Ustawaz dnia 17 października 2003 r.o zmianie ustawy o służbie medycyny pracy oraz niektórych innych ustaw
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy wprowadza się następujące zmiany:
1)
art. 2 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 2.
1.
Zadania służby medycyny pracy wykonują: lekarze, pielęgniarki, psycholodzy i inne
osoby o kwalifikacjach zawodowych niezbędnych do wykonywania wielodyscyplinarnych
zadań tej służby.
2.
Jednostkami organizacyjnymi służby medycyny pracy są:
1)
jednostki podstawowe:
a)
zakłady opieki zdrowotnej tworzone i utrzymywane w celu sprawowania profilaktycznej
opieki zdrowotnej nad pracującymi,
b)
jednostki organizacyjne zakładów opieki zdrowotnej wydzielone w celu realizacji profilaktycznej
opieki zdrowotnej nad pracującymi,
c)
lekarze wykonujący indywidualną praktykę lekarską, indywidualną specjalistyczną praktykę
lekarską lub wykonujący zawód w formie grupowej praktyki lekarskiej
- zwane dalej „podstawowymi jednostkami służby medycyny pracy”,
2)
wojewódzkie ośrodki medycyny pracy.
3.
Zadania służby medycyny pracy realizują, w zakresie i na zasadach określonych w ustawie:
1)
pielęgniarki wykonujące indywidualną praktykę pielęgniarską, indywidualną specjalistyczną
praktykę pielęgniarską, grupową praktykę pielęgniarską, z wyłączeniem zadań, o których
mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a)-e), g) i h) oraz pkt 3,
2)
psycholodzy oraz osoby o kwalifikacjach, o których mowa w ust. 1, w ramach prowadzonej
działalności gospodarczej.
4.
Zadania służby medycyny pracy realizują, w zakresie i na zasadach określonych w ustawie,
także jednostki badawczo-rozwojowe i jednostki organizacyjne uczelni medycznych, prowadzące
działalność w dziedzinie medycyny pracy.
”
;
2)
w art. 4 uchyla się pkt 4a;
3)
w art. 5:
a)
w ust. 1 uchyla się pkt 3a,
b)
uchyla się ust. 2a i 4;
4)
w art. 6:
a)
w ust. 1 w pkt 2:
-
-w lit. d wyraz „leczniczej” zastępuje się wyrazem „orzeczniczej”,
-
-lit. f otrzymuje brzmienie:„
f)
wykonywanie szczepień ochronnych, o których mowa w art. 17 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach ,”,
b)
w ust. 1 w pkt 8 przecinek zastępuje się kropką oraz uchyla pkt 9,
c)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
W stosunku do osób wykonujących pracę na podstawie innej niż stosunek pracy służba
medycyny pracy wykonuje zadania określone w ust. 1.
”
,
d)
uchyla się ust. 7;
5)
art. 7 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 7.
1.
Służba medycyny pracy, wykonując swoje zadania, współdziała z:
1)
pracodawcami i ich organizacjami,
2)
pracownikami i ich przedstawicielami, a zwłaszcza ze związkami zawodowymi,
3)
lekarzami udzielającymi pracującym świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej,
4)
Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, Kasą Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i Pełnomocnikiem
Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, zespołami do spraw orzekania o niepełnosprawności
oraz Narodowym Funduszem Zdrowia,
5)
Państwową Inspekcją Pracy, Państwową Inspekcją Sanitarną oraz innymi organami nadzoru
i kontroli warunków pracy,
6)
jednostkami badawczo-rozwojowymi, szkołami wyższymi oraz innymi organizacjami i instytucjami,
których działalność służy ochronie zdrowia pracujących.
2.
Współdziałanie z pracodawcami i ich organizacjami oraz z pracownikami i ich przedstawicielami
polega w szczególności na:
1)
bieżącej wzajemnej wymianie informacji o zagrożeniach zdrowia występujących na stanowiskach
pracy i przedstawianiu wniosków zmierzających do ich ograniczenia lub likwidacji,
2)
uczestniczeniu w inicjatywach prozdrowotnych na rzecz pracujących, zwłaszcza dotyczących
realizacji programów promocji zdrowia,
3)
dokonywaniu wyboru form opieki zdrowotnej i programów ich wdrażania, odpowiednich
do rodzaju zakładu pracy i występujących w nim zagrożeń zawodowych.
3.
Współdziałanie z lekarzami, o których mowa w ust. 1 pkt 3, polega w szczególności
na wymianie informacji o stanie zdrowia pracujących objętych ich opieką, zwłaszcza
o stanach chorobowych mogących mieć związek z zagrożeniami zawodowymi lub sposobem
wykonywania pracy.
