Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 9 maja 2011 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych
Spis treści
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 6 lipca 1972 r. o zmianie ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych
- ujętych w obwieszczeniu Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 października
1972 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r.
o cmentarzach i chowaniu zmarłych ,
2)
ustawą z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Polskiej
Rzeczypospolitej Ludowej ,
3)
ustawą z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach
szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie
niektórych ustaw ,
4)
ustawą z dnia 14 czerwca 1991 r. o zmianie ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych ,
5)
ustawą z dnia 26 czerwca 1997 r. o zmianie ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych ,
6)
ustawą z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej ,
7)
ustawą z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje
organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa ,
8)
ustawą z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem
administracji publicznej
- ujętych w obwieszczeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 marca 2000 r. w
sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych ,
9)
ustawą z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania
aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw ,
10)
ustawą z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta
miasta ,
11)
ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ,
12)
ustawą z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ,
13)
ustawą z dnia 18 października 2006 r. o zmianie i uchyleniu niektórych upoważnień
do wydawania aktów wykonawczych ,
14)
ustawą z dnia 24 października 2008 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych
innych ustaw ,
15)
ustawą z dnia 7 maja 2009 r. o uchyleniu lub zmianie niektórych upoważnień do wydawania
aktów wykonawczych ,
16)
ustawą z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 4 maja 2011 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy nie obejmuje:
1)
art. 22 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych , który stanowi:
„
Art. 22.
W ustawie z dnia 28 marca 1933 r. o grobach i cmentarzach wojennych art. 10 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 10.5 orzeczeń
Do grobów i cmentarzy wojennych stosuje się odpowiednio przepisy o cmentarzach i chowaniu
zmarłych.
”
;
”
;
2)
art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o zmianie ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych , który stanowi:
„
Art. 3.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 1972 r.
”
;
3)
art. 77 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego
w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej , który stanowi:
„
Art. 77.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
”
;
4)
art. 47 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w
ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o
zmianie niektórych ustaw , który stanowi:
„
Art. 47.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 27 maja 1990 r.
”
;
5)
art. 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o zmianie ustawy o cmentarzach i chowaniu
zmarłych , który stanowi:
„
Art. 3.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
”
;
6)
art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1997 r. o zmianie ustawy o cmentarzach i chowaniu
zmarłych , który stanowi:
7)
art. 97 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej , który stanowi:
„
Art. 97.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r.
”
;
8)
art. 150 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje
organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa , który stanowi:
„
Art. 150.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem art. 26, art. 128 pkt
2, art. 139 pkt 1 i 10, art. 145 ust. 2 i 4, art. 146 ust. 2 i 4 oraz art. 147 ust.
2 i 3, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, i art. 34 pkt 1, art. 36 pkt 23,
art. 48 pkt 1 i 3, art. 84, art. 97 pkt 1-3, 5-10 i 12-36 oraz art. 139 pkt 9 lit.
a), które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2000 r.
”
;
9)
art. 75 ustawy z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z
funkcjonowaniem administracji publicznej , który stanowi:
„
Art. 75.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 71, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1999 r.,
2)
art. 5 pkt 6 i 8, art. 8 pkt 3, art. 25 pkt 26 i art. 29 pkt 2, które wchodzą w życie
z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 2000 r.,
3)
art. 24 pkt 6-10 i art. 41 pkt 2, które wchodzą w życie z dniem 1 kwietnia 2000 r.,
4)
art. 63 ust. 2, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2000 r.,
5)
art. 2, art. 14 pkt 2 lit. a), c)-e), pkt 3, 4 i 5 lit. a), art. 15 pkt 10 lit. d),
art. 26 pkt 1, art. 30 pkt 1, art. 39 pkt 1 lit. a), art. 40 pkt 2 lit. b), art. 46
i art. 62, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.,
6)
art. 25 pkt 20, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2001 r.
”
;
10)
art. 79 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych
do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw , który stanowi:
„
Art. 79.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów:
1)
art. 74, który wchodzi w życie z dniem 30 grudnia 2000 r.,
2)
art. 27 pkt 5 lit. b) i c), które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.,
3)
art. 61, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.
”
;
11)
art. 102 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza
i prezydenta miasta , który stanowi:
„
Art. 102.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z tym że przepisy art.
28-81, art. 82 pkt 1 i 6 oraz art. 83-99 wchodzą w życie w dniu wyborów do organów
stanowiących jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzonych w związku z zakończeniem
kadencji tych organów wybranych w dniu 11 października 1998 r.
”
;
12)
art. 89 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym , który stanowi:
„
Art. 89.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia.
”
;
13)
art. 151 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami , który stanowi:
„
Art. 151.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 60 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
14)
art. 44 i 45 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie i uchyleniu niektórych
upoważnień do wydawania aktów wykonawczych , które stanowią:
„
Art. 44.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze, wydane na podstawie art. 10 ust. 5, art. 14 ust.
5 i art. 20 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, art. 17 ust. 2 ustawy zmienianej w
art. 3, art. 28 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 8, art. 1 ust. 2 i art. 3 ustawy zmienianej
w art. 13, art. 8 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 14, art. 9 ust. 2, art. 19 ust.
4, art. 21a ust. 4 i art. 21b ust. 4 ustawy zmienianej w art. 15, art. 16 ust. 3 ustawy
zmienianej w art. 18, art. 28 pkt 4 ustawy zmienianej w art. 20, art. 8 ustawy zmienianej
w art. 26, art. 21 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 32, art. 54 ustawy zmienianej w
art. 35, art. 119 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 36, art. 32, art. 42 ust. 4 i art.
100 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 40 oraz art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawy zmienianej
w art. 41, zachowują moc do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie art.
