Wyrok Trybunału Konstytucyjnegoz dnia 20 lipca 2011 r.
Treść wyroku
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Andrzej Rzepliński - przewodniczący,
Stanisław Biernat,
Zbigniew Cieślak,
Maria Gintowt-Jankowicz,
Mirosław Granat,
Wojciech Hermeliński,
Adam Jamróz,
Marek Kotlinowski - I sprawozdawca,
Teresa Liszcz - II sprawozdawca,
Małgorzata Pyziak-Szafnicka,
Stanisław Rymar,
Piotr Tuleja,
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz,
Andrzej Wróbel,
Marek Zubik,
protokolant: Grażyna Szałygo,
po rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawcy oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie
w dniu 14 lipca 2011 r., wniosku grupy posłów o zbadanie zgodności:
1.
a)
art. 4 § 2 i 3, art. 26 § 3, art. 39 § 2 w części obejmującej wyrazy „Jeżeli głosowanie
przeprowadza się w ciągu jednego dnia”, art. 39 § 3, art. 39 § 7 zdanie drugie w części
od wyrazów „a jeżeli głosowanie przeprowadza się w ciągu dwóch dni” do końca zdania,
art. 43 i art. 69 § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy z art. 2, art. 98 ust. 2 i 5 oraz art. 128 ust. 2 Konstytucji,
b)
art. 4 § 2 ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a z art. 7 Konstytucji,
2.
a)
art. 38 § 1 w części obejmującej wyrazy „z zastrzeżeniem przepisów rozdziału 7”, art.
51 § 1 w części obejmującej wyrazy „jego pełnomocnik”, całego rozdziału 7 w dziale
I, art. 75 § 3 w części obejmującej wyrazy „a także liczbę wyborców głosujących przez
pełnomocnika”, art. 228 § 1 pkt 3, art. 270 § 1 pkt 3, art. 357 § 2 pkt 3, art. 360
§ 2 pkt 3, art. 442 § 2 pkt 3, art. 488 § 3 pkt 3, art. 511, art. 512 ustawy powołanej
w punkcie 1 lit. a z art. 2 i art. 62 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji,
b)
art. 38 § 1 w części obejmującej wyrazy „z zastrzeżeniem przepisów rozdziału 7”, art.
51 § 1 w części obejmującej wyrazy „jego pełnomocnik”, całego rozdziału 7 w dziale
I, art. 75 § 3 w części obejmującej wyrazy „a także liczbę wyborców głosujących przez
pełnomocnika”, art. 228 § 1 pkt 3 ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a z art. 96 ust. 2 Konstytucji,
c)
art. 38 § 1 w części obejmującej wyrazy „z zastrzeżeniem przepisów rozdziału 7”, art.
51 § 1 w części obejmującej wyrazy „jego pełnomocnik”, całego rozdziału 7 w dziale
I, art. 75 § 3 w części obejmującej wyrazy „a także liczbę wyborców głosujących przez
pełnomocnika”, art. 270 § 1 pkt 3 ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a z art. 97 ust. 2 Konstytucji,
d)
art. 38 § 1 w części obejmującej wyrazy „z zastrzeżeniem przepisów rozdziału 7”, art.
51 § 1 w części obejmującej wyrazy „jego pełnomocnik”, całego rozdziału 7 w dziale
I, art. 75 § 3 w części obejmującej wyrazy „a także liczbę wyborców głosujących przez
pełnomocnika” ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a z art. 127 ust. 1 Konstytucji,
e)
art. 38 § 1 w części obejmującej wyrazy „z zastrzeżeniem przepisów rozdziału 7”, art.
51 § 1 w części obejmującej wyrazy „jego pełnomocnik”, całego rozdziału 7 w dziale
I, art. 75 § 3 w części obejmującej wyrazy „a także liczbę wyborców głosujących przez
pełnomocnika”, art. 442 § 2 pkt 3 ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a z art. 169 ust. 2 zdanie pierwsze Konstytucji,
3.
art. 38 § 2, art. 45 § 2, całego rozdziału 8 w dziale I ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a z art. 2, art. 96 ust. 2, art. 97 ust. 2, art. 98 ust. 2 i 5, art.
127 ust. 1 oraz art. 128 ust. 2 Konstytucji,
4.
art. 110 § 4, art. 495 § 1 pkt 4 ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a z art. 2, art.
54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji,
5.
całego rozdziału 2 w dziale IV, art. 264 § 1, całego rozdziału 6 w dziale IV, art.
272 § 3, art. 273 § 1 i 4, art. 274 ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a wraz z załącznikiem
nr 2, o którym mowa w art. 261 § 3 tejże ustawy z art. 2, art. 62 ust. 1 w związku
z art. 32 ust. 1 oraz z art. 121 ust. 2 Konstytucji,
6.
art. 10 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks
wyborczy w zakresie, w jakim stanowi o utracie mocy obowiązującej przepisów rozdziału 25, art. 195 ust. 1, rozdziału 29, art. 205 ust. 3, art. 206 ust. 1 i art.
207 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej wraz z załącznikiem nr 2, o którym mowa w art. 192 ust. 4 powołanej ustawy z 12 kwietnia 2001 r., z art. 100 ust. 3 w związku z art. 2, art. 4 ust. 2 i art. 62 ust. 1 Konstytucji,
7.
art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. powołanej w punkcie
6 w zakresie, w jakim dopuszcza, aby do wyborów do Sejmu i do Senatu zarządzonych
w roku 2011 na podstawie art. 98 ust. 2 Konstytucji miały zastosowanie przepisy ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a, a nie przepisy dotychczasowe,
z art. 2, art. 10 ust. 1 i 2 Konstytucji,
8.
ustawy z dnia 3 lutego 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy w całości z art. 2, art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji,
orzeka:
1.
