Ustawaz dnia 29 sierpnia 2005 r.o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym
od osób fizycznych, ustawę z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy oraz
ustawę z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.
Spis treści
Treść ustawy
Art. 1.
1.
Ustawa reguluje zasady zwrotu osobom fizycznym części wydatków poniesionych na zakup
materiałów budowlanych przez te osoby w związku z budową i remontem budynku mieszkalnego
lub jego części.
2.
Zwrot wydatków, o których mowa w ust. 1, finansowany jest z budżetu państwa.
Art. 2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
budynku mieszkalnym - rozumie się przez to budynek lub jego część, służące zaspokajaniu
potrzeb mieszkaniowych, oraz związane z nimi urządzenia techniczne zapewniające możliwość
użytkowania tego budynku lub jego części zgodnie z ich przeznaczeniem, jak przyłącza
i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków;
2)
podatku VAT - rozumie się przez to podatek od towarów i usług o stawce 22% w rozumieniu
ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ;
3)
fakturze - rozumie się przez to fakturę VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów
i usług, dokumentującą zakupy, o których mowa w art. 3 ust. 1;
4)
urzędzie skarbowym - rozumie się przez to naczelnika urzędu skarbowego właściwego
ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej wniosek, w dniu złożenia przez
nią wniosku, przy czym w przypadku wspólnego wniosku małżonków mających różne miejsca
zamieszkania - naczelnika urzędu skarbowego wskazanego we wniosku, jeżeli jest on
właściwy ze względu na miejsce zamieszkania przynajmniej jednego z małżonków;
5)
remoncie - rozumie się przez to wykonanie robót określonych w załączniku do ustawy.
Art. 3.2 orzeczenia
1.
Osoba fizyczna ma prawo do zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów
budowlanych w związku z:
1)
budową budynku mieszkalnego;
2)
nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem)
budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne,
w wyniku których powstał lokal mieszkalny spełniający wymagania określone w odrębnych
przepisach;
3)
remontem budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego.
2.
Zwrot, o którym mowa w ust. 1, dotyczy wydatków poniesionych i udokumentowanych fakturami
wystawionymi od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia 2007 r.
3.
Zwrot, o którym mowa w ust. 1, dotyczy wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych,
które do dnia 30 kwietnia 2004 r. były opodatkowane stawką podatku od towarów i usług
w wysokości 7%, a od dnia 1 maja 2004 r. są opodatkowane podatkiem VAT.
4.
Dokumentem stanowiącym podstawę do obliczenia kwoty zwrotu części wydatków, o których
mowa w ust. 1, jest faktura wystawiona dla osoby fizycznej.
5.
Kwota zwrotu, o której mowa w ust. 4, w okresie obowiązywania ustawy, jest równa,
z zastrzeżeniem ust. 6, 68,18% kwoty podatku VAT wynikającej z faktur, nie więcej
jednak niż 12,295% kwoty stanowiącej iloczyn:
1)
70 m2 powierzchni użytkowej i ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, przyjmowanej na potrzeby obliczenia premii
gwarancyjnej od wkładów oszczędnościowych na książeczkach mieszkaniowych, ogłoszonej
za kwartał poprzedzający kwartał, w którym inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji,
o której mowa w art. 6 ust. 1, w przypadku robót budowlanych związanych z wydatkami,
o których mowa w ust. 1, wymagających pozwolenia na budowę;
2)
30 m2 powierzchni użytkowej i ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, przyjmowanej na potrzeby obliczenia premii
gwarancyjnej od wkładów oszczędnościowych na książeczkach mieszkaniowych, ogłoszonej
za kwartał poprzedzający kwartał, w którym inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji,
o której mowa w art. 6 ust. 1, w przypadku robót budowlanych związanych z wydatkami,
o których mowa w ust. 1, niewymagających pozwolenia na budowę.
6.
