Ustawaz dnia 20 lutego 1997 r.o stosunku Państwa do Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej
Spis treści
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa określa stosunek Państwa do Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej
Polskiej, zwanego dalej „Kościołem”, oraz jego sytuację prawą i majątkową.
2.
W sprawach odnoszących się do Kościoła, nie uregulowanych w ustawie, stosuje się powszechnie
obowiązujące przepisy prawa.
3.
Wszelkie zmiany niniejszej ustawy wymagają uprzedniej opinii Rady Kościoła.
Art. 2.
1.
Kościół rządzi się w swoich sprawach własnym prawem wewnętrznym, uchwalanym przez
Synod, swobodnie wykonuje władzę duchowną i jurysdykcyjną oraz samodzielnie zarządza
swoimi sprawami.
2.
Kościół może należeć do krajowych i międzynarodowych organizacji o charakterze ekumenicznym
i międzywyznaniowym.
Rozdział 2
Osoby prawne Kościoła i ich organy
Art. 3.
1.
Strukturę i organizację Kościoła określają przepisy prawa wewnętrznego.
2.
Osobowość prawną posiadają:
1)
Kościół jako całość,
2)
diecezje,
3)
parafie,
4)
zgromadzenia zakonne,
5)
seminaria duchowne.
3.
Organami osób prawnych wymienionych w ust. 2 są:
1)
dla Kościoła jako całości:
a)
Synod,
b)
Kapituła Generalna,
c)
Rada Kościoła,
d)
Biskup Naczelny,
2)
dla diecezji - biskup ordynariusz,
3)
dla parafii - rada parafialna, reprezentowana przez proboszcza lub administratora
parafii,
4)
dla zgromadzeń zakonnych - przełożony lub przełożona,
5)
dla seminariów duchownych - rektor.
4.
W sprawach majątkowych Kościół jako całość reprezentuje Rada Kościoła. Do składania
oświadczeń woli uprawnieni są dwaj członkowie Rady Kościoła działający łącznie, w
tym jej przewodniczący.
5.
Zmiana nazwy grup osób prawnych, o których mowa w ust. 2 pkt 2-5, może być dokonana
przepisami wewnątrzkościelnymi. Zmiany te, na wniosek Rady Kościoła, Minister Spraw
Wewnętrznych i Administracji ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej
„Monitor Polski”.
Art. 4.
Inne jednostki organizacyjne Kościoła mogą, na wniosek Rady Kościoła, uzyskać osobowość
prawną w drodze rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Art. 5.
1.
Kościół samodzielnie tworzy, przekształca i znosi jednostki organizacyjne, w tym także
posiadające osobowość prawną.
2.
O faktach wymienionych w ust. 1 władza kościelna powiadania niezwłocznie właściwy
organ administracji rządowej:
1)
odnośnie do osób wymienionych w art. 3 ust. 2 pkt 2, 4 i 5 oraz jednostek, które otrzymały
osobowość prawną na zasadzie określonej w art. 4 - Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji,
2)
w pozostałych przypadkach - wojewodę.
3.
Nowo utworzone jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 2-5, nabywają
osobowość prawną z chwilą pisemnego powiadomienia właściwego organu administracji
rządowej. Odpis powiadomienia, z umieszczonym na nim potwierdzeniem odbioru, jest
dowodem uzyskania osobowości prawnej.
4.
Powiadomienie, o którym mowa w ust. 2 i 3, powinno zawierać nazwę i siedzibę kościelnej
osoby prawnej, a w odniesieniu do diecezji i parafii - także ich zasięg terytorialny.
5.
Odpowiednie powiadomienie następuje również w przypadku powołania lub odwołania osób
sprawujących funkcję organu lub członka organu osoby prawnej, uprawnionych do składania
w imieniu osób prawnych oświadczeń woli. Powiadomienie obejmuje imię i nazwisko, obywatelstwo
oraz miejsce zamieszkania.
Art. 6.
Jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej działają w ramach tych
kościelnych osób prawnych, które je powołały.
Art. 7.
Kościelna osoba prawna nie odpowiada za zobowiązania innej kościelnej osoby prawnej.
Rozdział 3
Działalność Kościoła
Art. 8.
1.
