Ustawaz dnia 15 grudnia 2000 r.o zmianie ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym oraz ustawy - Prawo bankowe
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym wprowadza się następujące zmiany:
1)
art. 2 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 2.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)
deponent - osobę fizyczną, osobę prawną, jednostkę organizacyjną niemającą osobowości
prawnej, o ile posiada zdolność prawną, oraz podmioty, o których mowa w art. 50 ust.
2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. Nr 140, poz. 939, z 1998
r. Nr 160, poz. 1063 i Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 11, poz. 95 i Nr 40, poz. 399
oraz z 2000 r. Nr 93, poz. 1027, Nr 94, poz. 1037, Nr 114, poz. 1191, Nr 116, poz.
1216 i Nr 119, poz. 1252), zwanej dalej «ustawą - Prawo bankowe», będące stroną umowy
imiennego rachunku bankowego lub posiadające wynikającą z czynności bankowych wierzytelność
do banku objętego obowiązkowym systemem gwarantowania, potwierdzoną wystawionym przez
ten bank dokumentem imiennym, oraz osoby, o których mowa w art. 57 ust. 1 ustawy -
Prawo bankowe, o ile ich wierzytelność do banku stała się wymagalna przed dniem niedostępności
środków, z wyłączeniem:
a)
Skarbu Państwa,
b)
banków,
c)
podmiotów działających na podstawie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym
obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. Nr 118, poz. 754 i Nr 141, poz. 945, z 1998
r. Nr 107, poz. 669 i Nr 113, poz. 715 oraz z 2000 r. Nr 22, poz. 270, Nr 60, poz.
702 i 703, Nr 94, poz. 1037, Nr 103, poz. 1099, Nr 114, poz. 1191, Nr 116, poz. 1216
i Nr 122, poz. 1315),
d)
podmiotów działających na podstawie ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności
ubezpieczeniowej (Dz. U. z 1996 r. Nr 11, poz. 62, z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 88,
poz. 554, Nr 107, poz. 685, Nr 121, poz. 769 i 770 i Nr 139, poz. 934, z 1998 r. Nr
155, poz. 1015, z 1999 r. Nr 49, poz. 483, Nr 101, poz. 1178 i Nr 110, poz. 1255 oraz
z 2000 r. Nr 43, poz. 483, Nr 48, poz. 552, Nr 70, poz. 819, Nr 114, poz. 1193 i Nr
116, poz. 1216),
e)
podmiotów działających na podstawie ustawy z dnia 30 kwietnia 1993 r. o narodowych
funduszach inwestycyjnych i ich prywatyzacji (Dz. U. Nr 44, poz. 202, z 1994 r. Nr
84, poz. 385 oraz z 1997 r. Nr 30, poz. 164, Nr 47, poz. 298 i Nr 107, poz. 691),
f)
podmiotów działających na podstawie ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o funduszach
inwestycyjnych (Dz. U. Nr 139, poz. 933, z 1999 r. Nr 72, poz. 801 oraz z 2000 r.
