Ustawaz dnia 20 lipca 2001 r.o kredycie konsumenckim
Treść ustawy
Art. 1.4 orzeczenia
Ustawa reguluje zasady i tryb zawierania umów o kredyt konsumencki, zasady ochrony
konsumenta, który zawarł umowę o kredyt konsumencki, oraz obowiązki przedsiębiorcy,
który udzielił kredytu konsumenckiego.
Art. 2.101 orzeczeń
1.
Przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę, na mocy której przedsiębiorca
w zakresie swojej działalności, zwany dalej „kredytodawcą”, udziela lub daje przyrzeczenie
udzielenia konsumentowi kredytu w jakiejkolwiek postaci.
2.
Za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności:
1)
umowę pożyczki,
2)
umowę kredytu w rozumieniu przepisów prawa bankowego,
3)
umowę o odroczeniu konsumentowi terminu spełnienia świadczenia pieniężnego,
4)
umowę, na mocy której świadczenie pieniężne konsumenta ma zostać spełnione później
niż świadczenie kredytodawcy,
5)
umowę, na mocy której kredytodawca zobowiązany jest do zaciągnięcia zobowiązania wobec
osoby trzeciej, a konsument - do zwrotu kredytodawcy spełnionego świadczenia,
6)
umowę, na mocy której kredytodawca zobowiązuje się do udzielenia kredytu związanego
z obowiązkiem wniesienia przez konsumenta, w jakiejkolwiek formie, środków pieniężnych
oprocentowanych poniżej stopy rynkowej lub nieoprocentowanych.
3.
Ustawę stosuje się także do umów, na mocy których spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa
w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia swojemu członkowi
kredytu w celu bezpośrednio niezwiązanym z działalnością gospodarczą.
4.
Konsumentem jest osoba fizyczna, która zawiera umowę z przedsiębiorcą w celu bezpośrednio
niezwiązanym z działalnością gospodarczą.
Art. 3.65 orzeczeń
1.
Ustawy nie stosuje się do umów o kredyt konsumencki:
1)
o wysokości mniejszej niż 500 zł i większej niż 80 000 zł albo równowartości tych
kwot w innej walucie niż waluta polska,
2)
na mocy których termin spłaty kredytu nie przekracza trzech miesięcy,
3)
na mocy których konsument nie jest zobowiązany do zapłaty oprocentowania ani innych
kosztów związanych z udzieleniem lub spłatą kredytu konsumenckiego.
2.
Ustawy nie stosuje się także do umów o kredyt konsumencki:
1)
w postaci nieprzewidzianego w umowie, utrzymującego się za zgodą kredytodawcy przez
okres co najmniej trzech miesięcy, ujemnego salda; do umów tych stosuje się art. 6,
9 i 10,
2)
dotyczących odpłatnego korzystania z rzeczy lub praw, jeżeli umowa nie przewiduje
przejścia własności rzeczy lub praw na konsumenta,
3)
przeznaczony na nabycie nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego, budowę, odbudowę,
rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, remont budynku lub lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość
lub na nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wniesienie
wkładu członkowskiego do spółdzielni mieszkaniowej,
4)
w postaci odroczenia terminu płatności za świadczenie niepieniężne, którego przedmiotem
jest stałe lub sukcesywne dostarczanie energii elektrycznej, ciepła, paliw gazowych,
wody, odprowadzenia nieczystości, wywóz śmieci lub świadczenie innych usług, jeżeli
konsument zobowiązany jest do zapłaty za spełnione świadczenie w ustalonych odstępach
czasu w trakcie trwania umowy.
Art. 4.86 orzeczeń
1.
Umowa o kredyt konsumencki powinna być zawarta na piśmie, chyba że odrębne przepisy
przewidują inną szczególną formę. Kredytodawca obowiązany jest niezwłocznie doręczyć
konsumentowi umowę.
2.
