Ustawaz dnia 20 kwietnia 2004 r.o rolnictwie ekologicznym
Treść ustawy
Art. 1.
Ustawa określa zadania i właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie
rolnictwa ekologicznego określonym w:
1)
rozporządzeniu Rady nr 2092/91/EWG z dnia 24 czerwca 1991 r. w sprawie produkcji ekologicznej
produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. Urz.
WE L 198, 22.07.1991 r., z późn. zm.);
2)
rozporządzeniu Komisji nr 94/92/EWG z dnia 14 stycznia 1992 r. ustanawiającym szczegółowe
zasady wprowadzenia w życie uzgodnień dotyczących przywozu z państw trzecich przewidzianych
w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 2092/91 w sprawie produkcji ekologicznej produktów
rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. Urz. WE L 011,
17.01.1992 r., z późn. zm.);
3)
rozporządzeniu Komisji nr 1788/2001/WE z dnia 7 września 2001 r. ustanawiającym szczegółowe
zasady wykonania przepisów dotyczących świadectwa kontroli w odniesieniu do przywozu
z państw trzecich, na podstawie art. 11 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2092/91 w sprawie
produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków
spożywczych (Dz. Urz. WE L 243, 13.09.2001 r., z późn. zm.);
4)
rozporządzeniu Komisji nr 1452/2003/WE z dnia 14 sierpnia 2003 r. utrzymującym odstępstwo
przewidziane w art. 6 ust. 3 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) nr 2092/91 w odniesieniu
do niektórych gatunków nasion i roślinnego materiału rozmnożeniowego oraz ustanawiającym
zasady proceduralne i kryteria dotyczące tego odstępstwa (Dz. Urz. WE L 206, 15.08.2003 r.).
Art. 2.
Użyte w ustawie określenie „producent” oznacza „podmiot gospodarczy” w rozumieniu
art. 4 pkt 5 rozporządzenia, o którym mowa w art. 1 pkt 1.
Art. 3.
Organami i jednostkami organizacyjnymi właściwymi w sprawach kontroli i certyfikacji
w rolnictwie ekologicznym są:
1)
minister właściwy do spraw rolnictwa - upoważniający jednostki certyfikujące, akredytowane
w zakresie rolnictwa ekologicznego, zgodnie z Polską Normą PN-EN 45011 „Wymagania
ogólne dotyczące działania jednostek prowadzących systemy certyfikacji wyrobów”, zwane
dalej „jednostkami certyfikującymi”, do przeprowadzania kontroli oraz wydawania i
cofania certyfikatów potwierdzających, że płody rolne nieprzetworzone oraz produkty
z nich powstałe, w tym także zwierzęta oraz produkty i przetwory pochodzenia zwierzęcego,
zostały wyprodukowane lub przetworzone zgodnie z rozporządzeniem, o którym mowa w
art. 1 pkt 1, zwanych dalej „certyfikatami zgodności”;
2)
Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, zwana dalej „Inspekcją”:
a)
sprawująca nadzór nad upoważnionymi przez ministra właściwego do spraw rolnictwa jednostkami
certyfikującymi, zwanymi dalej „upoważnionymi jednostkami certyfikującymi”,
b)
przyjmująca zgłoszenia producentów podejmujących działalność w rolnictwie ekologicznym,
c)
upoważniająca, na zasadach określonych w rozporządzeniach, o których mowa w art. 1
pkt 1 i 3, producentów do przywozu produktów rolnictwa ekologicznego z krajów trzecich
niewymienionych na liście Komisji Europejskiej stanowiącej załącznik do rozporządzenia,
o którym mowa w art. 1 pkt 2, sporządzonej na podstawie art. 11 rozporządzenia, o
którym mowa w art. 1 pkt 1,
d)
dokonująca kontroli produktów rolnictwa ekologicznego pochodzących z krajów trzecich,
o których mowa w lit. c, w tym kontroli granicznej,
e)
gromadząca i przechowująca informacje o producentach oraz udostępniająca je podmiotom
zainteresowanym, na zasadach określonych w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 1
pkt 1;
3)
upoważnione jednostki certyfikujące przeprowadzające kontrole oraz wydające i cofające
certyfikaty zgodności.
Art. 4.
1.
Jednostka certyfikująca, w celu upoważnienia jej do przeprowadzania kontroli oraz
wydawania i cofania certyfikatów zgodności występuje z wnioskiem do ministra właściwego
do spraw rolnictwa.
2.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się:
1)
certyfikat akredytacji w zakresie, o którym mowa w art. 3 pkt 1;
2)
inne dokumenty lub informacje niezbędne do stwierdzenia spełniania wymagań określonych
w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 1 pkt 1.
3.
Minister właściwy do spraw rolnictwa, w drodze decyzji, upoważnia jednostkę certyfikującą
do przeprowadzania kontroli oraz wydawania i cofania certyfikatów zgodności, jeżeli
spełnia ona wymagania określone w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 1 pkt 1.
4.