4.
Współdziałanie z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, Kasą Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego,
Pełnomocnikiem Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, zespołami do spraw orzekania
o niepełnosprawności oraz Narodowym Funduszem Zdrowia polega w szczególności na wykonywaniu
przez służbę medycyny pracy świadczeń zdrowotnych na podstawie zawartej umowy dla
podmiotów realizujących zadania w zakresie orzecznictwa w sprawie niezdolności do
pracy i potrzebie przeprowadzenia rehabilitacji zawodowej, warunkujących prawo do
świadczeń z ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia społecznego rolników, orzecznictwa,
o którym mowa w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych, a także świadczeń zdrowotnych z zakresu patologii zawodowej.
5.
W ramach współdziałania z Państwową Inspekcją Pracy, Państwową Inspekcją Sanitarną
oraz innymi organami nadzoru i kontroli warunków pracy:
1)
jednostki służby medycyny pracy informują właściwą inspekcję o zagrożeniach dla zdrowia
stwierdzonych w miejscu wykonywania pracy i o przypadkach naruszania przez pracodawcę
obowiązków w zakresie ochrony zdrowia pracowników, wynikających z Kodeksu pracy, niniejszej ustawy i przepisów wydanych na ich podstawie,
2)
właściwe inspekcje i inne organy informują odpowiednie jednostki służby medycyny pracy
o wynikach kontroli pracodawców w sprawach mających wpływ na ochronę zdrowia pracowników.
6.
Współdziałanie z jednostkami badawczo-rozwojowymi, szkołami wyższymi oraz innymi organizacjami
i instytucjami, których działalność służy ochronie zdrowia pracujących, obejmuje w
szczególności, na zasadach określonych w odrębnych przepisach, udział w pracach naukowo-badawczych,
zjazdach i sympozjach naukowych, przekazywanie informacji naukowych, udział w szkoleniu
podyplomowym oraz w konsultacjach przy formułowaniu programów nauczania i doskonalenia
zawodowego.
”
;
6)
w art. 10 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Zgłoszenia dokonuje podstawowa jednostka służby medycyny pracy lub pielęgniarka, o
której mowa w art. 2 ust. 3 pkt 1.
”
;
7)
w art. 11 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Obowiązek prowadzenia dokumentacji medycznej obejmuje również pielęgniarkę, o której
mowa w art. 2 ust. 3 pkt 1.
”
;
8)
w art. 12 ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Realizacja zadań służby medycyny pracy, określonych w trybie art. 9 ust. 4, przez
osoby, o których mowa w art. 2 ust. 3, następuje na podstawie umowy zawartej ze zleceniodawcą.
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.
”
;
9)
w art. 14 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Podstawowa jednostka służby medycyny pracy może zlecić, na podstawie umowy, wykonywanie
niektórych świadczeń, w szczególności badań diagnostycznych i specjalistycznych konsultacji
lekarskich, zakładom opieki zdrowotnej lub podmiotom uprawnionym do wykonywania tych
świadczeń na podstawie odrębnych przepisów.
”
;
10)
art. 17 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 17.
Do zadań wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy należy w szczególności:
1)
udzielanie konsultacji podstawowym jednostkom służby medycyny pracy,
2)
wykonywanie kontroli podstawowych jednostek służby medycyny pracy i osób realizujących
zadania tej służby poza zakładami opieki zdrowotnej, w zakresie i w sposób określony
w ustawie,
3)
prowadzenie podyplomowego kształcenia z zakresu medycyny pracy, z wyjątkiem tych form,
które z mocy odrębnych przepisów są zastrzeżone do kompetencji innych jednostek,
4)
prowadzenie działalności diagnostycznej i orzeczniczej w zakresie chorób zawodowych,
5)
rozpatrywanie odwołań od orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w
Kodeksie pracy,
6)
programowanie i realizacja działań z zakresu profilaktyki i promocji zdrowia,
7)
udzielanie konsultacji i opiniowanie spraw dotyczących organizacji i funkcjonowania
opieki zdrowotnej nad pracującymi oraz innych spraw związanych z ochroną zdrowia pracujących,
8)
prowadzenie rejestrów zgłoszeń, o których mowa w art. 10,
9)
udzielanie świadczeń zdrowotnych, w zakresie i na zasadach określonych w art. 12,
niezbędnych do prowadzenia specjalizacji z medycyny pracy,
10)
udzielanie świadczeń zdrowotnych na zlecenie jednostek podstawowych służby medycyny
pracy w zakresie i na zasadach określonych w art. 14,
11)
przyjmowanie, gromadzenie, przechowywanie i przetwarzanie dokumentacji służby medycyny
pracy, przekazanej w związku z likwidacją jednostek organizacyjnych tej służby,
12)
gromadzenie, przechowywanie i przetwarzanie informacji zawartych w rejestrach, o których
mowa w art. 10, oraz dokumentacji z kontroli jednostek podstawowych służby medycyny
pracy zarejestrowanych na terenie województwa,
13)
okresowe badania lekarskie realizowane w trybie art. 229 § 5 Kodeksu pracy, w przypadku gdy podmiot, który zatrudniał pracownika, uległ likwidacji.