Umowa powinna zawierać następujące dane:
1)
imię, nazwisko konsumenta i jego adres oraz imię, nazwisko (nazwę) i adres (siedzibę)
kredytodawcy, a gdy kredytodawcą jest osoba prawna - także określenie organu, który
zarejestrował działalność kredytodawcy, i numer w rejestrze, pod którym kredytodawca
został wpisany,
2)
wysokość kredytu,
3)
zasady i terminy spłaty kredytu,
4)
roczną stopę oprocentowania oraz warunki jej zmiany,
5)
opłaty i prowizje oraz inne koszty związane z udzieleniem kredytu, w tym opłatę za
rozpatrzenie wniosku kredytowego oraz przygotowanie i zawarcie umowy kredytowej, zwaną
dalej „opłatą przygotowawczą”, będące elementem całkowitego kosztu kredytu, oraz warunki
ich zmiany,
6)
informację o całkowitym koszcie kredytu i rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania,
o których mowa w art. 7 ust. 1 i 2,
7)
sposób zabezpieczenia, jeżeli umowa je przewiduje, oraz opłaty należne kredytodawcy
z tego tytułu,
8)
informację o pozostałych kosztach, do których zapłaty zobowiązany jest konsument w
związku z zawartą umową,
9)
informację o łącznej kwocie wszystkich kosztów, opłat i prowizji, do których zapłaty
zobowiązany jest konsument,
10)
informację o uprawnieniu i skutkach przedterminowej spłaty kredytu przez konsumenta,
11)
informację o terminie, sposobie i skutkach wykonania uprawnienia do odstąpienia od
umowy przez konsumenta, o którym mowa w art. 11,
12)
informację o skutkach uchybienia postanowieniom dotyczącym zasad i terminu spłaty
kredytu.
3.
Jeżeli nie jest możliwe podanie kosztów, do których poniesienia zobowiązany jest konsument,
należy określić ich szacunkową wysokość oraz okoliczności, od których zależy ich ostateczna
wysokość i obowiązek zapłaty przez konsumenta.
4.
W przypadku umowy, o której mowa w art. 2 ust. 2 pkt 6, kredytodawca obowiązany jest
podać dodatkowo maksymalny okres oczekiwania na kredyt oraz warunki odstąpienia od
umowy wniesienia środków pieniężnych.
Art. 5.4 orzeczenia
1.
Jeżeli kredyt konsumencki przeznaczony jest na nabycie określonej rzeczy lub usługi,
umowa, niezależnie od danych określonych w art. 4, powinna zawierać:
1)
opis rzeczy lub usługi,
2)
cenę nabycia rzeczy lub usługi, jeżeli zapłata nastąpiłaby za gotówkę, oraz cenę nabycia
przy wykorzystaniu kredytu,
3)
część ceny, którą konsument jest zobowiązany zapłacić w gotówce,
4)
warunki, od których spełnienia uzależnione jest przejście własności rzeczy sprzedanej
na konsumenta, jeżeli umowa sprzedaży została zawarta z zastrzeżeniem własności,
5)
informację, że kredyt jest dostępny wyłącznie od wskazanego przez sprzedawcę kredytodawcy,
jeżeli pomiędzy podmiotem, z którym konsument zawarł umowę o nabycie rzeczy lub usługi,
a kredytodawcą istnieje umowa, na mocy której kredyt na nabycie rzeczy lub usługi
jest dostępny wyłącznie od tego kredytodawcy.
2.
Przepisy dotyczące umowy o kredyt konsumencki przeznaczony na nabycie określonej rzeczy
lub usługi stosuje się odpowiednio do umowy o kredyt konsumencki przeznaczony na nabycie
określonego prawa.
Art. 6.5 orzeczeń
Jeżeli zadłużenie konsumenta w związku z nieprzewidzianym w umowie przekroczeniem
salda na rachunku bankowym utrzymuje się za zgodą kredytodawcy przez okres co najmniej
3 miesięcy, kredytodawca obowiązany jest poinformować konsumenta pisemnie o rocznej
stopie oprocentowania i innych kosztach kredytu oraz o każdej ich zmianie.
Art. 7.112 orzeczeń
1.
