Ustawaz dnia 2 grudnia 1999 r.o narodowym spisie powszechnym ludności i mieszkań w 2001 r.
Spis treści
Treść ustawy
Rozdział 1
Termin i zakres spisu
Art. 1.
Narodowy spis powszechny ludności i mieszkań, zwany dalej „spisem”, będzie przeprowadzony
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniach od 22 maja 2001 r. do 9 czerwca 2001 r.,
według stanu w dniu 21 maja 2001 r. o godzinie 2400.
Art. 2.1 orzeczenie
1.
Spisem zostaną objęte:
1)
osoby stale zamieszkałe i czasowo przebywające w mieszkaniach, budynkach, obiektach
i pomieszczeniach, o których mowa w pkt 2,
2)
mieszkania i budynki, w których znajdują się mieszkania, oraz zamieszkane obiekty
zbiorowego zakwaterowania i inne zamieszkane pomieszczenia nie będące mieszkaniami,
3)
osoby nie mające miejsca zamieszkania.
2.
Spis nie obejmie:
1)
szefów i cudzoziemskiego personelu przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych
państw obcych, członków rodzin tych osób oraz innych osób korzystających z przywilejów
i immunitetów na mocy umów, ustaw lub powszechnie ustalonych zwyczajów międzynarodowych,
2)
osób ubiegających się o azyl,
3)
mieszkań, budynków, obiektów i pomieszczeń będących własnością przedstawicielstw dyplomatycznych
i urzędów konsularnych państw obcych.
Art. 3.1 orzeczenie
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
mieszkaniu - oznacza to wydzielony trwałymi ścianami, w obrębie budynku, zespół izb
lub jedną izbę, łącznie z pomieszczeniami pomocniczymi, niezależnie od tego, czy są
zamieszkane na podstawie jednego lub więcej niż jednego tytułu prawnego,
2)
budynku - oznacza to budynek, w którym znajduje się chociażby jedno mieszkanie,
3)
obiekcie zbiorowego zakwaterowania - oznacza to obiekt, gdzie przebywa większa liczba
osób, np. internat, dom akademicki lub studencki, hotel pracowniczy, dom dziecka,
zakład wychowawczy, dom rencisty, dom pomocy społecznej, dom zakonny, klasztor, szpital,
sanatorium, schronisko turystyczne, hotel, motel, pensjonat, noclegownia,
4)
zamieszkanym pomieszczeniu nie będącym mieszkaniem - oznacza to pomieszczenie nie
przystosowane do celów mieszkalnych i zamieszkane tymczasowo (np. strych, pralnia,
suszarnia), obiekt ruchomy (np. barakowóz, przyczepa kempingowa, barka) lub inne pomieszczenie,
które w czasie spisu jest jedynym miejscem zamieszkania osoby spisywanej,
5)
gospodarstwie domowym - oznacza to zespół osób mieszkających i utrzymujących się wspólnie
lub jedną osobę utrzymującą się samodzielnie,
6)
głowie gospodarstwa domowego - oznacza to osobę, która dostarcza najwięcej środków
na utrzymanie gospodarstwa domowego,
7)
pracy głównej - oznacza to pracę, która zwykle zajmuje najwięcej czasu albo jest pracą
jedyną; jeżeli prace zajmują taką samą ilość czasu, pracą główną jest ta, z której
osiągany jest wyższy dochód,
8)
pracy dodatkowej - oznacza to pracę, która zajmuje zwykle najwięcej czasu spośród
innych prac poza pracą główną; jeżeli prace zajmują taką samą ilość czasu, pracą dodatkową
jest ta, z której osiągany jest wyższy dochód,
9)
dochodach z własności - oznacza to dochody uzyskiwane przez właścicieli aktywów finansowych
lub aktywów rzeczowych nie produkowanych (głównie gruntu i zasobów złóż naturalnych),
10)
dochodach z najmu - oznacza to dochody z najmu mieszkania lub budynku,
11)
niezarobkowym źródle utrzymania - oznacza to emeryturę, rentę, zasiłek, dodatek szkoleniowy,
alimenty, stypendium, świadczenie przedemerytalne,
12)
źródle utrzymania - oznacza to dochody z pracy, dochody z własności i najmu oraz dochody
z niezarobkowych źródeł utrzymania,
13)
wyposażeniu mieszkania w urządzenia techniczno-sanitarne - oznacza to wyposażenie
mieszkania w wodociąg, ustęp spłukiwany, ciepłą wodę, łazienkę, gaz,
14)
obiektach i terenach zamkniętych - oznacza to obiekty i tereny pozostające w zarządzie
Ministra Obrony Narodowej i Szefa Urzędu Ochrony Państwa oraz ministrów właściwych
do spraw: wewnętrznych, administracji publicznej, sprawiedliwości i zagranicznych
oraz podległych im jednostek organizacyjnych.