10 ust. 5, art. 14 ust. 7 i art. 20 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, art. 17 ust.
2 ustawy zmienianej w art. 3, art. 28a ustawy zmienianej w art. 8, art. 1 ust. 3 i
art. 3 ustawy zmienianej w art. 13, art. 8 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 14, art.
9 ust. 2, art. 19 ust. 4, art. 21a ust. 4 i art. 21b ust. 4 ustawy zmienianej w art.
15, art. 16 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 18, art. 27 ust. 6 ustawy zmienianej w
art. 20, art. 8 ustawy zmienianej w art. 26, art. 21 ust. 3 ustawy zmienianej w art.
32, art. 54 ustawy zmienianej w art. 35, art. 119 ust. 2 ustawy zmienianej w art.
36, art. 32, art. 42 ust. 4 i art. 100 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 40 oraz art.
10 ust. 5 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 41, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy
od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 45.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
15)
art. 25 ustawy z dnia 24 października 2008 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz
niektórych innych ustaw , który stanowi:
„
Art. 25.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2009 r.
”
;
16)
art. 36 pkt 1 i 37 ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o uchyleniu lub zmianie niektórych
upoważnień do wydawania aktów wykonawczych , które stanowią:
„
Art. 36.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie:
1)
art. 10 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 2 zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych
przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy zmienianej w art.
2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
”
„
Art. 37.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
17)
art. 191 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych , który stanowi:
„
Art. 191.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia z wyjątkiem art. 131,
który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych
Art. 1.2 orzeczenia
1.
Zakładanie i rozszerzanie cmentarzy komunalnych należy do zadań własnych gminy.
2.
O założeniu lub rozszerzeniu cmentarza komunalnego decyduje rada gminy, a w miastach
na prawach powiatu rada miasta, po uzyskaniu zgody właściwego inspektora sanitarnego1)Obecnie: państwowego inspektora sanitarnego, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia
14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz.
851, Nr 104, poz. 708, Nr 143, poz. 1032, Nr 170, poz. 1217, Nr 171, poz. 1225 i Nr
220, poz. 1600, z 2007 r. Nr 176, poz. 1238, z 2008 r. Nr 227, poz. 1505 i Nr 234,
poz. 1570, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 20, poz. 106, Nr 92, poz. 753 i Nr 157, poz.
1241, z 2010 r. Nr 21, poz. 105, Nr 81, poz. 529, Nr 130, poz. 871, Nr 182, poz. 1228
i Nr 213, poz. 1396 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322)..
3.
Właściwe władze kościelne decydują o założeniu lub rozszerzeniu cmentarza wyznaniowego,
które może nastąpić na terenie przeznaczonym na ten cel w miejscowym planie zagospodarowania
przestrzennego, po uzyskaniu zgody właściwego inspektora sanitarnego1)Obecnie: państwowego inspektora sanitarnego, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia
14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz.
851, Nr 104, poz. 708, Nr 143, poz. 1032, Nr 170, poz. 1217, Nr 171, poz. 1225 i Nr
220, poz. 1600, z 2007 r. Nr 176, poz. 1238, z 2008 r. Nr 227, poz. 1505 i Nr 234,
poz. 1570, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 20, poz. 106, Nr 92, poz. 753 i Nr 157, poz.
1241, z 2010 r. Nr 21, poz. 105, Nr 81, poz. 529, Nr 130, poz. 871, Nr 182, poz. 1228
i Nr 213, poz. 1396 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322)..
4.
O zamknięciu cmentarza komunalnego decyduje właściwa rada gminy lub rada miasta, po
zasięgnięciu opinii właściwego inspektora sanitarnego1)Obecnie: państwowego inspektora sanitarnego, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia
14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz.
851, Nr 104, poz. 708, Nr 143, poz. 1032, Nr 170, poz. 1217, Nr 171, poz. 1225 i Nr
220, poz. 1600, z 2007 r. Nr 176, poz. 1238, z 2008 r. Nr 227, poz. 1505 i Nr 234,
poz. 1570, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 20, poz. 106, Nr 92, poz. 753 i Nr 157, poz.
1241, z 2010 r. Nr 21, poz. 105, Nr 81, poz. 529, Nr 130, poz. 871, Nr 182, poz. 1228
i Nr 213, poz. 1396 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322)..
5.
O zamknięciu cmentarza wyznaniowego decyduje właściwa władza kościelna, po zasięgnięciu
opinii właściwego inspektora sanitarnego1)Obecnie: państwowego inspektora sanitarnego, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia
14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz.
851, Nr 104, poz. 708, Nr 143, poz. 1032, Nr 170, poz. 1217, Nr 171, poz. 1225 i Nr
220, poz. 1600, z 2007 r. Nr 176, poz. 1238, z 2008 r. Nr 227, poz. 1505 i Nr 234,
poz. 1570, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 20, poz. 106, Nr 92, poz. 753 i Nr 157, poz.
1241, z 2010 r. Nr 21, poz. 105, Nr 81, poz. 529, Nr 130, poz. 871, Nr 182, poz. 1228
i Nr 213, poz. 1396 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322)..
Art. 2.2 orzeczenia
12)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 30 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984), który wszedł w życie z dniem 27 października 2002 r..
Utrzymanie cmentarzy komunalnych i zarządzanie nimi należy do właściwych wójtów (burmistrzów,
prezydentów miast), na których terenie cmentarz jest położony.
2.
Utrzymanie cmentarzy wyznaniowych i zarządzanie nimi należy do związków wyznaniowych.
Art. 34)Ust. 2 i oznaczenie ust. 1 uchylone przez art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 120, poz. 1268), która weszła w życie z dniem 30 marca 2001 r..
