z innego okresu niż 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających
powstanie niezdolności do pracy, należy podać dodatkowo poprzedni(e) okres(y) pobierania
zasiłku lub wynagrodzenia za okres choroby, pod warunkiem że nie zostały wykazane
w pkt 6 i 7. W przypadku gdy wynagrodzenie pracownika stanowiące podstawę wymiaru
zasiłku wraz ze składnikami przysługującymi za okres pobierania zasiłku jest na poziomie
minimalnego wynagrodzenia za pracę, należy podać miesięczne kwoty składników wynagrodzenia,
do których pracownik zachowuje prawo za okres niezdolności do pracy.
W razie zmiany wymiaru czasu pracy w okresie 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających
powstanie niezdolności do pracy albo w miesiącu, w którym powstała niezdolność do
pracy, należy podać poprzedni wymiar czasu pracy, a w tabeli - wynagrodzenie ustalone
dla nowego wymiaru czasu pracy. Wynagrodzenie określone dla nowego wymiaru czasu pracy
należy podawać również w przypadku, gdy pomiędzy okresami pobierania zasiłków zarówno
tego samego rodzaju, jak i innego rodzaju nie było przerwy albo przerwa była krótsza
niż 3 miesiące kalendarzowe.
Uwaga: W przypadku nieprzerwanej niezdolności do pracy kolejne zaświadczenia lekarskie
przesyła się do terenowej jednostki organizacyjnej ZUS bez konieczności ponownego
składania zaświadczenia płatnika składek. Należy jednak podać datę dostarczenia zaświadczenia
lekarskiego płatnikowi składek przez pracownika oraz informację, czy zatrudnienie
trwa, oraz poświadczyć te informacje pieczątką zawierającą imię, nazwisko i stanowisko
i podpisem. Zaświadczenie płatnika składek powinno być złożone w razie zmiany rodzaju
pobieranego zasiłku. Nie dotyczy to świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli zaświadczenie
płatnika składek było złożone do ustalenia prawa do zasiłku chorobowego.
Płatnik składek jest zobowiązany poinformować terenową jednostkę organizacyjną ZUS
o okolicznościach mających wpływ na prawo, wysokość i podstawę wymiaru zasiłku, które
uległy zmianie w porównaniu z podanymi w zaświadczeniu płatnika składek.
Załącznik nr 2 - ZUS Z-3a: Zaświadczenie płatnika składek (wzór)
POUCZENIE
Podstawa prawna: ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby
i macierzyństwa (Dz. U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512, z późn. zm.) oraz ustawa z dnia
30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i
chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322, z późn. zm.).
Do pkt 1 zaświadczenia
Należy podkreślić odpowiedni tytuł ubezpieczenia społecznego.
Do pkt 2 i 3 zaświadczenia
Należy wpisać datę początku i końca trwania ubezpieczenia (dzień, miesiąc, rok). W
przypadku gdy ubezpieczenie trwa, wpisuje się tylko datę początkową.
Do pkt 4 zaświadczenia
Osoby, o których mowa w pkt 1 ppkt 1 i 9, nabywają prawo do zasiłku chorobowego z
ubezpieczenia chorobowego po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego,
a osoby, o których mowa w pkt 1 ppkt 2-4, po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia
chorobowego.
Pkt 4 wypełnia się tylko w przypadku, gdy okres ubezpieczenia chorobowego podany w
pkt 2 poprzedzający okres niezdolności do pracy jest krótszy niż odpowiednio 30 albo
90 dni oraz jeżeli nie zachodzą okoliczności dające prawo do zasiłku chorobowego niezależnie
od okresu ubezpieczenia.
Do 30- i 90-dniowego okresu ubezpieczenia chorobowego wlicza się poprzednie okresy
ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni lub
była spowodowana urlopem bezpłatnym, urlopem wychowawczym albo odbywaniem czynnej
służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego. Do okresu ubezpieczenia chorobowego
wlicza się również okresy ubezpieczenia społecznego przed dniem 1 stycznia 1999 r.
Warunek posiadania okresu ubezpieczenia chorobowego nie obowiązuje:
-
-absolwentów szkół oraz szkół wyższych, którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych,
-
-osoby, których niezdolność do pracy została spowodowana chorobą zawodową, wypadkiem przy pracy, wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy,
-
-ubezpieczonych obowiązkowo, którzy mają wcześniejszy co najmniej 10-letni okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego, w tym również ubezpieczenia społecznego przed dniem 1 stycznia 1999 r. (dotyczy to wyłącznie członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz osób odbywających służbę zastępczą),
-
-posłów i senatorów, którzy przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia kadencji.