Art. 4.
1.
W ramach spisu będą zebrane następujące informacje o osobach stale zamieszkałych i
czasowo przebywających w mieszkaniach, budynkach, obiektach i pomieszczeniach, określonych
w art. 2 ust. 1 pkt 2:
1)
nazwisko i imię osoby spisywanej, czy w miejscu spisywania mieszka stale, czy przebywa
czasowo, czy jest obecna w czasie spisu, czas trwania i przyczyna przebywania lub
nieobecności oraz dla przebywających czasowo za granicą lub przybyłych z zagranicy
- kraj aktualnego lub poprzedniego pobytu,
2)
data urodzenia, płeć, stopień pokrewieństwa, powinowactwa lub innego związku z głową
gospodarstwa domowego,
3)
stan cywilny, miesiąc i rok zawarcia małżeństwa i czy osoba spisywana pozostaje faktycznie
w związku małżeńskim,
4)
poziom posiadanego wykształcenia, czy osoba spisywana kontynuuje naukę i w jakiej
formie,
5)
czy z powodu kalectwa lub przewlekłej choroby ma ograniczoną zdolność do wykonywania
czynności podstawowych dla swojego wieku,
6)
czy posiada aktualne orzeczenie - wydane przez odpowiedni organ orzekający - ustalające
niezdolność do pracy, stopień niepełnosprawności, celowość przekwalifikowania, grupę
inwalidzką bądź uprawnienie do zasiłku pielęgnacyjnego,
7)
kraj urodzenia i obywatelstwo,
8)
okres zamieszkiwania (pobytu) w miejscowości aktualnego miejsca zamieszkania oraz
dla przybyłych - miejscowość w Polsce lub kraj poprzedniego pobytu,
9)
czy w ostatnim tygodniu poprzedzającym spis wykonywała pracę, z której osiągała dochód
lub zarobek, bądź nieodpłatnie pomagała w rodzinnej działalności gospodarczej; dla
wykonujących pracę opis pracy głównej: status zatrudnienia, wykonywany zawód lub zajmowane
stanowisko bądź rodzaj wykonywanych czynności, podstawowy rodzaj działalności zakładu
będącego miejscem pracy głównej, opis pracy dodatkowej: podstawowy rodzaj działalności
zakładu będącego miejscem pracy dodatkowej,
10)
czy osoba spisywana poszukuje pracy i jest gotowa do jej podjęcia oraz czas poszukiwania
pracy,
11)
czy jest użytkownikiem gospodarstwa rolnego (działki rolnej) lub członkiem gospodarstwa
domowego użytkującego gospodarstwo rolne (działkę rolną), jaka jest powierzchnia użytków
rolnych gospodarstwa rolnego (działki rolnej) oraz liczba przepracowanych miesięcy
w gospodarstwie rolnym (na działce rolnej) w ciągu ostatnich 12 miesięcy,
12)
główne i dodatkowe źródło utrzymania,
13)
rodzaje pobieranych świadczeń z niezarobkowych źródeł utrzymania.
2.
W ramach spisu będą zebrane następujące informacje o gospodarstwach domowych:
1)
główne i dodatkowe źródło utrzymania,
2)
tytuł prawny zamieszkiwania w mieszkaniu.
3.