”
;
11)
w art. 18 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Kontrola, o której mowa w art. 17 pkt 2, obejmuje tryb, zakres i jakość udzielanych
świadczeń zdrowotnych oraz sprawowania opieki zdrowotnej określonych w ustawie.
”
;
12)
art. 20 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 20.
1.
Kontrolę jakości udzielanych świadczeń zdrowotnych w wojewódzkich ośrodkach medycyny
pracy oraz kontrolę realizacji zadań, o których mowa w art. 17, przeprowadzają, na
zlecenie ministra właściwego do spraw zdrowia, jednostki, o których mowa w art. 2
ust. 4.
2.
Przepisy ust. 1 oraz art. 18 i 19 nie naruszają przepisów o kontroli zakładów opieki
zdrowotnej oraz przepisów o wykonywaniu zawodu lekarza lub przepisów o wykonywaniu
zawodu pielęgniarki i położnej.
”
;
13)
po art. 20 dodaje się art. 20a w brzmieniu:
„
Art. 20a.
Jednostki, o których mowa w art. 2 ust. 4:
1)
w zakresie zadań służby medycyny pracy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit.
b)-d):
a)
uczestniczą w orzekaniu w sprawach chorób zawodowych w zakresie uregulowanym w odrębnych
przepisach,
b)
uczestniczą w orzekaniu dla celów przewidzianych w Kodeksie pracy w przypadkach zakwestionowania treści zaświadczenia lekarskiego wydanego przez lekarza
zatrudnionego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy,
2)
prowadzą, na podstawie odrębnych przepisów, kształcenie przeddyplomowe i podyplomowe
w zakresie medycyny pracy, bezpieczeństwa i higieny pracy, ergonomii i psychologii
pracy,
3)
inicjują, opracowują i prowadzą, w tym również na zlecenie ministra właściwego do
spraw zdrowia, programy prewencji zagrożeń zdrowia wynikających z wpływu niekorzystnych
warunków środowiska pracy i sposobu wykonywania pracy, w szczególności ujawnianych
w drodze badań epidemiologicznych,
4)
wspomagają jednostki organizacyjne służby medycyny pracy działalnością konsultacyjną
w zakresie medycyny pracy, bezpieczeństwa i higieny pracy, ergonomii i psychologii
pracy oraz wykonują ekspertyzy, zwłaszcza w sytuacji wystąpienia nowych problemów
dotyczących zdrowia pracujących.
”
;
14)
w art. 21:
a)
w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
zadania służby medycyny pracy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) i e) oraz
pkt 3 i 4, a także w art. 20a pkt 1 lit. b), z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 1,
”
,
b)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Ze środków budżetu województwa finansuje się:
1)
działalność wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy obejmującą realizację zadań, o których
mowa w art. 17 pkt 1-8, 11 i 12,
2)
działalność profilaktyczną wynikającą z programów zapobiegania i zwalczania określonych
chorób oraz programów promocji zdrowia ustalanych przez samorząd województwa,
3)
okresowe badania lekarskie realizowane w trybie art. 229 § 5 Kodeksu pracy, w przypadku gdy podmiot, który zatrudniał pracownika, uległ likwidacji, z wyłączeniem
badań wykonywanych w trybie art. 7a ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających
azbest .
”
,
c)
po ust. 2 dodaje się ust. 3 W brzmieniu:
„
3.
Z części budżetu państwa, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia,
mogą być finansowane w całości lub w części programy prewencji zagrożeń zdrowia, o
których mowa w art. 20a pkt 3.
”
;
15)
uchyla się art. 22a.
Art. 2.
W ustawie z dnia 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia w art. 35 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Zasady i tryb wykonywania badań lekarskich osób, o których mowa w ust. 1, do celów
sanitarno-epidemiologicznych określają przepisy o chorobach zakaźnych i zakażeniach.
”
.
Art. 3.