W decyzji, o której mowa w ust. 3, minister właściwy do spraw rolnictwa nadaje upoważnionej
jednostce certyfikującej numer identyfikacyjny, który umieszcza się na etykiecie produktu
ekologicznego obok nazwy upoważnionej jednostki certyfikującej.
5.
Minister właściwy do spraw rolnictwa, na wniosek Głównego Inspektora Jakości Handlowej
Artykułów Rolno-Spożywczych, zwanego dalej „Głównym Inspektorem”, cofa, w drodze decyzji,
upoważnienie do przeprowadzania kontroli oraz wydawania i cofania certyfikatów zgodności
w przypadkach określonych w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przypadku
nieprzekazywania wykazu producentów, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1.
Art. 5.
1.
W ramach nadzoru, o którym mowa w art. 3 pkt 2 lit. a, Główny Inspektor:
1)
przeprowadza analizy danych dostarczanych przez upoważnione jednostki certyfikujące;
2)
dokonuje kontroli upoważnionych jednostek certyfikujących w zakresie stosowania przez
nie procedur kontrolnych, posiadanych środków technicznych i kwalifikacji pracowników
oraz dokonuje sprawdzenia dokumentów dotyczących kontroli producentów;
3)
przekazuje upoważnionym jednostkom certyfikującym wnioski pokontrolne.
2.
Dla zapewnienia skuteczności nadzoru Główny Inspektor może:
1)
żądać od upoważnionych jednostek certyfikujących wszelkich dodatkowych informacji
i danych związanych z wykonywanym nadzorem;
2)
dokonywać sprawdzenia u producentów prawidłowości kontroli wykonanych przez upoważnione
jednostki certyfikujące.
3.
Do postępowania kontrolnego prowadzonego w ramach nadzoru, o którym mowa w ust. 1
i 2, stosuje się odpowiednio przepisy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.
Art. 6.
1.
Producent zamierzający podjąć działalność w zakresie rolnictwa ekologicznego zgłasza
zamiar prowadzenia takiej działalności wybranej upoważnionej jednostce certyfikującej
i wojewódzkiemu inspektorowi jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, z zastrzeżeniem
art. 7.
2.
Zgłoszenia dokonuje się na formularzu opracowanym przez Głównego Inspektora, zawierającym
informacje określone w załączniku IV do rozporządzenia, o którym mowa w art. 1 pkt
1.
3.
Wojewódzki inspektor jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych przekazuje niezwłocznie
kopię zgłoszenia Głównemu Inspektorowi.
Art. 7.
1.
Producent zamierzający dokonywać przywozu produktów rolnictwa ekologicznego, o których
mowa w art. 3 pkt 2 lit. c, zgłasza zamiar prowadzenia takiej działalności Głównemu
Inspektorowi i wybranej upoważnionej jednostce certyfikującej.
2.
Główny Inspektor upoważnia, w drodze decyzji, do przywozu produktów rolnictwa ekologicznego,
o których mowa w art. 3 pkt 2 lit. c.
Art. 8.
Do kontroli, o której mowa w art. 3 pkt 2 lit. d, stosuje się odpowiednio przepisy
o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.
Art. 9.
1.
Upoważniona jednostka certyfikująca przekazuje:
1)
do dnia 31 października każdego roku ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa oraz
Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - wykaz producentów w
rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw
rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którzy spełnili wymagania
dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym określone w rozporządzeniu, o którym
mowa w art. 1 pkt 1;
2)
do dnia 31 stycznia każdego roku ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa i Głównemu
Inspektorowi - wykaz producentów podlegających jej kontroli, według stanu na dzień
31 grudnia roku poprzedniego;
3)
do dnia 31 stycznia każdego roku Głównemu Inspektorowi - sprawozdanie ze swojej działalności
za rok poprzedni.
2.
Wykaz, o którym mowa w ust. 1:
1)
w pkt 1 - sporządza się na formularzu udostępnianym przez Agencję Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa;
2)
w pkt 2 - sporządza się na formularzu udostępnianym upoważnionym jednostkom certyfikującym
przez Głównego Inspektora.
3.
Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wzory formularzy,
o których mowa w ust. 2, mając na względzie uzyskanie istotnych informacji dotyczących
producentów poddanych kontroli lub spełniających wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie
ekologicznym.
Art. 10.
1.
Środek ochrony roślin może zostać zakwalifikowany do stosowania w rolnictwie ekologicznym,
jeżeli:
1)
znajduje się w rejestrze środków ochrony roślin dopuszczonych do obrotu na podstawie
przepisów o ochronie roślin;
2)
zawiera w swoim składzie wyłącznie substancje biologicznie czynne, mikroorganizmy
i żywe organizmy wymienione w załączniku II B do rozporządzenia, o którym mowa w art.
1 pkt 1.
2.
Nawóz może zostać zakwalifikowany do stosowania w rolnictwie ekologicznym, jeżeli:
1)
został wprowadzony do obrotu na podstawie przepisów o nawozach i nawożeniu;
2)
zawiera w swoim składzie wyłącznie substancje wymienione w załączniku II A do rozporządzenia,
o którym mowa w art. 1 pkt 1.
3.