Cmentarze zakłada się i rozszerza na terenach określonych w miejscowych planach zagospodarowania
przestrzennego.
Art. 4.
Cmentarze komunalne zakłada się w zasadzie na terenie każdej gminy lub miasta, jednakże
w uzasadnionych przypadkach można założyć cmentarz dla kilku gmin.
Art. 5.
1.
Cmentarze powinny znajdować się na ogrodzonym terenie, odpowiednim pod względem sanitarnym.
2.
Na każdym cmentarzu powinien być dom przedpogrzebowy lub kostnica, które służą:
1)
do składania ciał osób zmarłych do czasu ich pochowania;
2)
do wykonywania oględzin zwłok ludzkich dla celów sądowo-lekarskich, sanitarnych oraz
policyjnych;
3)
do wykonywania innych czynności związanych z chowaniem zwłok.
3.
Minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
środowiska, określi, w drodze rozporządzenia, jakie tereny uznaje się za odpowiednie
pod względem sanitarnym na cmentarze; rozporządzenie w szczególności powinno określać:5)Zdanie wstępne w brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku
4.
1)
szerokość pasów izolujących teren cmentarny od innych terenów, a w szczególności terenów
mieszkaniowych;
2)
odległość cmentarza od źródeł ujęcia wody;
3)
wymagania co do poziomu wód gruntowych na terenach przeznaczonych pod cmentarze.
Art. 6.1 orzeczenie
1.
Użycie terenu cmentarnego po zamknięciu cmentarza na inny cel nie może nastąpić przed
upływem 40 lat od dnia ostatniego pochowania zwłok na cmentarzu. Po upływie powyższego
terminu wójt (burmistrz, prezydent miasta)6)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 30 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 2. może wydać decyzję o użyciu terenu cmentarnego na inny cel zgodny z planem zagospodarowania
przestrzennego, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Jeżeli teren cmentarny stanowi lub stanowił uprzednio własność Kościoła Katolickiego
lub innego kościoła albo związku wyznaniowego, wydanie decyzji o użyciu terenu cmentarnego
na inny cel wymaga zgody właściwej władzy tego kościoła lub związku wyznaniowego.
3.
Decyzję o użyciu terenu cmentarnego, będącego uprzednio cmentarzem wyznaniowym Kościoła
Katolickiego lub innego kościoła albo związku wyznaniowego, na inny cel wydaje się
po zasięgnięciu opinii właściwej władzy tego kościoła lub związku wyznaniowego co
do sposobu oznaczenia i upamiętnienia terenu pocmentarnego.
47)W brzmieniu ustalonym przez art. 121 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568), która weszła w życie z dniem 17 listopada 2003 r..
Użycie terenu cmentarnego na inny cel jest dopuszczalne pod warunkiem zachowania znajdujących
się na jego terenie zabytków, które mogą być przeniesione w inne miejsce po uzyskaniu
pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.
5.
W przypadkach uzasadnionych szczególnymi celami publicznymi właściwy ze względu na
miejsce terenu cmentarnego organ może wystąpić do ministra właściwego do spraw wyznań religijnych8)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 4 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 4; obecnie:
wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych, zgodnie z art. 5 pkt
25 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2007 r.
Nr 65, poz. 437, Nr 107, poz. 732, Nr 120, poz. 818 i Nr 173, poz. 1218, z 2008 r.
Nr 63, poz. 394, Nr 199, poz. 1227, Nr 201, poz. 1237, Nr 216, poz. 1370 i Nr 227,
poz. 1505, z 2009 r. Nr 42, poz. 337, Nr 68, poz. 574, Nr 77, poz. 649, Nr 157, poz.
1241, Nr 161, poz. 1277, Nr 168, poz. 1323 i Nr 201, poz. 1540 oraz z 2010 r. Nr 28,
poz. 143 i 146, Nr 107, poz. 679, Nr 127, poz. 857, Nr 155, poz. 1035 i Nr 239, poz.
1592). o zwolnienie z wymogu uzyskania zgody, o której mowa w ust. 2.
7.
Przy zmianie przeznaczenia terenu cmentarnego szczątki zwłok znajdujące się na tym
terenie powinny być przeniesione na inny cmentarz na koszt nabywcy terenu lub nowego
jego użytkownika.
Art. 7.2 orzeczenia
1.
Grób nie może być użyty do ponownego chowania przed upływem lat 20.
2.
Po upływie lat 20 ponowne użycie grobu do chowania nie może nastąpić, jeżeli jakakolwiek
osoba zgłosi zastrzeżenie przeciw temu i uiści opłatę, przewidzianą za pochowanie
zwłok. Zastrzeżenie to ma skutek na dalszych lat 20 i może być odnowione.
310)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie i uchyleniu niektórych upoważnień do wydawania aktów wykonawczych (Dz. U. Nr 220, poz. 1600), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2007 r..
Przepisy ust. 1 i 2 nie mają zastosowania do chowania zwłok w grobach murowanych przeznaczonych
do pomieszczenia zwłok więcej niż jednej osoby, a także do chowania urn zawierających
szczątki ludzkie powstałe w wyniku spopielenia zwłok.
4.
Dozwolone są umowy, przedłużające termin, przed upływem którego nie wolno użyć grobu
do ponownego pochowania.
5.
Niezależnie od powyższych przepisów jest wzbronione użycie do ponownego pochowania
grobów, mających wartość pamiątek historycznych (ze względu na swą dawność lub osoby,
które są w nich pochowane, lub zdarzenia, z którymi mają związek) albo wartość artystyczną.
6.