W ustawie z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
badania do celów sanitarno-epidemiologicznych - lekarskie i laboratoryjne badania
wykonywane w celu identyfikacji zakażenia lub ustalenia rozpoznania choroby,
”
;
2)
w art. 6:
a)
w ust. 1:
-
-zdanie wstępne otrzymuje brzmienie:„Badaniom do celów sanitarno-epidemiologicznych podlegają:”,
-
-pkt 4 i 5 otrzymują brzmienie:„
4)
osoby podejmujące lub wykonujące prace, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia na inne osoby - badaniom w celu identyfikacji zakażenia prątkami gruźlicy, pałeczkami duru brzusznego, durów rzekomych A, B i C, innymi pałeczkami z rodzaju Salmonella i Shigella, a także badaniom w celu identyfikacji zakażenia innymi czynnikami chorobotwórczymi określonymi w wykazie, o którym mowa w ust. 3a,5)
uczniowie szkół oraz studenci szkół wyższych kształcących się do wykonywania prac, o których mowa w pkt 4 - badaniom w celu identyfikacji zakażenia prątkami gruźlicy, pałeczkami duru brzusznego, durów rzekomych A, B i C, innymi pałeczkami z rodzaju Salmonella i Shigella, a także badaniom w celu identyfikacji zakażenia innymi czynnikami chorobotwórczymi określonymi w wykazie, o którym mowa w ust. 3a.”,
b)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje badań
do celów sanitarno-epidemiologicznych, którym podlegają osoby, o których mowa w ust.
1 pkt 4 i 5, oraz tryb ich przeprowadzania, uwzględniając w szczególności:
1)
terminy przeprowadzania badań lekarskich i laboratoryjnych,
2)
sposób dokumentowania tych badań i ich wyników, w tym wzór karty badań do celów sanitarno-epidemiologicznych.
”
,
c)
po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu:
„
3a.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia:
1)
wykaz czynników chorobotwórczych innych niż wymienione w ust. 1 pkt 4 i 5, którymi
zakażenie wyklucza wykonywanie prac, o których mowa w ust. 4,
2)
wykaz stanów chorobowych spowodowanych tymi czynnikami chorobotwórczymi
- uwzględniając czynniki i stany chorobowe o istotnym stopniu ryzyka przeniesienia
zakażenia.
”
,
d)
ust. 5 otrzymuje brzmienie:
„
5.
Osoby chore na gruźlicę płuc w okresie prątkowania, osoby zakażone pałeczkami duru
brzusznego, durów rzekomych A, B i C, innymi pałeczkami z rodzaju Salmonella i Shigella
oraz osoby ze stanami chorobowymi, o których mowa w ust. 3a, nie mogą wykonywać prac
określonych w wykazie, o którym mowa w ust. 4.
”
,
e)
ust. 10 i 11 otrzymują brzmienie:
„
10.
Badania laboratoryjne, o których mowa w ust. 1 pkt 3-5, przeprowadzają stacje sanitarno-epidemiologiczne.
11.
Obowiązkiem przedsiębiorcy jest skierowanie osób wykonujących prace, o których mowa
w ust. 4, na badania sanitarno-epidemiologiczne i pokrycie kosztów tych badań.
”
;
3)
art. 7 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 7.
1.
Orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań bądź o czasowym lub trwałym przeciwwskazaniu
do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia
na inne osoby, lekarz przekazuje osobie badanej i przedsiębiorcy oraz wpisuje do karty
badań do celów sanitarno-epidemiologicznych, o której mowa w art. 6 ust. 3 pkt 2.
2.
W przypadku stwierdzenia, w wyniku badań, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, przeciwwskazań
do wykonywania prac określonych w wykazie, o którym mowa w art. 6 ust. 4, przedsiębiorca
jest obowiązany, z zachowaniem poufności, niezwłocznie odsunąć pracownika od takich
prac, a przedsiębiorca wykonujący osobiście takie prace jest obowiązany zaprzestać
ich wykonywania.
”
;
4)
w art. 14 ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„
4.
Szczepienia ochronne wykonują lekarze, felczerzy, pielęgniarki, położne i higienistki
szkolne, posiadające kwalifikacje, o których mowa w ust. 8.
”
;
5)
uchyla się załącznik nr 3.
Art. 4.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
2)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z
2000 r. Nr 84, poz. 948, z 2001 r. Nr 63, poz. 634 i Nr 111, poz. 1194 oraz z 2002 r.
Nr 135, poz. 1145.
3)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 128, poz. 1408,
z 2002 r. Nr 135, poz. 1145 i Nr 166, poz. 1362 oraz z 2003 r. Nr 52, poz. 450, Nr
122, poz. 1144 i Nr 130, poz. 1187.