Całkowity koszt kredytu oznacza wszystkie koszty wraz z odsetkami i innymi opłatami
i prowizjami, które konsument jest zobowiązany zapłacić za kredyt wraz z utraconymi
korzyściami z tytułu wniesienia środków pieniężnych w przypadku kredytu, o którym
mowa w art. 2 ust. 2 pkt 6, z wyjątkiem kosztów:
1)
które ponosi konsument w związku z niewykonaniem swoich zobowiązań wynikających z
umowy o kredyt konsumencki,
2)
które w związku z nabyciem rzeczy lub usługi ponosi konsument, niezależnie od tego,
czy nabycie następuje z wykorzystaniem kredytu,
3)
prowadzenia rachunku, z którego realizowane są spłaty, oraz kosztów przelewów i wpłat
na ten rachunek, chyba że konsument nie ma prawa wyboru podmiotu prowadzącego rachunek,
a koszty te przekraczają koszty dla rachunków oszczędnościowych stosowane przez podmiot
prowadzący rachunek,
4)
ustanowienia zabezpieczeń i ubezpieczenia, z wyjątkiem kosztów ubezpieczenia spłaty
kredytu - wraz z oprocentowaniem i pozostałymi kosztami - na wypadek śmierci, inwalidztwa,
choroby lub bezrobocia konsumenta,
5)
wynikających ze zmiany kursów walut.
2.
Wzory obliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania określa załącznik do ustawy.
3.
Utracone korzyści z tytułu wniesienia środków pieniężnych, w przypadku kredytu, o
którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 6, ustala się jako różnicę pomiędzy oprocentowaniem
rynkowym a stosowanym w tej umowie.
4.
Przez oprocentowanie rynkowe, o którym mowa w ust. 3, należy rozumieć średnie ważone
oprocentowanie w stosunku rocznym rachunków terminowych w złotych osób fizycznych
prowadzących gospodarstwa domowe w wysokości odpowiadającej maksymalnemu okresowi
oczekiwania na kredyt przewidzianemu w umowie, ogłaszane przez Prezesa Narodowego
Banku Polskiego co sześć miesięcy w Dzienniku Urzędowym Narodowego Banku Polskiego.
5.
Jeżeli okres oczekiwania na kredyt, o którym mowa w ust. 4, jest dłuższy niż 36 miesięcy,
za oprocentowanie rynkowe przyjmuje się średnie ważone oprocentowanie w stosunku rocznym
rachunków terminowych, o których mowa w ust. 4, prowadzonych na 36 miesięcy.
Art. 8.9 orzeczeń
1.
Konsument jest uprawniony do spłaty kredytu przed terminem określonym w umowie. Termin
dokonania spłaty powinien odpowiadać terminom wnoszenia rat określonym w umowie.
2.
Jeżeli konsument spłaca kredyt przed terminem, wówczas w przypadku:
1)
kredytu oprocentowanego - nie jest zobowiązany do zapłaty oprocentowania za okres
po spłacie kredytu,
2)
kredytu nieoprocentowanego - konsument ma prawo do zmniejszenia zapłaconych kredytodawcy
prowizji i opłat proporcjonalnie do okresu, o który skrócono czas korzystania z kredytu.
3.
Kredytodawca może zastrzec prowizję za wcześniejszą spłatę kredytu konsumenckiego
tylko w umowach dotyczących kredytów walutowych lub kredytów o stałej stopie procentowej
w okresie kredytowania, o ile kwota kredytu jest wyższa niż 5 000 zł.
4.
Kredytodawca obowiązany jest rozliczyć się z konsumentem w terminie 14 dni od dnia
dokonania spłaty kredytu.
Art. 9.2 orzeczenia
1.
Weksel lub czek konsumenta wręczony kredytodawcy w celu spełnienia lub zabezpieczenia
świadczenia wynikającego z umowy o kredyt konsumencki powinien zawierać klauzulę „nie
na zlecenie”.
2.
W razie przyjęcia przez kredytodawcę weksla lub czeku niezawierającego klauzuli „nie
na zlecenie” i przeniesienia takiego weksla lub czeku na inną osobę, kredytodawca
obowiązany jest do naprawienia poniesionej przez konsumenta szkody w związku z zapłatą
na rzecz posiadacza weksla lub czeku.
3.