W istniejących grobach murowanych dopuszcza się chowanie zwłok osób zmarłych w ciągu
20 lat po wydaniu decyzji o zamknięciu cmentarza. Przy zmianie przeznaczenia terenu
cmentarnego przepis art. 6 ust. 411)Stosownie do art. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o zmianie ustawy
o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz. U. Nr 64, poz. 271), która weszła w życie z
dniem 18 lipca 1991 r., dawny przepis art. 6 ust. 4 otrzymał numerację art. 6 ust.
7. ma zastosowanie również do zwłok pochowanych w tym dwudziestoletnim okresie.
Art. 8.1 orzeczenie
1.
Przyjęcie zwłok do pochowania na cmentarz następuje po przedstawieniu dokumentów określonych
w art. 11 ust. 5 i 9.
2.
W miejscowościach, w których nie ma cmentarzy komunalnych, zarząd cmentarza wyznaniowego
jest obowiązany umożliwić pochowanie na tym cmentarzu, bez jakiejkolwiek dyskryminacji,
osób zmarłych innego wyznania lub niewierzących.
3.
Zarząd cmentarza wyznaniowego nie może odmówić pochowania zwłok osób, które posiadają
nabyte prawo do pochówku w określonym miejscu tego cmentarza.
4.
Prawo to służy, obok osoby określonej w ust. 3, także jej bliskim, to jest małżonkowi,
wstępnym, zstępnym, rodzeństwu i przysposobionym.
5.
Zwłoki osób, o których mowa w ust. 3 i 4, powinny być przez zarząd cmentarza traktowane
na równi ze zwłokami osób należących do wyznania, do którego należy cmentarz, a w
szczególności pod względem wyznaczenia miejsca pochowania, właściwego ceremoniału
pogrzebowego i wznoszenia stosownych nagrobków.
Art. 9.
1.
Zwłoki osób zmarłych nie mogą być chowane przed upływem 24 godzin od chwili zgonu
z wyjątkiem określonym w ust. 3.
2.
Najpóźniej po upływie 72 godzin od chwili zgonu zwłoki powinny być usunięte z mieszkania
celem pochowania lub w razie odroczenia terminu pochowania - złożone w domu przedpogrzebowym
lub kostnicy do czasu pochowania.
312)W brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 4..
Zwłoki osób zmarłych na niektóre choroby zakaźne powinny być natychmiast po stwierdzeniu
zgonu usunięte z mieszkania i pochowane na najbliższym cmentarzu w ciągu 24 godzin
od chwili zgonu.
3a13)Dodany przez art. 4 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 4..
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, wykaz chorób
zakaźnych, o których mowa w ust. 3, ze szczególnym uwzględnieniem chorób zakaźnych
występujących w krajach tropikalnych.
4.
Wyjątki od terminów określonych w ust. 2 mogą być czynione jedynie po utrwaleniu zwłok
za zezwoleniem właściwego miejscowo inspektora sanitarnego1)Obecnie: państwowego inspektora sanitarnego, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia
14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz.
851, Nr 104, poz. 708, Nr 143, poz. 1032, Nr 170, poz. 1217, Nr 171, poz. 1225 i Nr
220, poz. 1600, z 2007 r. Nr 176, poz. 1238, z 2008 r. Nr 227, poz. 1505 i Nr 234,
poz. 1570, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 20, poz. 106, Nr 92, poz. 753 i Nr 157, poz.
1241, z 2010 r. Nr 21, poz. 105, Nr 81, poz. 529, Nr 130, poz. 871, Nr 182, poz. 1228
i Nr 213, poz. 1396 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322)..
514)W brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 4 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 4..
Od chwili zgonu aż do pochowania zwłoki powinny być przechowywane w taki sposób, aby
nie mogły powodować szkodliwego wpływu na otoczenie.
615)Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 4; w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 10..
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, sposób przechowywania
zwłok i szczątków, uwzględniając:
1)
wymagania sanitarne, jakim powinna odpowiadać powierzchnia grzebalna cmentarza,
2)
wymagania sanitarne, jakim powinny odpowiadać dom przedpogrzebowy lub kostnica na
terenie cmentarza,
3)
warunki i sposób przechowywania zwłok i szczątków,
4)
warunki sanitarne przeprowadzania ekshumacji
- mając na uwadze zapewnienie poszanowania zwłok i szczątków oraz bezpieczeństwo sanitarne.
Art. 10.5 orzeczeń
1.
Prawo pochowania zwłok ludzkich ma najbliższa pozostała rodzina osoby zmarłej, a mianowicie:
1)
pozostały małżonek(ka);
2)
krewni zstępni;
3)
krewni wstępni;
4)
krewni boczni do 4 stopnia pokrewieństwa;
5)
powinowaci w linii prostej do 1 stopnia.
Prawo pochowania zwłok osób wojskowych zmarłych w czynnej służbie wojskowej przysługuje
właściwym organom wojskowym w myśl przepisów wojskowych. Prawo pochowania zwłok osób
zasłużonych wobec Państwa i społeczeństwa przysługuje organom państwowym, instytucjom
i organizacjom społecznym. Prawo pochowania zwłok przysługuje również osobom, które
do tego dobrowolnie się zobowiążą.
216)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 10..
Zwłoki niepochowane przez podmioty wymienione w ust. 1 mogą być przekazane do celów
naukowych publicznej uczelni medycznej lub publicznej uczelni prowadzącej działalność
dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych. Decyzję w sprawie przekazania
zwłok do celów naukowych wydaje, na wniosek uczelni, właściwy starosta.
2a17)Dodany przez art. 4 pkt 5 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 4; w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 10..
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, tryb i warunki
przekazywania zwłok do celów naukowych, w tym:
1)
warunki uzasadniające przekazanie zwłok do celów naukowych w przypadkach, o których
mowa w ust. 2,
2)
tryb przekazywania zwłok,
3)
sposób ponoszenia kosztów transportu zwłok
- kierując się koniecznością zachowania godności należnej zmarłemu oraz bezpieczeństwem
sanitarnym.
