Ustawaz dnia 26 kwietnia 2001 r.o dopłatach do oprocentowania kredytów udzielanych na własne mieszkanie
Treść ustawy
Art. 1.
Ustawa określa zasady dofinansowywania ze środków budżetu państwa oprocentowania kredytów
udzielanych przez banki osobom fizycznym na cele określone w ustawie.
Art. 2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
dopłacie - rozumie się przez to pokrywaną ze środków budżetu państwa część należnych
bankowi odsetek od kredytu udzielonego na zasadach określonych w ustawie,
2)
mieszkaniu - rozumie się przez to budynek mieszkalny albo lokal mieszkalny wybudowany
na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej,
3)
koszcie mieszkania - rozumie się przez to odpowiednio:
a)
wartość kosztorysową budowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub adaptacji budynku
bądź jego części na cele mieszkalne, wraz z wykonaniem przyłączy technicznych, wykonaniem
urządzeń i obiektów budowlanych związanych z budynkami mieszkalnymi oraz z czynnościami
specjalistycznymi wynikającymi z obowiązków inwestora budowlanego, a wykonywanymi
na jego zlecenia, w tym programowaniem, projektowaniem, nadzorowaniem, kierowaniem
budową i rozliczaniem robót,
b)
cenę zakupu mieszkania wraz z ułamkową częścią nieruchomości wspólnej, w tym ułamkową
częścią gruntu lub ułamkową częścią prawa użytkowania wieczystego gruntu,
c)
wysokość wkładu budowlanego do spółdzielni mieszkaniowej
- przy czym dopuszcza się zaliczenie do kosztu mieszkania kosztu budowy lub zakupu
do 15 m2 powierzchni garażowej,
4)
koszcie 1 m2 - rozumie się przez to kwotę uzyskaną w wyniku podzielenia kosztu mieszkania przez
jego powierzchnię użytkową, przy czym kwota ta nie może być wyższa niż 110% wartości
ostatnio ogłoszonego, zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych , wskaźnika przeliczeniowego 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego w województwie, na terenie którego znajduje
się nabywane mieszkanie,
5)
powierzchni bazowej - rozumie się przez to powierzchnię użytkową mieszkania, jednak
nie większą niż 50 m2,
6)
koszcie powierzchni bazowej - rozumie się przez to kwotę stanowiącą iloczyn powierzchni
bazowej i kosztu 1 m2.
Art. 3.
Dopłaty mogą być stosowane, jeżeli:
1)
kredyt został udzielony w celu sfinansowania:
a)
budowy mieszkania,
b)
wkładu budowlanego do spółdzielni mieszkaniowej na nowo budowane mieszkanie,
c)
zakupu nowo budowanego lub nowo wybudowanego mieszkania od gminy albo od osoby prawnej,
jednostki nieposiadającej osobowości prawnej lub osoby fizycznej, która je buduje
w ramach prowadzonej działalności gospodarczej,
d)
nadbudowy, rozbudowy lub przebudowy budynku w celu uzyskania wyodrębnionego lokalu
mieszkalnego,
e)
adaptacji na cele mieszkalne istniejącego budynku lub lokalu o innym przeznaczeniu,
2)
kredytobiorca w roku poprzedzającym rok, w którym został złożony wniosek o udzielenie
kredytu, osiągnął dochód nieprzekraczający górnej granicy najwyższego przedziału skali
dochodów, określonej na podstawie ustawy, z zastrzeżeniem art. 4,
3)
stroną umowy kredytu, w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim, są oboje
małżonkowie,
4)
kwota kredytu nie przekracza 70% kosztu mieszkania,
5)
okres karencji w spłacie kredytu nie przekracza 18 miesięcy,
6)
okres spłaty kredytu nie przekracza 20 lat,
7)
kredyt jest spłacany w równych ratach kapitałowych, płatnych miesięcznie lub kwartalnie,
przy czym umowa kredytu może dopuszczać przedterminową spłatę całości lub części kredytu,
8)
odsetki od kredytu są płatne miesięcznie lub kwartalnie, przy czym mogą być kapitalizowane
w okresie karencji w spłacie kredytu,
9)
kredytobiorca nie ponosi ryzyka kursowego.
Art. 4.
1.
