Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 30 kwietnia 2002 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Trybunale Stanu
Spis treści
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o Trybunale Stanu , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 12 grudnia 1992 r. o zmianie ustawy o Trybunale Stanu ,
2)
ustawą z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji
- ujętych w obwieszczeniu Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 kwietnia 1993 r.
w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Trybunale Stanu , z zastosowaniem ciągłej numeracji artykułów, ustępów i punktów,
3)
ustawą z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora ,
4)
ustawą z dnia 21 stycznia 1999 r. o sejmowej komisji śledczej ,
5)
ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o Trybunale Stanu
i zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania jednolitego tekstu.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy nie obejmuje:
1)
art. 3 ustawy z dnia 12 grudnia 1992 r. o zmianie ustawy o Trybunale Stanu , który stanowi:
2)
art. 71 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji , który stanowi:
„
Art. 71.
Ustawa wchodzi w życie po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisu
art. 52, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1993 r.
”
;
3)
art. 57 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora , który stanowi:
„
Art. 57.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1996 r., z wyjątkiem:
1)
rozdziału 2 i art. 51, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia,
2)
art. 34 ust. 3 i 4 oraz art. 42 ust. 3, które wchodzą w życie po upływie 4 miesięcy
od dnia ogłoszenia.
”
;
4)
art. 23 ustawy z dnia 21 stycznia 1999 r. o sejmowej komisji śledczej , który stanowi:
5)
art. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o Trybunale Stanu , który stanowi:
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o Trybunale Stanu
Art. 11)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o Trybunale Stanu (Dz. U. Nr 125, poz. 1372), która weszła w życie z dniem 14 listopada 2001 r..
1.
Za naruszenie Konstytucji lub ustawy, w związku z zajmowanym stanowiskiem lub w zakresie
swojego urzędowania, odpowiedzialność konstytucyjną przed Trybunałem Stanu ponoszą:
1)
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej,
2)
Prezes Rady Ministrów oraz członkowie Rady Ministrów,
3)
Prezes Narodowego Banku Polskiego,
4)
Prezes Najwyższej Izby Kontroli,
5)
członkowie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji,
6)
osoby, którym Prezes Rady Ministrów powierzył kierowanie ministerstwem,
7)
Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych.
2.
W zakresie określonym w art. 107 Konstytucji odpowiedzialność przed Trybunałem Stanu
ponoszą również posłowie i senatorowie.
Art. 21)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o Trybunale Stanu (Dz. U. Nr 125, poz. 1372), która weszła w życie z dniem 14 listopada 2001 r..
1.
Prezydent może być pociągnięty do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu za naruszenie
Konstytucji, ustawy lub za popełnienie przestępstwa.
2.
W okresie sprawowania urzędu Prezydenta nie biegnie przedawnienie odpowiedzialności
karnej za te przestępstwa, za które osoba sprawująca ten urząd nie została postawiona
w stan oskarżenia przed Trybunałem Stanu.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do Marszałka Sejmu i Marszałka Senatu,
którzy tymczasowo wykonują obowiązki Prezydenta.
4.
Członkowie Rady Ministrów ponoszą odpowiedzialność przed Trybunałem Stanu za naruszenie
Konstytucji lub ustaw, a także za przestępstwa popełnione w związku z zajmowanym stanowiskiem.
5.
Osoby, o których mowa w ust. 4, mogą być pociągnięte do odpowiedzialności karnej przed
Trybunałem Stanu za przestępstwa popełnione w związku z zajmowanym stanowiskiem, jeżeli
w uchwale Sejmu o pociągnięciu do odpowiedzialności konstytucyjnej tych osób łączne
pociągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjnej i karnej uznano za celowe. W takim
przypadku Trybunał Stanu przejmuje do łącznego rozpoznania sprawę, która toczy się
już przed sądem.
Art. 31)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o Trybunale Stanu (Dz. U. Nr 125, poz. 1372), która weszła w życie z dniem 14 listopada 2001 r..
Odpowiedzialność konstytucyjna obejmuje czyny, którymi osoby wymienione w art. 1 ust.
1, w związku z zajmowanym stanowiskiem lub w zakresie swojego urzędowania, chociażby
nieumyślnie, naruszyły Konstytucję lub ustawę.
Art. 4.
Prawo postawienia Prezydenta w stan oskarżenia przysługuje wyłącznie Zgromadzeniu
Narodowemu.