Kościół swobodnie organizuje i sprawuje kult publiczny.
2.
Organizowanie imprez o charakterze religijnym na drogach publicznych wymaga uzgodnienia,
w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego, z właściwymi organami administracji rządowej
bądź organami samorządu terytorialnego.
3.
Przepisu ust. 2 nie stosuje się do konduktów pogrzebowych odbywających się stosownie
do miejscowego zwyczaju.
4.
Religijne uroczystości pogrzebowe i nabożeństwa za zmarłych mogą być sprawowane na
cmentarzach komunalnych przy zachowaniu obowiązujących przepisów porządkowych.
Art. 9.1 orzeczenie
Wierni mają prawo do zwolnień od pracy lub nauki, na zasadach określonych w odrębnych
przepisach, na czas święta religijnego w dniu 2 sierpnia, będącego pamiątką objawienia
Dzieła Wielkiego Miłosierdzia.
Art. 10.
1.
Kościół prowadzi konfesyjne nauczanie religii w szkołach publicznych na zasadach i
w trybie przewidzianych w odrębnych przepisach.
2.
Oceny z religii wystawiane w punktach katechetycznych są umieszczane na świadectwach
wydawanych przez szkoły publiczne.
Art. 11.
1.
Kościelne osoby prawne mają prawo zakładać i prowadzić szkoły oraz inne placówki oświatowo-wychowawcze
i opiekuńczo-wychowawcze na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Mają one
charakter mariawicki i podlegają władzy kościelnej.
2.
Do nauczycieli, wychowawców i pracowników zatrudnionych w szkołach i innych placówkach
oświatowo-wychowawczych i opiekuńczo-wychowawczych, a także seminariach duchownych
i instytutach misyjnych prowadzonych przez Kościół stosuje się odpowiednio przepisy
dotyczące uprawnień nauczycieli, wychowawców i pracowników zatrudnionych w szkołach
i placówkach publicznych.
3.
Uczącym się w szkołach wymienionych w ust. 1 i 2 przysługują świadczenia publicznych
zakładów opieki zdrowotnej oraz ulgi w opłatach za przejazdy środkami publicznego
transportu zbiorowego na równi z uczniami szkół publicznych.
Art. 12.
1.
Kościół ma prawo do zakładania i prowadzenia seminariów duchownych i instytutów misyjnych,
w których kształci według własnego programu kandydatów na duchownych oraz osoby świeckie
przygotowujące się do realizacji misji Kościoła.
2.
Wyższe Seminarium Duchowne Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w Płocku jest wyższą
szkołą teologiczną uprawnioną do nadawania absolwentom tytułu zawodowego licencjata
teologii mariawickiej. Tytuł ten jest równoważny z tytułem zawodowym licencjata nadawanym
przez państwowe szkoły wyższe.
Art. 13.
Poręcza się Kościołowi prawo kształcenia kadr duchownych w Chrześcijańskiej Akademii
Teologicznej w Warszawie w zakresie teologii starokatolickiej w ramach istniejącej
jednostki naukowo-dydaktycznej.
Art. 14.
1.
Studenci teologii otrzymują na czas studiów odroczenie odbywania zasadniczej służby
wojskowej, w razie zaś ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny mogą być przeznaczeni,
stosownie do potrzeb sił zbrojnych, do służby sanitarnej lub służby w obronie cywilnej.
2.
Nie powołuje się absolwentów studiów, o których mowa w ust. 1, do odbywania przeszkolenia
wojskowego w okresie przygotowań do święceń, w ciągu dwóch lat od zakończenia studiów.
3.
Duchowni po otrzymaniu święceń są przenoszeni do rezerwy i nie odbywają ćwiczeń wojskowych
w czasie pokoju. W razie ogłoszenia mobilizacji oraz w czasie wojny mogą być oni powołani
jedynie do pełnienia funkcji kapelanów wojskowych.
4.
W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny właściwe organy wojskowe, w porozumieniu
z Biskupem Naczelnym, zapewnią pozostawienie do duszpasterskiej obsługi ludności niezbędnej
liczby duchownych spośród tych, którzy podlegają mobilizacji.
Art. 15.
1.