Nr 103, poz. 1099 i Nr 114, poz. 1192),
g)
podmiotów działających na podstawie ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji
i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz. U. Nr 139, poz. 934, z 1998 r. Nr 98,
poz. 610, Nr 106, poz. 668 i Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 110, poz. 1256 oraz z
2000 r. Nr 60, poz. 702),
h)
jednostek organizacyjnych, które zgodnie z treścią art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 29
września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. Nr 121, poz. 591, z 1997 r. Nr 32, poz. 183,
Nr 43, poz. 272, Nr 88, poz. 554, Nr 118, poz. 754, Nr 139, poz. 933 i 934, Nr 140,
poz. 939 i Nr 141, poz. 945, z 1998 r. Nr 60, poz. 382, Nr 106, poz. 668, Nr 107,
poz. 669 i Nr 155, poz. 1014, z 1999 r. Nr 9, poz. 75 i Nr 83, poz. 931 oraz z 2000
r. Nr 60, poz. 703, Nr 94, poz. 1037 i Nr 113, poz. 1186), nie są uprawnione do sporządzania
uproszczonego bilansu oraz rachunku zysków i strat,
i)
akcjonariuszy banku posiadających w dniu zawieszenia działalności banku pakiet co
najmniej 5% akcji, a także osób, które w stosunku do nich są podmiotami dominującymi
lub zależnymi w rozumieniu art. 4 pkt 16 ustawy, o której mowa w lit. c),
j)
członków zarządu i rady nadzorczej banku oraz osób pełniących w tym banku funkcje
dyrektorów i zastępców dyrektorów departamentów, jak również dyrektorów i zastępców
dyrektorów oddziałów tego banku, w przypadku gdy osoby te pełniły swoje funkcje w
dniu zawieszenia działalności banku lub spełnienia warunku gwarancji, bądź w okresie
bieżącego roku obrotowego (obrachunkowego) lub poprzedzającego zawieszenie działalności
banku lub dzień spełnienia warunku gwarancji,
2)
środki gwarantowane - środki pieniężne zgromadzone w banku przez deponenta na rachunkach
imiennych oraz jego należności wynikające z innych czynności bankowych, w walucie
polskiej lub walutach obcych, według stanu na dzień zawieszenia działalności banku,
potwierdzone wystawionymi przez ten bank dokumentami imiennymi, powiększone o należne
odsetki naliczone do dnia spełnienia warunku gwarancji, a także kwoty, o których mowa
w art. 57 ust. 1 ustawy - Prawo bankowe, o ile stały się wymagalne przed dniem zawieszenia
działalności banku - do wysokości określonej ustawą, z wyłączeniem papierów wartościowych
innych niż opiewające wyłącznie na wierzytelności pieniężne, a także listów zastawnych,
o których mowa w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o listach zastawnych i bankach
hipotecznych (Dz. U. Nr 140, poz. 940, z 1998 r. Nr 107, poz. 669 oraz z 2000 r. Nr
6, poz. 70 i Nr 60, poz. 702), oraz środków, co do których orzeczono prawomocnym wyrokiem,
że pochodzą z przestępstwa przewidzianego w art. 299 Kodeksu karnego,
3)
podmioty objęte obowiązkowym systemem gwarantowania - zwane dalej «podmiotami objętymi
systemem gwarantowania»:
a)
banki krajowe w rozumieniu ustawy - Prawo bankowe,
b)
oddziały banków mających siedzibę w państwie niebędącym członkiem Unii Europejskiej,
wykonujące działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - o ile nie są uczestnikami
systemu gwarantowania środków pieniężnych albo system gwarantowania, w którym uczestniczą,
nie zapewnia gwarantowania środków pieniężnych do wysokości określonej w ustawie,
4)
dzień spełnienia warunku gwarancji - dzień wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości
banku,
5)
niedostępność środków - sytuację, w której środki gwarantowane są należne, lecz nie
mogą być wypłacone od dnia zawieszenia działalności banku (dzień niedostępności środków),
6)
saldo dodatnie - dodatnie saldo rachunku bankowego deponenta i jego należności wynikających
z czynności bankowych, po dokonaniu przez syndyka masy upadłości potrąceń wierzytelności
przysługujących wzajemnie deponentowi i bankowi,
7)
suma aktywów ważonych ryzykiem - sumę aktywów oraz zobowiązań pozabilansowych, którym
Komisja Nadzoru Bankowego, w trybie przewidzianym ustawą - Prawo bankowe, nadaje wyrażoną
procentowo wagę ryzyka,
8)
przejęcie banku - nabycie przedsiębiorstwa bankowego lub jego części.
”
;
2)
w art. 2a ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
W przypadku prowadzenia przez bank jednego rachunku dla kilku osób (rachunek wspólny),
deponentem jest każda z tych osób - w granicach określonych w umowie rachunku, a w
przypadku braku postanowień umownych lub przepisów w tym zakresie - w częściach równych,
”
;
3)
po art. 2a dodaje się art. 2b w brzmieniu:
„
Art. 2b.
1.
Oddziały banków, o których mowa w art. 2 pkt 3 lit. b), są objęte systemem gwarantowania
w zakresie, w jakim system gwarantowania w kraju ich siedziby nie zapewnia wypłaty
środków gwarantowanych w granicach określonych w ustawie.