W odniesieniu do wydatków, na podstawie których osoba fizyczna korzystała lub korzysta
z odliczenia, na podstawie:
1)
art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 2 i art. 9 ustawy z dnia 21 listopada 2001 r. o zmianie
ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku
dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne ,
2)
art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym
od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o zryczałtowanym
podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz ustawy
- Przepisy wprowadzające ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
- kwota podlegająca zwrotowi, w okresie obowiązywania ustawy, jest równa 55,23% kwoty
podatku VAT wynikającej z faktur, nie więcej jednak niż 9,959% kwoty stanowiącej odpowiedni
iloczyn, o którym mowa w ust. 5.
7.
Kwota zwrotu obliczona zgodnie z ust. 5 i 6 dotyczy sumy wszystkich wydatków udokumentowanych
w sposób określony w ust. 2 i podlega zaokrągleniu do pełnych złotych.
8.
Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej w
porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych ogłosi, w drodze
obwieszczenia, wykaz materiałów budowlanych uwzględniający materiały budowlane, które
do dnia 30 kwietnia 2004 r. były opodatkowane stawką podatku od towarów i usług w
wysokości 7%, a od dnia 1 maja 2004 r. są opodatkowane podatkiem VAT.
Art. 4.
1.
Prawo do zwrotu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, przysługuje, pod warunkiem że osoba
fizyczna lub jej małżonek nie dokonywali czynności, o których mowa w art. 3 ust. 1,
jako podatnicy podatku od towarów i usług, w celu wykonywania czynności podlegających
opodatkowaniu tym podatkiem.
2.
Prawo do zwrotu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, przysługuje, pod warunkiem że osoba
fizyczna posiada:
1)
prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane albo tytuł prawny do budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w przypadku inwestycji
określonej w art. 3 ust. 1 pkt 3;
2)
pozwolenie na budowę w przypadku inwestycji, dla której zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane wymagane jest takie pozwolenie.
3.
W przypadku osoby fizycznej pozostającej w związku małżeńskim kwota zwrotu, obliczona
zgodnie z art. 3 ust. 5-7, dotyczy łącznie obojga małżonków.
Art. 5.
1.
Zwrot, o którym mowa w art. 3 ust. 1, dokonywany jest na wniosek osoby fizycznej złożony
w urzędzie skarbowym.
2.
Jeżeli osoba fizyczna pozostaje w związku małżeńskim, wniosek może być złożony wspólnie
z małżonkiem lub odrębnie przez każdego z małżonków. Jeżeli małżonkowie składają odrębne
wnioski, do różnych urzędów skarbowych, są jednocześnie obowiązani zawiadomić o złożeniu
wniosku urząd skarbowy właściwy dla złożenia wniosku przez małżonka.
3.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, może być złożony:
1)
po zakończeniu inwestycji, o której mowa w art. 3 ust. 1, nie później niż przed upływem
6 miesięcy od dnia zakończenia inwestycji albo
2)
raz w roku, z tym że ostatni wniosek może być złożony nie później niż do dnia 30 czerwca
2008 r.
4.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać co najmniej:
1)
imię i nazwisko, numer identyfikacji podatkowej, adres miejsca zamieszkania osoby
fizycznej, a w przypadku małżeństwa - obojga małżonków;
2)
wskazanie właściwego urzędu skarbowego, do którego kierowany jest wniosek;
3)
rodzaj poniesionych wydatków, zgodnie z art. 3 ust. 1;
4)
rok rozpoczęcia inwestycji;
5)
wykaz faktur oraz wartość poniesionych wydatków na cele, o których mowa w art. 3 ust.
1;
6)
kwotę zwrotu, obliczoną zgodnie z art. 3 ust. 5-7;
7)
oświadczenie o zakresie przeprowadzonego remontu, jeżeli roboty te nie wymagają pozwolenia
na budowę;
8)
wskazanie sposobu wypłaty kwoty zwrotu; jeżeli wypłata ma nastąpić za pośrednictwem
banku - wskazanie numeru rachunku bankowego, na który ma być dokonana wpłata;
9)
podpis osoby ubiegającej się o zwrot wydatków, a w przypadku, gdy osoba ta pozostaje
w związku małżeńskim, obojga małżonków.