Do dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 2, zalicza się, z uwzględnieniem ust. 2 i 3,
wszelkie przychody osób, które zgodnie ze złożonym bankowi oświadczeniem będą zamieszkiwały
w mieszkaniu, na którego nabycie zostanie udzielony kredyt, prowadząc wspólne gospodarstwo
domowe, po odliczeniu:
1)
kosztów ich uzyskania,
2)
składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych
w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do
kosztów uzyskania przychodów,
3)
zasiłków okresowych z pomocy społecznej,
4)
jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej,
5)
zasiłków dla sierot zupełnych,
6)
dodatków mieszkaniowych,
7)
przychodów ze spadków i darowizn,
8)
przychodów z innych źródeł, których łączna wysokość nie przekroczyła kwoty dochodu
niepowodującej powstania obowiązku podatkowego na podstawie przepisów o podatku dochodowym
od osób fizycznych.
2.
Za dochód osiągnięty z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej przyjmuje się
dochód podany w oświadczeniu złożonym bankowi, nie niższy jednak niż zadeklarowana
kwota dochodu stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, a
w odniesieniu do osób niepodlegających ubezpieczeniu społecznemu - nie niższy od kwoty
najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne obowiązujące osoby
ubezpieczone na podstawie odrębnych przepisów.
3.
Za dochód osiągnięty z działalności rolniczej, z wyjątkiem działów specjalnych produkcji
rolnej, przyjmuje się dochód podany w oświadczeniu złożonym bankowi, nie niższy jednak
niż iloczyn powierzchni gruntów wyrażonej w hektarach przeliczeniowych i przeciętnego
dochodu z 1 hektara przeliczeniowego, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego
w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” na podstawie przepisów
ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym .
Art. 5.
Kredytobiorca jest obowiązany przedstawić bankowi dokumenty i informacje niezbędne
do ustalenia wysokości dochodu, o którym mowa w art. 4.
Art. 6.
1.
Dopłaty nie mogą być stosowane, jeżeli którakolwiek z osób, o których mowa w art.
4 ust. 1:
1)
nie posiada obywatelstwa polskiego lub pozwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej,
2)
korzystała z ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu:
a)
poniesienia wydatków na cele określone w art. 3 pkt l,
b)
wydatków na wkład budowlany do spółdzielni mieszkaniowej, poniesionych w związku z
przekształceniem spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu na spółdzielcze własnościowe
prawo do lokalu albo w związku z przeniesieniem przez spółdzielnię mieszkaniową na
rzecz członka własności lokalu mieszkalnego,
c)
systematycznego oszczędzania na rachunku oszczędnościowo-kredytowym w banku prowadzącym
kasę mieszkaniową,
3)
korzystała z kredytu, udzielonego na zasadach określonych w ustawie, występując samodzielnie
lub z innymi osobami jako kredytobiorca.
2.
Kredytobiorca potwierdza zaświadczeniami urzędu skarbowego, że nie zachodzą przesłanki,
o których mowa w ust. 1 pkt 2.
Art. 7.
1.
Podstawę naliczenia dopłaty, z zastrzeżeniem ust. 2, stanowi:
1)
pozostająca do spłaty kwota kredytu - gdy kwota jest mniejsza od 70% kosztu powierzchni
bazowej,
2)
pozostająca do spłaty kwota kredytu - pomnożona przez iloraz 70% kosztu powierzchni
bazowej i kwoty kredytu - w pozostałych przypadkach.
2.
Pozostająca do spłaty kwota kredytu nie obejmuje skapitalizowanych odsetek.
3.
Dopłata stanowi, z zastrzeżeniem ust. 4, część odsetek naliczonych od podstawy dopłaty
według stopy oprocentowania wynikającej z umowy kredytu. Dopłata ta nie może być wyższa,
niż wynosi różnica pomiędzy tak naliczonymi odsetkami a odsetkami naliczonymi od podstawy
dopłaty według stopy 4,5% w stosunku rocznym.
4.
Część odsetek, o której mowa w ust. 3, zależy od przedziału skali dochodów, określonego
na podstawie ustawy, w którym znajduje się roczny dochód, o którym mowa w art. 4,
i wynosi:
|
Art. 8.
1.
Dopłaty stosuje się przez okres 5 lat od dnia spłaty pierwszej raty kapitałowej, z
możliwością ich wznawiania na okresy dwunastomiesięczne.