318)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 lit. a ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o uchyleniu lub zmianie niektórych upoważnień do wydawania aktów wykonawczych (Dz. U. Nr 98, poz. 817), która weszła w życie z dniem 10 lipca 2009 r..
Zwłoki niepochowane przez podmioty, o których mowa w ust. 1, albo nieprzekazane publicznej
uczelni medycznej albo publicznej uczelni prowadzącej działalność dydaktyczną i badawczą
w dziedzinie nauk medycznych są chowane przez gminę właściwą ze względu na miejsce
zgonu, a w przypadku osób pozbawionych wolności zmarłych w zakładach karnych lub aresztach
śledczych - przez dany zakład karny lub areszt śledczy, z wyjątkiem zwłok osób, które
uwolniły się z zakładu karnego lub aresztu śledczego, oraz osób, które przebywały
poza terenem zakładu karnego lub aresztu śledczego, w szczególności w trakcie korzystania
z zezwolenia na czasowe opuszczenie tego zakładu lub aresztu bez dozoru lub asysty
funkcjonariusza Służby Więziennej.
4.
Obowiązek pochowania zwłok, określony w ust. 3, nie wyklucza żądania zwrotu kosztów
na podstawie innych ustaw.
519)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 18..
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób postępowania ze
zwłokami osób pozbawionych wolności zmarłych w zakładach karnych i aresztach śledczych,
uwzględniając w szczególności powiadamianie osób, o których mowa w ust. 1, o zgonie,
sposób tego powiadamiania, wskazanie podmiotów wydających zgodę na pochowanie zwłok,
tryb postępowania ze zwłokami, które nie zostaną odebrane, oraz sposób ponoszenia
kosztów pochówku zleconego przez zakład karny i areszt śledczy, kierując się koniecznością
zachowania godności należnej zmarłemu i bezpieczeństwem sanitarnym.
5a20)Dodany przez art. 3 ustawy z dnia 24 października 2008 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 216, poz. 1367), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009 r..
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, postępowanie
ze zwłokami cudzoziemców umieszczonych w strzeżonym ośrodku lub przebywających w areszcie
w celu wydalenia, w szczególności sposób powiadamiania osób, o których mowa w ust.
1, o zgonie, podmioty wydające zgodę na pochowanie zwłok, tryb postępowania ze zwłokami,
które nie zostaną odebrane, oraz sposób ponoszenia kosztów pochówku zleconego przez
strzeżony ośrodek lub areszt w celu wydalenia, kierując się koniecznością zachowania
godności należnej zmarłemu i bezpieczeństwem sanitarnym.
621)Dodany przez art. 1 pkt 3 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 10..
Zwłoki do celów naukowych mogą być również przekazane uczelni, o której mowa w ust.
2, na podstawie pisemnego oświadczenia osoby, która pragnie przekazać swoje zwłoki
tej uczelni.
721)Dodany przez art. 1 pkt 3 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 10..
Koszty transportu zwłok w przypadkach, o których mowa w ust. 2 i 6, ponosi uczelnia.
Art. 11.1 orzeczenie
1.
Zgon i jego przyczyna powinny być ustalone przez lekarza, leczącego chorego w ostatniej
chorobie.
2.
W razie niemożności dopełnienia przepisu ust. 1, stwierdzenie zgonu i jego przyczyny
powinno nastąpić w drodze oględzin, dokonywanych przez lekarza lub w razie jego braku
przez inną osobę, powołaną do tej czynności przez właściwego starostę przy czym koszty
tych oględzin i wystawionego świadectwa nie mogą obciążać rodziny zmarłego.
3.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi w drodze rozporządzenia:
1)
sposób dokonywania oględzin oraz kwalifikacje osób, które z braku lekarzy mogą być
powoływane do wykonania oględzin;
222)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 4 pkt 6 lit. a tiret pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku 4.)
zasady wzywania lekarzy, o których mowa w ust. 2, w celu stwierdzenia zgonu i jego
przyczyny;
323)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 4 pkt 6 lit. a tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 4.)
w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych zasady pokrywania
wydatków związanych z wykonywaniem oględzin.
424)W brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 6 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 4..
Osoby wymienione w ust. 1 i 2 stwierdzają zgon i jego przyczyny w wydawanych w tym
celu kartach zgonu. Karty zgonu są wydawane w dwóch egzemplarzach.
4a25)Dodany przez art. 4 pkt 6 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 4..
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, wzór karty zgonu
oraz sposób jej wypełnienia.
5.
Jeden z egzemplarzy karty zgonu, zawierającej adnotację urzędu stanu cywilnego o zarejestrowaniu
zgonu, przedstawia się administracji cmentarza w celu pochowania zwłok, drugi zaś
służy do celów statystycznych.
626)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 10..
Pochowanie zwłok lub przekazanie ich publicznej uczelni medycznej albo publicznej
uczelni prowadzącej działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych
wymaga uprzedniego stwierdzenia zgonu i jego przyczyn w karcie zgonu zawierającej
adnotację urzędu stanu cywilnego o zarejestrowaniu zgonu.
727)W brzmieniu ustalonym przez art. 74 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. Nr 182, poz. 1228), która weszła w życie z dniem 2 stycznia 2011 r..
Lekarze stwierdzający zgon i jego przyczyny obowiązani są, dla celów statystycznych,
udzielać na żądanie właściwych organów wyjaśnień odnoszących się do faktu zgonu i
jego przyczyny. Jeżeli zmarły pozostawał podczas ostatniej choroby pod opieką lekarską,
wyjaśnienia powinny również dotyczyć przebiegu tej choroby. Wyjaśnienia te stanowią
tajemnicę prawnie chronioną i mogą być wykorzystywane tylko dla celów statystycznych
oraz w postępowaniu sądowym.
