Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracjiz dnia 3 kwietnia 2000 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o obywatelstwie polskim
Spis treści
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 149 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje
organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach ,
2)
ustawą z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje
organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa
i zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania jednolitego tekstu.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy nie obejmuje:
1)
art. 113 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach , który stanowi:
„
Art. 113.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 85 ust. 1, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia,
2)
art. 69-75 oraz art. 85 ust. 7, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.
”
;
2)
art. 150 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje
organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa , który stanowi:
„
Art. 150.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem art. 26, art. 128 pkt
2, art. 139 pkt 1 i 10, art. 145 ust. 2 i 4, art. 146 ust. 2 i 4 oraz art. 147 ust.
2 i 3, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, i art. 34 pkt 1, art. 36 pkt 23,
art. 48 pkt 1 i 3, art. 84, art. 97 pkt 1-3, 5-10 i 12-36 oraz art. 139 pkt 9 lit.
a), które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2000 r.
”
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim
Rozdział 1
Obywatele polscy
Art. 1.1 orzeczenie
W dniu wejścia w życie niniejszej ustawy obywatelami polskimi są osoby, które posiadają
obywatelstwo polskie na podstawie dotychczasowych przepisów.
Art. 2.2 orzeczenia
Obywatel polski w myśl prawa polskiego nie może być równocześnie uznawany za obywatela
innego państwa.
Art. 3.
1.
Zawarcie związku małżeńskiego przez obywatela polskiego z osobą, nie będącą obywatelem
polskim, nie powoduje zmian w obywatelstwie małżonków.
2.
Zmiana obywatelstwa jednego z małżonków nie pociąga za sobą zmiany obywatelstwa drugiego
małżonka.
Rozdział 2
Nabycie obywatelstwa polskiego
Art. 4.2 orzeczenia
Dziecko nabywa przez urodzenie obywatelstwo polskie, gdy:
1)
oboje rodzice są obywatelami polskimi albo
2)
jedno z rodziców jest obywatelem polskim, a drugie jest nieznane bądź nieokreślone
jest jego obywatelstwo lub nie posiada żadnego obywatelstwa.
Art. 5.
Dziecko urodzone lub znalezione w Polsce nabywa obywatelstwo polskie, gdy oboje rodzice
są nieznani bądź nieokreślone jest ich obywatelstwo lub nie posiadają żadnego obywatelstwa.
Art. 6.1 orzeczenie
1.
Dziecko rodziców, z których jedno jest obywatelem polskim, drugie zaś obywatelem innego
państwa, nabywa przez urodzenie obywatelstwo polskie. Jednakże rodzice w oświadczeniu
złożonym zgodnie przed właściwym organem w ciągu trzech miesięcy od dnia urodzenia
się dziecka mogą wybrać dla niego obywatelstwo państwa obcego, którego obywatelem
jest jedno z rodziców, jeżeli według prawa tego państwa dziecko nabywa jego obywatelstwo.
2.
W braku porozumienia między rodzicami każde z nich może zwrócić się w ciągu trzech
miesięcy od dnia urodzenia się dziecka o rozstrzygnięcie do sądu.
3.
Dziecko, które nabyło obywatelstwo obce zgodnie z ust. 1 lub 2, nabywa obywatelstwo
polskie, jeżeli po ukończeniu szesnastu lat, a przed upływem sześciu miesięcy od dnia
osiągnięcia pełnoletności złoży odpowiednie oświadczenie przed właściwym organem i
organ ten wyda decyzję o przyjęciu oświadczenia.
Art. 7.
1.
Zmiany w ustaleniu osoby albo obywatelstwa jednego lub obojga rodziców podlegają uwzględnieniu
przy określeniu obywatelstwa dziecka, jeżeli nastąpiły przed upływem roku od dnia
urodzenia się dziecka. Trzymiesięczny termin określony w art. 6 ust. 1 i 2 liczy się
od dnia, w którym zmiana została ustalona.
2.
Zmiany w ustaleniu osoby ojca, wynikające z orzeczenia sądu wydanego na skutek powództwa
o zaprzeczenie ojcostwa lub o unieważnienie uznania, podlegają uwzględnieniu przy
określeniu obywatelstwa dziecka, chyba że osiągnęło ono już pełnoletność. Jeżeli dziecko
ukończyło szesnaście lat, zmiana obywatelstwa może nastąpić jedynie za jego zgodą.