Przepis ust. 2 stosuje się również, gdy weksel lub czek znalazł się w posiadaniu innej
osoby wbrew woli kredytodawcy.
Art. 10.6 orzeczeń
1.
Wyłączenie lub ograniczenie zarzutów przysługujących konsumentowi w razie przelewu
przez kredytodawcę wierzytelności z umowy o kredyt konsumencki jest bezskuteczne.
2.
W razie przejęcia albo przystąpienia przez konsumenta do długu wynikającego z umowy,
na podstawie której został udzielony kredyt konsumencki innej osobie, kredytodawca
obowiązany jest do poinformowania konsumenta na piśmie o warunkach kredytu. Art. 4
ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 11.10 orzeczeń
1.
Konsument, z zastrzeżeniem ust. 6 i art. 12 ust. 1, może, bez podania przyczyny, odstąpić
od umowy o kredyt konsumencki w terminie 3 dni od dnia zawarcia umowy. Jeżeli umowa
o kredyt konsumencki nie zawierała informacji o uprawnieniu do odstąpienia od umowy,
konsument może odstąpić od umowy w terminie 10 dni od dnia otrzymania pisemnej informacji
o prawie odstąpienia od umowy, nie później jednak niż w terminie 2 miesięcy od dnia
zawarcia umowy.
2.
Kredytodawca obowiązany jest przy zawarciu umowy wręczyć konsumentowi wzór oświadczenia
o odstąpieniu od umowy, z oznaczeniem swojego imienia, nazwiska (nazwy) i adresu zamieszkania
(siedziby).
3.
Termin do odstąpienia od umowy jest zachowany, jeżeli konsument przed jego upływem
złoży pod wskazanym przez kredytodawcę adresem oświadczenie o odstąpieniu od umowy.
W razie spełnienia świadczenia przez kredytodawcę przed upływem terminu do odstąpienia
od umowy odstąpienie staje się skuteczne, jeżeli świadczenie zostanie zwrócone kredytodawcy
łącznie z oświadczeniem o odstąpieniu od umowy, z zastrzeżeniem ust. 4.
4.
Jeżeli spełnienie świadczenia przez kredytodawcę nastąpiło na rzecz podmiotu, od którego
konsument nabył rzecz lub usługę, i między tym podmiotem a kredytodawcą istnieje umowa
regulująca zasady udzielania kredytu konsumenckiego na nabycie rzeczy lub usługi,
konsument może odstąpić od umowy o kredyt konsumencki poprzez złożenie oświadczenia,
o którym mowa w ust. 3. Warunki zwrotu świadczenia kredytodawcy określa umowa zawarta
między podmiotem, od którego konsument nabył rzecz lub usługę, a kredytodawcą.
5.
Przed upływem terminu do odstąpienia od umowy konsument nie jest zobowiązany do spłaty
kredytu ani zapłaty oprocentowania. W razie odstąpienia od umowy kredytodawca obowiązany
jest niezwłocznie zwrócić poniesione przez konsumenta na rzecz kredytodawcy koszty
udzielanego kredytu, z wyjątkiem opłaty przygotowawczej oraz pobranych przez kredytodawcę
opłat związanych z ustanowieniem zabezpieczenia.
6.
Prawo do odstąpienia od umowy nie przysługuje konsumentowi w razie zawarcia umowy
o kredyt konsumencki przeznaczony na nabycie rzeczy lub prawa, których cena zależy
wyłącznie od ruchu cen na rynku finansowym lub giełdowym.
7.
Kredytobiorca jest uprawniony do odstąpienia od umowy, o której mowa w art. 2 ust.
2 pkt 6, przed uzyskaniem kredytu. Za okres utrzymywania wniesionych środków pieniężnych
należy mu się oprocentowanie określone w umowie, nie niższe jednak niż określone na
podstawie art. 7 ust. 4 i 5.
8.
W przypadku odstąpienia od umowy, o której mowa w ust. 7, kredytodawca obowiązany
jest rozliczyć się z konsumentem w terminie 14 dni od dnia odstąpienia od umowy.
Art. 12.3 orzeczenia
1.