8.
Zarówno lekarz, jak i inne osoby powołane do dokonywania oględzin zwłok (ust. 1 i
2), jeżeli przy dokonaniu tej czynności powezmą pewność lub uzasadnione podejrzenie,
że przyczyną zgonu była choroba zakaźna, podlegająca obowiązkowemu zgłoszeniu, powinni
zawiadomić o tym natychmiast właściwego inspektora sanitarnego1)Obecnie: państwowego inspektora sanitarnego, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia
14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz.
851, Nr 104, poz. 708, Nr 143, poz. 1032, Nr 170, poz. 1217, Nr 171, poz. 1225 i Nr
220, poz. 1600, z 2007 r. Nr 176, poz. 1238, z 2008 r. Nr 227, poz. 1505 i Nr 234,
poz. 1570, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 20, poz. 106, Nr 92, poz. 753 i Nr 157, poz.
1241, z 2010 r. Nr 21, poz. 105, Nr 81, poz. 529, Nr 130, poz. 871, Nr 182, poz. 1228
i Nr 213, poz. 1396 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322).. W przypadku uzasadnionego podejrzenia, że przyczyną zgonu było przestępstwo, lekarz,
jak i inne osoby powołane do oględzin zwłok powinni zawiadomić o tym natychmiast właściwego
prokuratora lub najbliższy posterunek Policji.
9.
W przypadkach, w których zachodzi uzasadnione podejrzenie, że przyczyną zgonu było
przestępstwo, na pochowanie zwłok oprócz karty zgonu wymagane jest zezwolenie prokuratora.
Art. 12.
1.
Zwłoki mogą być pochowane przez złożenie w grobach ziemnych, w grobach murowanych
lub katakumbach i zatopienie w morzu. Szczątki pochodzące ze spopielenia zwłok mogą
być przechowywane także w kolumbariach.28)Zdanie drugie dodane przez art. 1 pkt 5 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 10.
2.
Przenoszenie lub przewożenie zwłok w otwartych trumnach jest wzbronione.
329)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 10..
Groby ziemne, groby murowane i kolumbaria przeznaczone na składanie zwłok i szczątków
ludzkich mogą znajdować się tylko na cmentarzach.
4.
Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej30)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 68 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i
zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717), która weszła w życie z dniem
11 lipca 2003 r. w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia może w drodze rozporządzenia
określić wyjątki od zasad ustalonych w niniejszym artykule oraz ustalić szczegółowy
sposób stosowania przepisów niniejszej ustawy do tych wyjątków.
Art. 13.
Zwłoki osób zmarłych lub zabitych w miejscach publicznych przewozi się przed ich pochowaniem,
na wniosek właściwego organu, do zakładu medycyny sądowej, a w razie jego braku na
obszarze powiatu - do najbliższego szpitala mającego prosektorium, celem ustalenia
przyczyny zgonu. Organizowanie tego przewozu należy do zadań powiatu.
Art. 1431)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 10..
1.
Przewóz zwłok i szczątków:
1)
koleją, samolotami i statkami w granicach Rzeczypospolitej Polskiej,
2)
poza granice Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku gdy zgon nastąpił na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej
- może nastąpić po uzyskaniu pozwolenia właściwego państwowego powiatowego inspektora
sanitarnego.
2.
W przypadku przewożenia zwłok i szczątków poza granice Rzeczypospolitej Polskiej pozwolenie,
o którym mowa w ust. 1, wydaje się po uprzednim przedłożeniu wymaganych dokumentów
właściwej władzy państwa, na którego terytorium mają być one pochowane, jak również
państw, przez których terytorium mają być przewożone, stwierdzających brak przeszkód
do pochowania lub wwiezienia zwłok lub szczątków na terytorium danego państwa.
3.
Przewóz zwłok i szczątków przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może nastąpić
po uzyskaniu zaświadczenia wydanego przez polskiego konsula w państwie, z którego
przewóz ten ma nastąpić, stwierdzającego brak przeszkód do wwiezienia zwłok i szczątków
na terytorium innego państwa.
4.
Na sprowadzenie zwłok i szczątków z zagranicy w celu ich pochowania należy uzyskać:
1)
pozwolenie starosty właściwego ze względu na miejsce, w którym zwłoki i szczątki mają
być pochowane; pozwolenie jest wydawane po porozumieniu z właściwym państwowym powiatowym
inspektorem sanitarnym;
2)
zaświadczenie polskiego konsula, wydane po przedstawieniu pozwolenia, o którym mowa
w pkt 1, stwierdzające, że zwłoki i szczątki mogą być sprowadzone na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej.
5.
Pozwolenia i zaświadczenia są wydawane na wniosek osób, o których mowa w art. 10 ust.
1, niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 3 dni od dnia złożenia wniosku
o wydanie pozwolenia albo zaświadczenia. W przypadku zgonu na skutek choroby zakaźnej
wymienionej w wykazie, o którym mowa w art. 9 ust. 3a, pozwoleń, o których mowa w
ust. 1 i ust. 4 pkt 1, nie wydaje się przed upływem dwóch lat od dnia zgonu.
6.
Przewóz zwłok i szczątków odbywa się w warunkach zapewniających odpowiednie sanitarne
i techniczne bezpieczeństwo przewozu.
7.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zagranicznych
określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb wydawania pozwoleń i zaświadczeń,
w szczególności:
1)
szczegółowy sposób i tryb postępowania w sprawach wydawania pozwoleń oraz zaświadczeń,
o których mowa w ust. 1-5,
2)
wykaz dokumentów niezbędnych do uzyskania pozwoleń oraz zaświadczeń, o których mowa
w ust. 1-5,
3)
wymagania sanitarno-techniczne, jakim powinien odpowiadać przewóz zwłok i szczątków
- uwzględniając konieczność ochrony życia i zdrowia ludzi oraz poszanowania zwłok
i szczątków.