Art. 8.
11)W brzmieniu ustalonym przez art. 105 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 114, poz. 739), która weszła w życie z dniem 27 grudnia 1997 r..
Cudzoziemcowi można na jego wniosek nadać obywatelstwo polskie, jeżeli zamieszkuje
w Polsce na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, co najmniej pięć lat.
2.
W przypadkach szczególnie uzasadnionych można cudzoziemcowi nadać na jego wniosek
obywatelstwo polskie, chociażby nie odpowiadał on warunkom określonym w ust. 1.
3.
Nadanie obywatelstwa polskiego może być uzależnione od złożenia dowodu utraty lub
zwolnienia z obywatelstwa obcego.
4.
Nadanie obywatelstwa polskiego obojgu rodzicom rozciąga się na dzieci pozostające
pod ich władzą rodzicielską.
5.
Nadanie obywatelstwa polskiego tylko jednemu z rodziców rozciąga się na dzieci, jeżeli:
1)
pozostają wyłącznie pod jego władzą rodzicielską albo
2)
drugie z rodziców jest obywatelem polskim lub
3)
drugie z rodziców wyraziło zgodę przed właściwym organem na nabycie przez dziecko
obywatelstwa polskiego.
6.
Dzieciom pozostającym pod opieką obywatelstwo polskie może być nadane jedynie za zgodą
opiekuna wyrażoną w odpowiednim oświadczeniu złożonym przed właściwym organem po uprzednim
zadośćuczynieniu wymogom właściwego prawa obcego.
7.
Nadanie lub rozciągnięcie nadania obywatelstwa polskiego na dzieci, które ukończyły
szesnaście lat, następuje jedynie za ich zgodą.
Art. 9.1 orzeczenie
11)W brzmieniu ustalonym przez art. 105 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 114, poz. 739), która weszła w życie z dniem 27 grudnia 1997 r..
Może być uznana za obywatela polskiego osoba o nieokreślonym obywatelstwie lub nie
posiadająca żadnego obywatelstwa, jeżeli zamieszkuje w Polsce na podstawie zezwolenia
na osiedlenie się, co najmniej pięć lat.
2.
Uznanie za obywatela polskiego następuje na wniosek osoby zainteresowanej.
3.
Uznanie za obywatela polskiego rozciąga się na dzieci uznanego, jeżeli zamieszkują
w Polsce.
4.
Przepisy art. 8 ust. 4-7 stosuje się odpowiednio.
Art. 10.1 orzeczenie
12)W brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r..
Cudzoziemiec, któremu udzielono zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej i który pozostaje co najmniej 3 lata w związku małżeńskim z osobą posiadającą
obywatelstwo polskie, nabywa obywatelstwo polskie, jeżeli w terminie określonym w
ust. 1a złoży odpowiednie oświadczenie przed właściwym organem i organ ten wyda decyzję
o przyjęciu oświadczenia.
1a3)Dodany przez art. 19 pkt 1 lit. b) ustawy powołanej w przypisie 2..
Termin do złożenia oświadczenia woli, o którym mowa w ust. 1, wynosi 6 miesięcy od
dnia uzyskania przez cudzoziemca zezwolenia na osiedlenie się albo 3 lata i 6 miesięcy
od dnia zawarcia związku małżeńskiego z osobą posiadającą obywatelstwo polskie.
2.
Przyjęcie oświadczenia może być uzależnione od złożenia dowodu utraty lub zwolnienia
z obywatelstwa obcego.
Art. 11.
14)W brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 2 ustawy powołanej w przypisie 2..
Osoba, która utraciła obywatelstwo polskie przez nabycie obywatelstwa obcego wskutek
zawarcia małżeństwa z cudzoziemcem lub w związku z zawarciem takiego małżeństwa, odzyskuje
obywatelstwo polskie, jeżeli po ustaniu tego małżeństwa lub jego unieważnieniu złoży
odpowiednie oświadczenie przed właściwym organem i organ ten wyda decyzję o przyjęciu
oświadczenia.
2.
Przyjęcie oświadczenia może być uzależnione od złożenia dowodu utraty lub zwolnienia
z obywatelstwa obcego.
Art. 12.3 orzeczenia
1.
Osoby przybywające do Polski jako repatrianci nabywają obywatelstwo polskie z mocy
prawa.