Żołnierzom pełniącym czynną służbę wojskową zapewnia się możliwość uczestniczenia
- poza terenem jednostek wojskowych - w nabożeństwach i czynnościach religijnych w
niedziele i w święta, jeżeli w miejscowości stacjonowania jednostki wojskowej lub
w jej pobliżu znajduje się kościół mariawicki i jeżeli nie koliduje to z ważnymi obowiązkami
służbowymi.
2.
Opiekę duszpasterską na terenie jednostek wojskowych dla żołnierzy, o których mowa
w ust. 1, zapewniają duchowni Kościoła w terminach uzgodnionych z dowódcami jednostek.
3.
Duchownych, o których mowa w ust. 2, wyznacza Rada Kościoła w porozumieniu z Ministrem
Obrony Narodowej.
Art. 16.
1.
Wiernym przebywającym w szpitalach, prewentoriach i sanatoriach, w zakładach wychowawczo-opiekuńczych,
poprawczych i karnych oraz osobom tymczasowo aresztowanym zapewnia się prawo do wykonywania
praktyk religijnych oraz korzystania z posług religijnych.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się również do dzieci i młodzieży korzystających z zorganizowanych
form wypoczynku.
3.
W celu realizacji uprawnień, o których mowa w ust. 1 i 2, kierownicy właściwych zakładów
zapewniają duchownym swobodny dostęp do tych osób.
Art. 17.
1.
Kościół może tworzyć własne organizacje kościelne w celu realizacji zadań wynikających
z jego misji.
2.
Organizacje, o których mowa w ust. 1, mają na celu w szczególności działalność na
rzecz formacji religijnej, kultu publicznego, nauki mariawickiej, działalność charytatywno-opiekuńczą
oraz kształtowanie postaw religijno-etycznych dzieci i młodzieży.
3.
Władze kościelne czuwają nad zgodnością działania organizacji z ich celami religijnymi
i etycznymi.
4.
Do organizacji, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się prawa o stowarzyszeniach.
5.
Organizacje, o których mowa w ust. 1, mogą uzyskiwać osobowość prawną w trybie określonym
w art. 4.
Art. 18.
Kościelne osoby prawne mają prawo prowadzenia właściwej dla każdej z nich działalności
charytatywno-opiekuńczej.
Art. 19.
1.
Kościelne osoby prawne mogą realizować inwestycje sakralne i kościelne.
2.
Parafie mają prawo posiadania cmentarzy grzebalnych, poszerzania ich, zakładania i
zarządzania nimi.
3.
Na wniosek kościelnej osoby prawnej miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego
obejmują także inwestycje sakralne i kościelne oraz mariawickie cmentarze wyznaniowe.
Art. 20.
Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy, przeznaczone w miejscowych
planach zagospodarowania przestrzennego na potrzeby Kościoła, na wniosek kościelnych
osób prawnych mogą być im oddawane w wieczyste użytkowanie lub sprzedawane.
Art. 21.
Nie pobiera się opłat za użytkowanie wieczyste gruntów oddanych na potrzeby zakładów
charytatywno-opiekuńczych i punktów katechetycznych.
Art. 22.
1.
Kościół ma prawo emitowania w publicznych środkach masowego przekazu nabożeństw oraz
swoich programów religijno-moralnych, społecznych i kulturalnych.
2.
Sposób realizacji uprawnień, o których mowa w ust. 1, określa porozumienie między
Radą Kościoła a właściwą jednostką publicznej radiofonii i telewizji.
Art. 23.
Osoby prawne Kościoła mają prawo zakładania i prowadzenia własnych archiwów, muzeów
i zbiorów bibliotecznych.
Art. 24.
Instytucje państwowe, samorządowe i kościelne współdziałają w ochronie, konserwacji,
udostępnianiu i upowszechnianiu zabytków architektury kościelnej i sztuki sakralnej
oraz ich dokumentacji, muzeów, archiwów i bibliotek będących własnością kościelną,
a także dzieł kultury i sztuki o motywach religijnych, stanowiących ważną część dziedzictwa
kultury polskiej.
Rozdział 4
Sprawy majątkowe Kościoła
Art. 25.
Kościołowi i jego osobom prawnym przysługuje prawo nabywania, posiadania i zbywania
mienia ruchomego i nieruchomego, nabywania i zbywania innych praw oraz swobodnego
zarządzania swoim majątkiem.
