Wyrok Trybunału Konstytucyjnegoz dnia 23 czerwca 2009 r.
Treść wyroku
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Janusz Niemcewicz - przewodniczący,
Zbigniew Cieślak,
Marian Grzybowski - sprawozdawca,
Wojciech Hermeliński,
Ewa Łętowska,
protokolant: Krzysztof Zalecki,
po rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawców oraz Sejmu, Prezesa Rady Ministrów i Prokuratora
Generalnego, na rozprawie w dniu 22 czerwca 2009 r., wniosków dwóch grup posłów o
zbadanie zgodności:
1)
ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym z art. 2, art. 7, art. 10, art. 20, art. 22, art. 30, art. 31 ust. 3, art. 42 ust. 1,
art. 47, art. 50, art. 51 i art. 202 ust. 1 Konstytucji, z art. 7 ust. 1, art. 8 i art. 18 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych
wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. , z art. 20 Prawnokarnej konwencji o korupcji, sporządzonej w Strasburgu dnia 27 stycznia
1999 r. oraz z preambułą art. 5, art. 6 i art. 7 Konwencji nr 108 Rady Europy o ochronie osób w związku z automatycznym
przetwarzaniem danych osobowych, sporządzonej w Strasburgu dnia 28 stycznia 1981 r. ,
2)
art. 1 ust. 3 oraz art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. b, c oraz d ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 2, art. 20, art. 22, art. 31 ust. 3 i art. 42 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 7 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności,
3)
art. 2 ust. 1 pkt 2-5 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 2, art. 10 i art. 202 ust. 1 Konstytucji,
4)
art. 5 ust. 2 i 3, art. 6 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 2 i art. 10 Konstytucji oraz z art. 20 Prawnokarnej konwencji o korupcji,
5)
art. 22 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 47, art. 51 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 30 Konstytucji, z art. 8 i art. 18 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz
z preambułą, art. 5, art. 6 i art. 7 Konwencji nr 108 Rady Europy o ochronie osób
w związku z automatycznym przetwarzaniem danych osobowych,
6)
art. 31 ust. 3 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji,
7)
art. 31 ust. 3 w związku z art. 32 oraz art. 33 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
8)
art. 40 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 2, art. 47 i art. 50 Konstytucji oraz z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności,
9)
art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych , w brzmieniu nadanym przez art. 178 ustawy powołanej w punkcie 1, z art. 2, art.
47 i art. 51 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz z preambułą i art. 6 Konwencji nr 108 Rady Europy o ochronie osób w związku
z automatycznym przetwarzaniem danych osobowych,
10)
§ 3 i § 6 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 września 2006 r.
w sprawie zakresu, warunków i trybu przekazywania Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu
informacji przez organy, służby i instytucje państwowe z art. 22 ust. 9 w związku z art. 22 ust. 2 ustawy powołanej w punkcie 1, a tym samym z art. 92 ust. 1 oraz art. 47 i art. 51 ust. 2 w związku z
art. 31 ust. 3 i art. 51 ust. 5 Konstytucji, z art. 8 w związku z art. 18 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych
wolności oraz z preambułą, art. 5 pkt b i c, art. 6 i art. 7 Konwencji nr 108 Rady
Europy o ochronie osób w związku z automatycznym przetwarzaniem danych osobowych,
orzeka:
I
1.
Art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym w zakresie, w jakim za korupcję w sektorze prywatnym uznaje zachowanie jakiejkolwiek
osoby niepełniącej funkcji publicznej, nie zawężając tego określenia za pomocą przesłanek
szkodliwych społecznie odwzajemnień:
a)
jest niezgodny z art. 2, art. 22 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
b)
jest niezgodny z art. 7 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej
w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.
U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, z 1995 r. Nr 36, poz. 175, 176 i 177, z 1998 r. Nr 147,
poz. 962 oraz z 2003 r. Nr 42, poz. 364),
c)
nie jest niezgodny z art. 20 i art. 42 ust. 1 Konstytucji.
2.
Art. 1 ust. 3 ustawy powołanej w punkcie 1 przez to, że używa wyrażeń niejasnych znaczeniowo,
oraz na skutek wysłowienia uchybiającego wymogom logiki formalnej jest niezgodny z
zasadą poprawnej legislacji wyrażoną w art. 2 Konstytucji.
3.