2.
Dopłaty są wznawiane na okres dwunastomiesięczny, jeżeli:
1)
kredytobiorca złoży wniosek w banku oraz
2)
kwota raty kapitałowej, powiększona o odsetki należne bankowi w miesiącu, w którym
złożono wniosek, przekracza 20% średniego miesięcznego dochodu osiągniętego w roku
poprzedzającym rok, w którym został złożony ten wniosek, ustalonego zgodnie z art.
4.
3.
W przypadku wznowienia dopłat okres dwunastomiesięczny jest liczony od daty najbliższego
terminu płatności raty kapitałowej, przypadającego po upływie 30 dni od dnia złożenia
wniosku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1.
Art. 9.
1.
Dopłata jest dokonywana każdorazowo po spłaceniu przez kredytobiorcę całości raty
kapitałowej oraz odsetek należnych bankowi, pomniejszonych o dopłatę.
2.
Dopłaty nie mogą być dokonywane, jeżeli bank:
1)
postawi kredyt w stan wymagalności,
2)
stwierdzi, że:
a)
kredyt został w części lub w całości wykorzystany niezgodnie z celem, na jaki został
udzielony,
b)
dopłaty były dokonywane po zbyciu mieszkania, na którego nabycie został udzielony
kredyt,
c)
kredytobiorca podał nieprawdziwe dane o dochodach.
3.
Bank jest upoważniony i zobowiązany żądać od kredytobiorcy przedstawiania informacji
i dokumentów zaświadczających, że nie wystąpiły zdarzenia, o których mowa w ust. 2
pkt 2.
4.
W przypadkach, o których mowa w ust. 2, oraz w przypadku nieprzedstawienia informacji
i dokumentów, o których mowa w ust. 3:
1)
bank wzywa kredytobiorcę do spłaty kwoty stanowiącej równowartość dopłat, przekazanych
przez Bank Gospodarstwa Krajowego, oraz kwoty odsetek ustawowych naliczonych od każdej
kwoty dopłaty,
2)
kredytobiorca jest obowiązany do spłaty kwot, o których mowa w pkt 1, na wskazany
rachunek, w terminie 14 dni od otrzymania wezwania,
3)
bank jest upoważniony i zobowiązany do dochodzenia od kredytobiorcy kwot, o których
mowa w pkt 1,
4)
wszelkie wpływy uzyskane od kredytobiorcy, w tym także w postępowaniu egzekucyjnym,
są w pierwszej kolejności zaliczane przez bank na spłatę kwot, o których mowa w pkt
1,
5)
po otrzymaniu od kredytobiorcy kwot, o których mowa w pkt 1, bank przekazuje je niezwłocznie
na rachunek, o którym mowa w art. 14 ust. 1.
Art. 10.
1.
Przed udzieleniem kredytu bank ustala, czy dopłaty mogą być stosowane, oraz sprawdza
w Banku Gospodarstwa Krajowego, czy którakolwiek z osób, o których mowa w art. 4 ust.
1, nie korzystała z kredytu udzielonego na zasadach określonych w ustawie.
2.
Bank określa w umowie kredytu obowiązek kredytobiorcy przedstawiania, na żądanie banku,
informacji i dokumentów, o których mowa w art. 9 ust. 3.
3.
Bank jest obowiązany do informowania kredytobiorcy o wysokości dopłat, w sposób przyjęty
przy informowaniu o kwotach i terminach spłaty rat kapitałowych i odsetek.
Art. 11.
1.
Podziału środków przeznaczanych corocznie na dopłaty dla banków dokonuje Prezes Urzędu
Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.
2.
W ramach podziału, o którym mowa w ust. 1, wydzielane są kwoty niezbędne do dokonywania
dopłat do oprocentowania dotychczas udzielonych kredytów, zaś pozostałe środki są
dzielone po dokonaniu oceny ofert banków.
3.
Oferta banku powinna określać w szczególności:
1)
wysokość i zasady kształtowania stóp oprocentowania kredytów, które będą udzielane
na zasadach określonych w ustawie, oraz prowizji i opłat pobieranych w związku z ich
udzieleniem,
2)
przewidywaną kwotę dopłat, z wyodrębnioną częścią dotyczącą udzielonych dotychczas
kredytów.