2.
Oddziały banków mających siedzibę w państwach będących członkami Unii Europejskiej
wykonujące działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadkach gdy
w państwach tych kwota środków gwarantowanych jest niższa niż określona w ustawie,
mogą, w celu podwyższenia tej kwoty do wysokości określonej ustawą, przystępować do
obowiązkowego systemu gwarantowania.
3.
Warunki przystąpienia oddziału banku, o którym mowa w ust. 2, do systemu gwarantowania
określa Zarząd Funduszu w porozumieniu z odpowiednią instytucją wykonującą zadania
w zakresie gwarantowania środków w państwie, w którym bank ma siedzibę, z zachowaniem
zasad systemu gwarantowania określonych w ustawie.
”
;
4)
tytuł rozdziału 4 otrzymuje brzmienie:
„
Obowiązkowy system gwarantowania środków pieniężnych
”
;
5)
art. 21 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 21.
Celem obowiązkowego systemu gwarantowania środków pieniężnych jest zapewnienie deponentom
wypłaty, do wysokości określonej ustawą, środków gwarantowanych w razie ich niedostępności.
”
;
6)
w art. 22:
a)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Świadczenie pieniężne, o którym mowa w ust. 2, jest płatne w złotych, według terminarza
wypłat ustalonego w trybie przewidzianym w art. 28 ust. 3, w terminie 30 dni od otrzymania
przez syndyka masy upadłości banku kwoty przekazanej przez Fundusz na wypłaty środków
gwarantowanych, nie później jednak niż w terminie trzech miesięcy od dnia niedostępności
środków, z zastrzeżeniem ust. 4-6.
”
,
b)
dodaje się ust. 4-7 w brzmieniu:
„
4.
Świadczenie pieniężne, o którym mowa w ust. 2 i 3, nie może być wypłacone przed dniem
spełnienia warunku gwarancji.
5.
W przypadku wystąpienia okoliczności uniemożliwiających wypłatę środków gwarantowanych
w terminie określonym w ust. 3, w szczególności ze względu na nieprawidłowości w prowadzeniu
ksiąg banku lub znaczną liczbę prowadzonych przez bank rachunków, sąd prowadzący postępowanie
upadłościowe może, na wniosek Zarządu Funduszu, przedłużyć termin wypłat, nie dłużej
jednak niż o trzy miesiące.
6.
Sąd, o którym mowa w ust. 5, może, na kolejny wniosek Zarządu Funduszu, przedłużyć
termin wypłat środków gwarantowanych o następne trzy miesiące, jednak nie więcej niż
dwukrotnie.
7.
Wnioski, o których mowa w ust. 5 i 6, sąd rozpatruje nie później niż w terminie 14
dni od dnia ich wniesienia.
”
;
7)
art. 23 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 23.
1.
Środki gwarantowane objęte są obowiązkowym systemem gwarantowania od dnia ich wniesienia
na rachunek bankowy nie później niż w dniu poprzedzającym dzień zawieszenia działalności
banku, a w przypadku należności wynikających z czynności bankowych, o ile czynność
ta została dokonana przed dniem zawieszenia działalności banku - do wysokości (łącznie
z odsetkami naliczonymi zgodnie z umową - do dnia spełnienia warunku gwarancji):
1)
równowartości w złotych 1 000 EURO - w 100%,
2)
przekraczającej równowartość w złotych 1 000 EURO, a nieprzekraczającej równowartości
w złotych 15 000 EURO - w 90%.
2.
Górna granica środków gwarantowanych określona w ust. 1 pkt 2 ulega podwyższeniu do:
1)
równowartości w złotych 18 000 EURO - od dnia 1 stycznia 2002 r.,
2)
równowartości w złotych 22 500 EURO - od dnia 1 stycznia 2003 r.
3.
Do obliczenia wartości EURO w złotych przyjmuje się kurs średni z dnia spełnienia
warunku gwarancji, ogłaszany przez Narodowy Bank Polski.
4.
