Wyrok Trybunału Konstytucyjnegoz dnia 12 maja 2011 r.
Treść wyroku
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Mirosław Granat - przewodniczący,
Wojciech Hermeliński,
Marek Kotlinowski,
Teresa Liszcz,
Stanisław Rymar - sprawozdawca,
protokolant: Krzysztof Zalecki,
po rozpoznaniu, z udziałem Sejmu oraz Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu
12 maja 2011 r., pytania prawnego Sądu Rejonowego w Bytowie, czy:
1)
art. 2 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych w zakresie, w jakim powierza sądom rejonowym wykonywanie czynności innych niż wymierzanie
sprawiedliwości, tj. z zakresu ochrony prawnej, przewiduje kompetencje referendarza
sądowego nieposiadającego statusu sędziego zawodowego do orzekania jako sąd rejonowy
- sąd pierwszej instancji, a także z uwagi na podmiot orzekający kwalifikuje raz daną
czynność jako wymierzanie sprawiedliwości, a drugi raz jako z zakresu ochrony prawnej,
jest zgodny z art. 175 ust. 1 i 2 oraz art. 177, art. 178 ust. 1-3, art. 179, art.
180 ust. 1-5, art. 181 w związku z art. 173, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności ,
2)
art. 147 § 1 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim powierza sądom rejonowym
wykonywanie czynności innych niż wymierzanie sprawiedliwości, tj. z zakresu ochrony
prawnej, przewiduje kompetencje referendarza sądowego nieposiadającego statusu sędziego
zawodowego do orzekania jako sąd rejonowy - sąd pierwszej instancji, a także z uwagi
na podmiot orzekający kwalifikuje raz daną czynność jako wymierzanie sprawiedliwości,
a drugi raz jako z zakresu ochrony prawnej, jest zgodny z art. 175 ust. 1 i 2 oraz
art. 177, art. 178 ust. 1-3, art. 179, art. 180 ust. 1-5, art. 181 w związku z art. 173, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych
wolności,
3)
art. 39823 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. -Kodeks postępowania cywilnego w zakresie, w jakim przyznaje kompetencje referendarzowi sądowemu nieposiadającemu
statusu sędziego zawodowego do wykonywania czynności procesowych z zakresu ochrony
prawnej i orzekania jako sąd rejonowy - sąd pierwszej instancji oraz możliwość wniesienia
skargi do sądu rejonowego jako sądu drugiej instancji bez zachowania w takim przypadku
możliwości orzekania przez sąd wyższego rzędu w składzie 3-osobowym i z wykluczeniem
składów sądu pierwszej instancji, złożonego wyłącznie z sędziego zawodowego z uwagi
na podziały czynności w sądach rejonowych, jest zgodny z art. 175 ust. 1 i 2 oraz
art. 177, art. 178 ust. 1-3, art. 179, art. 180 ust. 1-5, art. 181 w związku z art. 173, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji oraz w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych
wolności,
4)
art. 39822 § 1 ustawy powołanej w punkcie 3 w zakresie, w jakim przyznaje kompetencje referendarzowi
sądowemu nieposiadającemu statusu sędziego zawodowego do wykonywania czynności procesowych
z zakresu ochrony prawnej i orzekania jako sąd rejonowy - sąd pierwszej instancji
między stronami a także możliwość wykluczenia składu sądu pierwszej instancji, złożonego
wyłącznie z sędziego zawodowego z uwagi na podziały czynności w sądach rejonowych,
jest zgodny z art. 175 ust. 1 i 2 oraz art. 177, art. 178 ust. 1-3, art. 179, art.
