Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsiz dnia 12 października 2012 r.w sprawie zwalczania choroby niebieskiego języka 2)Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają postanowienia dyrektywy Rady 2000/75/WE
z dnia 20 listopada 2000 r. ustanawiającej przepisy szczególne dotyczące kontroli
i zwalczania choroby niebieskiego języka (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 74,
z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 31, str. 87).
Spis treści
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz
zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa szczegółowy sposób i tryb zwalczania choroby niebieskiego języka,
zwanej dalej „chorobą”, w tym:
1)
sposób i tryb postępowania przy:
a)
podejrzeniu choroby,
b)
stwierdzeniu choroby;
2)
rodzaj próbek pobieranych do badań diagnostycznych oraz sposób ich pobierania i wysyłania;
3)
środki stosowane przy zwalczaniu choroby;
4)
warunki i sposób wprowadzania szczepień, o których mowa w art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu
chorób zakaźnych zwierząt.
§ 2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o szczepionkach żywych atenuowanych - rozumie się
przez to szczepionki wytwarzane z izolatów terenowych wirusa choroby niebieskiego
języka na hodowli komórkowej lub na zarodkach kurzych metodą namnażania w kolejnych
pasażach.
§ 3.
1.
Niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia o wystąpieniu w gospodarstwie objawów klinicznych
albo zmian pośmiertnych u dzikich lub domowych przeżuwaczy, zwanych dalej „zwierzętami
z gatunków wrażliwych”, łącznie z danymi epizootycznymi wskazującymi na możliwość
wystąpienia choroby (podejrzenie choroby) powiatowy lekarz weterynarii podejmuje czynności
mające na celu wykrycie obecności wirusa choroby u zwierząt z gatunków wrażliwych
albo wykluczenie choroby, w szczególności:
1)
przeprowadza:
a)
dochodzenie epizootyczne,
b)
badanie kliniczne zwierząt z gatunków wrażliwych,
c)
oględziny albo sekcję zwłok zwierząt z gatunków wrażliwych;
2)
pobiera próbki od zwierząt z gatunków wrażliwych podejrzanych o zakażenie chorobą
i wysyła je do badań do laboratorium urzędowego, o którym mowa w art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej ;
3)
obejmuje nadzór nad gospodarstwem, w ramach którego:
a)
prowadzi spis zwierząt z gatunków wrażliwych, z podziałem na gatunki, określając liczbę
zwierząt padłych, zwierząt podejrzanych o chorobę lub zakażenie oraz uwzględniając
zwierzęta z gatunków wrażliwych, które urodziły się lub padły w okresie podejrzenia
o chorobę,
b)
sporządza spis miejsc, w których istnieją sprzyjające warunki do namnażania i przetrwania
kuczmanów z gatunku Culicoides imicola lub kuczmanów z innych gatunków z rodzaju Culicoides, jeżeli zostały określone w przepisach Unii Europejskiej4)Decyzja Komisji Europejskiej wydawana na podstawie art. 2 lit. e dyrektywy Rady 2000/75/WE
z dnia 20 listopada 2000 r. ustanawiającej przepisy szczególne dotyczące kontroli
i zwalczania choroby niebieskiego języka, dotycząca określenia wektorów przy szerzeniu
się choroby niebieskiego języka., zwanych dalej „wektorami”, oraz określa środki do ich zwalczenia,
c)
nakazuje umieszczenie zwierząt z gatunków wrażliwych w pomieszczeniach, jeżeli istnieją
odpowiednie do tego warunki w gospodarstwie,
d)
zakazuje wyprowadzania zwierząt z gatunków wrażliwych z gospodarstwa, w którym podejrzewa
się wystąpienie choroby, lub wprowadzania ich do tego gospodarstwa,
e)
nakazuje postępowanie ze zwłokami zwierzęcymi zgodnie z przepisami Unii Europejskiej
dotyczącymi niszczenia i przetwarzania ubocznych produktów zwierzęcych określone w
rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października
2009 r. określającym przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia
zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającym rozporządzenie
(WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) , zwanym dalej „rozporządzeniem nr 1069/2009”,
f)
nakazuje podjęcie czynności służących zwalczeniu wektorów w pomieszczeniach lub miejscach,
w których są przetrzymywane zwierzęta, oraz wokół nich, w tym określa częstotliwość
dezynsekcji w zależności od zastosowanego produktu biobójczego dopuszczonego do obrotu
na podstawie przepisów o produktach biobójczych oraz warunków klimatycznych.