W ramach spisu będą zebrane następujące informacje o mieszkaniach i budynkach, w których
znajdują się mieszkania, obiektach zbiorowego zakwaterowania i innych zamieszkanych
pomieszczeniach nie będących mieszkaniami, odpowiednio:
1)
o mieszkaniach:
a)
czy jest zamieszkane, czy nie zamieszkane,
b)
czy jest jedynym lub głównym miejscem zamieszkania, czy drugim przeznaczonym do czasowego
lub sezonowego przebywania,
c)
czyją jest własnością,
d)
powierzchnia użytkowa, w tym wykorzystywana wyłącznie do prowadzenia działalności
gospodarczej,
e)
liczba pokoi, w tym wykorzystywanych wyłącznie do prowadzenia działalności gospodarczej,
f)
liczba i charakterystyka pomieszczeń kuchennych,
g)
wyposażenie w urządzenia techniczno-sanitarne, sposób ogrzewania i rodzaj energii
stosowanej do ogrzewania,
2)
o budynkach:
a)
rodzaj budynku oraz liczba mieszkań w budynkach mieszkalnych,
b)
określenie rodzaju własności (współwłasności),
c)
okres wybudowania,
d)
wyposażenie w instalację wodociągową i kanalizacyjną oraz jej rodzaj (sieciowa, lokalna),
3)
o zamieszkanych obiektach zbiorowego zakwaterowania i innych zamieszkanych pomieszczeniach
nie będących mieszkaniami.
Art. 5.
1.
W ramach spisu zostanie przeprowadzone badanie narodowości obejmujące wszystkie osoby
podlegające spisowi.
2.
W badaniu, o którym mowa w ust. 1, zostaną postawione następujące pytania:
1)
do jakiej narodowości zalicza się osoba spisywana,
2)
w jakim języku najczęściej rozmawia w domu.
Art. 6.
Formularz spisowy zawierający pytania w zakresie tematycznym określonym w art. 4 i
5, oznaczony symbolem A, stanowi załącznik nr 1 do ustawy.
Art. 7.
1.
W ramach spisu zostaną przeprowadzone dodatkowe badania:
1)
migracji długookresowych trwających co najmniej 12 miesięcy w latach 1989-2001,
2)
dzietności kobiet - na wylosowanej metodą reprezentacyjną próbie kobiet w wieku 16
i więcej lat.
2.
W badaniu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, zostaną zebrane informacje o miejscu i kraju
stałego zamieszkania, miejscu, kraju i okresie poprzedniego zamieszkania, przyczynie
zmiany poprzedniego miejsca zamieszkania i źródle utrzymania w poprzednim miejscu
zamieszkania.
3.
Formularz spisowy zawierający pytania w zakresie tematycznym określonym w ust. 2,
oznaczony symbolem M, stanowi załącznik nr 2 do ustawy.
4.
W badaniu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, zostaną zebrane informacje o dacie i miejscu
urodzenia osoby spisywanej, miesiącu, roku i miejscu zawarcia małżeństwa (powstaniu
związku partnerskiego), miesiącu i roku ustania małżeństwa (związku partnerskiego),
liczbie żywo urodzonych dzieci, imieniu, płci, miesiącu i roku urodzenia dziecka oraz
o dalszych zamierzeniach prokreacyjnych.
5.
Formularz spisowy zawierający pytania w zakresie tematycznym określonym w ust. 4,
oznaczony symbolem D, stanowi załącznik nr 3 do ustawy.
6.
Udzielenie odpowiedzi na pytania zawarte w formularzu D, o którym mowa w ust. 5, jest
dobrowolne.
Rozdział 2
Obowiązki spisowe i ochrona danych
Art. 8.
1.
Udzielanie odpowiedzi na pytania zawarte w formularzach spisowych A i M, o których
mowa w art. 6 i art. 7 ust. 3, jest obowiązkowe.
2.
Osoby objęte spisem obowiązane są do udzielenia ścisłych, wyczerpujących i zgodnych
z prawdą odpowiedzi na pytania zawarte w formularzach spisowych. Do udzielenia odpowiedzi
o osobach małoletnich oraz o osobach nieobecnych obowiązane są pełnoletnie osoby wspólnie
z nimi zamieszkałe.
