Ustawaz dnia 26 listopada 2010 r.o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy
o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami
państwa
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej
Polskiej w art. 3 po ust. 2 dodaje się ust. 2a i 2b w brzmieniu:
„
2a.
Siły Zbrojne, realizując zadania konstytucyjne, w zakresie ochrony niepodległości
państwa, niepodzielności jego terytorium oraz zapewnienia bezpieczeństwa i nienaruszalności
jego granic, mają prawo stosowania środków przymusu bezpośredniego, użycia broni i
innego uzbrojenia, z uwzględnieniem konieczności i celu wykonania tych zadań, w sposób
adekwatny do zagrożenia oraz w granicach zasad określonych w wiążących Rzeczpospolitą
Polską ratyfikowanych umowach międzynarodowych oraz międzynarodowym prawie zwyczajowym.
2b.
Siły Zbrojne użyte w celu określonym w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych
Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa mają prawo stosowania środków przymusu bezpośredniego, użycia broni i innego uzbrojenia
na warunkach określonych w tej ustawie, w granicach zasad określonych w wiążących
Rzeczpospolitą Polską ratyfikowanych umowach międzynarodowych oraz międzynarodowym
prawie zwyczajowym, a także z uwzględnieniem celu użycia Sił Zbrojnych poza granicami
państwa.
”
.
Art. 2.
W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej
Polskiej poza granicami państwa po art. 7 dodaje się art. 7a-7c w brzmieniu:
„
Art. 7a.
Żołnierze pełniący służbę w jednostce wojskowej, o której mowa w art. 2 pkt 1, użytej
poza granicami państwa mają prawo stosowania środków przymusu bezpośredniego, użycia
broni i innego uzbrojenia dozwolonego na mocy wiążących Rzeczpospolitą Polską ratyfikowanych
umów międzynarodowych oraz międzynarodowego prawa zwyczajowego, w sposób oraz w granicach
zasad określonych przez organ organizacji międzynarodowej, któremu jednostka została
podporządkowana na czas operacji, z uwzględnieniem celu jej użycia poza granicami
państwa oraz zastrzeżeń zgłoszonych przez upoważniony organ państwowy.
Art. 7b.
1.
Żołnierze, o których mowa w art. 7a, niezależnie od warunków stosowania środków przymusu
bezpośredniego, warunków użycia broni i innego uzbrojenia, wynikających z zasad określonych
przez organ organizacji międzynarodowej lub z celu użycia jednostki wojskowej poza
granicami państwa, mają prawo stosowania środków przymusu bezpośredniego, użycia broni
i innego uzbrojenia:
1)
w celu odparcia bezpośredniego i bezprawnego zamachu na życie, zdrowie lub wolność
osoby oraz w celu przeciwdziałania czynnościom zmierzającym bezpośrednio do takiego
zamachu,
2)
przeciwko osobie niepodporządkowującej się wezwaniu do natychmiastowego porzucenia
broni lub innego niebezpiecznego narzędzia, którego użycie może zagrozić życiu, zdrowiu
lub wolności osoby,
3)
przeciwko osobie, która usiłuje bezprawnie, przemocą odebrać broń żołnierzowi lub
innej osobie uprawnionej do posiadania broni,
4)
w celu odparcia gwałtownego, bezpośredniego i bezprawnego zamachu na jednostkę wojskową
polską lub sojuszniczą,
5)
w celu odparcia niebezpiecznego, bezpośredniego, gwałtownego zamachu na obiekty i
urządzenia ważne dla Sił Zbrojnych,
6)
w celu odparcia zamachu na mienie, stwarzającego jednocześnie bezpośrednie zagrożenie
życia, zdrowia lub wolności osoby,
7)
w bezpośrednim pościgu za osobą, wobec której stosowanie środków przymusu bezpośredniego,
użycie broni i innego uzbrojenia było dopuszczalne w przypadkach określonych w pkt
1 -5,
8)
w celu ujęcia osoby, o której mowa w pkt 1-3 i 6, jeżeli schroniła się w miejscu trudno
dostępnym, a z okoliczności towarzyszących wynika, że może użyć broni lub innego niebezpiecznego
narzędzia, których użycie zagrozić może życiu, zdrowiu lub wolności osoby,
9)
w celu ujęcia lub udaremnienia ucieczki osoby zatrzymanej, jeżeli:
a)
istnieje uzasadnione podejrzenie, że osoba zatrzymana może użyć broni palnej, materiałów
wybuchowych lub niebezpiecznego narzędzia,
b)
zatrzymanie nastąpiło w związku z uzasadnionym podejrzeniem lub stwierdzeniem popełnienia
czynów, o których mowa w pkt 1 -7
- z zastrzeżeniem ust. 3.