Art. 26.
1.
Majątek i przychody kościelnych osób prawnych podlegają ogólnym przepisom podatkowym,
z wyjątkami określonymi w ust. 2-5.
2.
Kościelne osoby prawne są zwolnione od opodatkowania podatkiem od nieruchomości -
nieruchomości lub ich części przeznaczonych na cele niemieszkalne, z wyjątkiem części
przeznaczonej na wykonywanie działalności gospodarczej.
3.
Zwolnienie od opodatkowania podatkiem od nieruchomości obejmuje nieruchomości lub
ich części przeznaczone na cele mieszkalne duchownych i członków zgromadzeń zakonnych,
jeżeli:
1)
są one wpisane do rejestru zabytków,
2)
służą jako internaty przy szkołach i seminariach duchownych, klasztory oraz domy duchownych
emerytów,
3)
znajdują się w budynkach diecezji i Rady Kościoła.
4.
Nabywanie i zbywanie rzeczy i praw majątkowych przez kościelne osoby prawne w drodze
czynności prawnych oraz spadkobrania, zapisu i zasiedzenia jest zwolnione od opłaty
skarbowej, jeżeli ich przedmiotem są:
1)
rzeczy i prawa nie przeznaczone do działalności gospodarczej,
2)
sprowadzane z zagranicy maszyny, urządzenia i materiały poligraficzne oraz papier.
5.
Darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą pochodzące od osób fizycznych
są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym, jeżeli kościelna
osoba prawna przedstawi darczyńcy pokwitowanie odbioru oraz - w okresie dwóch lat
od dnia przekazania darowizny - sprawozdanie o przeznaczeniu jej na tę działalność.
6.
Nabywanie i zbywanie rzeczy oraz praw majątkowych, o których mowa w ust. 4, jest zwolnione
od opłat sądowych, z wyłączeniem opłat kancelaryjnych.
Art. 27.
Wolne od opłat celnych są przesyłane z zagranicy dla Kościoła i jego osób prawnych
dary:
1)
przeznaczone na cele kultowe, charytatywno-opiekuńcze i oświatowo-wychowawcze, z wyjątkiem
wyrobów akcyzowych oraz samochodów osobowych,
2)
maszyny, urządzenia i materiały poligraficzne oraz papier.
Art. 28.
1.
Kościół i jego osoby prawne mają prawo do zbierania ofiar na cele religijne, kościelną
działalność charytatywno-opiekuńczą, naukową, oświatową i wychowawczą, utrzymanie
duchownych i ich rodzin oraz członków zgromadzeń zakonnych.
2.
Zbiórki wymienione w ust. 1 nie wymagają zezwolenia, jeżeli odbywają się w obrębie
terenów kościelnych, kaplic oraz w miejscach i okolicznościach zwyczajowo przyjętych,
w sposób tradycyjnie ustalony.
Art. 29.
1.
Kościelne osoby prawne mogą zakładać fundacje. Do fundacji tych stosuje się ogólnie
obowiązujące przepisy o fundacjach ze zmianami wynikającymi z przepisów ust. 2-5.
2.
Niezależnie od nadzoru państwowego, nadzór nad działalnością fundacji sprawuje kościelna
osoba prawna będąca fundatorem lub wskazana w statucie fundacji.
3.
W razie stwierdzenia nieprawidłowości w zarządzaniu fundacją, właściwy organ państwowy
zwraca się do kościelnej osoby prawnej sprawującej nadzór na fundacją, wyznaczając
termin nie krótszy niż 3 miesiące na spowodowanie usunięcia nieprawidłowości. Po bezskutecznym
upływie tego terminu można zastosować środki określone w przepisach o fundacjach.
4.
W razie konieczności poddania fundacji zarządowi przymusowemu, w myśl przepisów o
fundacjach, zarząd ten będzie sprawowała kościelna osoba prawna wyznaczona przez Radę
Kościoła.
5.
Jeżeli statut fundacji nie stanowi inaczej, w razie jej likwidacji, o przeznaczeniu
jej majątku zadecyduje Rada Kościoła.
Art. 30.