2.
Powiatowy lekarz weterynarii podejmuje czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit.
b i c oraz pkt 2, w czasie regularnych kontroli weterynaryjnych oraz w czasie każdego
pobytu w gospodarstwie.
3.
Rodzaj próbek, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oraz sposób ich pobierania i wysyłania
do badań laboratoryjnych są określone w załączniku do rozporządzenia.
4.
Krajowe laboratorium referencyjne właściwe do badań prowadzonych w celu wykrycia choroby
potwierdza dodatni wynik badania laboratoryjnego uzyskanego w laboratorium urzędowym,
o którym mowa w art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej, i przechowuje wyizolowane wirusy choroby.
5.
Dochodzenie epizootyczne, oprócz wymagań, o których mowa w art. 42 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu
chorób zakaźnych zwierząt, obejmuje ustalenie:
1)
miejsc występowania wektorów;
2)
dróg przemieszczania zwłok zwierząt z gatunków wrażliwych z gospodarstwa lub do tego
gospodarstwa, w którym podejrzewa się wystąpienie choroby.
6.
Powiatowy lekarz weterynarii może zastosować środki, o których mowa w ust. 1 i 2,
w gospodarstwach, które miały kontakt z gospodarstwem, w którym podejrzewa się wystąpienie
choroby, lub których położenie względem tego gospodarstwa uzasadnia zastosowanie takich
środków.
7.
W przypadku zwierząt z gatunków wrażliwych wolno żyjących w rezerwatach przyrody,
podejrzanych o zakażenie lub chorobę, stosuje się odpowiednio przepisy ust. 1 i 2.
8.
Środki, o których mowa w ust. 1, 2, 6 i 7, stosuje się do dnia wykrycia lub wykluczenia
choroby przez powiatowego lekarza weterynarii.
§ 4.
Powiatowy lekarz weterynarii stwierdza wirusa choroby u zwierząt z gatunków wrażliwych
w gospodarstwie na podstawie badań laboratoryjnych, a w przypadku epizoocji - na podstawie
badań klinicznych lub epizootycznych (stwierdzenie choroby).
§ 5.
1.
W przypadku stwierdzenia choroby powiatowy lekarz weterynarii wyznacza gospodarstwo
jako ognisko choroby oraz:
1)
nakazuje i nadzoruje ubój zwierząt z gatunków wrażliwych w zakresie uznanym za konieczny
dla przeciwdziałania dalszemu szerzeniu się choroby i przekazuje informację o uboju
Głównemu Lekarzowi Weterynarii;
2)
nakazuje postępowanie ze zwłokami zwierzęcymi zgodnie z przepisami rozporządzenia
nr 1069/2009;
3)
podejmuje czynności, o których mowa w § 3, w gospodarstwach położonych na obszarze
o promieniu 20 km od ogniska choroby;
4)
przeprowadza dochodzenie epizootyczne.
2.
Główny Lekarz Weterynarii informuje Komisję Europejską o uboju, o którym mowa w ust.
1 pkt 1.
3.
Główny Lekarz Weterynarii może rozszerzyć albo ograniczyć obszar, o którym mowa w
ust. 1 pkt 3, jeżeli wymagają tego warunki epidemiologiczne, geograficzne, ekologiczne
lub meteorologiczne, powiadamiając o tym Komisję Europejską.
4.
Jeżeli obszar, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, wykracza poza granice Rzeczypospolitej
Polskiej, Główny Lekarz Weterynarii informację tę przekazuje właściwym organom państw
członkowskich Unii Europejskiej lub państw trzecich w celu podjęcia współpracy w zakresie
zwalczania choroby, w szczególności przy określaniu tego obszaru.
§ 6.
1.