Środek poprawiający właściwości gleby może zostać zakwalifikowany do stosowania w
rolnictwie ekologicznym, jeżeli zawiera wyłącznie składniki wymienione w załączniku
II A do rozporządzenia, o którym mowa w art. 1 pkt 1.
Art. 11.
Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, jednostkę organizacyjną
kwalifikującą:
1)
środki ochrony roślin do stosowania w rolnictwie ekologicznym oraz prowadzącą wykaz
tych środków,
2)
nawozy lub środki poprawiające właściwości gleby do stosowania w rolnictwie ekologicznym
oraz prowadzącą wykaz tych nawozów i środków
- mając na względzie potencjał naukowo-badawczy danej jednostki.
Art. 12.
1.
Jednostką organizacyjną prowadzącą wykazy:
1)
dostawców określonych w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 1 pkt 4,
2)
nasion, materiału siewnego i wegetatywnego materiału rozmnożeniowego wyprodukowanego
metodami ekologicznymi, zwanych dalej „materiałem”
- jest Główny Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa, zwany dalej „Głównym Inspektoratem”.
2.
Wykazy, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawierają w szczególności gatunki, odmiany
i ilości materiału.
3.
Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa wydaje, w drodze decyzji, pozwolenie
na zastosowanie w rolnictwie ekologicznym materiału niespełniającego wymogów przewidzianych
w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 1 pkt 1, na zasadach określonych w tych przepisach.
4.
Dostawcy określeni w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 1 pkt 4, przekazują do Głównego
Inspektoratu informacje określone w tych przepisach do końca każdego kwartału. Informacje
przekazuje się na formularzach opracowanych i udostępnianych przez Główny Inspektorat.
Art. 13.
1.
Na zasadach określonych w przepisach o finansach publicznych, z budżetu państwa można:
1)
dofinansować prowadzenie badań dotyczących rolnictwa ekologicznego, w tym wykonywanie
analiz na zawartość substancji niedozwolonych do stosowania w rolnictwie ekologicznym;
2)
udzielać dotacji na dofinansowanie kosztów kontroli gospodarstw rolnych, w których
prowadzona jest produkcja metodami ekologicznymi.
2.
Z budżetu państwa mogą być dofinansowywane działania promocyjne w rolnictwie ekologicznym,
w tym udział w targach krajowych i międzynarodowych, na podstawie umów zawartych w
trybie przepisów o finansach publicznych.
Art. 14.
1.
Minister właściwy do spraw rolnictwa przekazuje informacje oraz sprawozdania Komisji
Europejskiej i innym państwom członkowskim Unii Europejskiej w zakresie wymaganym
w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 1 pkt 1.
2.
Minister właściwy do spraw rolnictwa może, w drodze rozporządzenia, określić szczegółowe
warunki dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, mając na względzie uwarunkowania
lokalne oraz dopuszczone odstępstwa w zakresie produkcji ekologicznej określone w
rozporządzeniach, o których mowa w art. 1 pkt 1 i 4.
Art. 15.
1.
Kto:
1)
wprowadza do obrotu jako produkty rolnictwa ekologicznego produkty, które zostały
wyprodukowane, wyhodowane, pozyskane lub przetworzone niezgodnie z warunkami wymaganymi
w produkcji metodami ekologicznymi,
2)
zamieszcza na etykiecie lub opakowaniu środka spożywczego, który nie został wyprodukowany,
wyhodowany, pozyskany lub przetworzony zgodnie z warunkami wymaganymi w produkcji
metodami ekologicznymi, napisy sugerujące, że środek ten jest produktem rolnictwa
ekologicznego,
3)
pakuje, transportuje lub znakuje produkty rolnictwa ekologicznego niezgodnie z art.
10 ust. 1 lit. d i ust. 2 oraz z załącznikiem III do rozporządzenia, o którym mowa
w art. 1 pkt 1
- podlega karze grzywny.
2.
Orzekanie w sprawach określonych w ust. 1 następuje w trybie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
Art. 16.
1.
Producenci, którzy w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy wytwarzają produkty rolnictwa
ekologicznego i posiadają ważny certyfikat zgodności wydany przez upoważnione jednostki
certyfikujące na podstawie przepisów dotychczasowych, mogą wprowadzać te produkty
do obrotu jako produkty rolnictwa ekologicznego do dnia upływu ważności tego certyfikatu.
2.
Produkt wprowadzony do obrotu przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, oznakowany
jako produkt rolnictwa ekologicznego na podstawie przepisów dotychczasowych, może
znajdować się w obrocie do dnia upływu terminu jego ważności.
3.
Do okresu przestawiania gospodarstwa rolnego na produkcję metodami ekologicznymi zalicza
się udokumentowany okres przestawiania gospodarstwa rolnego na produkcję metodami
ekologicznymi rozpoczęty przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
4.
Upoważnienia wydane jednostkom certyfikującym oraz nadane im numery identyfikacyjne
na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują ważność do dnia 31 grudnia 2004 r.
Art. 17.
Traci moc ustawa z dnia 16 marca 2001 r. o rolnictwie ekologicznym .
Art. 18.
Ustawa wchodzi w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w
Unii Europejskiej.