W razie zniesienia kościelnej osoby prawnej, jej majątek przechodzi na własność Kościoła
jako całości.
Art. 31.
Niezależnie od ustawowego ubezpieczenia duchownych, kościelne osoby prawne mogą prowadzić
wewnętrzną działalność ubezpieczeniową na rzecz duchownych, która w rozumieniu ustawy
nie jest działalnością gospodarczą.
Rozdział 5
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 32.
1.
Nieruchomości lub ich części pozostające w dniu wejścia w życie ustawy we władaniu
Kościoła i jego osób prawnych stają się z mocy prawa ich własnością, o ile nie narusza
to praw niepaństwowych i niesamorządowych osób trzecich, jeżeli
1)
były we władaniu Kościoła i jego osób prawnych, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt
2-5, lub
2)
znajdują się na nich obiekty sakralne wraz z obiektami towarzyszącymi lub cmentarze;
dotyczy to także obiektów położonych na obszarze miasta stołecznego Warszawy.
2.
Nieruchomości lub ich części, na których znajdują się cmentarze grzebalne użytkowane
wspólnie przez Kościół Starokatolicki Mariawitów i Kościół Katolicki Mariawitów, stają
się z mocy prawa ich współwłasnością niepodzielną.
3.
Stwierdzenie przejścia własności nieruchomości lub ich części, o których mowa w ust.
1 i 2, następuje w drodze decyzji wojewody.
4.
Nabycie własności nieruchomości lub ich części na podstawie ust. 1 jest wolne od podatków
i opłat związanych z tym nabyciem, a wynikające z niego wpisy do ksiąg wieczystych
i ich zakładanie są wolne od opłat.
Art. 33.
1.
Przyznaje się Kościołowi prawo nieodpłatnego użytkowania wieczystego działki gruntu
położonego w Warszawie przy ul. Szarej 8, oznaczonej hip. nr N-6062.
2.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji określi, w terminie 6 miesięcy od dnia
wejścia w życie ustawy, sposób wykonania przepisu ust. 1.
Art. 34.
1.
Kościelne osoby prawne istniejące w dniu wejścia w życie ustawy pozostają osobami
prawnymi w rozumieniu niniejszej ustawy.
2.
Wykaz kościelnych osób prawnych istniejących w dniu wejścia w życie ustawy określa
załącznik do ustawy.
Art. 35.
Do czasu zwołania Synodu prawo wewnętrzne Kościoła jest uchwalane przez Kapitułę Generalną.
Art. 36.
Traci moc dekret z dnia 5 września 1947 r. o uregulowaniu położenia prawnego Kościoła Ewangelicko-Reformowanego
w Rzeczypospolitej Polskiej, Kościoła Mariawickiego i Kościoła Starokatolickiego .
Art. 37.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Załącznik - Wykaz osób prawnych Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej
I.
Diecezje i parafie
1.
Diecezja warszawsko-płocka
Parafia Błonie
Parafia Filipów
Parafia Leszno
Parafia Lutkówka
Parafia Pepłowo
Parafia Płock
Parafia Radzyminek
Parafia Raszewo
Parafia Warszawa
Parafia Wierzbica
Parafia Żyrardów
2.
Diecezja lubelsko-podlaska
Parafia Cegłów
Parafia Dąbrówka-Stany
Parafia Gózd
Parafia Kamionka
Parafia Lublin
Parafia Łany
Parafia Mińsk Mazowiecki
Parafia Piaseczno
Parafia Wiśniew
Parafia Żarnówka
Parafia Żeliszew
3.
Diecezja śląsko-łódzka
Parafia Dobra
Parafia Gniazdów
Parafia Grzmiąca
Parafia Kadzidłowa
Parafia Koziegłowy
Parafia Lipka
Parafia Łowicz
Parafia Łódź
Parafia Pabianice
Parafia Piątek
Parafia Sobótka
Parafia Sosnowiec
Parafia Starcza
Parafia Stryków
Parafia Wola Cyrusowa
Parafia Zgierz
II.
Zgromadzenia Zakonne
Zgromadzenie Kapłanów Mariawitów
Zgromadzenie Sióstr Mariawitek
III.
Seminaria
Wyższe Seminarium Duchowne Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w Płocku.