Art. 52)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Prawo do pociągnięcia osób wymienionych w art. 1 ust. 1 pkt 2-7 do odpowiedzialności
konstytucyjnej przysługuje wyłącznie Sejmowi.
Art. 5a3)Dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Prawo do pociągnięcia posła do odpowiedzialności konstytucyjnej przysługuje wyłącznie
Sejmowi.
Art. 64)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w przypisie 1..1 orzeczenie
1.
Wstępny wniosek o postawienie Prezydenta w stan oskarżenia może być złożony Marszałkowi
Sejmu przez co najmniej 140 członków Zgromadzenia Narodowego.
2.
Wstępny wniosek o pociągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjnej osób, o których
mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2-7, może być złożony Marszałkowi Sejmu przez:
1)
Prezydenta,
2)
posłów, w liczbie co najmniej 115.
3.
Wstępny wniosek o pociągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjnej osób, o których
mowa w art. 1 ust. 1 pkt 3-7, może być złożony Marszałkowi Sejmu również przez komisję
śledczą powołaną na podstawie art. 111 Konstytucji.
4.
Wstępny wniosek o pociągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjnej posła może być
złożony do Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej przez Marszałka Sejmu.
5.
Wstępny wniosek o postawienie w stan oskarżenia lub o pociągnięcie do odpowiedzialności
konstytucyjnej musi spełniać warunki wymagane przez przepisy Kodeksu postępowania karnego w stosunku do aktu oskarżenia i zawierać podpisy wszystkich wnioskodawców, a także
wskazywać osobę upoważnioną do występowania w imieniu wnioskodawców w dalszym postępowaniu
przed organami Sejmu.
6.
Jeżeli wstępny wniosek, o którym mowa w ust. 1-4, nie odpowiada warunkom określonym
w ustawie, Marszałek Sejmu, w uzgodnieniu z Prezydium Sejmu, po zasięgnięciu opinii
Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej, wzywa reprezentanta wnioskodawców, o którym
mowa w ust. 5, do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni, wskazując niezbędny zakres
uzupełnienia.
7.
W przypadku nieuzupełnienia wstępnego wniosku w terminie i w zakresie, o którym mowa
w ust. 6, Marszałek Sejmu postanawia o pozostawieniu wniosku bez biegu.
Art. 75)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Marszałek Sejmu kieruje wniosek do Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej, która
wszczyna postępowanie.
Art. 86)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Przewodniczący Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej przesyła niezwłocznie osobie
objętej wnioskiem odpis wstępnego wniosku, informując ją o prawie do złożenia pisemnych
wyjaśnień i wniosków dowodowych w wyznaczonym terminie.
Art. 9.
17)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 7 lit. a) ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej może przesłuchiwać świadków i biegłych, żądać
od instytucji państwowych i społecznych okazywania wszelkich akt i dokumentów. Osoba,
której dotyczy wniosek, jest uprawniona do składania wyjaśnień i zgłaszania wniosków
oraz do korzystania z pomocy obrońcy. W postępowaniu przed Komisją Odpowiedzialności
Konstytucyjnej stosuje się art. 18 ust. 5 ustawy.
2.
Komisja może zlecić prokuratorowi generalnemu lub Najwyższej Izbie Kontroli przeprowadzenie
postępowania wyjaśniającego co do określonych okoliczności sprawy.
3.
Komisja uchwala sprawozdanie o wystąpieniu do Zgromadzenia Narodowego z wnioskiem
o postawienie Prezydenta w stan oskarżenia lub umorzenie postępowania w sprawie.
48)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 7 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 1..
W stosunku do osób wymienionych w art. 1 ust. 1 pkt 2-7 i ust. 2 Komisja uchwala sprawozdanie
o wystąpieniu do Sejmu z wnioskiem o pociągnięcie tych osób do odpowiedzialności konstytucyjnej
lub o umorzenie postępowania w sprawie.
5.
Wniosek o postawienie w stan oskarżenia lub o pociągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjnej
powinien spełniać warunki wymagane przez przepisy Kodeksu postępowania karnego w stosunku do aktu oskarżenia, a wniosek o umorzenie postępowania - zawierać uzasadnienie
faktyczne i prawne tego wniosku.
69)Dodany przez art. 1 pkt 7 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Wnioski mniejszości mogą zawierać jedynie wnioski o umorzenie postępowania, postawienie
w stan oskarżenia lub o pociągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjnej.