Art. 15.1 orzeczenie
1.
Ekshumacja zwłok i szczątków może być dokonana:
1)
na umotywowaną prośbę osób uprawnionych do pochowania zwłok za zezwoleniem właściwego
inspektora sanitarnego1)Obecnie: państwowego inspektora sanitarnego, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia
14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz.
851, Nr 104, poz. 708, Nr 143, poz. 1032, Nr 170, poz. 1217, Nr 171, poz. 1225 i Nr
220, poz. 1600, z 2007 r. Nr 176, poz. 1238, z 2008 r. Nr 227, poz. 1505 i Nr 234,
poz. 1570, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 20, poz. 106, Nr 92, poz. 753 i Nr 157, poz.
1241, z 2010 r. Nr 21, poz. 105, Nr 81, poz. 529, Nr 130, poz. 871, Nr 182, poz. 1228
i Nr 213, poz. 1396 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322).;
2)
na zarządzenie prokuratora lub sądu;
3)
na podstawie decyzji właściwego inspektora sanitarnego1)Obecnie: państwowego inspektora sanitarnego, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia
14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz.
851, Nr 104, poz. 708, Nr 143, poz. 1032, Nr 170, poz. 1217, Nr 171, poz. 1225 i Nr
220, poz. 1600, z 2007 r. Nr 176, poz. 1238, z 2008 r. Nr 227, poz. 1505 i Nr 234,
poz. 1570, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 20, poz. 106, Nr 92, poz. 753 i Nr 157, poz.
1241, z 2010 r. Nr 21, poz. 105, Nr 81, poz. 529, Nr 130, poz. 871, Nr 182, poz. 1228
i Nr 213, poz. 1396 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322). w razie zajęcia terenu cmentarza na inny cel.
2.
W przypadkach wymienionych w ust. 1 pkt 3 zwłoki i szczątki powinny być pochowane
na nowo w innym miejscu. W przypadkach wywłaszczania terenu cmentarnego koszt ekshumacji
i przeniesienia ponosi nabywca terenu.
3.
Zwłoki osób zmarłych na choroby zakaźne, których wykaz ustala minister właściwy do
spraw zdrowia, nie mogą być ekshumowane w przypadkach przewidzianych w ust. 1 pkt
1, przed upływem 2 lat od dnia zgonu.
Art. 16.
1.
Ciała osób zmarłych na okrętach będących na pełnym morzu powinny być pochowane przez
zatopienie w morzu zgodnie ze zwyczajami morskimi. W przypadkach, kiedy okręt może
w przeciągu 24 godzin przybyć do portu objętego programem podróży, należy zwłoki przewieźć
na ląd i tam pochować.
2.
Wyjątki od przepisów ust. 1 mogą być czynione przez kapitana okrętu z uwzględnieniem
wskazań sanitarnych i wojskowych, jeżeli chodzi o okręty wojenne lub inne używane
dla celów wojskowych.
Art. 17.
Art. 18.
1.
Kto narusza przepisy niniejszej ustawy lub rozporządzeń wydanych na jej podstawie,
podlega karze aresztu lub grzywny.
2.
Orzekanie następuje w trybie przepisów o postępowaniu w sprawach o wykroczenia.
Art. 19.
Przepisy niniejszej ustawy dotyczące ekshumacji i przewożenia zwłok nie odnoszą się
do archeologicznych prac wykopaliskowych, dotyczących grobów i cmentarzysk położonych
poza terenem cmentarzy objętych niniejszą ustawą.
Art. 2033)W brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 9 ustawy, o której mowa w odnośniku 4..
134)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku 10..
Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej w
porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia,
wymagania, jakie muszą spełniać cmentarze, groby i inne miejsca grzebania zwłok, z
uwzględnieniem wymagań techniczno-budowlanych:
1)
warunki, jakie musi spełniać usytuowanie terenu cmentarza;
2)
sposób ustalania powierzchni cmentarza;
3)
rodzaj powierzchni grzebalnych i wymagania, jakim musi odpowiadać ich zagospodarowanie;
4)
wymagania, jakim muszą odpowiadać inne miejsca pochówku zwłok i szczątków.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia
ewidencji grobów, a w szczególności prowadzenia ksiąg cmentarnych.
3.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, pojęcie zwłok
w rozumieniu niniejszej ustawy, postępowanie ze zwłokami i szczątkami oraz warunki
ich ekshumacji i przewozu.
Art. 20a35)Dodany przez art. 1 pkt 8 ustawy, o której mowa w odnośniku 10..
1.
Przepisy ustawy dotyczące pochówku i przewozu zwłok stosuje się odpowiednio do pochówku
i przewozu szczątków powstałych ze spopielenia zwłok.
2.
Do postępowania prowadzonego na podstawie niniejszej ustawy, w zakresie w niej nieuregulowanym,
stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że do postępowania w sprawie sprowadzenia zwłok i szczątków z zagranicy, należącego
do właściwości konsulów, stosuje się przepisy ustawy z dnia 13 lutego 1984 r. o funkcjach konsulów Rzeczypospolitej Polskiej .
Art. 21.
1.
Nadzór nad przestrzeganiem przepisów niniejszej ustawy oraz przepisów wykonawczych
do ustawy sprawują starostowie, wójtowie, burmistrzowie (prezydenci miast) oraz właściwi
miejscowo inspektorzy sanitarni.
2.
