Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwościz dnia 11 października 2012 r.w sprawie sprawowania kontroli przyjęcia i przebywania osób z zaburzeniami psychicznymi
w szpitalach psychiatrycznych i domach pomocy społecznej oraz sposobu jej dokumentowania
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa szczegółowy sposób i tryb sprawowania kontroli legalności przyjęcia
i przebywania w szpitalach psychiatrycznych i domach pomocy społecznej, zwanych dalej
„placówkami”, osób z zaburzeniami psychicznymi, przestrzegania ich praw, warunków,
w jakich one przebywają, oraz sposób dokumentowania tej kontroli.
§ 2.
1.
Kontrolę, o której mowa w § 1, sprawuje sędzia wykazujący się szczególną znajomością
problematyki ochrony zdrowia psychicznego wyznaczony przez prezesa sądu okręgowego,
w którego okręgu znajduje się placówka, zwany dalej „sędzią”.
2.
Kontrola jest prowadzona przez:
1)
badanie prawidłowości prowadzenia dokumentacji stanowiącej podstawę przyjęcia do placówki
i przebywania w niej osób z zaburzeniami psychicznymi;
2)
badanie prawidłowości prowadzenia dokumentacji medycznej dotyczącej zastosowania przymusu
bezpośredniego oraz stosowania świadczeń zdrowotnych stwarzających podwyższone ryzyko
dla osób z zaburzeniami psychicznymi;
3)
badanie współdziałania placówki z rodzinami i opiekunami osób z zaburzeniami psychicznymi;
4)
badanie prawidłowości i terminowości załatwiania skarg i wniosków osób z zaburzeniami
psychicznymi przebywających w placówce;
5)
kontakt bezpośredni z przebywającymi w placówce osobami z zaburzeniami psychicznymi;
6)
wydawanie zaleceń pokontrolnych oraz sprawdzanie prawidłowości i terminowości ich
realizacji;
7)
podejmowanie innych czynności zmierzających do usunięcia uchybień i zapobiegania ich
powstawaniu.
§ 3.
1.
Sędzia wykonuje kontrole placówek:
1)
stałe - obejmujące wszystkie czynności, o których mowa w § 2 ust. 2, przeprowadzane:
a)
w szpitalach psychiatrycznych - co najmniej raz w roku,
b)
w domach pomocy społecznej - co najmniej raz na dwa lata, lub
2)
doraźne - obejmujące wszystkie albo niektóre z czynności, o których mowa w § 2 ust.
2, przeprowadzane w szczególności w razie uzasadnionego podejrzenia występowania uchybień
w funkcjonowaniu placówki.
2.
Sędzia zawiadamia kierownika placówki o przystąpieniu do czynności kontrolnych i zakresie
kontroli.
§ 4.
1.
Po zakończeniu kontroli sędzia zapoznaje kierownika placówki z jej wynikami, umożliwiając
- w terminie 3 dni - ustosunkowanie się do dokonanych ustaleń oraz do propozycji zaleceń
pokontrolnych. W miarę potrzeby organizuje się naradę pokontrolną, w której powinni
brać udział również inni pracownicy kontrolowanej placówki.
2.
O terminie i przedmiocie narady pokontrolnej sędzia zawiadamia organ sprawujący nadzór
nad kontrolowaną placówką.
§ 5.
1.
Sędzia sporządza sprawozdanie z przebiegu kontroli w terminie 14 dni od dnia jej zakończenia.
2.
Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, powinno zawierać:
1)
wskazanie terminu przeprowadzonej kontroli;
2)
wskazanie okresu objętego kontrolą i szczegółowego przedmiotu kontroli;
3)
ocenę sposobu wykonania zaleceń wydanych w czasie poprzedniej kontroli;
4)
szczegółową ocenę kontrolowanej placówki;
5)
ustalenie wyników przeprowadzonej kontroli, w tym stwierdzonych uchybień;
6)
zalecenia pokontrolne;
7)
ewentualne wnioski o wytknięcie naruszeń służbowych;
8)
podpis sędziego;
9)
datę sporządzenia sprawozdania.
3.
Sędzia wyznacza termin, w którym kierownik placówki jest obowiązany poinformować go
o zakresie i sposobie wykonania zaleceń pokontrolnych.
4.
Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, przechowuje się we właściwym sądzie okręgowym.
§ 6.
1.
Prezes sądu okręgowego przesyła odpis sprawozdania w terminie 14 dni od dnia jego
otrzymania właściwemu sądowi opiekuńczemu, kierownikowi kontrolowanej placówki i organowi
sprawującemu nadzór nad placówką, w celu podjęcia stosownych czynności.
2.
W razie stwierdzenia istotnych uchybień w działalności kontrolowanej placówki prezes
sądu okręgowego przesyła odpis sprawozdania w terminie 30 dni od dnia zakończenia
kontroli Ministrowi Sprawiedliwości oraz ministrowi właściwemu do spraw zdrowia -
w przypadku kontroli w szpitalu psychiatrycznym albo właściwemu wojewodzie - w przypadku
kontroli w domu pomocy społecznej.
§ 7.
1.
Kierownik kontrolowanej placówki składa prezesowi sądu okręgowego w terminie, o którym
mowa w § 5 ust. 3, informację dotyczącą zakresu i sposobu wykonania zaleceń pokontrolnych.
2.
O niewykonaniu lub niewłaściwym wykonaniu zaleceń pokontrolnych prezes sądu okręgowego
zawiadamia organ sprawujący nadzór nad placówką.
§ 8.
1.
Kierownik kontrolowanej placówki lub organ sprawujący nad nią nadzór może - w terminie
14 dni od dnia otrzymania sprawozdania - zgłosić prezesowi sądu okręgowego zastrzeżenia
lub wnioski dotyczące wyników kontroli oraz zaleceń pokontrolnych.
2.
Prezes sądu okręgowego w terminie 30 dni od dnia otrzymania zastrzeżeń lub wniosków,
o których mowa w ust. 1, zawiadamia zgłaszającego o sposobie ich załatwienia.
§ 9.
Do kontroli rozpoczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia
przekazaniem odpisu sprawozdania z kontroli właściwemu sądowi opiekuńczemu, kierownikowi
kontrolowanej placówki oraz organowi sprawującemu nadzór nad placówką stosuje się
przepisy dotychczasowe.
§ 10.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.1)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości
z dnia 22 lutego 1995 r. w sprawie kontroli przestrzegania praw osób z zaburzeniami
psychicznymi przebywających w szpitalach psychiatrycznych i domach pomocy społecznej
(Dz. U. Nr 23, poz. 128), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia
na podstawie art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie
zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 19).
1)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości
z dnia 22 lutego 1995 r. w sprawie kontroli przestrzegania praw osób z zaburzeniami
psychicznymi przebywających w szpitalach psychiatrycznych i domach pomocy społecznej
(Dz. U. Nr 23, poz. 128), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia
na podstawie art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie
zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 19).