3.
W obiektach zbiorowego zakwaterowania, w przypadku braku możliwości bezpośredniego
spisania osoby, danych dotyczących imienia i nazwiska, płci, daty urodzenia, czasu
trwania i przyczyny przebywania, informacji o miejscu poprzedniego zamieszkania oraz
poziomie wykształcenia udzielają - w zakresie posiadanej dokumentacji - zarządzający
tymi obiektami.
4.
W przypadku osób, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3, postanowienia art. 4 stosuje
się odpowiednio. Jeżeli nie będzie możliwe uzyskanie odpowiedzi na pytania zawarte
w formularzach spisowych, dokonujący czynności spisywania odnotuje liczbę tych osób,
ich płeć oraz domniemany wiek.
5.
Informacji o budynkach zarządzanych przez osoby prawne i jednostki organizacyjne nie
mające osobowości prawnej udzielają zarządzający (administrujący) tymi budynkami.
6.
Informacji o budynkach stanowiących własność osób fizycznych udzielają właściciele,
użytkownicy lub administratorzy tych budynków.
7.
Informacji o nie zamieszkanych mieszkaniach udzielają zarządzający (administrujący)
budynkami, w których te mieszkania się znajdują.
Art. 9.
Wszystkie zbierane i gromadzone w spisie dane osobowe i dane indywidualne są poufne
i podlegają szczególnej ochronie tajemnicą statystyczną na zasadach określonych w
art. 10 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej ; dane te mogą być opracowywane wyłącznie z zastosowaniem zasad podanych w art. 35
powołanej ustawy.
Art. 10.
Osoby wykonujące prace związane z przygotowaniem, przeprowadzeniem i opracowaniem
wyników spisu są obowiązane do bezwzględnego przestrzegania tajemnicy statystycznej,
określonej w art. 10 ustawy o statystyce publicznej, i mogą być dopuszczone do wykonywania
tych prac po przeszkoleniu i pouczeniu o istocie tajemnicy statystycznej oraz po złożeniu
pisemnego przyrzeczenia o treści określonej w art. 12 ustawy o statystyce publicznej.
Rozdział 3
Organizacja spisu
Art. 11.
1.
Przygotowanie, zorganizowanie i przeprowadzenie spisu oraz opracowanie, udostępnienie
i rozpowszechnienie wynikowych informacji statystycznych należy do Prezesa Głównego
Urzędu Statystycznego.
2.
Pracami związanymi ze spisem kierują:
1)
Prezes Głównego Urzędu Statystycznego - całością prac jako Generalny Komisarz Spisowy;
zastępcami Generalnego Komisarza Spisowego są osoby wyznaczone przez Prezesa Głównego
Urzędu Statystycznego,
2)
wojewoda - na terenie województwa, jako wojewódzki komisarz spisowy; zastępcą wojewódzkiego
komisarza spisowego jest dyrektor urzędu statystycznego,
3)
wójt, burmistrz, prezydent miasta - na terenie gminy jako gminny komisarz spisowy;
zastępcą gminnego komisarza spisowego jest osoba wyznaczona przez gminnego komisarza
spisowego.
Art. 12.
1.
Generalny Komisarz Spisowy, wojewódzcy komisarze spisowi oraz gminni komisarze spisowi
utworzą, na okres przygotowania i przeprowadzenia spisu, biura spisowe do wykonania
prac związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem spisu.
2.
W skład biur spisowych wchodzą oddelegowani przez komisarzy spisowych pracownicy urzędów
administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego oraz służb statystyki
publicznej.
3.
Pracą biura spisowego kieruje zastępca komisarza spisowego.
4.
Pracę gminnych biur spisowych nadzoruje dyrektor urzędu statystycznego.
Art. 13.
1.