79)Dodany przez art. 1 pkt 7 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Wnioski mniejszości do sprawozdań, o których mowa w ust. 3 i 4, zawierające wnioski
o postawienie w stan oskarżenia lub o pociągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjnej
powinny spełniać warunki wymagane przez przepisy Kodeksu postępowania karnego w stosunku do aktu oskarżenia.
89)Dodany przez art. 1 pkt 7 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Jeżeli wnioski, o których mowa w ust. 5 i 6, nie odpowiadają warunkom określonym w
ustawie, odpowiednio przewodniczący Zgromadzeniu Narodowemu albo Marszałek Sejmu,
w uzgodnieniu z Prezydium Sejmu, wzywa wnioskodawców do ich uzupełnienia w terminie
14 dni, wskazując niezbędny zakres uzupełnienia wniosku.
99)Dodany przez art. 1 pkt 7 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie 1..
W przypadku nieuzupełnienia wniosku w terminie i w zakresie, o których mowa w ust.
8, wniosek taki uznaje się za nieprzedstawiony przez Komisję Odpowiedzialności Konstytucyjnej.
Art. 10.
110)Zdanie drugie skreślone przez art. 1 pkt 8 lit. a) ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej przedstawia Zgromadzeniu Narodowemu sprawozdanie
z przeprowadzonego postępowania wraz z wnioskiem, o którym mowa w art. 9 ust. 3.
1a11)Dodany przez art. 1 pkt 8 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Z dniem podjęcia uchwały o postawieniu Prezydenta w stan oskarżenia przed Trybunałem
Stanu sprawowanie urzędu przez Prezydenta ulega zawieszeniu.
212)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 8 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Podejmując uchwałę o postawieniu Prezydenta w stan oskarżenia, Zgromadzenie Narodowe
wybiera spośród członków Zgromadzenia dwóch oskarżycieli, z których każdy powinien
odpowiadać warunkom wymaganym do powołania na stanowisko sędziego.
3.
Po podjęciu przez Zgromadzenie Narodowe uchwały o postawieniu Prezydenta w stan oskarżenia
Marszałek Sejmu przesyła, z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2b, przewodniczącemu Trybunału
Stanu, uchwałę Zgromadzenia Narodowego wraz z uchwałą Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej
albo wnioskiem mniejszości, które w dalszym postępowaniu przed Trybunałem Stanu stanowią
akt oskarżenia.
Art. 11.
1.
Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej przedstawia Sejmowi sprawozdanie z prac nad
każdą przekazaną jej sprawą wraz z wnioskiem o pociągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjnej
lub o umorzenie postępowania w sprawie. Uchwała Sejmu o pociągnięciu do odpowiedzialności
konstytucyjnej powoduje zawieszenie w czynnościach osoby, której dotyczy. Jeżeli uchwała
obejmuje także pociągnięcie do odpowiedzialności karnej osoby, która jest posłem lub
senatorem, stanowi ona równocześnie wniosek o uchylenie immunitetu poselskiego lub
senatorskiego.13)Zdanie trzecie w brzmieniu ustalonym przez art. 51 pkt 1 ustawy z dnia 9 maja 1996 r.
o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. Nr 73, poz. 350), który wszedł w życie
z dniem 14 lipca 1996 r.
1a14)Dodany przez art. 1 pkt 9 lit. a) ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Przepisu ust. 1 zdanie drugie nie stosuje się do mandatu poselskiego.
215)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 9 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Po podjęciu uchwały o pociągnięciu do odpowiedzialności konstytucyjnej Sejm wybiera
spośród posłów, w terminie 3 miesięcy, dwóch oskarżycieli, z których co najmniej jeden
posiada kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska sędziego. W razie utraty uprawnień
przez oskarżycieli ich obowiązki do czasu wyboru nowych oskarżycieli wykonuje Marszałek
Sejmu.
316)Ze zmianami wprowadzonymi przez art. 1 pkt 9 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie 1, i przez art. 51 pkt 2 ustawy, o której mowa w przypisie 13..
Po wyborze oskarżycieli, o których mowa w ust. 2, Marszałek Sejmu przesyła, z zastrzeżeniem
art. 13 ust. 3b, przewodniczącemu Trybunału Stanu, uchwałę o pociągnięciu do odpowiedzialności
konstytucyjnej wraz z uchwałą Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej albo wnioskiem
mniejszości, które w dalszym postępowaniu przed Trybunałem Stanu stanowią akt oskarżenia.