25)W brzmieniu ustalonym przez art. 105 pkt 2 ustawy powołanej w przypisie 1..
Repatriantem jest osoba, która przybyła do Polski na podstawie wizy repatriacyjnej.
Tryb i zasady udzielania wizy repatriacyjnej określają przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach .
3.
Przez repatriację nabywają obywatelstwo polskie również dzieci repatriantów, pozostające
pod ich władzą rodzicielską. Jednakże w przypadku, gdy repatriantem jest tylko jedno
z rodziców, dziecko nabywa obywatelstwo polskie jedynie za zgodą drugiego z rodziców
wyrażoną w odpowiednim oświadczeniu złożonym przed właściwym organem polskim.
4.
Dzieci pozostające pod opieką nabywają obywatelstwo polskie przez repatriację, jeżeli
dokonały jej za zgodą opiekuna wyrażoną w odpowiednim oświadczeniu złożonym przed
właściwym organem polskim.
5.
Nabycie obywatelstwa polskiego w myśl ust. 3 i 4 przez dziecko, które ukończyło szesnaście
lat, może nastąpić jedynie za jego zgodą.
6.
Osoba, która utraciła obywatelstwo polskie nabyte przez repatriację, nie może w tym
trybie nabyć go ponownie.
Rozdział 3
Utrata obywatelstwa polskiego
Art. 13.3 orzeczenia
16)W brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 3 lit. a) ustawy powołanej w przypisie 2..
Obywatel polski traci obywatelstwo polskie na swój wniosek po uzyskaniu zgody Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego.
27)W brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 3 lit. b) ustawy powołanej w przypisie 2..
Zgoda na zrzeczenie się obywatelstwa udzielona rodzicom rozciąga się na dzieci pozostające
pod ich władzą rodzicielską.
38)W brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 3 lit. c) ustawy powołanej w przypisie 2..
Zgoda na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego udzielona jednemu z rodziców rozciąga
się na dzieci pozostające pod jego władzą rodzicielską, gdy drugiemu z rodziców nie
przysługuje władza rodzicielska lub nie jest on obywatelem polskim albo gdy jest obywatelem
polskim i wyrazi przed właściwym organem zgodę na utratę obywatelstwa polskiego przez
dzieci.
4.
W przypadku gdy drugie z rodziców jest obywatelem polskim i sprzeciwia się rozciągnięciu
na dzieci zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego udzielonej pierwszemu z rodziców
lub gdy porozumienie napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody, każde z rodziców
może zwrócić się o rozstrzygnięcie do sądu.
59)W brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 3 lit. d) ustawy powołanej w przypisie 2..
Zgoda na zrzeczenie się obywatelstwa rozciąga się na dzieci, które ukończyły szesnaście
lat, jedynie za ich zgodą.
Art. 14.
Art. 15.
Rozdział 4
Właściwość organów11)W brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 5 ustawy powołanej w przypisie 2.
Art. 16.
1.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej nadaje obywatelstwo polskie i wyraża zgodę na
zrzeczenie się obywatelstwa polskiego.
2.
Podania do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie obywatelstwa polskiego oraz
o wyrażenie zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego osoby zamieszkałe w Polsce
wnoszą za pośrednictwem starosty, a zamieszkałe za granicą - za pośrednictwem konsula
Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 17.3 orzeczenia
1.
Decyzję w sprawie uznania za obywatela polskiego wydaje wojewoda, o ile przepisy innych
ustaw nie stanowią inaczej.
2.
Decyzje w sprawach określonych w art. 6 ust. 3 oraz w art. 10 i 11 wydają:
1)
właściwy miejscowo starosta - w stosunku do osób zamieszkałych w Polsce,
2)
konsul Rzeczypospolitej Polskiej - w stosunku do osób zamieszkałych za granicą.
3.
Oświadczenie o wyborze obywatelstwa obcego, o którym mowa w art. 6 ust. 1, i o wyrażeniu
zgody na nabycie obywatelstwa polskiego, o którym mowa w art. 8 ust. 5 pkt 3 i ust.
6 oraz w art. 12 ust. 3 i 4, a także o wyrażeniu zgody na utratę przez dzieci obywatelstwa
polskiego, o którym mowa w art. 13 ust. 3, przyjmuje:
1)
właściwy miejscowo starosta - od osób zamieszkałych w Polsce,
2)
konsul Rzeczypospolitej Polskiej - od osób zamieszkałych za granicą.