Okoliczności wyłączające obowiązek posiadania 30- lub 90-dniowego okresu ubezpieczenia
chorobowego należy udokumentować.
Do pkt 5 zaświadczenia
Jeżeli w poprzednim roku kalendarzowym było wypłacone wynagrodzenie za okres wliczany
do jednego okresu zasiłkowego, należy podać również okresy, za które wypłacono wynagrodzenie
w poprzednim roku.
Do pkt 6 i 7 zaświadczenia
Do jednego okresu zasiłkowego wlicza się wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności
do pracy oraz okresy przedzielone przerwą, o ile przerwa pomiędzy ustaniem poprzedniej
a powstaniem ponownej niezdolności do pracy spowodowanej tą samą chorobą lub mającej
tę samą przyczynę nie przekraczała 60 dni.
Do pkt 8 zaświadczenia
Wypłaty świadczeń z tytułu wypadku przy pracy albo wypadku w drodze do pracy lub z
pracy ZUS dokonuje po uprzednim uznaniu zdarzenia za taki wypadek, dlatego też należy
dołączyć niezbędne dokumenty. W przypadku choroby zawodowej należy dołączyć decyzję
o stwierdzeniu choroby zawodowej i zaświadczenie lekarza stwierdzające, że niezdolność
do pracy jest spowodowana chorobą zawodową.
Do pkt 11 zaświadczenia
Liczbę ubezpieczonych ustala się według stanu na dzień 30 listopada poprzedniego roku
kalendarzowego, a w stosunku do płatników składek, którzy na ten dzień nie zgłaszali
nikogo do ubezpieczenia chorobowego, według stanu na pierwszy miesiąc, w którym dokonali
takiego zgłoszenia.
Do pkt 12 zaświadczenia
Podać w przypadku gdy ubezpieczony wyraził wolę otrzymywania zasiłku na rachunek bankowy.
Do tabeli
W tabeli w części dotyczącej kwoty stanowiącej podstawę wymiaru należy podać kwoty
niepomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne. Pomniejszenia tego dokona ZUS,
obliczając podstawę wymiaru zasiłku.
Wyjaśnienia dotyczące ubezpieczonych, o których mowa w pkt 1 ppkt 1-4 i 11
Podstawę wymiaru zasiłku stanowi przychód przyjęty do podstawy wymiaru składek na
ubezpieczenie chorobowe albo odpowiednio ubezpieczenie wypadkowe, po odliczeniu kwoty
odpowiadającej 13,71% podstawy wymiaru składek, za okres 12 miesięcy kalendarzowych
poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy.
Jeżeli płatnik składek wypłacił premie lub inne składniki za okresy dłuższe niż miesiąc
(np. za okresy kwartalne, roczne lub inne), w pkt 14 Uwagi należy podać poszczególne
kwoty i okresy, za które zostały wypłacone. W przypadku członków rolniczych spółdzielni
produkcyjnych lub spółdzielni kółek rolniczych wyrównanie dniówek obrachunkowych wypłacane
raz w roku należy traktować jako składnik roczny i wykazywać w pkt 14 Uwagi.
W przypadku gdy ubezpieczony nie przepracował części miesiąca, za który przychód jest
podany w tabeli, w pkt 13 Uwagi należy podać przyczynę nieprzepracowania całego miesiąca.
Podstawy wymiaru zasiłku nie ustala się na nowo, jeżeli między okresami pobierania
zasiłków zarówno tego samego rodzaju, jak i innego rodzaju nie było przerwy albo przerwa
była krótsza niż 3 miesiące kalendarzowe. Jeżeli w związku z tym w tabeli podany został
przychód z innego okresu niż 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w
którym powstała niezdolność do pracy, w pkt 14 Uwagi należy podać poprzedni(e) okres(y)
pobierania zasiłku lub wynagrodzenia za okres choroby, pod warunkiem że nie został(y)
wykazany(e) w pkt 5 i 6.
Wyjaśnienia dotyczące ubezpieczonych, o których mowa w pkt 1 ppkt 5-8 i 10
Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego przysługującego
po ustaniu ubezpieczenia wypadkowego stanowi przychód przyjęty do podstawy wymiaru
składek na ubezpieczenie wypadkowe, za okres 12 miesięcy poprzedzających datę powstania
nieprzerwanej niezdolności do pracy, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 11,26% podstawy
wymiaru składki na to ubezpieczenie.