Jeżeli kredyt konsumencki przeznaczony był na nabycie określonej rzeczy lub usługi
na podstawie umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość, to odstąpienie
przez konsumenta od tej umowy jest skuteczne także wobec umowy o kredyt konsumencki.
2.
W przypadku odstąpienia od umowy, o którym mowa w ust. 1, kredytodawca obowiązany
jest zwrócić poniesione przez konsumenta koszty zgodnie z trybem określonym w art.
11 ust. 5.
Art. 13.2 orzeczenia
1.
W razie odstąpienia przez konsumenta od umowy, na podstawie której nabył on rzecz
lub usługę, z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, odstąpienie
od tej umowy jest skuteczne także wobec umowy o kredyt konsumencki, jeżeli pomiędzy
podmiotem, z którym konsument zawarł umowę o nabycie rzeczy lub usługi, a kredytodawcą
istnieje umowa, na mocy której kredyt na nabycie rzeczy lub usługi jest dostępny wyłącznie
od tego kredytodawcy.
2.
Jeżeli podmiot, z którym konsument zawarł umowę o nabycie rzeczy lub usługi, udzielił
kredytu we własnym imieniu, wówczas odstąpienie od umowy sprzedaży jest skuteczne
również wobec umowy o kredyt konsumencki; ust. 3 stosuje się odpowiednio.
3.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, kredytodawca obowiązany jest zwrócić poniesione
przez konsumenta koszty zgodnie z trybem określonym w art. 11 ust. 5.
4.
Jeżeli pomiędzy podmiotem, z którym konsument zawarł umowę o nabycie rzeczy lub usługi,
a kredytodawcą istnieje umowa, o której mowa w ust. 1, kredytodawca jest obowiązany
względem konsumenta wykonać obowiązki wynikające z przepisów o rękojmi za wady, gdyby
spełniający świadczenie ich nie wykonał.
5.
Jeżeli z powodu nienależytego wykonania zobowiązania nastąpiło obniżenie ceny rzeczy
lub usługi nabytej z wykorzystaniem kredytu konsumenckiego, konsument jest zwolniony
z obowiązku spłaty kredytu w części odpowiadającej kwocie, o którą nastąpiło obniżenie
ceny.
Art. 14.45 orzeczeń
W razie zwłoki konsumenta z zapłatą dwóch pełnych rat kredytu, kredytodawca może wypowiedzieć
umowę po uprzednim wezwaniu konsumenta, w trybie określonym w umowie kredytowej, do
zapłaty zaległych rat w terminie nie krótszym niż 7 dni od otrzymania wezwania pod
rygorem wypowiedzenia umowy. Termin wypowiedzenia umowy nie może być krótszy niż 30
dni.
Art. 15.46 orzeczeń
1.
W przypadku naruszenia postanowień art. 4-7 treść zawartej umowy o kredyt konsumencki
ulega zmianie w ten sposób, że konsument obowiązany jest do zwrotu kredytu bez oprocentowania
i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy, z zastrzeżeniem ust. 3, w terminie
i w sposób ustalony w umowie. Jeżeli umowa nie określa sposobu spłaty kredytu, konsument
obowiązany jest do jego zwrotu w równych ratach, płatnych co miesiąc od dnia zawarcia
umowy. Jeżeli umowa nie przewiduje terminu spłaty kredytu, konsument obowiązany jest
do jego zwrotu w terminie pięciu lat.
2.
W przypadku naruszenia postanowienia art. 10 ust. 2 przepis ust. 1 stosuje się także
do stosunku prawnego powstałego na skutek przystąpienia do długu albo przejęcia długu.
3.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, konsument jest zobowiązany do poniesienia
przewidzianych w umowie kosztów ustanowienia zabezpieczenia i ubezpieczenia kredytu.
Art. 16.3 orzeczenia
W ogłoszeniach i reklamach dotyczących kredytu konsumenckiego zawierających warunki
udzielenia kredytu kredytodawca lub podmiot pośredniczący w zawarciu umowy obowiązani
są podawać rzeczywistą roczną stopę oprocentowania, wyliczoną od całkowitego kosztu
kredytu.