4.
Posiadanie i utratę obywatelstwa polskiego stwierdza wojewoda. Odmowa stwierdzenia
posiadania obywatelstwa polskiego lub jego utraty następuje w drodze decyzji administracyjnej.
5.
W sprawach, o których mowa w art. 6 ust. 2 i w art. 13 ust. 4, przekazanych do rozstrzygnięcia
sądowi, orzeka sąd polski. Rzeczowo właściwym jest sąd rejonowy, działający jako władza
opiekuńcza. Miejscową właściwość sądu określa się według miejsca zamieszkania dziecka
w Polsce, a jeżeli nie ma ono miejsca zamieszkania w Polsce - według miejsca jego
pobytu w Polsce. W razie braku tych podstaw właściwym jest Sąd Rejonowy dla m.st.
Warszawy.
Art. 18.
1.
O właściwości miejscowej wojewody - w sprawach określonych w art. 17 ust. 4 - stanowią
kolejno: miejsce zamieszkania osoby, której postępowanie ma dotyczyć, miejsce jej
pobytu, miejsce jej ostatniego zamieszkania lub pobytu. W razie braku tych podstaw,
właściwy jest wojewoda warszawski.
2.
O właściwości miejscowej starosty w sprawach określonych w art. 16 ust. 2 oraz w art.
17 w ust. 2 pkt 1 i w ust. 3 pkt 1 stanowią kolejno: miejsce zamieszkania osoby, której
postępowanie ma dotyczyć, miejsce jej pobytu, miejsce jej ostatniego zamieszkania
lub pobytu. W razie braku tych podstaw właściwy jest Prezydent m.st. Warszawy jako
organ wykonawczy gminy Warszawa-Centrum12)Stosownie do art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 marca 1999 r. o zmianie ustawy o ustroju
miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 92, poz. 1044), która weszła w życie z dniem
17 listopada 1999 r., Prezydent m.st. Warszawy nie jest organem wykonawczym gminy
Warszawa-Centrum..
Art. 18a.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy
tryb postępowania w sprawach o nadanie lub wyrażenie zgody na zrzeczenie się obywatelstwa
polskiego oraz wzory zaświadczeń i wniosków.
Art. 18b.
Określone w ustawie zadania i kompetencje starosty są zadaniami z zakresu administracji
rządowej.
Rozdział 5
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 19.
Osoby, które nabyły obywatelstwo polskie na podstawie art. 2a i 3 ust. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego , nie są obywatelami polskimi, jeżeli posiadają obywatelstwo państwa obcego i zamieszkują
za granicą.
Art. 20.
Traci moc ustawa z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim .
Art. 21.
Ustawa wchodzi w życie po upływie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia.13)Ustawa została ogłoszona dnia 21 lutego 1962 r.
1)
W brzmieniu ustalonym przez art. 105 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach
(Dz. U. Nr 114, poz. 739), która weszła w życie z dniem 27 grudnia 1997 r.
2)
W brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o
zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej
- w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668), która weszła w
życie z dniem 1 stycznia 1999 r.
3)
Dodany przez art. 19 pkt 1 lit. b) ustawy powołanej w przypisie 2.
4)
W brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 2 ustawy powołanej w przypisie 2.
5)
W brzmieniu ustalonym przez art. 105 pkt 2 ustawy powołanej w przypisie 1.
6)
W brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 3 lit. a) ustawy powołanej w przypisie 2.
7)
W brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 3 lit. b) ustawy powołanej w przypisie 2.
8)
W brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 3 lit. c) ustawy powołanej w przypisie 2.
9)
W brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 3 lit. d) ustawy powołanej w przypisie 2.
10)
Przez art. 19 pkt 4 ustawy powołanej w przypisie 2.
11)
W brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 5 ustawy powołanej w przypisie 2.
12)
Stosownie do art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 marca 1999 r. o zmianie ustawy o ustroju
miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 92, poz. 1044), która weszła w życie z dniem
17 listopada 1999 r., Prezydent m.st. Warszawy nie jest organem wykonawczym gminy
Warszawa-Centrum.
13)
Ustawa została ogłoszona dnia 21 lutego 1962 r.