W wypadku konieczności uchylenia immunitetu poselskiego lub senatorskiego następuje
to po wyrażeniu przez Sejm lub Senat zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.
4.
Po przekazaniu uchwały o postawieniu w stan oskarżenia przed Trybunałem Stanu nie
można wszcząć postępowania karnego o ten sam czyn, a postępowanie wcześniej wszczęte
ulega zawieszeniu.
Art. 12.
1.
Sprawozdania i wnioski, o których mowa w art. 10 ust. 1 i art. 11 ust. 1 i 3, doręcza
się odpowiednio wszystkim członkom Zgromadzenia Narodowego bądź posłom wraz z informacją
o udostępnieniu do wglądu akt sprawy; akta te powinny być udostępnione przez okres
nie krótszy niż 21 dni przed posiedzeniem, na którym sprawa ma być rozpatrywana.
2.
Sprawozdanie Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej może być przez organ, któremu
zostało przedłożone, zwrócone Komisji w celu uzupełnienia postępowania; zwracając
sprawozdanie organ określa kierunek i zakres dalszego postępowania Komisji.
Art. 13.
117)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 10 lit. a) ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Postawienie Prezydenta w stan oskarżenia może nastąpić uchwałą Zgromadzenia Narodowego,
podjętą większością co najmniej 2/3 głosów ustawowej liczby członków Zgromadzenia
Narodowego.
1a18)Dodany przez art. 1 pkt 10 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Uchwałę o pociągnięciu do odpowiedzialności konstytucyjnej osób, o których mowa w
art. 1 ust. 1 pkt 3-7 oraz ust. 2, Sejm podejmuje bezwzględną większością głosów w
obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.
1b18)Dodany przez art. 1 pkt 10 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Uchwałę o pociągnięciu do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu osób, o których
mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2, Sejm podejmuje większością 3/5 ustawowej liczby posłów.
2.
Jeżeli Zgromadzenie Narodowe nie podejmie uchwały o postawieniu Prezydenta w stan
oskarżenia w trybie określonym w ust. 1, wówczas przewodniczący Zgromadzenia Narodowego
stwierdza umorzenie postępowania w sprawie.
2a19)Dodany przez art. 1 pkt 10 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Niezależnie od treści wniosku, o którym mowa w art. 9 ust. 3, Zgromadzenie Narodowe
głosuje nad postawieniem Prezydenta w stan oskarżenia.
2b19)Dodany przez art. 1 pkt 10 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Jeżeli Zgromadzenie Narodowe podjęło uchwałę o postawieniu Prezydenta w stan oskarżenia,
a Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej wnosiła o umorzenie postępowania wobec
niego, nie przedstawiając w swoim sprawozdaniu wniosku mniejszości o postawienie w
stan oskarżenia, to aktem oskarżenia jest uchwała o postawieniu w stan oskarżenia
wraz z wnioskiem wstępnym o postawienie w stan oskarżenia. Akt oskarżenia przewodniczący
Zgromadzeniu Narodowemu przesyła przewodniczącemu Trybunału Stanu.
320)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 10 lit. d) ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Jeżeli Sejm nie podejmie uchwały o pociągnięciu do odpowiedzialności konstytucyjnej
osób, o których mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2-7 i ust. 2, w trybie określonym w ust.
1a i 1b, wówczas Marszałek Sejmu stwierdza umorzenie postępowania w sprawie.
3a21)Dodany przez art. 1 pkt 10 lit. e) ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Niezależnie od treści wniosku, o którym mowa w art. 9 ust. 4, Sejm głosuje nad pociągnięciem
do odpowiedzialności konstytucyjnej osób, o których mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2-7 i
ust. 2.
3b21)Dodany przez art. 1 pkt 10 lit. e) ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Jeżeli Sejm podjął uchwałę o pociągnięciu do odpowiedzialności konstytucyjnej osób,
o których mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2-7 i ust. 2, a Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej
wnosiła o umorzenie postępowania wobec nich, nie przedstawiając w swoim sprawozdaniu
wniosku mniejszości o pociągnięcie do odpowiedzialności, to aktem oskarżenia jest
uchwała o pociągnięciu do odpowiedzialności konstytucyjnej wraz z wnioskiem wstępnym
o pociągnięcie do odpowiedzialności. Akt oskarżenia Marszałek Sejmu przesyła przewodniczącemu
Trybunału Stanu.