5.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy załączyć kopię:
1)
pozwolenia na budowę albo - w przypadku remontu, o którym mowa w ust. 4 pkt 7 - dokumentu
potwierdzającego tytuł prawny osoby fizycznej do budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego;
2)
faktur dokumentujących poniesione wydatki, o których mowa w art. 3 ust. 1;
3)
w przypadku wniosku:
a)
o którym mowa w ust. 3 pkt 1 - pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, a w
razie braku obowiązku jego uzyskania - zawiadomienia o zakończeniu inwestycji,
b)
o którym mowa w ust. 3 pkt 2 - dokumentu określającego stopień zaawansowania inwestycji,
o której mowa w art. 3 ust. 1, sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane
w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, jeżeli roboty wymagają pozwolenia na budowę.
Art. 6.
1.
Naczelnik urzędu skarbowego wydaje decyzję o zwrocie, o którym mowa w art. 3 ust.
1, i określa kwotę zwrotu w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku.
2.
Kwota zwrotu podlega wypłaceniu w terminie 25 dni od dnia doręczenia decyzji, o której
mowa w ust. 1:
1)
w kasie urzędu skarbowego lub
2)
za pośrednictwem poczty, lub
3)
za pośrednictwem banku.
3.
Jeżeli decyzja nie została wydana w terminie, o którym mowa w ust. 1, lub kwota zwrotu
nie została wypłacona w terminie, o którym mowa w ust. 2, kwota zwrotu podlega oprocentowaniu
w wysokości opłaty prolongacyjnej ustalanej w przypadku odroczenia terminu płatności
podatków stanowiących dochód budżetu państwa, obowiązującej odpowiednio w dniu, w
którym upłynął termin wydania decyzji lub termin wypłaty kwoty zwrotu.
4.
Oprocentowanie, o którym mowa w ust. 3, przysługuje w przypadku, gdy decyzja:
1)
nie została wydana w terminie, o którym mowa w ust. 1 - od dnia następującego po dniu,
w którym upłynął termin wydania decyzji, włącznie do dnia wydania decyzji;
2)
została wydana a kwota zwrotu nie została wypłacona w terminie, o którym mowa w ust.
2 - od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin wypłacenia kwoty zwrotu,
włącznie do dnia jej wypłacenia.
5.
Oprocentowanie, o którym mowa w ust. 3, nie przysługuje, jeżeli winę za niewydanie
decyzji w terminie, o którym mowa w ust. 1, lub za niewypłacenie kwoty zwrotu w terminie,
o którym mowa w ust. 2, ponosi osoba fizyczna, lub opóźnienie w wydaniu decyzji lub
wypłaceniu kwoty zwrotu powstało z przyczyn niezależnych od organu podatkowego.
6.
Do postępowania w sprawie zwrotu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, stosuje się odpowiednio przepis art. 274c ustawy z dnia 29 sierpnia
1997 r. - Ordynacja podatkowa .
Art. 7.
W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy
ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa .
Art. 8.
W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w art. 21 w ust. 1 w pkt 122 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 123
w brzmieniu:
„
123)
kwoty zwrotu otrzymane na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom
fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (Dz. U. Nr 177,
poz. 1468).
”
.
Art. 9.
W ustawie z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy po art. 76 dodaje art. 76a w brzmieniu:
„
Art. 76a.
§ 1.
Kto przez podanie danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym lub zatajenie rzeczywistego
stanu rzeczy wprowadza w błąd właściwy organ narażając na nienależny zwrot wydatków,
o których mowa w przepisach o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych
z budownictwem mieszkaniowym,
podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności, albo
obu tym karom łącznie.
§ 2.
Jeżeli kwota narażona na nienależny zwrot wydatków, o których mowa w § 1, jest małej
wartości, sprawca czynu zabronionego określonego w § 1
podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych.
§ 3.
Jeżeli kwota narażona na nienależny zwrot wydatków, o których mowa w § 1, nie przekracza
ustawowego progu, sprawca czynu zabronionego określonego w § 1
podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
”
.
Art. 10.
W ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 82 w ust. 1 w pkt 6 kropkę na końcu zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt
7 w brzmieniu:
„
7)
kontrola dotyczy zasadności dokonania zwrotu podatku od towarów i usług na podstawie
przepisów o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem
mieszkaniowym.