Zadania gmin, w ramach prac związanych ze spisem, obejmują:
1)
należące do kompetencji organów gminy, w ramach zadań własnych i zadań zleconych,
obowiązki zaktualizowania:
a)
nazewnictwa ulic i placów oraz numeracji nieruchomości,
b)
ewidencji ludności,
c)
oznakowania ulic i nieruchomości,
2)
zadania zlecone z zakresu administracji rządowej zlecane niniejszą ustawą:
a)
zaktualizowanie sporządzonych i przekazanych przez urząd statystyczny wykazów nieruchomości
i mieszkań w zakresie:
-
-danych adresowych mieszkań i budynków,
-
-nazwiska i imienia głównego lokatora,
-
-liczby osób zameldowanych na pobyt stały i na pobyt czasowy powyżej 2 miesięcy w poszczególnych mieszkaniach,
-
-powierzchni użytkowanego gospodarstwa rolnego (działki rolnej)
oraz uzupełnienie tych wykazów o informacje dotyczące nazwy i adresu jednostki zarządzającej
(administrującej) budynkiem,
b)
zorganizowanie przeprowadzenia spisu na terenie gminy, w tym:
-
-delegowanie pracowników urzędu gminy do prac spisowych i na szkolenia organizowane przez urzędy statystyczne,
-
-nabór kandydatów na rachmistrzów spisowych,
-
-przeprowadzenie szkolenia rachmistrzów spisowych,
-
-rozdział druków spisowych,
-
-nadzorowanie czynności spisowych,
-
-przyjmowanie od rachmistrzów spisowych formularzy spisowych,
-
-kontrola kompletności formularzy w obwodach spisowych oraz kontrola kompletności i poprawności zapisów na formularzach spisowych,
-
-uporządkowanie i przekazanie całości materiałów spisowych do wojewódzkiego biura spisowego.
2.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzór wykazu nieruchomości i mieszkań,
o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a), zawierający wykaz informacji przewidzianych
do aktualizacji i uzupełnienia przez gminy.
3.
Nadzór merytoryczny nad realizacją zadań, o których mowa w ust. 1 pkt 2, sprawuje
dyrektor urzędu statystycznego w województwie, na którego terenie znajduje się gmina.
4.
Środki na wykonanie zadań, o których mowa w ust. 1 pkt 2, będą przekazywane gminom
przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za pośrednictwem dyrektorów urzędów statystycznych
sukcesywnie, w terminach umożliwiających realizację kolejnych etapów prac; ostateczne
rozliczenie nastąpi w terminie do 30 października 2001 r.
Art. 14.
1.
Czynności spisywania dokonują, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, rachmistrze spisowi powołani
przez dyrektora urzędu statystycznego na wniosek gminnego komisarza spisowego spośród
osób pełnoletnich, posiadających co najmniej średnie wykształcenie oraz godnych zaufania.
2.
W obiektach i na terenach zamkniętych oraz w obiektach zamkniętych instytucji wyznaniowych
spis przeprowadzą rachmistrze spisowi powołani przez dyrektora urzędu statystycznego
na wniosek zarządzających tymi obiektami, terenami i instytucjami.
3.
W przypadku gdy osoba spisywana deklaruje wypełnienie formularzy spisowych we własnym
zakresie, rachmistrz spisowy pozostawia formularze spisowe i odbiera je w ustalony
sposób.
4.
Rachmistrza spisowego przed dopuszczeniem do czynności spisywania zastępca gminnego
komisarza spisowego poucza o obowiązku zachowania tajemnicy statystycznej; rachmistrz
spisowy przed przystąpieniem do czynności spisowych składa na piśmie przyrzeczenie,
o którym mowa w art. 10.
5.
Przy wykonywaniu czynności spisowych rachmistrz spisowy posługuje się umieszczonym
na widocznym miejscu identyfikatorem zawierającym zdjęcie oraz imię i nazwisko rachmistrza,
pieczęć urzędu statystycznego oraz pieczątkę imienną i podpis dyrektora urzędu statystycznego,
który wydał identyfikator.
6.
Rachmistrzowi spisowemu przysługuje ochrona prawna przewidziana dla funkcjonariuszy
publicznych.
7.
Rachmistrze spisowi wypełnione formularze spisowe przekazują bezpośrednio po spisaniu
do gminnego biura spisowego.