180 ust. 1-5, art. 181 w związku z art. 173, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji oraz w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych
wolności,
5)
art. 13 § 2 w związku z art. 471 i art. 3621 ustawy powołanej w punkcie 3 w zakresie, w jakim przewidują kompetencje referendarza
sądowego nieposiadającego statusu sędziego zawodowego do orzekania jako sąd rejonowy
- sąd pierwszej instancji (m.in. w przedmiocie kosztów sądowych, w tym w sprawach
stricte spornych z zakresu wymiaru sprawiedliwości), są zgodne z art. 175 ust. 1 i 2 oraz art. 177, art. 178 ust. 1-3, art. 179, art. 180 ust. 1-5,
art. 181 w związku z art. 173, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych
wolności,
6)
art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zakresie, w jakim przewiduje kompetencje referendarza sądowego nieposiadającego
statusu sędziego zawodowego do orzekania jako sąd rejonowy - sąd pierwszej instancji
(m.in. w przedmiocie kosztów sądowych, w tym w sprawach stricte spornych z zakresu wymiaru sprawiedliwości), jest zgodny z art. 175 ust. 1 i 2 oraz
art. 177, art. 178 ust. 1-3, art. 179, art. 180 ust. 1-5, art. 181 w związku z art. 173, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych
wolności,
7)
art. 118 ustawy powołanej w punkcie 6 w zakresie, w jakim przewiduje kompetencje referendarza
sądowego nieposiadającego statusu sędziego zawodowego do orzekania jako sąd rejonowy
- sąd pierwszej instancji (m.in. w przedmiocie kosztów sądowych, w tym w sprawach
stricte spornych z zakresu wymiaru sprawiedliwości), jest zgodny z art. 175 ust. 1 i 2 oraz
art. 177, art. 178 ust. 1-3, art. 179, art. 180 ust. 1-5, art. 181 w związku z art. 173, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych
wolności,
8)
art. 39823 § 1 w związku z art. 39823 § 2 ustawy powołanej w punkcie 3 w zakresie, w jakim uznają kompetencje referendarza
sądowego nieposiadającego statusu sędziego zawodowego do orzekania jako sąd rejonowy
- sąd pierwszej instancji oraz możliwość wniesienia skargi do sądu rejonowego jako
sądu drugiej instancji bez możliwości zachowania w takim przypadku możliwości orzekania
przez sąd wyższego rzędu w składzie 3-osobowym, tj. z wykluczeniem składów sądu pierwszej
instancji złożonego wyłącznie z sędziów zawodowych, są zgodne z art. 175 ust. 1 i 2 oraz art. 177, art. 178 ust. 1-3, art. 179, art. 180 ust. 1-5,
art. 181 w związku z art. 173, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 2, art. 45 ust. 1 i art.
78 Konstytucji oraz w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych
wolności,
orzeka:
1.
Art. 2 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 10, art. 173 i art. 175 ust. 2 Konstytucji.
2.
Art. 471 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego w zakresie, w jakim przewiduje, że referendarz sądowy ma kompetencje sądu przy wykonywaniu
powierzonych mu czynności, jest zgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 10, art. 173 i art. 175 ust. 2 Konstytucji.
3.
Art. 118 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych jest zgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 10, art. 173 i art. 175 ust. 2 Konstytucji.
Ponadto postanawia:
na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym umorzyć postępowanie w zakresie badania zgodności:
1)
art. 147 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych z art. 175, art. 177, art. 178, art. 179, art. 180 oraz art. 181 w związku z art. 173, art. 10, art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej
w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz
uzupełnionej Protokołem nr 2 ,
2)
art. 13 § 2 w związku z art. 3621 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego z art. 175, art. 177, art. 178, art. 179, art. 180 oraz art. 181 w związku z art. 173, art. 10, art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 Konwencji powołanej w punkcie 1,
3)
art. 39822 § 1 ustawy powołanej w punkcie 2 w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r.
o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw oraz art. 39823 ustawy powołanej w punkcie 2 w brzmieniu nadanym przez art. 126 pkt 21 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.
o kosztach sądowych w sprawach cywilnych , z art. 175, art. 177, art. 178, art. 179, art. 180 oraz art. 181 w związku z art. 173, art. 10, art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 Konwencji powołanej w punkcie 1,
4)
art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z art. 175, art. 177, art. 178, art. 179, art. 180 oraz art. 181 w związku z art. 173, art. 10, art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 Konwencji powołanej w punkcie 1,
5)
art. 2 § 2 ustawy powołanej w punkcie 1, art. 471 ustawy powołanej w punkcie 2 oraz art. 118 ustawy powołanej w punkcie 4 z art. 2, art. 177, art. 178, art. 179, art. 180 i art. 181 Konstytucji,
6)
art. 471 ustawy powołanej w punkcie 2 oraz art. 118 ustawy powołanej w punkcie 4 z art. 175
ust. 1 Konstytucji
- ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku;
7)
art. 2 § 2 ustawy powołanej w punkcie 1, art. 471 ustawy powołanej w punkcie 2 oraz art. 118 ustawy powołanej w punkcie 4 z art. 6
ust. 1 Konwencji powołanej w punkcie 1
- ze względu na zbędność wydania wyroku.