”
;
2)
w art. 83 w ust. 2 w pkt 7 kropkę na końcu zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt
8 w brzmieniu:
„
8)
kontrola dotyczy zasadności dokonania zwrotu podatku od towarów i usług na podstawie
przepisów o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem
mieszkaniowym.
”
.
Art. 11.
W przypadku inwestycji zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, termin, o
którym mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1, liczy się od dnia wejścia w życie ustawy.
Art. 12.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2006 r.
1)
Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym
od osób fizycznych, ustawę z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy oraz
ustawę z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.
2)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 19, poz. 199, Nr
78, poz. 715 i Nr 141, poz. 1182 oraz z 2003 r. Nr 202, poz. 1956.
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r.
Nr 6, poz. 41, Nr 92, poz. 881, Nr 93, poz. 888 i Nr 96, poz. 959 oraz z 2005 r. Nr
113 poz. 954, Nr 163, poz. 1362 i 1364 i Nr 169, poz. 1419.
4)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2000 r.
Nr 22, poz. 270, Nr 60, poz. 703, Nr 70, poz. 816, Nr 104, poz. 1104, Nr 117, poz.
1228 i Nr 122, poz. 1324, z 2001 r. Nr 4, poz. 27, Nr 8, poz. 64, Nr 52, poz. 539,
Nr 73, poz. 764, Nr 74, poz. 784, Nr 88, poz. 961, Nr 89, poz. 968, Nr 102, poz. 1117,
Nr 106, poz. 1150, Nr 110, poz. 1190, Nr 125, poz. 1363 i 1370 i Nr 134, poz. 1509,
z 2002 r. Nr 19, poz. 199, Nr 25, poz. 253, Nr 74, poz. 676, Nr 78, poz. 715, Nr 89,
poz. 804, Nr 135, poz. 1146, Nr 141, poz. 1182, Nr 169, poz. 1384, Nr 181, poz. 1515,
Nr 200, poz. 1679 i Nr 240, poz. 2058, z 2003 r. Nr 7, poz. 79, Nr 45, poz. 391, Nr
65, poz. 595, Nr 84, poz. 774, Nr 90, poz. 844, Nr 96, poz. 874, Nr 122, poz. 1143,
Nr 135, poz. 1268, Nr 137, poz. 1302, Nr 166, poz. 1608, Nr 202, poz. 1956, Nr 222,
poz. 2201, Nr 223, poz. 2217 i Nr 228, poz. 2255, z 2004 r. Nr 29, poz. 257, Nr 54,
poz. 535, Nr 93, poz. 894, Nr 99, poz. 1001, Nr 109, poz. 1163, Nr 116, poz. 1203,
1205 i 1207, Nr 120, poz. 1252, Nr 123, poz. 1291, Nr 162, poz. 1691, Nr 210, poz.
2135, Nr 263, poz. 2619 i Nr 281, poz. 2779 i 2781 oraz z 2005 r. Nr 25, poz. 202,
Nr 30, poz. 262, Nr 85, poz. 725, Nr 86, poz. 732, Nr 90, poz. 757, Nr 102, poz. 852,
Nr 143, poz. 1199 i 1202, Nr 155, poz. 1298, Nr 164, poz. 1365 i 1366 i Nr 169, poz.
1418 i 1420.
5)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2000 r. Nr 60, poz. 703 i Nr
62, poz. 717, z 2001 r. Nr 11, poz. 82 i Nr 106, poz. 1149, z 2002 r. Nr 41, poz.
365, Nr 74, poz. 676, Nr 89, poz. 804, Nr 141, poz. 1178 i Nr 213, poz. 1803, z 2003 r.
Nr 84, poz. 774, Nr 137, poz. 1302 i Nr 162, poz. 1569, z 2004 r. Nr 29, poz. 257,
Nr 68, poz. 623, Nr 93, poz. 894, Nr 97, poz. 963 i Nr 173, poz. 1808 oraz z 2005 r.
Nr 130, poz. 1090 i Nr 143, poz. 1199.
6)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 281, poz. 2777 oraz
z 2005 r. Nr 33 poz. 289, Nr 94, poz. 788, Nr 143, poz. 1199 i Nr 175, poz. 1460.
Załącznik - Wykaz robót zaliczanych do remontu budynku lub lokalu mieszkalnego
I.