Art. 15.
1.
Całość prac związanych ze spisem jest finansowana z budżetu państwa w części dotyczącej
Głównego Urzędu Statystycznego.
2.
Osoby wykonujące prace związane ze spisem, z wyłączeniem osób, o których mowa w ust.
3, otrzymują wynagrodzenie w ramach zawieranych na wykonanie określonych czynności
umów zlecenia lub umów o dzieło.
3.
Pracownicy urzędów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego, oddelegowani
przez komisarzy spisowych do pracy w biurach spisowych, za czas wykonywania prac związanych
ze spisem zachowują prawo do wynagrodzenia u swojego pracodawcy.
4.
Osobom, o których mowa w ust. 3, zastępcom komisarzy spisowych i innym pracownikom
służb statystyki publicznej wykonującym prace związane ze spisem mogą być przyznawane
dodatki spisowe i nagrody, a komisarzom spisowym - nagrody.
5.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, kryteria obliczania wynagrodzenia
za wykonywanie czynności związanych ze spisem dla osób, o których mowa w ust. 2, oraz
wysokość i zasady przyznawania dodatków spisowych i nagród, o których mowa w ust.
4.
Art. 16.
1.
W razie wypadku powstałego przy wykonywaniu obowiązków spisowych rachmistrzom spisowym
i innym osobom wykonującym czynności na rzecz spisu oraz członkom ich rodzin przysługują
świadczenia pieniężne z tytułu wypadku na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach
określających świadczenia dla pracowników, którzy ulegli wypadkom w szczególnych okolicznościach,
oraz świadczenia dla osób nie będących pracownikami.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się także do osób, które nie mają prawa do świadczeń z tytułu
wypadku na podstawie odrębnych przepisów.
3.
Roszczenia w sytuacjach, o których mowa w ust. 1 i 2, zgłasza się do organów statystyki
publicznej, które sporządzają dokumentację w trybie określonym ustawą z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób
zawodowych oraz przekazują ją terenowemu oddziałowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Art. 17.
Rada Ministrów, na wniosek Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, może zarządzić,
w drodze rozporządzenia, powtórzenie spisu w tych obwodach, w których spis został
przeprowadzony w niepełnym zakresie, określając termin powtórnego przeprowadzenia
czynności spisowych oraz obwody spisowe nimi objęte.
Rozdział 4
Spis próbny i kontrolny
Art. 18.
1.
W ramach prac przygotowawczych do spisu będzie przeprowadzony spis próbny w dniach
od 23 maja 2000 r. do 10 czerwca 2000 r. według stanu w dniu 22 maja 2000 r. o godzinie
2400.
2.
Spis próbny obejmie:
1)
osoby stale zamieszkałe i czasowo przebywające w mieszkaniach, budynkach, obiektach
i pomieszczeniach, o których mowa w pkt 2,
2)
mieszkania i budynki, w których znajdują się mieszkania, oraz zamieszkane obiekty
zbiorowego zakwaterowania i inne zamieszkane pomieszczenia nie będące mieszkaniami,
3)
osoby nie mające miejsca zamieszkania na obszarze następujących gmin: Warszawa-Wilanów,
Daleszyce, Pyskowice, Sejny, Stryków, Ustka, Działdowo i Działdowo miasto.
Art. 19.
1.
W dniach od 18 czerwca 2001 r. do 26 czerwca 2001 r. w wylosowanych obwodach spisowych
zostanie przeprowadzony spis kontrolny.
2.
Spis kontrolny polega na sprawdzeniu kompletności przeprowadzonego spisu, poprawności
zapisów w formularzach spisowych oraz zgodności podstawowych cech ze stanem faktycznym.
3.
Rada Ministrów ogłosi, w drodze rozporządzenia, wylosowane obwody objęte spisem kontrolnym.
Art. 20.
Przepisy art. 2-16 stosuje się odpowiednio do spisu próbnego i spisu kontrolnego oraz
w przypadku zarządzenia powtórzenia spisu w trybie art. 17.
Rozdział 5
Przepis końcowy
Art. 21.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.