Kwoty, o których mowa w ust. 1 i 2, określają maksymalną wysokość roszczeń deponenta
w stosunku do Funduszu, niezależnie od tego, w jakiej wysokości i na ilu rachunkach
posiadał środki pieniężne lub z ilu wierzytelności przysługują mu należności w danym
banku.
5.
Roszczenia z tytułu gwarancji przedawniają się po upływie 5 lat od dnia spełnienia
warunku gwarancji; dotyczy to także roszczeń powstałych przed dniem 15 kwietnia 1997
r.
”
;
8)
w art. 24 wyrazy „art. 23 ust. 2” zastępuje się wyrazami „art. 23 ust. 1 i 2”;
9)
w art. 27:
a)
w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
listę deponentów, wraz z wyszczególnieniem kwot środków gwarantowanych należnych każdemu
deponentowi, sporządzoną według wzoru określonego przez Zarząd Funduszu; wysokość
kwot środków gwarantowanych należnych poszczególnym deponentom syndyk masy upadłości
ustala w wysokości odpowiednich sald dodatnich, z zastrzeżeniem ust. 2,
”
b)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
W przypadku stwierdzenia wymagalnych wierzytelności osób, o których mowa w art. 57
ust. 1 ustawy - Prawo bankowe, nieobjętych przepisami art. 2 pkt 1 i 2, syndyk masy
upadłości, przy ustalaniu należności spadkobierców, pomniejsza saldo dodatnie o te
wierzytelności.
”
;
10)
w art. 28:
a)
w ust. 3 skreśla się wyrazy „z uwzględnieniem należności osób określonych w art. 57 ust. 1 ustawy - Prawo bankowe,”
b)
po ust. 3 dodaje się ust. 3a-3d w brzmieniu:
„
3a.
W przypadku gdy przeciwko deponentowi jest prowadzone postępowanie karne, z którego
wynika, że środki objęte obowiązkowym systemem gwarantowania mogą pochodzić z przestępstwa
przewidzianego w art. 299 Kodeksu karnego, syndyk masy upadłości zawiesza ich wypłatę
do czasu zakończenia postępowania. Środki te są wypłacane deponentowi, jeżeli w toku
postępowania karnego nie zostanie ustalone, że pochodzą z przestępstwa.
3b.
Prokuratura lub sąd mają obowiązek zawiadomienia syndyka masy upadłości o toczącym
się postępowaniu karnym przeciwko deponentowi, o którym mowa w ust. 3a.
3c.
Minister właściwy do spraw sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe
warunki i tryb zawieszania przez syndyka masy upadłości wypłaty środków gwarantowanych
deponentom w przypadku określonym w ust. 3a. Minister właściwy do spraw sprawiedliwości,
wydając rozporządzenie, uwzględni dane, jakie powinno zawierać zawiadomienie syndyka
masy upadłości o prowadzonym postępowaniu karnym, termin i sposób wysłania zawiadomienia,
dane, jakie powinna zawierać informacja o zawieszeniu wypłaty środków gwarantowanych
wysłana deponentowi, termin i sposób wysłania informacji oraz dane, jakie powinien
zawierać rejestr zawieszonych wypłat środków gwarantowanych prowadzony przez syndyka
masy upadłości.
3d.
Przepisy ust. 3a-3c stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy wypłaty środków gwarantowanych
dokonuje Bankowy Fundusz Gwarancyjny.
”
;
11)
art. 30 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 30.
1.
Z tytułu przekazania środków syndykowi masy upadłości Funduszowi przysługuje roszczenie
do masy upadłości o zwrot przekazanych kwot, które podlegają zaspokojeniu w pierwszej
kolejności po pokryciu bieżących kosztów postępowania upadłościowego, należności za
pracę pracowników banku i innych roszczeń tych pracowników, o których mowa w art.
204 § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934
r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512, z 1994 r. Nr 1, poz. 1,
z 1995 r. Nr 85, poz. 426, z 1996 r. Nr 6, poz. 43, Nr 43, poz. 189, Nr 106, poz.
