Ustawaz dnia 27 sierpnia 2004 r.o zmianie ustawy o rachunkowości oraz o zmianie ustawy o biegłych rewidentach i ich
samorządzie
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 2:
a)
w ust. 1 zdanie wstępne otrzymuje brzmienie:
„
Przepisy ustawy o rachunkowości, zwanej dalej „ustawą”, stosuje się, z zastrzeżeniem
ust. 3, do mających siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej:
”
,
b)
dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
„
3.
Jednostki sporządzające sprawozdania finansowe zgodnie z Międzynarodowymi Standardami
Rachunkowości, Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej oraz związanymi
z nimi interpretacjami ogłoszonymi w formie rozporządzeń Komisji Europejskiej, zwanymi
dalej „MSR”, stosują przepisy ustawy oraz przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie,
w zakresie nieuregulowanym przez MSR.
”
;
2)
w art. 3 w ust. 1:
a)
po pkt 3 dodaje się pkt 3a w brzmieniu:
„
3a)
emitencie papierów wartościowych ubiegającym się o ich dopuszczenie do publicznego
obrotu lub do obrotu na jednym z rynków regulowanych krajów Europejskiego Obszaru
Gospodarczego - rozumie się przez to jednostkę, która złożyła do właściwego organu
wniosek lub innego rodzaju dokument, na podstawie którego może nastąpić wprowadzenie
papierów wartościowych do publicznego obrotu lub do obrotu na jednym z takich rynków,
”
,
b)
pkt 11 otrzymuje brzmienie:
„
11)
przyjętych zasadach (polityce) rachunkowości - rozumie się przez to wybrane i stosowane
przez jednostkę rozwiązania dopuszczone ustawą, w tym także określone w MSR, zapewniające
wymaganą jakość sprawozdań finansowych,
”
;
3)
w art. 4 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Jednostki obowiązane są stosować przyjęte zasady (politykę) rachunkowości, rzetelnie
i jasno przedstawiając sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy.
”
;
4)
w art. 8 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Określając zasady (politykę) rachunkowości należy zapewnić wyodrębnienie w rachunkowości
wszystkich zdarzeń istotnych do oceny sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku
finansowego jednostki, przy zachowaniu zasady ostrożności, o której mowa w art. 7.
”
;
5)
w art. 10:
a)
w ust. 1 pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„
2)
metod wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego,
”
,
b)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
W sprawach nieuregulowanych przepisami ustawy, przyjmując zasady (politykę) rachunkowości,
jednostki mogą stosować krajowe standardy rachunkowości wydane przez Komitet Standardów
Rachunkowości. W przypadku braku odpowiedniego standardu krajowego, jednostki, inne
niż wymienione w art. 2 ust. 3, mogą stosować MSR.
”
;
6)
w art. 28 ust. 10 otrzymuje brzmienie:
„
10.
W ubezpieczeniach majątkowych i osobowych dopuszcza się stosowanie dyskonta lub odpisów
wyłącznie przy ustalaniu rezerw na skapitalizowaną wartość rent, rezerw ubezpieczeń
na życie, rezerw ubezpieczeń na życie, gdy ryzyko lokaty (inwestycyjne) ponosi ubezpieczający,
oraz rezerw na premie i rabaty (bonifikaty) dla ubezpieczonych w związku z osiąganymi
dochodami z lokat stanowiących pokrycie tych rezerw.
”
;
7)
w art. 45:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Sprawozdanie finansowe sporządza się na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych, o którym
mowa w art. 12 ust. 2, oraz na inny dzień bilansowy, stosując odpowiednio, z zastrzeżeniem
ust. 1a i 1b, zasady wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego, określone
w rozdziale 4.
”
,
b)
po ust. 1 dodaje się ust. 1a-1c w brzmieniu:
„
1a.
Sprawozdania finansowe emitentów papierów wartościowych dopuszczonych do publicznego
obrotu lub do obrotu na jednym z rynków regulowanych krajów Europejskiego Obszaru
Gospodarczego i emitentów papierów wartościowych ubiegających się o ich dopuszczenie
do publicznego obrotu lub do obrotu na jednym z rynków regulowanych krajów Europejskiego
Obszaru Gospodarczego mogą być sporządzane zgodnie z MSR.
1b.
Sprawozdania finansowe jednostek wchodzących w skład grupy kapitałowej, w której jednostka
dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR, mogą być
sporządzane zgodnie z MSR.
1c.
Decyzję w sprawie sporządzania sprawozdań finansowych zgodnie z MSR, przez jednostki,
o których mowa w ust. 1a oraz 1b, podejmuje organ zatwierdzający.
