Ustawaz dnia 5 lipca 2002 r.o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ustawy - Kodeks postępowania
cywilnego oraz ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 1 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Ustawa reguluje zasady i tryb przeciwdziałania praktykom ograniczającym konkurencję
oraz praktykom naruszającym zbiorowe interesy konsumentów, a także antykonkurencyjnym
koncentracjom przedsiębiorców i ich związków, jeżeli te praktyki lub koncentracje
wywołują lub mogą wywoływać skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
”
;
2)
po dziale III dodaje się dział IIIa w brzmieniu:
„
Dział IIIa
Zakaz praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów
Rozdział 1
Praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów
Art. 23a.
1.
Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie
bezprawne działanie przedsiębiorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma
indywidualnych interesów konsumentów.
2.
Za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uważa się w szczególności stosowanie
postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy
uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 47945 Kodeksu postępowania cywilnego, naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji,
nieuczciwą lub wprowadzającą w błąd reklamę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godzące
w zbiorowe interesy konsumentów.
Art. 23b.
Ochrona zbiorowych interesów konsumentów przewidziana w ustawie nie wyłącza ochrony
wynikającej z innych ustaw, w szczególności z przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Przepisów ustawy nie stosuje się do spraw o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.
Rozdział 2
Decyzje w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów
Art. 23c.
1.
Prezes Urzędu w decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów
nakazuje zaniechanie jej stosowania.
2.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu może określić środki usunięcia trwających
skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu,
w szczególności zobowiązać przedsiębiorcę do złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego
oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji. Może również nakazać publikację
decyzji w całości lub w części na koszt przedsiębiorcy.
Art. 23d.
Jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 23a, Prezes Urzędu wydaje decyzję,
w której stwierdza, że dana praktyka nie narusza zbiorowych interesów konsumentów.
”
;
3)
w art. 26 pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„
2)
wydawanie, w przypadkach określonych ustawą, decyzji w sprawach przeciwdziałania praktykom
ograniczającym konkurencję, w sprawach koncentracji lub podziału przedsiębiorców oraz
przeciwdziałania praktykom naruszającym zbiorowe interesy konsumentów, a także decyzji
w sprawach kar pieniężnych,
”
;
4)
w art. 27 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Decyzje i postanowienia Prezesa Urzędu, a także orzeczenia Sądu Okręgowego w Warszawie
- sądu ochrony konkurencji i konsumentów, zwanego dalej «sądem ochrony konkurencji
i konsumentów», oraz Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących kasacji od wyroków sądu
ochrony konkurencji i konsumentów lub ich sentencje, z pominięciem informacji stanowiących
tajemnicę przedsiębiorstwa, jak również innych tajemnic podlegających ochronie na
podstawie odrębnych przepisów, mogą być w całości lub w części publikowane w Dzienniku
Urzędowym Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
”
;
5)
po art. 38 dodaje się art. 38a w brzmieniu:
„
Art. 38a.
1.
Przy Prezesie Urzędu tworzy się Krajową Radę Rzeczników Konsumentów, zwaną dalej «Radą».
2.
Rada jest stałym organem opiniodawczo-doradczym Prezesa Urzędu w zakresie spraw związanych
z ochroną praw konsumentów na szczeblu samorządu powiatowego.
3.
Do zadań Rady należy w szczególności:
1)
przedstawianie propozycji dotyczących kierunków zmian legislacyjnych w przepisach
dotyczących ochrony praw konsumentów,
2)
wyrażanie opinii w przedmiocie projektów aktów prawnych lub kierunków rządowej polityki
konsumenckiej,
3)
wyrażanie opinii w innych sprawach z zakresu ochrony konsumentów przedłożonych Radzie
przez Prezesa Urzędu.
4.
W skład Rady wchodzi dziewięciu rzeczników konsumentów, po jednym z obszaru właściwości
miejscowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
5.
Członków Rady powołuje i odwołuje Prezes Urzędu. Powołanie następuje na wniosek dyrektorów
delegatur, o których mowa w ust. 4, za pisemną zgodą rekomendowanych rzeczników konsumentów.
W przypadku odwołania z funkcji rzecznika konsumentów, członkostwo w Radzie wygasa.
6.