2.
Broni palnej nie używa się w przypadku określonym w ust. 1 pkt 7 w stosunku do kobiet
o widocznej ciąży, osób, których wygląd wskazuje na wiek do 13 lat, starców oraz osób
o widocznym kalectwie, chyba że okoliczności wskazują na konieczność użycia broni
w stosunku do tych osób.
3.
Żołnierze, o których mowa w art. 7a, mają prawo do wyprzedzającego stosowania środków
przymusu bezpośredniego, użycia broni, innego uzbrojenia oraz wszelkich innych dozwolonych
prawem międzynarodowym środków dla zapewnienia samoobrony, ochrony sprzętu i miejsca
stacjonowania.
4.
W działaniach oddziałów i pododdziałów Sił Zbrojnych stosowanie środków przymusu bezpośredniego,
użycie broni i innego uzbrojenia może nastąpić tylko na rozkaz dowódcy jako szczególny
i ostateczny środek.
5.
Użycie broni i innego uzbrojenia powinno następować w sposób i z natężeniem proporcjonalnym
do zagrożenia, wyrządzający możliwie najmniejszą szkodę i nie narażać innych osób,
a w szczególności osoby cywilne, na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia. O
ile sytuacja na to pozwala oraz nie wynika to wprost z celu realizacji zadania, użycie
broni i innego uzbrojenia przeciwko osobie nie powinno zmierzać do pozbawienia jej
życia.
Art. 7c.
Minister Obrony Narodowej określa, w drodze zarządzenia niepodlegającego ogłoszeniu,
dla każdej operacji zagranicznej z udziałem Sił Zbrojnych:
1)
które z zasad dotyczących użycia środków przymusu bezpośredniego, użycia broni i innego
uzbrojenia, zawartych w niniejszej ustawie oraz wynikających z wiążących Rzeczpospolitą
Polską ratyfikowanych umów międzynarodowych, międzynarodowego prawa zwyczajowego i
planu operacji opracowanego przez organizację międzynarodową odpowiedzialną za jej
prowadzenie, mają być stosowane przez żołnierzy Polskich Kontyngentów Wojskowych,
w celu zrealizowania zadań operacji,
2)
sposób, tryb dokumentowania oraz meldowania o zastosowaniu środków przymusu bezpośredniego
oraz użycia broni i innego uzbrojenia
- mając na uwadze cel użycia Sił Zbrojnych poza granicami państwa, sytuację i warunki
na terytorium, na którym jest prowadzona operacja zagraniczna, oraz niezbędne w tych
warunkach prawo do samoobrony.
”
.
Art. 3.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r.
Nr 277, poz. 2742, z 2005 r. Nr 180, poz. 1496, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i 711 i
Nr 220, poz. 1600, z 2007 r. Nr 107, poz. 732 i Nr 176, poz. 1242, z 2008 r. Nr 171,
poz. 1056, Nr 180, poz. 1109, Nr 206, poz. 1288, Nr 208, poz. 1308 i Nr 223, poz.
1458, z 2009 r. Nr 22, poz. 120, Nr 97, poz. 801, Nr 161, poz. 1278, Nr 190, poz.
1474 i Nr 219, poz. 1706 oraz z 2010 r. Nr 107, poz. 679, Nr 113, poz. 745, Nr 127,
poz. 857, Nr 182, poz. 1228 i Nr 217, poz. 1427.