Art. 13a22)Dodany przez art. 1 pkt 11 ustawy, o której mowa w przypisie 1..
1.
Jeżeli po nadaniu biegu przez Marszałka Sejmu wnioskowi wstępnemu, a przed podjęciem
przez Sejm uchwały o postawieniu w stan oskarżenia lub o pociągnięciu do odpowiedzialności
konstytucyjnej albo przed stwierdzeniem umorzenia postępowania w sprawie upłynie kadencja
Sejmu, postępowanie w danej sprawie toczy się nadal w Sejmie następnej kadencji.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, Marszałek Sejmu kieruje sprawę do Komisji Odpowiedzialności
Konstytucyjnej.
3.
Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej nie jest związana uchwałami podjętymi przez
komisję sejmową, która uprzednio rozpatrywała daną sprawę w poczet materiału dowodowego
zalicza się dowody zebrane w dotychczasowym postępowaniu.
4.
Sejm nowej kadencji wybiera posłów oskarżycieli.
Art. 13b22)Dodany przez art. 1 pkt 11 ustawy, o której mowa w przypisie 1..
W przypadku zakończenia kadencji Sejmu postępowanie w sprawie odpowiedzialności posła,
który nie uzyskał ponownie mandatu, określonej w art. 107 ust. 2 Konstytucji, ulega
umorzeniu, które stwierdza Marszałek Sejmu nowej kadencji.
Art. 14.
Trybunał Stanu zostaje wybrany na pierwszym posiedzeniu Sejmu na okres jego kadencji,
z tym że zachowuje on swoje kompetencje do czasu wyboru nowego składu Trybunału Stanu.
Art. 1523)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 12 ustawy, o której mowa w przypisie 1..
1.
W skład Trybunału Stanu mogą być wybrani obywatele polscy korzystający z pełni praw
publicznych, niekarani sądownie, niezatrudnieni w organach administracji rządowej.
2.
Osoby wybrane w skład Trybunału Stanu składają przed Marszałkiem Sejmu przyrzeczenie
sędziowskie.
Art. 1623)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 12 ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Sędziowie Trybunału Stanu sprawują swoje funkcje nieodpłatnie, z tym że zachowują
prawo do diet i zwrotu poniesionych kosztów podróży.
Art. 17.
1.
Utrata stanowiska sędziego Trybunału Stanu następuje wskutek zrzeczenia się funkcji,
trwałej utraty zdolności do wykonywania czynności albo skazania prawomocnym wyrokiem
sądu.
224)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 13 ustawy, o której mowa w przypisie 1..
W razie wygaśnięcia mandatu członka Trybunału Stanu Sejm dokonuje wyboru uzupełniającego.
Art. 1825)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 ustawy, o której mowa w przypisie 1..1 orzeczenie
1.
Trybunał Stanu jest sądem pierwszej instancji oraz sądem drugiej instancji.
2.
W postępowaniu przed Trybunałem Stanu oraz Komisją Odpowiedzialności Konstytucyjnej
stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, chyba że niniejsza ustawa stanowi inaczej.
3.
W postępowaniu przed Trybunałem Stanu powództwo cywilne jest niedopuszczalne.
4.
W warunkach określonych w art. 2 Trybunał Stanu może zlecić Prokuratorowi Generalnemu
przeprowadzenie w określonym zakresie postępowania co do czynu wypełniającego znamiona
przestępstwa.
5.
W postępowaniu przed Trybunałem Stanu oskarżeni, świadkowie i biegli zwolnieni są
od obowiązku zachowania tajemnicy służbowej i państwowej.
Art. 1925)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 ustawy, o której mowa w przypisie 1..
1.
W pierwszej instancji Trybunał Stanu orzeka w składzie: przewodniczący i 4 członków.
2.
W drugiej instancji Trybunał Stanu orzeka w składzie: przewodniczący i 6 członków,
z wyłączeniem sędziów, którzy uczestniczyli w rozpatrzeniu sprawy w pierwszej instancji.
3.
W sprawach pytań prawnych orzeka cały skład Trybunału Stanu, z wyłączeniem sędziów,
którzy w danej sprawie uczestniczyli w orzekaniu w pierwszej instancji.
4.
Poza rozprawą Trybunał Stanu orzeka w składzie: przewodniczący i 2 członków.