Wyjaśnienia dotyczące ubezpieczonych, o których mowa w pkt 1 ppkt 9
Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego dla osoby odbywającej służbę zastępczą stanowi
kwota świadczenia pieniężnego, określona w przepisach o służbie zastępczej, w miesiącu,
w którym powstała niezdolność do pracy, po odliczeniu 13,71% kwoty świadczenia pieniężnego.
Uwaga:
W przypadku nieprzerwanej niezdolności do pracy kolejne zaświadczenia lekarskie przesyła
się do terenowej jednostki ZUS bez konieczności ponownego składania zaświadczenia płatnika składek. Należy jednak
podać datę dostarczenia zaświadczenia lekarskiego płatnikowi składek przez ubezpieczonego
oraz informację, czy tytuł ubezpieczenia, jak również ubezpieczenie chorobowe lub
wypadkowe, trwa nadal, poświadczając te informacje pieczątką zawierającą imię, nazwisko
i stanowisko oraz podpisem. Zaświadczenia płatnika składek powinno być złożone w razie
zmiany rodzaju pobieranego zasiłku. Nie dotyczy to świadczenia rehabilitacyjnego,
jeżeli zaświadczenie płatnika składek było złożone do ustalenia prawa do zasiłku chorobowego.
Płatnik składek jest zobowiązany poinformować terenową jednostkę organizacyjną ZUS
o okolicznościach mających wpływ na prawo, wysokość i podstawę wymiaru zasiłku, które
zmieniły się w porównaniu z podanymi w zaświadczeniu płatnika składek.
Załącznik nr 3 - ZUS Z-3b: Zaświadczenie płatnika składek (wzór)
POUCZENIE
Podstawa prawna: ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia
społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512, z późn.
zm.) oraz ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu
wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322, z późn.
zm.).
Osoby podlegające ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu:
1)
wykonywania pozarolniczej działalności,
2)
współpracy z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność,
3)
bycia duchownym
nabywają prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia chorobowego po upływie 90 dni
nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego.
Do 90-dniowego okresu ubezpieczenia chorobowego wlicza się poprzednie okresy ubezpieczenia
chorobowego, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni lub była spowodowana
urlopem bezpłatnym, urlopem wychowawczym albo odbywaniem czynnej służby wojskowej
przez żołnierza niezawodowego. Do okresu ubezpieczenia chorobowego wlicza się również
okresy ubezpieczenia społecznego przed dniem 1 stycznia 1999 r. Warunek posiadania
okresu ubezpieczenia chorobowego nie obowiązuje:
-
-absolwentów szkół oraz szkół wyższych, którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych,
-
-osób, których niezdolność do pracy została spowodowana chorobą zawodową, wypadkiem przy pracy, wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy,
-
-posłów i senatorów, którzy przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia kadencji.
Okoliczności wyłączające obowiązek posiadania 90-dniowego okresu ubezpieczenia chorobowego
należy udokumentować.
Wypłaty świadczeń z tytułu wypadku przy pracy albo wypadku w drodze do pracy lub z
pracy ZUS dokonuje po uprzednim uznaniu zdarzenia za taki wypadek, dlatego też należy
dołączyć niezbędne dokumenty. W przypadku choroby zawodowej należy dołączyć decyzję
o stwierdzeniu choroby zawodowej i zaświadczenie lekarza stwierdzające, że niezdolność
do pracy jest spowodowana chorobą zawodową.
W przypadku nieprzerwanej niezdolności do pracy kolejne zaświadczenia lekarskie przesyła
się do terenowej jednostki organizacyjnej ZUS bez konieczności ponownego składania
zaświadczenia płatnika składek.
Płatnik składek jest zobowiązany poinformować terenową jednostkę organizacyjną ZUS
o okolicznościach mających wpływ na prawo i wysokość zasiłku, które uległy zmianie
w stosunku do podanych w zaświadczeniu płatnika składek.