”
;
8)
w art. 55 po ust. 6 dodaje się ust. 6a-6d w brzmieniu:
„
6a.
Skonsolidowane sprawozdania finansowe emitentów papierów wartościowych dopuszczonych
do publicznego obrotu oraz banków sporządza się zgodnie z MSR.
6b.
Skonsolidowane sprawozdania finansowe emitentów papierów wartościowych ubiegających
się o ich dopuszczenie do publicznego obrotu lub do obrotu na jednym z rynków regulowanych
krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego mogą być sporządzane zgodnie z MSR.
6c.
Skonsolidowane sprawozdania finansowe jednostek wchodzących w skład grupy kapitałowej,
w której jednostka dominująca wyższego szczebla sporządza skonsolidowane sprawozdanie
finansowe zgodnie z MSR, mogą być sporządzane zgodnie z MSR.
6d.
Decyzję w sprawie sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych zgodnie z MSR,
przez jednostki, o których mowa w ust. 6b i 6c, podejmuje organ zatwierdzający jednostki
dominującej.
”
;
9)
art. 63b otrzymuje brzmienie:
„
Art. 63b.
1.
Jednostki, których dane objęte są skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym, a w szczególności
jednostki zależne i współzależne, powinny stosować jednakowe metody wyceny aktywów
i pasywów oraz sporządzania sprawozdań finansowych, zgodne z przyjętymi zasadami (polityką)
rachunkowości jednostki dominującej, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Jeżeli nie jest możliwe z ważnych przyczyn stosowanie jednakowych metod wyceny i sporządzania
sprawozdań finansowych lub jeżeli jednostka dominująca sporządza sprawozdania finansowe
zgodnie z MSR, a jednostki, których dane objęte są skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym,
nie sporządzają sprawozdań finansowych oraz skonsolidowanych sprawozdań finansowych
zgodnie z MSR, to należy dokonać odpowiednich przekształceń sprawozdań finansowych
tych jednostek, których dane finansowe są istotne dla realizacji obowiązku określonego
w art. 4 ust. 1.
3.
Zasady określone w art. 51 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
”
;
10)
w art. 64 uchyla się ust. 6;
11)
w art. 70 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Kierownik jednostki, o której mowa w art. 64 ust. 1, obowiązany jest złożyć wprowadzenie
do sprawozdania finansowego stanowiące część informacji dodatkowej, bilans, rachunek
zysków i strat, zestawienie zmian w kapitale własnym oraz rachunek przepływów pieniężnych
za rok obrotowy, do ogłoszenia w ciągu 15 dni od dnia ich zatwierdzenia, wraz z opinią
biegłego rewidenta, z zastrzeżeniem ust. 1c, oraz odpisem uchwały bądź postanowienia
organu zatwierdzającego o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego i podziale zysku
lub pokryciu straty. Zakres rocznego i półrocznego sprawozdania finansowego funduszy
inwestycyjnych, w tym połączonego sprawozdania finansowego funduszy inwestycyjnych
z wydzielonymi subfunduszami oraz sprawozdań jednostkowych subfunduszy oraz termin
złożenia do ogłoszenia rocznego sprawozdania finansowego, w tym połączonego sprawozdania
finansowego funduszy inwestycyjnych z wydzielonymi subfunduszami oraz sprawozdań jednostkowych
subfunduszy określają odrębne przepisy.
”
;
12)
w art. 79 dodaje się pkt 6 i 7 w brzmieniu:
„
6)
prowadzi działalność usługową w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych bez wymaganych
uprawnień,
7)
prowadzi działalność usługową w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych bez spełnienia
obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o której mowa w art. 80a ust. 1
”
;
13)
w art. 81:
a)
uchyla się ust. 1,
b)
w ust. 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Papierów Wartościowych i Giełd szczególne
zasady rachunkowości funduszy inwestycyjnych, w tym:
a)
zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym, połączonym sprawozdaniu
finansowym funduszu inwestycyjnego z wydzielonymi subfunduszami oraz sprawozdaniach
jednostkowych subfunduszy,
b)
zasady sporządzania sprawozdania finansowego, połączonego sprawozdania finansowego
funduszu inwestycyjnego z wydzielonymi subfunduszami oraz sprawozdań jednostkowych
subfunduszy,
c)
terminy sporządzenia i złożenia do ogłoszenia rocznego sprawozdania finansowego oraz
rocznego połączonego sprawozdania finansowego funduszu inwestycyjnego oraz rocznych
sprawozdań jednostkowych subfunduszy,
d)
terminy sporządzenia i przeglądu półrocznego sprawozdania finansowego oraz półrocznego
połączonego sprawozdania finansowego funduszu inwestycyjnego oraz półrocznych sprawozdań
jednostkowych subfunduszy,
e)
terminy zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego, rocznego połączonego sprawozdania
finansowego funduszu inwestycyjnego z wydzielonymi subfunduszami oraz rocznych sprawozdań
jednostkowych subfunduszy,
”
;
14)
w załączniku nr 3:
a)
w części „Bilans” wprowadza się następujące zmiany:
-
-poz. B.II. aktywów bilansu otrzymuje brzmienie:„
II.