Członek Rady może być odwołany przez Prezesa Urzędu z powodu:
1)
naruszenia obowiązków wynikających z członkostwa w Radzie,
2)
choroby uniemożliwiającej wykonywanie zadań członka Rady,
3)
złożenia rezygnacji.
7.
Obsługę administracyjną Rady zapewnia Urząd.
8.
Urząd zwraca członkom Rady koszty przejazdów na posiedzenia Rady, na zasadach określonych
w przepisach w sprawie należności przysługujących pracownikowi z tytułu podróży służbowej
na obszarze kraju.
9.
Tryb pracy Rady określa regulamin ustalony przez Prezesa Urzędu.
”
;
6)
w art. 42 ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie:
„
1.
Postępowanie przed Prezesem Urzędu jest prowadzone jako postępowanie wyjaśniające,
postępowanie antymonopolowe lub postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe
interesy konsumentów.
2.
Postępowanie wyjaśniające może poprzedzać wszczęcie postępowania antymonopolowego
lub postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.
”
;
7)
w art. 43 w ust. 2 po pkt 1 dodaje się pkt 1 a w brzmieniu:
„
1a)
wstępne ustalenie, czy nastąpiło naruszenie uzasadniające wszczęcie postępowania w
sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów,
”
;
8)
w art. 44 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Postępowanie antymonopolowe w sprawach praktyk ograniczających konkurencję oraz w
sprawach koncentracji, a także postępowanie w sprawach praktyk naruszających zbiorowe
interesy konsumentów wszczyna się na wniosek lub z urzędu.
”
;
9)
w art. 53 w ust. 3 po wyrazach „w art. 11 ust. 1” dodaje się wyrazy „i art. 23d”;
10)
użyte w art. 58 w ust. 1 i 2, w art. 61 w ust. 4, w art. 78 w ust. 1, 3 i 5, w art.
91 w ust. 1, 3 i 4 oraz w art. 102 w ust. 1 w różnych przypadkach wyrazy „sąd antymonopolowy” zastępuje się użytymi w odpowiednich przypadkach wyrazami „sąd ochrony konkurencji i konsumentów”;
11)
w art. 67 po pkt 1 dodaje się pkt 1 a w brzmieniu:
„
1a)
wycofania wniosku o nakazanie zaniechania praktyk naruszających zbiorowe interesy
konsumentów,
”
;
12)
w art. 68 po wyrazach „ z zastrzeżeniem art. 93” dodaje się wyrazy „i art. 100g”;
13)
w dziale V po rozdziale 3 dodaje się rozdział 4 w brzmieniu:
„
Rozdział 4
Postępowanie w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów
Art. 100a.
1.
Z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie praktyki naruszającej zbiorowe interesy
konsumentów może wystąpić:
1)
Rzecznik Praw Obywatelskich,
2)
rzecznik ubezpieczonych,
3)
rzecznik konsumentów,
4)
organizacja konsumencka.
2.
Z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, może także wystąpić zagraniczna organizacja wpisana
na listę organizacji uprawnionych w państwach Unii Europejskiej do złożenia wniosku
o wszczęcie postępowania, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich,
jeżeli cel jej działania uzasadnia wystąpienie przez nią z wnioskiem o wszczęcie postępowania
dotyczącego naruszenia wynikającego z niezgodnych z prawem zaniechań lub działań podjętych
w Polsce, zagrażających zbiorowym interesom konsumentów w państwie członkowskim, w
którym organizacja ta ma swoją siedzibę.
3.
Przepisy art. 84 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 100b.
1.
Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, odmówić wszczęcia postępowania, jeżeli z zawartych
we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa Urzędu informacji wynika w sposób oczywisty,
że zbiorowe interesy konsumentów nie uległy naruszeniu. Przepis art. 85 ust. 2 stosuje
się odpowiednio.
2.
Prezes Urzędu, w drodze postanowienia, odmawia wszczęcia postępowania, jeżeli z wnioskiem
wystąpiła osoba nieuprawniona na podstawie art. 100a ust. 1 lub 2.
3.
Prezes Urzędu może, w drodze postanowienia, odmówić wszczęcia postępowania:
1)
w przypadku niedostarczenia przez wnioskodawcę w wyznaczonym terminie informacji niezbędnych
do rozstrzygnięcia o wszczęciu postępowania,
2)
jeżeli wniosek nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 84 ust. 2.