W przypadku wyznaczenia ogniska choroby powiatowy lekarz weterynarii:
1)
współpracuje z organami Inspekcji Weterynaryjnej przy określaniu obszaru zagrożonego
wystąpieniem lub obszaru występowania choroby;
2)
określa obszar:
a)
występowania choroby o promieniu co najmniej 100 km wokół ogniska choroby,
b)
zagrożony wystąpieniem choroby, na którym w ostatnich 12 miesiącach nie przeprowadzano
szczepień przeciwko chorobie z użyciem żywych szczepionek atenuowanych, sięgający
co najmniej 50 km poza obszar występowania choroby
- uwzględniając czynniki geograficzne, administracyjne, ekologiczne, epizootyczne
i mechanizmy kontrolne.
2.
Powiatowy lekarz weterynarii informuje natychmiast właściwego wojewódzkiego lekarza
weterynarii o określeniu obszarów, o których mowa w ust. 1 pkt 2, wraz z uzasadnieniem.
3.
Wojewoda, na wniosek wojewódzkiego lekarza weterynarii:
1)
określa obszar zapowietrzony lub zagrożony, o których mowa w art. 46 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz
zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt;
2)
ogranicza przemieszczanie zwierząt oraz ich nasienia, komórek jajowych i zarodków,
o których mowa w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1266/2007 z dnia 26 października 2007 r. w sprawie
przepisów wykonawczych dotyczących dyrektywy Rady 2000/75/WE w odniesieniu do kontroli,
monitorowania, nadzoru i ograniczeń przemieszczeń niektórych zwierząt należących do
gatunków podatnych na zarażenie chorobą niebieskiego języka , zwanym dalej „rozporządzeniem 1266/2007”;
3)
nakazuje zaopatrywanie zwierząt lub ich nasienia, komórek jajowych i zarodków w świadectwa
zdrowia wystawiane przez urzędowego lekarza weterynarii, o których mowa w rozporządzeniu
1266/2007.
4.
W razie konieczności wielkość obszarów, o których mowa w ust. 3 pkt 1, może być zmieniona
po uzyskaniu zgody Komisji Europejskiej wydanej na wniosek Głównego Lekarza Weterynarii.
§ 7.
1.
Powiatowy lekarz weterynarii może przeprowadzić szczepienia przeciwko chorobie po
uprzednim:
1)
dokonaniu szczegółowej oceny ryzyka;
2)
poinformowaniu Komisji Europejskiej o zamiarze przeprowadzenia tych szczepień.
2.
W obszarze zapowietrzonym lub w jego części powiatowy lekarz weterynarii może przeprowadzić
szczepienia także szczepionką żywą atenuowaną.
3.
W przypadku zastosowania szczepionki żywej atenuowanej:
1)
obszar zapowietrzony obejmuje co najmniej obszar szczepień ochronnych;
2)
obszar zagrożony obejmuje obszar wykraczający co najmniej 50 kilometrów poza granice
obszaru zapowietrzonego.
§ 8.
1.
W obszarze zapowietrzonym powiatowy lekarz weterynarii:
1)
prowadzi spis gospodarstw, w których znajdują się zwierzęta z gatunków wrażliwych;
2)
realizuje program nadzoru epidemiologicznego określony przez Komisję Europejską, obejmujący
badania grup zwierząt z gatunków wrażliwych oraz populacji wektorów objętych nadzorem.
2.
Zwierzęta z gatunków wrażliwych nie mogą być przemieszczane poza obszar zapowietrzony,
z wyjątkiem gdy:
1)
Komisja Europejska wyrazi na to zgodę, w szczególności w odniesieniu do zwierząt znajdujących
się na części obszaru, w której nie stwierdzono obecności wektorów oraz czynnika zakaźnego
wywołującego chorobę;
2)
przepisy Unii Europejskiej dotyczące przemieszczania zwierząt z gatunków wrażliwych
do obszaru zapowietrzonego i z tego obszaru stanowią inaczej5)Decyzja Komisji Europejskiej wydawana na podstawie art. 12 dyrektywy Rady 2000/75/WE
z dnia 20 listopada 2000 r. ustanawiającej przepisy szczególne dotyczące kontroli
i zwalczania choroby niebieskiego języka, dotycząca przemieszczania zwierząt przy
zwalczaniu choroby niebieskiego języka..
§ 9.
W obszarze zagrożonym:
1)
stosuje się odpowiednio środki, o których mowa w § 8;
2)
nie przeprowadza się szczepień przeciwko chorobie z użyciem szczepionek żywych atenuowanych.