Art. 17.1 orzeczenie
Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać uprawnień konsumenta przewidzianych
w ustawie, także w razie dokonania wyboru prawa obcego. W takich przypadkach stosuje
się przepisy ustawy.
Art. 18.2 orzeczenia
Do umów objętych przepisami ustawy nie stosuje się przepisów rozdziału I działu IV tytułu XI księgi trzeciej Kodeksu
cywilnego.
Art. 19.
W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń po art. 138b dodaje się art. 138c w brzmieniu:
„
Art. 138c.
§ 1.
Kto w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa zawiera z konsumentem umowę o
kredyt konsumencki z rażącym naruszeniem wymagań dotyczących treści umowy albo z pominięciem
obowiązku doręczenia jej dokumentu, podlega karze grzywny.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto w ogłoszeniach i reklamach dotyczących kredytu konsumenckiego,
określając warunki udzielenia kredytu, nie podaje rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania.
§ 3.
Kto przyjmuje od konsumenta weksel lub czek niezawierający klauzuli «nie na zlecenie»
w celu spełnienia lub zabezpieczenia świadczenia wynikającego z umowy o kredyt konsumencki,
podlega karze grzywny.
§ 4.
Jeżeli przedsiębiorcą jest podmiot niebędący osobą fizyczną, odpowiedzialność przewidzianą
w przepisach § 1-3 ponosi osoba kierująca przedsiębiorstwem lub osoba upoważniona
do zawierania umów z konsumentami.
”
Art. 20.
W ustawie z dnia 14 grudnia 1995 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych w art. 29 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
„
3.
Do umów o kredyt konsumencki zawieranych przez kasy stosuje się przepisy ustawy z
dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. Nr 100, poz. 1081).
”
Art. 21.3 orzeczenia
Do umów zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Art. 22.4 orzeczenia
Ustawa wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Załącznik - Wzory obliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania
I.
Wzór obliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania
1.
Rzeczywistą roczną stopę oprocentowania, wyrażoną w postaci rocznej stopy procentowej
kwoty udzielonego kredytu, kredytodawca oblicza zgodnie z następującym wzorem matematycznym:
\(
\sum\limits_{K = 1}^{K = m} {{{A_K } \over {\left( {1 + i} \right)^{t_K } }} = } \sum\limits_{K'
= 1}^{K' = m'} {{{A'_{K'} } \over {\left( {1 + i} \right)^{t_{K'} } }}}
\)
2.
Poszczególne litery i symbole użyte we wzorze oznaczają:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3.
W celu obliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania przyjmuje się następujące
założenia:
1)
kwoty wypłacane i spłacane przez strony umowy o kredyt konsumencki nie muszą być równe
ani nie muszą być płacone w równych odstępach czasu,
2)
datą początkową będzie data pierwszej wypłaty raty kredytu,
3)
odstępy czasu między datami używanymi w obliczeniach wyrażone będą w latach lub w
ułamkach roku, przy czym rok liczy 365 dni, a w przypadku lat przestępnych 366 dni,
4)
wynik obliczeń podaje się z dokładnością do co najmniej jednego miejsca po przecinku,
przy czym jeżeli cyfra występująca po wybranym przez obliczającego miejscu po przecinku
jest mniejsza niż 5, cyfrę tę pomija się, gdy zaś jest większa albo równa 5, cyfrę
poprzedzającą zwiększa się o 1.
4.
W celu obliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania uwzględnia się należności
w wysokości z dnia zawarcia umowy.
5.
Obliczanie rocznej stopy procentowej na podstawie kalendarza (1 rok = 365 dni lub
366 dni w przypadku lat przestępnych).
Przykłady obliczeń:
1)
Kwota pożyczki: S = 1000 euro w dniu 1 stycznia 1994 r.; spłata jednorazowa w wysokości
1 200 euro dokonana w dniu 1 lipca 1995 r., tzn. w 1- roku lub 546 dni (365 + 181)
od dnia pożyczki; równanie przybiera postać:
\(
1000 = {{1200} \over {\left( {1 + i} \right)^{{{546} \over {365}}} }}
\)
lub
\(
\left( {1 + i} \right)^{{{546} \over {365}}} = 1,2
\)
1 + i = 1,1296204
i = 0,1296204
powyższą liczbę zaokrągla się do 13% (lub do 12,96% w przypadku dokładności do dwóch
miejsc po przecinku).