Lokaty w jednostkach podporządkowanych1.
Udziały lub akcje w jednostkach podporządkowanych2.
Pożyczki udzielone jednostkom podporządkowanym oraz dłużne papiery wartościowe emitowane przez te jednostki3.
Pozostałe lokaty”, -
-poz. B.IV. aktywów bilansu otrzymuje brzmienie:„
IV.
Należności depozytowe od cedentów”, -
-poz. C aktywów bilansu otrzymuje brzmienie:„
C.
Aktywa netto ubezpieczeń na życie, gdy ryzyko lokaty (inwestycyjne) ponosi ubezpieczający”, -
-poz. D aktywów bilansu otrzymuje brzmienie:„
D.
NależnościI.
Należności z tytułu ubezpieczeń bezpośrednich1.
Należności od ubezpieczających, w tym:1.1.
Od jednostek podporządkowanych1.2.
Od pozostałych jednostek2.
Należności od pośredników ubezpieczeniowych, w tym:2.1.
Od jednostek podporządkowanych2.2.
Od pozostałych jednostek3.
Inne należności3.1.
Od jednostek podporządkowanych3.2.
Od pozostałych jednostekII.
Należności z tytułu reasekuracji, w tym:1.
Od jednostek podporządkowanych2.
Od pozostałych jednostekIII.
Inne należności1.
Należności od budżetu2.
Pozostałe należności, w tym:2.1.
Od jednostek podporządkowanych2.2.
Od pozostałych jednostek”, -
-poz. C.VI. i C.VII. pasywów bilansu otrzymuje brzmienie:„
VI.
Rezerwy na zwrot składek dla członkówVII.
Pozostałe rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe określone w statucie”, -
-po poz. C.VII. pasywów bilansu dodaje się poz. C.VIII. w brzmieniu:„
VIII.
Rezerwa ubezpieczeń na życie, gdy ryzyko lokaty (inwestycyjne) ponosi ubezpieczający”, -
-poz. D.V. i D.VI. pasywów bilansu otrzymuje brzmienie:„
V.
Udział reasekuratorów w pozostałych rezerwach techniczno-ubezpieczeniowych określonych w statucieVI.
Udział reasekuratorów w rezerwie ubezpieczeń na życie, gdy ryzyko lokaty (inwestycyjne) ponosi ubezpieczający”, -
-po poz. D pasywów bilansu dodaje się poz. E w brzmieniu:„
E.
Oszacowane regresy i odzyski (wielkość ujemna)1.
Oszacowane regresy i odzyski brutto2.
Udział reasekuratorów w oszacowanych regresach i odzyskach”, -
-poz. H pasywów bilansu otrzymuje brzmienie:„
H.
Pozostałe zobowiązania i fundusze specjalneI.
Zobowiązania z tytułu ubezpieczeń bezpośrednich1.
Zobowiązania wobec ubezpieczających, w tym:1.1.
Wobec jednostek podporządkowanych1.2.
Wobec pozostałych jednostek2.
Zobowiązania wobec pośredników ubezpieczeniowych, w tym:2.1.
Wobec jednostek podporządkowanych2.2.
Wobec pozostałych jednostek3.
Inne zobowiązania z tytułu ubezpieczeń, w tym:3.1.
Wobec jednostek podporządkowanych3.2.
Wobec pozostałych jednostekII.
Zobowiązania z tytułu reasekuracji, w tym:1.
Wobec jednostek podporządkowanych2.
Wobec pozostałych jednostekIII.
Zobowiązania z tytułu emisji własnych dłużnych papierów wartościowych oraz pobranych pożyczek, w tym:1.
Zobowiązania zamienne na akcje zakładu ubezpieczeń2.
PozostałeIV.
Zobowiązania wobec instytucji kredytowychV.
Inne zobowiązania1.
Zobowiązania wobec budżetu2.
Pozostałe zobowiązania2.1.