Art. 2025)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 ustawy, o której mowa w przypisie 1..
1.
Trybunał Stanu rozpatruje sprawę w granicach określonych w akcie oskarżenia.
2.
Oskarżyciel nie może zarzucić oskarżonemu innych czynów niż objęte aktem oskarżenia.
3.
Trybunał Stanu nie może przekazać sprawy Zgromadzeniu Narodowemu, Sejmowi albo Senatowi
w celu uzupełnienia lub rozszerzenia przeprowadzonego postępowania.
Art. 20a26)Dodany przez art. 1 pkt 15 ustawy, o której mowa w przypisie 1..
W postępowaniu przed Trybunałem Stanu udział obrońcy jest konieczny.
Art. 20b26)Dodany przez art. 1 pkt 15 ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Wykluczenie jawności rozprawy przed Trybunałem Stanu może uzasadnić wyłącznie wzgląd
na bezpieczeństwo państwa lub tajemnicę państwową.
Art. 20c26)Dodany przez art. 1 pkt 15 ustawy, o której mowa w przypisie 1..
1.
Termin do wniesienia apelacji wynosi 30 dni i biegnie dla każdego uprawnionego od
daty doręczenia mu odpisu wyroku z uzasadnieniem.
2.
Termin do wniesienia zażalenia wynosi 14 dni.
3.
Od wyroku Trybunału Stanu wydanego w drugiej instancji kasacja nie przysługuje.
Art. 20d26)Dodany przez art. 1 pkt 15 ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Umorzenie albo warunkowe umorzenie postępowania przed Trybunałem Stanu może nastąpić
jedynie na rozprawie.
Art. 20e26)Dodany przez art. 1 pkt 15 ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Obsługę kancelaryjną Trybunału Stanu zapewnia Sąd Najwyższy.
Art. 21.
Art. 22.
Art. 23.1 orzeczenie
1.
Ściganie przed Trybunałem Stanu jest dopuszczalne w okresie 10 lat od popełnienia
czynu, chyba że czyn stanowi przestępstwo, dla którego przewidziany jest dłuższy okres
przedawnienia. Okoliczność, że sprawca nie sprawuje już urzędu lub nie piastuje funkcji,
nie stoi na przeszkodzie do wszczęcia i prowadzenia postępowania.
2.
Odpowiedzialność konstytucyjną przed Trybunałem Stanu, o której mowa w art. 2, ponoszą
także osoby wchodzące w skład byłej Rady Państwa, z zastrzeżeniem ust. 1.
3.
Złożenie wstępnego wniosku, o którym mowa w art. 6 ust. 2, przerywa bieg przedawnienia.
Art. 24.
Art. 25.
129)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 18 lit. a) ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Za czyny określone w art. 3, o ile nie wypełniają znamion przestępstwa, Trybunał Stanu
wymierza łącznie lub osobno następujące kary:
1)
utratę czynnego i biernego prawa wyborczego na urząd Prezydenta, do Sejmu, do Senatu
oraz do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego,
2)
zakaz zajmowania kierowniczych stanowisk lub pełnienia funkcji związanych ze szczególną
odpowiedzialnością w organach państwowych i w organizacjach społecznych,
3)
utratę wszystkich lub niektórych orderów, odznaczeń i tytułów honorowych oraz utratę
zdolności do ich uzyskania.
1a30)Dodany przez art. 1 pkt 18 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Za naruszenie zakazów, o których mowa w art. 107 ust. 1 Konstytucji, Trybunał Stanu
orzeka pozbawienie mandatu poselskiego.
231)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 18 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Kary dotyczące utraty praw i zakazów, o których mowa w ust. 1, mogą być orzekane na
czas od 2 do 10 lat.
332)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 18 lit. d) ustawy, o której mowa w przypisie 1..
W razie uznania przez Trybunał Stanu chociażby nieumyślnego popełnienia czynów określonych
w art. 2 ust. 1 i art. 3 Trybunał orzeka odpowiednio w odniesieniu do Prezydenta -
złożenie z urzędu, a w odniesieniu do pozostałych osób, z zastrzeżeniem ust. 1a -
utratę zajmowanego stanowiska, z którego pełnieniem związana jest odpowiedzialność
konstytucyjna.
432)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 18 lit. d) ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Trybunał Stanu z uwagi na znikomy stopień społecznej szkodliwości czynu lub szczególne
okoliczności sprawy może poprzestać na uznaniu winy oskarżonego.