Art. 12.
1.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast dokonuje podziału, o którym mowa w art.
11 ust. 1, uwzględniając w szczególności:
1)
konkurencyjność ofert, o których mowa w art. 11 ust. 2,
2)
przewidywaną przez bank kwotę dopłat dotyczącą kredytów, które zostaną udzielone w
danym roku,
3)
wykorzystanie uprzednio przyznanych środków.
2.
Do dnia 31 stycznia każdego roku Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast powiadamia
bank o kwocie środków, jakie będzie mógł w danym roku otrzymać na dopłaty.
3.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast może zmienić, w terminie do dnia 31 sierpnia
każdego roku, wysokość kwoty, o której mowa w ust. 2, w zależności od wyników oceny
jej wykorzystania w pierwszym półroczu danego roku.
Art. 13.
1.
Kredyty są udzielane, na zasadach określonych w ustawie, przez banki, które podpiszą
umowę z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, oraz przez Bank Gospodarstwa Krajowego, który
udziela kredytów w oparciu o umowę podpisaną z Prezesem Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju
Miast.
2.
Umowa pomiędzy bankiem a Bankiem Gospodarstwa Krajowego określa wzajemne obowiązki
banku i Banku Gospodarstwa Krajowego w zakresie:
1)
przekazywania informacji dotyczących udzielonych kredytów i danych osobowych kredytobiorców,
2)
przekazywania i rozliczania środków na dopłaty,
3)
sprawdzania uprawnień kredytobiorców do korzystania z dopłat,
4)
sprawowania przez Bank Gospodarstwa Krajowego kontroli prawidłowości wykorzystania
i rozliczania przez banki środków na dopłaty.
Art. 14.
1.
Środki na dopłaty są przekazywane przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast
na wyodrębniony rachunek w Banku Gospodarstwa Krajowego i są rozliczane w miesięcznych
okresach rozliczeniowych.
2.
Środki, o których mowa w ust. 1, są oprocentowane na zasadach stosowanych przez Bank
Gospodarstwa Krajowego do rachunków bieżących.
3.
Niewykorzystane w danym okresie rozliczeniowym środki, o których mowa w ust. 1, kwoty,
o których mowa w art. 9 ust. 4 pkt 2, oraz odsetki od środków gromadzonych na rachunku,
o którym mowa w ust. 1, pomniejszają środki na dopłaty przekazywane Bankowi Gospodarstwa
Krajowego w następnym okresie rozliczeniowym.
4.
Niewykorzystane w danym roku budżetowym środki, o których mowa w ust. 3, są przekazywane
na rachunek budżetu państwa, w terminie do dnia 28 lutego następnego roku.
Art. 15.
Do zadań Banku Gospodarstwa Krajowego należy w szczególności:
1)
określanie przewidywanej kwoty dopłat,
2)
sporządzanie półrocznych sprawozdań dla Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast
na podstawie przekazanych przez banki informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2
pkt 1,
3)
terminowe przekazywanie i rozliczanie środków należnych bankom z tytułu dopłat od
udzielonych kredytów,
4)
prowadzenie na potrzeby Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast analiz w zakresie
niezbędnym do dokonywania podziału środków, o którym mowa w art. 11,
5)
terminowe rozliczanie środków na dopłaty z Prezesem Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju
Miast.
Art. 16.
1.
Zadania związane z realizowaniem przez Bank Gospodarstwa Krajowego postanowień ustawy
wykonuje on na podstawie umowy zawartej z Prezesem Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju
Miast. Z tytułu wykonywania tych zadań Bankowi Gospodarstwa Krajowego przysługuje
wynagrodzenie określone w umowie.
2.
Umowa, o której mowa w ust. 1, poza wysokością wynagrodzenia powinna określać w szczególności:
1)
szczegółowy opis zadań i terminy ich wykonania,
2)
tryb kontroli wykonania zadań,
3)
skutki nienależytego lub nieterminowego wykonania zadań,
4)
zasady i terminy przekazywania wynagrodzenia oraz dokonywania rozliczeń z tego tytułu.
Art. 17.
Nadzór nad wykonywaniem przez Bank Gospodarstwa Krajowego zadań przewidzianych dla
niego w ustawie oraz prawidłowością wykorzystania i rozliczania środków na dopłaty
sprawuje Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.