2)
Kwota pożyczki wynosi S = 1000 euro w dniu 1 stycznia 1994 r., lecz pożyczkodawca
zatrzymuje 50 euro na koszty administracyjne, a więc kwota pożyczki wynosi w rzeczywistości
950 euro; spłata w wysokości 1200 euro, jak w przykładzie pierwszym, dokonana zostaje
w dniu 1 lipca 1995 r.; równanie przybiera postać:
\(
950 = {{1200} \over {\left( {1 + i} \right)^{{{546} \over {365}}} }}
\)
lub
1 + i = 1,169026
i = 0,169026
powyższą liczbę zaokrągla się do 16,9%.
3)
Kwota pożyczki wynosi 1000 euro w dniu 1 stycznia 1994 r.; spłata w dwóch równych
ratach po 600 euro każda, płatnych po roku i po dwóch latach od dnia wypłaty pożyczki;
równanie przybiera postać:
\(
1000 = {{600} \over {\left( {1 + i} \right)}} + {{600} \over {\left( {1 + i} \right)^{{{730}
\over {365}}} }} = {{600} \over {\left( {1 + i} \right)}} + {{600} \over {\left( {1
+ i} \right)^2 }}
\)
rozwiązanie algebraiczne daje i = 0,1306623, co zaokrągla się do 13% (lub 13,07% w
przypadku dokładności do dwóch miejsc po przecinku).
4)
Kwota pożyczki wynosi 1000 euro w dniu 1 stycznia 1994 r., zaś raty spłacone przez
pożyczkobiorcę wynoszą:
|
|
- |
|
|
|
- |
|
|
|
- |
|
|
|
- |
|
równanie przybiera postać:
\(
1000 = {{272} \over {\left( {1 + i} \right)^{{{90} \over {365}}} }} + {{272} \over
{\left( {1 + i} \right)^{{{181} \over {365}}} }} + {{544} \over {\left( {1 + i} \right)^{{{365}
\over {365}}} }}
\)
równanie pozwala na obliczenie „i” drogą kolejnych przybliżeń;
wynik wynosi i = 0,13226, co zaokrągla się do 13,2% (lub 13,23% w przypadku dokładności
do dwóch miejsc po przecinku).
II.
Wzór obliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania dla kredytu, o którym mowa
w art. 2 ust. 2 pkt 6
1.
Rzeczywistą roczną stopę oprocentowania dla kredytu, o którym mowa w art. 2 ust. 2
pkt 6, kredytodawca obliczy zgodnie z następującym wzorem matematycznym:
\(
\sum\limits_{t = 0}^M {{{S_{Rt} } \over {\left( {1 + i} \right)^{Rt} }} = \sum\limits_{t
= - n}^0 {{{UKO_t + PNG_t } \over {\left( {1 + i} \right)^{Rt} }}} = \sum\limits_{t
= 1}^N {{{RK_t + OD_t + PNS_t } \over {\left( {1 + i} \right)^{Rt} }}} }
\)
2.
Poszczególne litery i symbole użyte we wzorze oznaczają;
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3.
Rzeczywistą stopą procentową dla systemu oszczędnościowo-kredytowego jest najmniejsza
wartość spełniająca powyższe równanie.
4.
W celu obliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania przyjmuje się następujące
założenia:
1)
kwoty wypłacane i spłacane przez strony umowy o kredyt konsumencki nie muszą być równe
ani nie muszą być płacone w równych odstępach czasu,
2)
datą początkową będzie data pierwszej wypłaty raty kredytu,
3)
odstępy czasu między datami używanymi w obliczeniach wyrażone będą w latach lub w
ułamkach roku, przy czym rok liczy 365 dni, a w przypadku lat przestępnych 366 dni,
4)
wynik obliczeń podaje się z dokładnością do co najmniej jednego miejsca po przecinku,
przy czym jeżeli cyfra występująca po wybranym przez obliczającego miejscu po przecinku
jest mniejsza niż 5, cyfrę tę pomija się, gdy zaś jest większa albo równa 5, cyfrę
poprzedzającą zwiększa się o 1.