Załącznik nr 4 - ZUS Z-10: Oświadczenie (wzór)
Pouczenie
Zgodnie z art. 13 ust. 1, art. 18 i art. 22 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach
pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z
2010 r. Nr 77, poz. 512, z późn. zm.) zasiłek chorobowy lub świadczenie rehabilitacyjne
za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego nie przysługuje osobie, która:
-
-ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy,
-
-kontynuuje działalność zarobkową lub podjęła działalność zarobkową stanowiącą tytuł do objęcia obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym albo zapewniającą prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby,
-
-jest uprawniona do zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
-
-podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu rolników.
Na podstawie art. 7 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym
z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322,
z późn. zm.) przepisy powyższe mają także zastosowanie do zasiłku chorobowego i świadczenia
rehabilitacyjnego z ubezpieczenia wypadkowego.
W przypadku gdy osoba pobierająca zasiłek chorobowy lub świadczenie rehabilitacyjne
za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia nie poinformuje o zaistnieniu okoliczności
mających wpływ na prawo do tych świadczeń, świadczenia te, zgodnie z art. 84 ust.
1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.
U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.) zostaną uznane za nienależnie pobrane
i będą podlegały zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości i na zasadach określonych w
przepisach prawa cywilnego.
Załącznik nr 5 - ZUS Np-7: Oświadczenie do celów świadczenia emerytalnego (wzór)
Załącznik nr 6 - ZUS Z-15: Oświadczenie do celów wypłaty zasiłku opiekuńczego (wzór)
POUCZENIE
Podstawa prawna: ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby
i macierzyństwa (Dz. U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512, z późn. zm.).
Zasiłek opiekuńczy przysługuje osobie podlegającej ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu
sprawowania opieki nad dzieckiem w wieku do ukończenia lat 8, chorym dzieckiem w wieku
do ukończenia lat 14 oraz innym chorym członkiem rodziny. Za członków rodziny uważa
się małżonka, rodziców, teściów, dziadków, wnuków, rodzeństwo oraz dzieci w wieku
powyżej 14 lat, pod warunkiem że w okresie sprawowania opieki pozostają we wspólnym
gospodarstwie domowym z ubezpieczonym.
Zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad dziećmi i innymi członkami rodziny przysługuje
łącznie przez okres do 60 dni w roku kalendarzowym.
Z tytułu opieki nad innymi chorymi członkami rodziny, w tym chorym dzieckiem w wieku
powyżej 14 lat, zasiłek opiekuńczy przysługuje przez okres 14 dni w roku kalendarzowym.
Jest to wymiar przysługujący bez względu na liczbę dzieci oraz niezależny od liczby
innych członków rodziny wymagających opieki, jak również od liczby członków rodziny
uprawnionych do zasiłku opiekuńczego.
W przypadku gdy ubezpieczona matka dziecka, która pobiera zasiłek macierzyński w wymiarze
8 tygodni po porodzie, przebywa w szpitalu, ubezpieczonemu ojcu dziecka przysługuje
za okres pobytu matki dziecka w szpitalu dodatkowy zasiłek opiekuńczy z tytułu osobistego
sprawowania opieki nad nowo narodzonym dzieckiem, w wymiarze do 8 tygodni, tj. do
56 dni, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 8 tygodni życia. Wymiar zasiłku
opiekuńczego w takim przypadku nie jest związany z rokiem kalendarzowym i jest niezależny
od wymiaru określonego wyżej (60 i 14 dni). Przepis ten ma zastosowanie także do innego
ubezpieczonego członka najbliższej rodziny, jeżeli przerwie zatrudnienie lub inną
działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
Zasiłek opiekuńczy przysługuje pod warunkiem, że nie ma innych domowników mogących
zapewnić opiekę dziecku lub innemu choremu członkowi rodziny. Warunek ten nie dotyczy
opieki sprawowanej nad chorym dzieckiem w wieku do ukończenia 2 lat (w takim przypadku
pkt 1 wniosku nie musi być wypełniony).
W przypadku sprawowania opieki nad dzieckiem w wieku do ukończenia lat 8 rodzice dziecka
niepozostający w formalnym związku małżeńskim, lecz pozostający we wspólnym gospodarstwie
domowym, są traktowani jak małżonkowie.
Zasiłek opiekuńczy nie przysługuje:
-
-w okresie urlopu bezpłatnego lub urlopu wychowawczego,
-
-w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, z wyjątkiem przypadków, w których prawo do zasiłku wynika z ubezpieczenia chorobowego osób wykonujących odpłatnie pracę na podstawie skierowania do pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
-
-w przypadku wykonywania pracy zarobkowej albo wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od pracy niezgodnie z celem tego zwolnienia.