Art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. b, c i d oraz ust. 3 ustawy powołanej w punkcie 1:
a)
jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 42 ust. 1 Konstytucji,
b)
jest zgodny z art. 7 ust. 1 Konwencji powołanej w punkcie 1,
c)
nie jest niezgodny z art. 20 i art. 22 Konstytucji.
4.
Art. 2 ust. 1 pkt 2-5 ustawy powołanej w punkcie 1:
a)
jest zgodny z art. 2 Konstytucji,
b)
nie jest niezgodny z art. 10 i art. 202 ust. 1 Konstytucji.
5.
Art. 5 ust. 2 i 3, art. 6 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1:
a)
są zgodne z art. 2 Konstytucji oraz z art. 20 Prawnokarnej konwencji o korupcji, sporządzonej w Strasburgu dnia 27 stycznia
1999 r. ,
b)
nie są niezgodne z art. 10 Konstytucji.
6.
Art. 22 ust. 1-3 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim dopuszcza uzyskiwanie
(w tym także - niejawnie), gromadzenie, sprawdzanie i przetwarzanie informacji niezbędnych
do zwalczania przestępstw, w obszarze należącym do ustawowo określonych zadań Centralnego
Biura Antykorupcyjnego:
a)
jest zgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3, art. 51 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 30 Konstytucji,
b)
jest zgodny z art. 8 i art. 18 Konwencji powołanej w punkcie 1, jak również z preambułą, art. 5, art. 6 i art. 7 Konwencji nr 108 Rady
Europy o ochronie osób w związku z automatycznym przetwarzaniem danych osobowych,
sporządzonej w Strasburgu dnia 28 stycznia 1981 r. .
7.
Art. 22 ust. 4-7 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim umożliwia Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu zbieranie
danych wskazanych w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych
osobowych oraz korzystanie z danych tego typu i informacji uzyskanych w wyniku wykonywania
czynności operacyjno-rozpoznawczych bez wiedzy i zgody osoby, której dotyczą - bez
zagwarantowania instrumentów kontroli sposobu przechowywania i weryfikacji danych
oraz sposobu usuwania danych zbędnych dla wykonywania ustawowych zadań Centralnego
Biura Antykorupcyjnego - jest niezgodny z art. 47 i art. 51 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 30 Konstytucji, z art. 8 i art. 18 Konwencji powołanej w punkcie 1, oraz z preambułą, art. 5, art.
6 i art. 7 Konwencji nr 108 Rady Europy powołanej w punkcie 6.
8.
Art. 22 ust. 8-10 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 51 ust. 5 Konstytucji.
9.
Art. 31 ust. 3 ustawy powołanej w punkcie 1 jest zgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji.
10.
Art. 31 ust. 3 w związku z art. 32 i art. 33 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie,
w jakim dopuszcza czynności kontrolne niezbędne dla ochrony bezpieczeństwa państwa,
porządku publicznego lub ważnego interesu publicznego:
a)
jest zgodny z art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
b)
nie jest niezgodny z art. 20 Konstytucji.
11.
Art. 40 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim dopuszcza przeprowadzenie
oględzin nieruchomości lub innych składników majątkowych bez określenia sposobu wykorzystywania
i przechowywania uzyskanych tą drogą danych, w szczególności dotyczących osób trzecich,
niezobowiązanych do składania oświadczeń majątkowych:
a)
jest niezgodny z art. 47 i art. 50 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
b)
jest niezgodny z art. 8 Konwencji powołanej w punkcie 1,
c)
nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji.
12.
Art. 43 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych powołanej w punkcie 7, w brzmieniu
nadanym przez art. 178 ustawy powołanej w punkcie 1, jest zgodny z art. 2, art. 47
i art. 51 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz z preambułą i art. 6 Konwencji nr 108 Rady Europy powołanej w punkcie 6.
13.
§ 3 i § 6 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 września 2006 r.
w sprawie zakresu, warunków i trybu przekazywania Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu
informacji przez organy, służby i instytucje państwowe jest niezgodny z art. 51 ust. 5 Konstytucji, a nadto z art. 22 ust. 9 w związku z art. 22 ust. 2 ustawy powołanej w punkcie 1,
z art. 8 w związku z art. 18 Konwencji powołanej w punkcie 1 oraz z preambułą, art.
5-7 Konwencji nr 108 Rady Europy powołanej w punkcie 6.
II
Przepisy wymienione w części I w punktach 1, 2, 7, 8, 11 i 13 tracą moc obowiązującą
z upływem 12 (dwunastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej
Polskiej.
Ponadto postanawia:
na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.