Art. 4 § 2 i 3, art. 26 § 3, art. 39 § 2 w części obejmującej wyrazy „Jeżeli głosowanie
przeprowadza się w ciągu jednego dnia”, art. 39 § 3, art. 39 § 7 zdanie drugie w części
zaczynającej się od wyrazów „a jeżeli głosowanie przeprowadza się w ciągu dwóch dni”,
art. 43 i art. 69 § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy :
a)
w zakresie, w jakim dotyczą wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu
Rzeczypospolitej Polskiej, są niezgodne z art. 98 ust. 2 i 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
b)
w zakresie, w jakim dotyczą wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, są niezgodne
z art. 128 ust. 2 Konstytucji.
2.
Art. 4 § 2 i 3, art. 39 § 3, art. 43 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim
dotyczą wyborów do Parlamentu Europejskiego, organów stanowiących jednostek samorządu
terytorialnego oraz wójtów, burmistrzów i prezydentów miast, nie są niezgodne z art. 98 ust. 2 i 5 oraz art. 128 ust. 2 Konstytucji.
3.
Art. 4 § 2 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 2 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 7 Konstytucji.
4.
Art. 51 § 1 w części obejmującej wyrazy „jego pełnomocnik” oraz art. 38 § 1 w związku
z przepisami rozdziału 7 działu I ustawy powołanej w punkcie 1:
a)
w zakresie, w jakim dotyczą głosowania przez pełnomocnika w wyborach do Sejmu, do
Senatu, w wyborach Prezydenta oraz w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu
terytorialnego, są zgodne z art. 62 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji i wynikającą z niego zasadą równości formalnej praw wyborczych,
b)
w zakresie, w jakim dotyczą głosowania przez pełnomocnika w wyborach do Parlamentu
Europejskiego, nie są niezgodne z art. 62 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji,
c)
w zakresie, w jakim dotyczą wyborów do Sejmu, są zgodne z art. 96 ust. 2 Konstytucji oraz nie są niezgodne z art. 97 ust. 2 i art. 127 ust. 1 Konstytucji,
d)
w zakresie, w jakim dotyczą wyborów do Senatu, są zgodne z art. 97 ust. 2 Konstytucji oraz nie są niezgodne z art. 96 ust. 2 i art. 127 ust. 1 Konstytucji,
e)
w zakresie, w jakim dotyczą wyborów Prezydenta, są zgodne z art. 127 ust. 1 Konstytucji oraz nie są niezgodne z art. 96 ust. 2 i art. 97 ust. 2 Konstytucji,
f)
w zakresie, w jakim dotyczą wyborów do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego,
są zgodne z art. 169 ust. 2 zdanie pierwsze Konstytucji.
5.
Art. 38 § 2 w związku z art. 62 i art. 66 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie,
w jakim dopuszcza głosowanie poza lokalem obwodowej komisji wyborczej:
a)
w odniesieniu do wyborów do Sejmu, jest zgodny z art. 96 ust. 2 Konstytucji i wyrażoną w nim zasadą tajności głosowania,
b)
w odniesieniu do wyborów do Senatu, jest zgodny z art. 97 ust. 2 Konstytucji i wyrażoną w nim zasadą tajności głosowania,
c)
w odniesieniu do wyborów Prezydenta, jest zgodny z art. 127 ust. 1 Konstytucji i wyrażoną w nim zasadą tajności głosowania.
6.
Art. 65 i art. 66 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim elementem procedury
głosowania korespondencyjnego czynią przesyłanie kart do głosowania:
a)
w odniesieniu do wyborów do Sejmu i do Senatu oraz wyborów Prezydenta, są zgodne z
art. 62 ust. 1 Konstytucji,
b)
w odniesieniu do wyborów do Parlamentu Europejskiego, nie są niezgodne z art. 62 ust. 1 Konstytucji.
7.
Art. 66 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim elementem procedury głosowania
korespondencyjnego czyni wypełnienie kart do głosowania przed dniem wyborów:
a)
w odniesieniu do wyborów do Sejmu i do Senatu, jest zgodny z art. 98 ust. 2 i 5 Konstytucji,
b)
w odniesieniu do wyborów Prezydenta, jest zgodny z art. 128 ust. 2 Konstytucji.
8.
Art. 110 § 4 w związku z art. 495 § 1 pkt 4 ustawy powołanej w punkcie 1 są niezgodne
z art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz są zgodne z art. 32 Konstytucji.
9.
Ustawa z dnia 3 lutego 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy jest niezgodna z art. 2 Konstytucji i z art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz jest zgodna z art. 32 Konstytucji.
10.
Art. 260, art. 261 § 1-3 ustawy powołanej w punkcie 1 oraz załącznik nr 2 do tej ustawy
nie są niezgodne z art. 62 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji.
11.
Art. 260, art. 261, art. 264 § 1, art. 268, art. 269, art. 272 § 3, art. 273 § 1 i
4, art. 274 ustawy powołanej w punkcie 1 oraz załącznik nr 2 do tej ustawy są zgodne
z art. 121 ust. 2 Konstytucji.
12.
Art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy przez to, że uzależnia reżim prawny wyborów od terminu ich zarządzenia, jest niezgodny
z art. 2 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 10 Konstytucji.
Ponadto postanawia:
na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.