Wobec jednostek podporządkowanych2.2.
Wobec pozostałych jednostekVI.
Fundusze specjalne”,
b)
w części „Techniczny rachunek ubezpieczeń na życie” w poz. II. pkt 2. otrzymuje brzmienie:
„
2.
Przychody z lokat w jednostkach podporządkowanych
2.1.
z udziałów lub akcji
2.2.
z pożyczek i dłużnych papierów wartościowych
2.3.
z pozostałych lokat
”
,
c)
w części „Ogólny rachunek zysków i strat” w poz. II. pkt 2. otrzymuje brzmienie:
„
2.
Przychody z lokat w jednostkach podporządkowanych
2.1.
z udziałów i akcji
2.2.
z pożyczek i dłużnych papierów wartościowych
2.3.
z pozostałych lokat
”
,
d)
w części „Rachunek przepływów pieniężnych (metoda bezpośrednia)” wprowadza się następujące
zmiany:
-
-w poz. A.I. w pkt 1 ppkt 1.2. otrzymuje brzmienie:„
1.2.
Wpływy z tytułu regresów, odzysków i zwrotów odszkodowań”, -
-w poz. A.II. w pkt 1 ppkt 1.5. i 1.6. otrzymują brzmienie:„
1.5.
Wydatki z tytułu likwidacji szkód i windykacji regresów1.6.
Wypłacone prowizje i udziały w zyskach z tytułu reasekuracji czynnej”, -
-po ppkt 1.6. w poz. A.II. w pkt 1 dodaje się ppkt 1.7. w brzmieniu:„
1.7.
Pozostałe wydatki z działalności bezpośredniej oraz reasekuracji czynnej”, -
-w poz. B.I. pkt 2. otrzymuje brzmienie:„
2.
Zbycie udziałów, akcji w jednostkach podporządkowanych”, -
-w poz. B.I. pkt 4. otrzymuje brzmienie:„
4.
Realizacja dłużnych papierów wartościowych emitowanych przez jednostki podporządkowane oraz spłata pożyczek udzielonych tym jednostkom”, -
-w poz. B.II. pkt 2. otrzymuje brzmienie:„
2.
Nabycie udziałów, akcji w jednostkach podporządkowanych”, -
-w poz. B.II. pkt 4. otrzymuje brzmienie:„
4.
Nabycie dłużnych papierów wartościowych emitowanych przez jednostki podporządkowane oraz udzielenie pożyczek tym jednostkom”.
Art. 2.
1.
Skonsolidowane sprawozdania finansowe emitentów wyłącznie dłużnych papierów wartościowych
dopuszczonych do publicznego obrotu lub do obrotu na jednym z rynków regulowanych
krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego:
1)
mogą być sporządzane zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości, Międzynarodowymi
Standardami Sprawozdawczości Finansowej oraz związanymi z nimi interpretacjami ogłoszonymi
w formie rozporządzeń Komisji Europejskiej, począwszy od roku obrotowego rozpoczynającego
się w 2005 r.;
2)
sporządza się zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości, Międzynarodowymi
Standardami Sprawozdawczości Finansowej oraz związanymi z nimi interpretacjami ogłoszonymi
w formie rozporządzeń Komisji Europejskiej, począwszy od roku obrotowego rozpoczynającego
się w 2007 r.
2.
Decyzję w sprawie sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych zgodnie z Międzynarodowymi
Standardami Rachunkowości, Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej
oraz związanymi z nimi interpretacjami ogłoszonymi w formie rozporządzeń Komisji Europejskiej
podejmuje organ zatwierdzający jednostki dominującej.
Art. 3.
Ustawa ma zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzonych za
rok obrotowy rozpoczynający się w 2005 r.
Art. 4.
W ustawie z dnia 13 października 1994 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie w art. 21:
1)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Kadencja organów, o których mowa w ust. 1 pkt 2-6, z zastrzeżeniem ust. 3, trwa 4
lata.
”
;
2)
dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
„
3.
Pierwsza kadencja Krajowej Komisji Nadzoru trwa 5 lat.
”
.
Art. 5.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2005 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 12, który
wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r.
Nr 60, poz. 535, Nr 124, poz. 1152, Nr 139, poz. 1324 i Nr 229, poz. 2276 oraz z 2004 r.
Nr 96, poz. 959, Nr 145, poz. 1535 i Nr 146, poz. 1546.
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r.
Nr 240, poz. 2052, z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 oraz z 2004 r. Nr 62, poz. 577, Nr
96, poz. 959 i Nr 173, poz. 1808.