5.
W celu obliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania uwzględnia się należności
w wysokości z dnia zawarcia umowy.
6.
Przykład obliczenia rzeczywistej rocznej stopy procentowej dla następującego systemu:
1)
przyszły kredytobiorca oszczędza przez 5 lat, wpłacając corocznie kwotę 1000 zł, i
otrzymuje oprocentowanie wartości wkładu w wysokości 5% (przy oprocentowaniu rynkowym
10%); odsetki są kapitalizowane,
2)
w okresie gromadzenia wkładu przyszły kredytobiorca może być obciążany dodatkowymi
płatnościami niezwrotnymi (opłaty, prowizje itp.),
3)
po 5 latach ma możliwość wykorzystania wkładu ze skapitalizowanymi odsetkami oraz
otrzymania kredytu o wartości dwukrotnie większej od zgromadzonego kapitału,
4)
spłata następuje w 10 równych ratach rocznych,
5)
kredyt jest oprocentowany na 10% w stosunku rocznym, odsetki są obliczane od niespłaconej
wartości kredytu przed spłatą kolejnej raty kapitałowej,
6)
w okresie spłaty kredytobiorca może być obciążany dodatkowymi płatnościami (np. prowizje),
7)
wszystkie koszty i nieotrzymane korzyści są dyskontowane na moment otrzymania kredytu;
wyliczenie rzeczywistej stopy procentowej jest dokonywane według następującej formuły:
\(
S = \sum\limits_{t = - 4}^0 {{{UKO_t + PNG_t } \over {\left( {1 + i} \right)^t }}}
+ \sum\limits_{t = 1}^{10} {{{RK_t + OD_t + PNS_t } \over {\left( {1 + i} \right)^t
}}}
\)
gdzie:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
kredyt, jaki otrzyma klient, wyniesie 11603,83 zł;
raty spłacane przez kredytobiorcę wyniosą:
po pierwszym roku (365 dni)
-
-1160,38 zł(RK) + 1160,38 zł(OD) = 2320,77 zł,
po drugim roku (730 dni)
-
-1160,38 zł(RK) + 1044,34 zł (OD) = 2204,73 zł,
po trzecim roku (1095 dni)
-
-1160,38 zł(RK) + 928,31 zł (OD) = 2088,69 zł,
...
po dziesiątym roku (3650 dni)
-
-1160,38 zł(RK) +116,04 zł (OD)=1276,42 zł;
\(
11603,83 = 50\left( {1 + i} \right)^{{{1460} \over {365}}} + 107,5\left( {1 + i}
\right)^{{{1095} \over {365}}} + 173,38\left( {1 + i} \right)^{{{730} \over {365}}}
+ 248,59\left( {1 + i} \right)^{{{365} \over {365}}} + 334,23\left( {1 + i} \right)^0
+ {{2320,77} \over {\left( {1 + i} \right)^{{{365} \over {365}}} }} + {{2204,73} \over
{\left( {1 + i} \right)^{{{730} \over {365}}} }} + {{2088,69} \over {\left( {1 + i}
\right)^{{{1095} \over {365}}} }} + {{1672,65} \over {\left( {1 + i} \right)^{{{1460}
\over {365}}} }} + {{1856,61} \over {\left( {1 + i} \right)^{{{1825} \over {365}}}
}} + {{1740,57} \over {\left( {1 + i} \right)^{{{2190} \over {365}}} }} + {{1624,54}
\over {\left( {1 + i} \right)^{{{2555} \over {365}}} }} + {{1508,50} \over {\left(
{1 + i} \right)^{{{2920} \over {365}}} }} + {{1392,46} \over {\left( {1 + i} \right)^{{{3285}
\over {365}}} }} + {{1276,42} \over {\left( {1 + i} \right)^{{{3650} \over {365}}}
}}
\)
dla określonego powyżej systemu rzeczywista stopa oprocentowania wynosi zatem 12,585%.