§ 10.
Traci moc rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 maja 2004 r. w sprawie zwalczania
choroby niebieskiego języka .
§ 11.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
2)
Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają postanowienia dyrektywy Rady 2000/75/WE
z dnia 20 listopada 2000 r. ustanawiającej przepisy szczególne dotyczące kontroli
i zwalczania choroby niebieskiego języka (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 74,
z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 31, str. 87).
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2010 r.
Nr 47, poz. 278, Nr 60, poz. 372 i Nr 78, poz. 513.
4)
Decyzja Komisji Europejskiej wydawana na podstawie art. 2 lit. e dyrektywy Rady 2000/75/WE
z dnia 20 listopada 2000 r. ustanawiającej przepisy szczególne dotyczące kontroli
i zwalczania choroby niebieskiego języka, dotycząca określenia wektorów przy szerzeniu
się choroby niebieskiego języka.
5)
Decyzja Komisji Europejskiej wydawana na podstawie art. 12 dyrektywy Rady 2000/75/WE
z dnia 20 listopada 2000 r. ustanawiającej przepisy szczególne dotyczące kontroli
i zwalczania choroby niebieskiego języka, dotycząca przemieszczania zwierząt przy
zwalczaniu choroby niebieskiego języka.
Załącznik - Rodzaj próbek oraz sposób ich pobierania i wysyłania do badań laboratoryjnych
1.
Do badań laboratoryjnych pobiera się następujące próbki:
1)
próbki krwi;
2)
wycinki:
a)
śledziony,
b)
węzłów chłonnych,
c)
szpiku kostnego.
2.
Próbkę krwi pobiera się od zwierząt z gorączką za pomocą igły jednorazowej, do sterylnej
probówki lub tubostrzykawki zawierającej środek antykoagulacyjny w postaci heparyny,
cytrynianu sodu lub EDTA, a następnie probówkę napełnia się w taki sposób, aby krew
spływała wolno po wewnętrznej ścianie tej probówki, aż do jej napełnienia w 2/3 pojemności.
3.
Pobrane próbki krwi i wycinki, o których mowa w ust. 1, schładza się i w temperaturze
+4ºC transportuje do laboratorium.
4.
Niedopuszczalne jest zamrażanie pobranej krwi.
5.
Próbkę krwi, która ma być:
1)
przechowywana przez dłuższy okres, gdy nie jest możliwe jej schłodzenie, należy pobrać
na szczawian-fenol-glicerynę (OPG);
2)
zamrożona, należy pobrać na zbuforowany pepton z laktozą i przechowywać w temperaturze
poniżej −70ºC.
6.
Niedopuszczalne jest zamrażanie próbki krwi pobranej w późniejszych okresach wiremii.
7.
Próbki od zwierząt żywych pobiera się w taki sposób, aby nie narażać zwierząt na zbędny
ból.
8.
Każdą próbkę pakuje się i transportuje z zachowaniem szczególnych środków ostrożności.
9.
Pobrane wycinki, o których mowa w ust. 1 pkt 2, pobiera się czystymi, jałowymi narzędziami,
najlepiej jednorazowego użytku.
10.
Każdą próbkę umieszcza się w mocnym, sterylnym, szklanym lub plastikowym pojemniku,
zamykanym szczelnym przykryciem zabezpieczającym przed wyciekiem zawartości. Przykrycie
zabezpiecza się wodoodporną taśmą samoprzylepną.
11.
Powierzchnię zewnętrzną pojemnika po jego zamknięciu odkaża się, a następnie płucze
czystą wodą i osusza.
12.
Każdy pojemnik zaopatruje się w etykietę zawierającą opis zwierzęcia i jego numer
identyfikacyjny, rodzaj próbki, datę i miejsce jej pobrania, imię i nazwisko oraz
adres posiadacza zwierzęcia.
13.
Do każdej próbki przesyłanej do badań laboratoryjnych dołącza się pismo przewodnie,
zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 stycznia 2008 r.
w sprawie sposobu prowadzenia dokumentacji związanej ze zwalczaniem chorób zakaźnych
zwierząt (Dz. U. Nr 17, poz. 107).
14.
Próbki przesyła się bezpośrednio do laboratorium niezwłocznie po ich pobraniu.