Art. 26.
Za czyny wypełniające znamiona przestępstwa Trybunał Stanu wymierza kary przewidziane
w ustawach karnych.
Art. 26a33)Dodany przez art. 1 pkt 19 ustawy, o której mowa w przypisie 1..
Jeżeli po rozpoczęciu rozprawy, a przed wydaniem wyroku, zostanie wybrany nowy skład
Trybunału Stanu, rozprawę w danej instancji prowadzi od początku Trybunał Stanu w
nowym składzie.
Art. 26b33)Dodany przez art. 1 pkt 19 ustawy, o której mowa w przypisie 1..
W zakresie odpowiedzialności konstytucyjnej senatorów stosuje się odpowiednio przepisy
ustawy odnoszące się do odpowiedzialności konstytucyjnej posłów. W tym zakresie kompetencje
Sejmu i jego organów przysługują odpowiednio Senatowi i jego organom.
Art. 27.
Sejm uchwala regulamin czynności Trybunału Stanu.
Art. 28.
Trybunał Stanu właściwy jest również w sprawach czynów popełnionych przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy, o ile w czasie popełnienia były one zabronione pod groźbą
kary. Jeżeli czyn uprzednio popełniony polegał na chociażby nieumyślnym naruszeniu
Konstytucji lub ustawy, Trybunał Stanu ogranicza się do stwierdzenia dokonanych naruszeń
prawa.34)Zdanie drugie w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 20 ustawy, o której mowa w przypisie
1.
Art. 29.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.35)Ustawa została ogłoszona dnia 6 kwietnia 1982 r.
1)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o zmianie
ustawy o Trybunale Stanu (Dz. U. Nr 125, poz. 1372), która weszła w życie z dniem
14 listopada 2001 r.
2)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w przypisie 1.
3)
Dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w przypisie 1.
4)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w przypisie 1.
5)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w przypisie 1.
6)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w przypisie 1.
7)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 7 lit. a) ustawy, o której mowa w przypisie
1.
8)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 7 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie
1.
9)
Dodany przez art. 1 pkt 7 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie 1.
10)
Zdanie drugie skreślone przez art. 1 pkt 8 lit. a) ustawy, o której mowa w przypisie
1.
11)
Dodany przez art. 1 pkt 8 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 1.
12)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 8 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie
1.
13)
Zdanie trzecie w brzmieniu ustalonym przez art. 51 pkt 1 ustawy z dnia 9 maja 1996 r.
o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. Nr 73, poz. 350), który wszedł w życie
z dniem 14 lipca 1996 r.
14)
Dodany przez art. 1 pkt 9 lit. a) ustawy, o której mowa w przypisie 1.
15)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 9 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie
1.
16)
Ze zmianami wprowadzonymi przez art. 1 pkt 9 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie
1, i przez art. 51 pkt 2 ustawy, o której mowa w przypisie 13.
17)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 10 lit. a) ustawy, o której mowa w przypisie
1.
18)
Dodany przez art. 1 pkt 10 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 1.
19)
Dodany przez art. 1 pkt 10 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie 1.
20)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 10 lit. d) ustawy, o której mowa w przypisie
1.
21)
Dodany przez art. 1 pkt 10 lit. e) ustawy, o której mowa w przypisie 1.
22)
Dodany przez art. 1 pkt 11 ustawy, o której mowa w przypisie 1.
23)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 12 ustawy, o której mowa w przypisie 1.
24)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 13 ustawy, o której mowa w przypisie 1.
25)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 ustawy, o której mowa w przypisie 1.
26)
Dodany przez art. 1 pkt 15 ustawy, o której mowa w przypisie 1.
27)
Przez art. 1 pkt 16 ustawy, o której mowa w przypisie 1.
28)
Przez art. 1 pkt 17 ustawy, o której mowa w przypisie 1.
29)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 18 lit. a) ustawy, o której mowa w przypisie
1.
30)
Dodany przez art. 1 pkt 18 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 1.
31)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 18 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie
1.
32)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 18 lit. d) ustawy, o której mowa w przypisie
1.
33)
Dodany przez art. 1 pkt 19 ustawy, o której mowa w przypisie 1.
34)
Zdanie drugie w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 20 ustawy, o której mowa w przypisie
1.
35)
Ustawa została ogłoszona dnia 6 kwietnia 1982 r.