4.
Na postanowienia, o których mowa w ust. 2 i 3, wnioskodawcy przysługuje zażalenie.
Art. 100c.
Stroną postępowania jest każdy, kto wnosi o wydanie decyzji w sprawie praktyki naruszającej
zbiorowe interesy konsumentów lub wobec kogo zostało wszczęte postępowanie o stosowanie
takiej praktyki.
Art. 100d.
W postępowaniu przed Prezesem Urzędu może być zawarta ugoda, jeżeli przemawia za tym
charakter sprawy, a ugoda nie zmierza do obejścia prawa albo nie narusza interesu
publicznego lub słusznego interesu konsumentów.
Art. 100e.
Prezes Urzędu może nadać decyzji w całości lub w części rygor natychmiastowej wykonalności,
jeżeli wymaga tego ważny interes konsumentów.
Art. 100f.
Postępowanie w sprawie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów powinno
się zakończyć nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, a w sprawie szczególnie skomplikowanej
- nie później niż w ciągu trzech miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Przepisy
art. 35-38 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.
Art. 100g.
Nie wszczyna się postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe
interesy konsumentów, jeżeli od końca roku, w którym zaprzestano ich stosowania, upłynął
rok.
Art. 100h.
Postępowanie w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów jest wolne
od opłat.
”
;
14)
w art. 102 w ust. 1 po wyrazach „na podstawie art. 20 ust. 2 i 4” dodaje się wyrazy „oraz art. 23c „.
Art. 2.
W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego wprowadza się następujące zmiany:
1)
użyte w art. 47928 w § 1, w art. 47936, w art. 47946, w art. 47957 i w art. 47968 w różnych przypadkach wyrazy „Sąd Okręgowy w Warszawie - sąd antymonopolowy” zastępuje się użytymi w odpowiednich przypadkach wyrazami „Sąd Okręgowy w Warszawie- sąd ochrony konkurencji i konsumentów”;
2)
użyte w art. 47929 w § 1 i 2, w art. 47930, w art. 47931 w § 1-3, w art. 47932 w § 1, w art. 47933 w § 1 i 2, w art. 47934, w art. 47935, w art. 47947 w § 1 i 2, w art. 47950 w § 2, w art. 47952, w art. 47953, w art. 47954, w art. 47956, w art. 47958, w art. 47961 w § 2, w art. 47963, w art. 47964, w art. 47965, w art. 47967, w art. 47969, w art. 47972 w § 2, w art. 47974, w art. 47975, w art. 47976 i w art. 47978 w różnych przypadkach wyrazy „sąd antymonopolowy” zastępuje się użytymi w odpowiednich przypadkach wyrazami „sąd ochrony konkurencji i konsumentów”;
3)
w art. 47938:
a)
dotychczasową treść oznacza się jako § 1,
b)
dodaje się § 2 w brzmieniu:
„
§ 2.
Powództwo może ponadto wytoczyć zagraniczna organizacja wpisana na listę organizacji
uprawnionych w państwach Unii Europejskiej do wszczęcia postępowania o uznanie postanowień
wzorca umowy za niedozwolone, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich,
jeżeli cel jej działania uzasadnia wystąpienie przez nią z takim żądaniem dotyczącym
wzorców umów stosowanych w Polsce, zagrażających interesom konsumentów w państwie
członkowskim, w którym organizacja ta ma swoją siedzibę.
”
Art. 3.
W ustawie z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w art. 19 wprowadza się następujące zmiany:
1)
w ust. 1 skreśla się pkt 1 i 4;
2)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Przepis ust. 1 nie ma zastosowania do czynów nieuczciwej konkurencji określonych w
art. 5-7, art. 11, art. 14 i art. 15a.
”
Art. 4.
Ilekroć w odrębnych przepisach jest mowa o sądzie antymonopolowym, rozumie się przez
to Sąd Okręgowy w Warszawie - sąd ochrony konkurencji i konsumentów.
Art. 5.
Z dniem wejścia w życie ustawy Krajowa Rada Rzeczników Konsumentów, powołana na podstawie
dotychczasowych przepisów, staje się Radą, o której mowa w art. 38a ustawy zmienianej
w art. 1 niniejszej ustawy.
Art. 6.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 4 miesięcy od dnia ogłoszenia.