Wykaz robót zaliczanych do remontu budynku mieszkalnego
1.
Remont lub modernizacja przyłączy, elementów przyłączy budynku lub wykonanie nowych
przyłączy, obejmujące:
1)
przyłącza wodociągowe, hydrofornie;
2)
przyłącza kanalizacyjne, bezodpływowe zbiorniki ścieków, urządzenia do oczyszczania
ścieków;
3)
przyłącza sieci cieplnej, węzły cieplne, kotłownie;
4)
przyłącza do linii elektrycznej.
2.
Wykonanie nowego przyłącza do sieci gazowej.
3.
Remont i modernizacja fundamentów, łącznie z izolacjami, obejmujące:
1)
wzmocnienie fundamentów lub ich zabezpieczenie;
2)
izolacje przeciwwodne, przeciwwilgociowe, cieplne;
3)
osuszanie fundamentów.
4.
Remont lub modernizacja elementów konstrukcyjnych budynku lub ich części, dotyczące:
1)
konstrukcji stropów;
2)
konstrukcji ścian nośnych i zewnętrznych;
3)
konstrukcji i pokrycia dachu;
4)
docieplenia stropów i stropodachów;
5)
kanałów spalinowych i wentylacyjnych;
6)
pozostałych elementów konstrukcyjnych budynku, jak np. słupów, podciągów, schodów,
zadaszeń, balkonów, loggii, izolacji przeciwwodnych, dźwiękochłonnych.
5.
Remont lub modernizacja elewacji budynku, obejmujące:
1)
tynki i okładziny zewnętrzne;
2)
malowanie elewacji;
3)
docieplenie ścian budynku;
4)
obróbki blacharskie i elementy odwodnienia budynku.
6.
Wbudowanie nowych, wymiana lub remont okien oraz drzwi zewnętrznych.
7.
Przebudowa układu funkcjonalnego budynku, obejmująca:
1)
sanitariaty i kuchnie;
2)
wjazdy, podjazdy, zabezpieczenia i wykonanie innych elementów związanych z udostępnieniem
i przystosowaniem budynku dla osób niepełnosprawnych.
8.
Remont, modernizacja, wymiana lub wykonanie nowych instalacji budynku, obejmujące
rozprowadzanie po budynku instalacji oraz montaż trwale umiejscowionych: wyposażenia,
armatury i urządzeń dotyczących:
1)
instalacji sanitarnych;
2)
instalacji elektrycznych, odgromowych i uziemienia;
3)
instalacji klimatyzacyjnych i wentylacyjnych;
4)
instalacji przyzywowych (domofony) i alarmowych;
5)
przewodów wentylacyjnych, spalinowych i dymowych;
6)
instalacji i urządzeń grzewczych.
9.
Wykonanie nowych instalacji gazowych.
10.
Wykonanie nowych instalacji wykorzystujących alternatywne źródła energii.
II.
Wykaz robót zaliczanych do remontu lokalu mieszkalnego
1.
Remont, modernizacja lub wykonanie nowych elementów w lokalu mieszkalnym:
1)
ścianek działowych, sufitów, tynków i okładzin wewnętrznych;
2)
podłóg i posadzek;
3)
okien, świetlików i drzwi;
4)
powłok malarskich i tapet;
5)
elementów kowalsko-ślusarskich;
6)
izolacji przeciwwodnych, przeciwwilgociowych, dźwiękochłonnych i cieplnych.
2.
Remont, modernizacja, wymiana lub wykonanie nowych instalacji w lokalu mieszkalnym,
obejmujące rozprowadzenie po lokalu instalacji oraz montaż trwale umiejscowionych:
wyposażenia, armatury i urządzeń dotyczących:
1)
instalacji sanitarnych;
2)
instalacji elektrycznych;
3)
instalacji klimatyzacyjnych i wentylacyjnych;
4)
instalacji przyzywowych (domofony) i alarmowych;
5)
instalacji i urządzeń grzewczych;
6)
przewodów wentylacyjnych, spalinowych i dymowych;
7)
instalacji wykorzystujących alternatywne źródła energii.
3.
Wykonanie nowych instalacji gazowych.