Art. 18.
1.
Minister właściwy do spraw gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej określi, w drodze
rozporządzenia, nie częściej niż raz w roku kalendarzowym, skalę rocznych dochodów
uprawniających do stosowania dopłat na zasadach określonych w ustawie.
2.
Skala dochodów, o której mowa ust. 1, uwzględnia w szczególności dostępność długoterminowych
kredytów na cele mieszkaniowe, oferowanych przez banki na zasadach rynkowych.
3.
Skala dochodów, o której mowa w ust. 1, obowiązuje po upływie 3 miesięcy od dnia jej
ogłoszenia.
Art. 19.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb dokonywania
rozliczeń z bankami środków przeznaczonych na dopłaty, mając na uwadze terminowość
otrzymywania przez Bank Gospodarstwa Krajowego środków na dopłaty oraz terminowość
rozliczeń tego banku z Prezesem Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.
Art. 20.
Do dnia wejścia w życie rozporządzenia, o którym mowa w art. 18, ustala się następującą
skalę rocznych dochodów uprawniających do stosowania dopłat na zasadach określonych
w ustawie:
|
|||||||||||||||||||||||||||
Art. 21.
W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w art. 27a po ust. 7c dodaje się ust. 7d-7i w brzmieniu:
„
7d.
Odliczenia wydatków, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b)-f) oraz w pkt 2, z wyjątkiem
wydatków przeznaczonych na wkład mieszkaniowy do spółdzielni mieszkaniowej oraz na
wykończenie lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym, nie stosuje
się, jeżeli podatnik lub jego małżonek korzystał z kredytu objętego dopłatami do oprocentowania
na zasadach określonych w ustawie z dnia 26 kwietnia 2001 r. o dopłatach do oprocentowania
kredytów udzielanych na własne mieszkanie (Dz. U. Nr 74, poz. 784), występując samodzielnie
lub z innymi osobami jako kredytobiorca.
7e.
Przepis ust. 7d stosuje się odpowiednio w sytuacji, gdy:
1)
podatnik lub małżonek podatnika, przed zawarciem związku małżeńskiego, korzystał z
kredytu, o którym mowa w ust. 7d, z zastrzeżeniem ust. 7f,
2)
związek małżeński ustał, a w trakcie jego trwania małżonkowie korzystali z kredytu,
o którym mowa w ust. 7d,
3)
została orzeczona separacja, a przed orzeczeniem separacji małżonkowie korzystali
z kredytu, o którym mowa w ust. 7d.
7f.
Przepisu ust. 7d nie stosuje się, jeżeli podatnik lub małżonek podatnika, przed zawarciem
związku małżeńskiego, korzystał z kredytu, o którym mowa w ust. 7d, występując jako
kredytobiorca, zgodnie z odrębnymi przepisami, łącznie z jednym lub z obojgiem rodziców
lub opiekunów prawnych, jeżeli w chwili zawarcia umowy tego kredytu nie ukończył 25
roku życia.
7g.
Przepisu ust. 7d nie stosuje się, jeżeli podatnik lub małżonek podatnika korzystał
z kredytu, o którym mowa w ust. 7d, i następnie dokonał spłaty odsetek w pełnej wysokości,
wynikającej z umowy kredytu, zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy, o której mowa w ust.
7d.
7h.
Bank udzielający kredytu, o którym mowa w ust. 7d, jest obowiązany sporządzić imienną
informację o udzielonym podatnikowi kredycie i przesłać ją, w terminie 14 dni od dnia
postawienia do dyspozycji kredytu, do urzędu skarbowego właściwego ze względu na miejsce
zamieszkania podatnika.
7i.
W przypadku, o którym mowa w ust. 7g, bank udzielający podatnikowi kredytu, o którym
mowa w ust. 7d, jest obowiązany sporządzić imienną informację o dokonanej przez podatnika
spłacie odsetek w pełnej wysokości i przesłać ją, w terminie 14 dni od dnia dokonania
tej spłaty, do urzędu skarbowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania podatnika.
”
Art. 22.
W ustawie z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych
przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w art. 14 w ust. 2 wyrazy „ust. 7a-7c” zastępuje się wyrazami „ust. 7a-7i”.
Art. 23.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.