496 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 54, poz. 349, Nr 117, poz. 751,
Nr 121, poz. 770 i Nr 140, poz. 940, z 1998 r. Nr 117, poz. 756 oraz z 2000 r. Nr
26, poz. 306, Nr 84, poz. 948, Nr 94, poz. 1037 i Nr 114, poz. 1193); art. 205 tego
rozporządzenia stosuje się odpowiednio.
2.
Kwoty zwrócone Funduszowi przez syndyka masy upadłości w trybie określonym w art.
28 ust. 5 nie zmniejszają wierzytelności Funduszu do masy upadłości z tytułu przekazania
środków pieniężnych na wypłatę środków gwarantowanych.
”
;
12)
po art. 38 dodaje się art. 38a i 38b w brzmieniu:
„
Art. 38a.
1.
Informacje uzyskane w trybie określonym w art. 38 mogą być wykorzystywane przez Fundusz
do opracowywania analiz i prognoz dotyczących sektora bankowego.
2.
Informacje określone w ust. 1 nie mogą być udostępniane przez Fundusz innym podmiotom.
3.
Analizy i prognozy, o których mowa w ust. 1, mogą być publikowane. Fundusz może je
także udostępniać zainteresowanym podmiotom.
Art. 38b.
1.
Podmioty objęte systemem gwarantowania są obowiązane do informowania osób korzystających
z jego usług o swojej sytuacji ekonomiczno-finansowej oraz o uczestnictwie w obowiązkowym
systemie gwarantowania i zasadach jego funkcjonowania, w sposób, w jaki są podawane
informacje o świadczonych usługach.
2.
Informacje o uczestnictwie w obowiązkowym systemie gwarantowania nie mogą być wykorzystywane
w celach reklamowych i powinny być ograniczone wyłącznie do informacji o przynależności
do systemu gwarantowania i jego podstawowych zasadach funkcjonowania.
”
;
13)
art. 44 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 44.
Bankowy Fundusz Gwarancyjny nie jest państwowym funduszem celowym w rozumieniu ustawy
z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 155, poz. 1014, z 1999
r. Nr 38, poz. 360, Nr 49, poz. 485, Nr 70, poz. 778 i Nr 110, poz. 1255 oraz z 2000
r. Nr 6, poz. 69, Nr 12, poz. 136, Nr 48, poz. 550, Nr 95, poz. 1041 i Nr 119, poz.
1251) ani państwową osobą prawną.
”
Art. 2.
W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 56 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Skarb Państwa nie odpowiada za zobowiązania banków, z wyjątkiem zobowiązań, za które
przyjął odpowiedzialność z tytułu gwarancji lub poręczeń.
”
;
2)
w art. 105 w ust. 1 w pkt 2 lit. h) otrzymuje brzmienie:
„
h)
Prezesa Zarządu Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w zakresie określonym ustawą z dnia
14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym (Dz. U. z 2000 r. Nr 9, poz. 131,
Nr 86, poz. 958, Nr 119, poz. 1252 i Nr 122, poz. 1316),
”
;
3)
w art. 144 w ust. 1 wyrazy „o której mowa w art. 56 ust. 2 pkt 1” zastępuje się wyrazami „o której mowa w art. 105 ust. 1 pkt 2 lit. h)”;
4)
w art. 163 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Obowiązek zgłaszania nie dotyczy wierzytelności obejmujących środki zgromadzone na
rachunkach bankowych oraz wierzytelności, o których mowa w art. 2 pkt 2 ustawy, o
której mowa w art. 105 ust. 1 pkt 2 lit. h).
”
;
5)
w art. 164 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Przed wydaniem postanowienia w sprawie dopuszczenia do zawarcia układu, sędzia-komisarz
wysłuchuje składającego wniosek, syndyka oraz przedstawiciela Komisji Nadzoru Bankowego.
”
;
6)
w art. 167 w pkt 1 wyrazy „o której mowa w art. 56 ust. 2 pkt 1” zastępuje się wyrazami „o której mowa w art. 105 ust. 1 pkt 2 lit. h)”.
Art. 3.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r., z wyjątkiem przepisów art. 2b ust.
2 i 3 ustawy zmienianej w art. 1, które wchodzą w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą
Polską członkostwa w Unii Europejskiej.