Ogólny nadzór nad sprawami objętymi niniejszą ustawą sprawują według właściwości ministrowie
właściwi: do spraw gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej37)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 4 pkt 10 ustawy, o której mowa w odnośniku 4; obecnie:
budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, zgodnie z art. 5 pkt 1a ustawy
z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej. i do spraw zdrowia.
Art. 22.
(pominięty).38)Zamieszczony w obwieszczeniu.
Art. 23.
Traci moc ustawa z dnia 17 marca 1932 r. o chowaniu zmarłych i stwierdzaniu przyczyny zgonu .
Art. 24.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.39)Ustawa została ogłoszona w dniu 16 lutego 1959 r.
1)
Obecnie: państwowego inspektora sanitarnego, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia
14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz.
851, Nr 104, poz. 708, Nr 143, poz. 1032, Nr 170, poz. 1217, Nr 171, poz. 1225 i Nr
220, poz. 1600, z 2007 r. Nr 176, poz. 1238, z 2008 r. Nr 227, poz. 1505 i Nr 234,
poz. 1570, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 20, poz. 106, Nr 92, poz. 753 i Nr 157, poz.
1241, z 2010 r. Nr 21, poz. 105, Nr 81, poz. 529, Nr 130, poz. 871, Nr 182, poz. 1228
i Nr 213, poz. 1396 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322).
2)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 30 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim
wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984), który wszedł
w życie z dniem 27 października 2002 r.
3)
Przez art. 74 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła
Katolickiego w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. Nr 29, poz. 154), która weszła
w życie z dniem 23 maja 1989 r.
4)
Ust. 2 i oznaczenie ust. 1 uchylone przez art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r.
o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o
zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 120, poz. 1268), która weszła w życie z dniem
30 marca 2001 r.
5)
Zdanie wstępne w brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku
4.
6)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 30 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
7)
W brzmieniu ustalonym przez art. 121 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków
i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568), która weszła w życie z dniem 17
listopada 2003 r.
8)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 4 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 4; obecnie:
wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych, zgodnie z art. 5 pkt
25 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2007 r.
Nr 65, poz. 437, Nr 107, poz. 732, Nr 120, poz. 818 i Nr 173, poz. 1218, z 2008 r.
Nr 63, poz. 394, Nr 199, poz. 1227, Nr 201, poz. 1237, Nr 216, poz. 1370 i Nr 227,
poz. 1505, z 2009 r. Nr 42, poz. 337, Nr 68, poz. 574, Nr 77, poz. 649, Nr 157, poz.
1241, Nr 161, poz. 1277, Nr 168, poz. 1323 i Nr 201, poz. 1540 oraz z 2010 r. Nr 28,
poz. 143 i 146, Nr 107, poz. 679, Nr 127, poz. 857, Nr 155, poz. 1035 i Nr 239, poz.
1592).
9)
Przez art. 15 pkt 6 lit. d ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw
określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową
państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.
10)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie
i uchyleniu niektórych upoważnień do wydawania aktów wykonawczych (Dz. U. Nr 220,
poz. 1600), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2007 r.
11)
Stosownie do art. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o zmianie ustawy
o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz. U. Nr 64, poz. 271), która weszła w życie z
dniem 18 lipca 1991 r., dawny przepis art. 6 ust. 4 otrzymał numerację art. 6 ust.
7.
12)
W brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
4.
13)
Dodany przez art. 4 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 4.
14)
W brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 4 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku
4.
15)
Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 4; w brzmieniu
ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 10.
16)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
10.
17)
Dodany przez art. 4 pkt 5 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 4; w brzmieniu
ustalonym przez art. 1 pkt 3 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 10.
18)
W brzmieniu ustalonym przez art. 2 lit. a ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o uchyleniu
lub zmianie niektórych upoważnień do wydawania aktów wykonawczych (Dz. U. Nr 98, poz.
817), która weszła w życie z dniem 10 lipca 2009 r.
19)
W brzmieniu ustalonym przez art. 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 18.
20)
Dodany przez art. 3 ustawy z dnia 24 października 2008 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 216, poz. 1367), która weszła w życie z dniem
1 stycznia 2009 r.
21)
Dodany przez art. 1 pkt 3 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 10.
22)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 4 pkt 6 lit. a tiret pierwsze ustawy, o której mowa
w odnośniku 4.
23)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 4 pkt 6 lit. a tiret drugie ustawy, o której mowa
w odnośniku 4.
24)
W brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 6 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
4.
25)
Dodany przez art. 4 pkt 6 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 4.
26)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 10.
27)
W brzmieniu ustalonym przez art. 74 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji
niejawnych (Dz. U. Nr 182, poz. 1228), która weszła w życie z dniem 2 stycznia 2011 r.
28)
Zdanie drugie dodane przez art. 1 pkt 5 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 10.
29)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
10.
30)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 68 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i
zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717), która weszła w życie z dniem
11 lipca 2003 r.
31)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 10.
32)
Przez art. 74 ust. 4 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
33)
W brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 9 ustawy, o której mowa w odnośniku 4.
34)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku 10.
35)
Dodany przez art. 1 pkt 8 ustawy, o której mowa w odnośniku 10.
36)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r.
Nr 173, poz. 1808, z 2007 r. Nr 180, poz. 1280 i Nr 181, poz. 1287, z 2008 r. Nr 216,
poz. 1367 oraz z 2010 r. Nr 81, poz. 531 i Nr 167, poz. 1131.
37)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 4 pkt 10 ustawy, o której mowa w odnośniku 4; obecnie:
budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, zgodnie z art. 5 pkt 1a ustawy
z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej.
38)
Zamieszczony w obwieszczeniu.
39)
Ustawa została ogłoszona w dniu 16 lutego 1959 r.