Ustawaz dnia 11 grudnia 1997 r.o ochronie przed nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych towarów tekstylnych
i odzieżowych
Spis treści
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa określa środki ochronne przed nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych
towarów tekstylnych i odzieżowych, zwane dalej „środkami ochronnymi”, oraz zasady
i tryb postępowania w sprawie stosowania tych środków, zwany dalej „postępowaniem
ochronnym”.
2.
Przepisy ustawy stosuje się do towarów tekstylnych i odzieżowych objętych Porozumieniem w sprawie Tekstyliów i Odzieży (TiO) stanowiącym załącznik do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO), sporządzonego w Marakeszu
dnia 15 kwietnia 1994 r. .
3.
Środki i postępowanie ochronne, określone w niniejszej ustawie, będą stosowane z zachowaniem
wymogów określonych w Porozumieniu TiO.
4.
Minister Gospodarki, w drodze obwieszczenia, ogłasza listę towarów tekstylnych i odzieżowych
objętych Porozumieniem TiO w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor
Polski”.
Art. 2.
1.
Postanowienia i decyzje, o których mowa w niniejszej ustawie, przed ich podjęciem
konsultowane są z Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
2.
Postanowienia i decyzje, o których mowa w niniejszej ustawie, wraz z uzasadnieniem,
są ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” i wchodzą
w życie po upływie 14 dni od daty ogłoszenia.
3.
Minister Gospodarki przekazuje wydane postanowienia i decyzje wnioskodawcy i władzom
kraju eksportu.
Art. 3.
Do postępowania ochronnego stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej.
Art. 4.
Przywóz towarów na polski obszar celny uważa się za nadmierny, jeżeli występuje w
tak zwiększonych ilościach:
1)
bezwzględnych lub
2)
w stosunku do wielkości krajowej produkcji towaru podobnego lub bezpośrednio konkurencyjnego,
że wyrządza poważną szkodę lub zagraża wyrządzeniem takiej szkody przemysłowi krajowemu.
Art. 5.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)
poważna szkoda - znaczące i ogólne pogorszenie sytuacji przemysłu krajowego,
2)
zagrożenie poważną szkodą - groźbę powstania poważnej szkody w rozumieniu pkt 1,
3)
towar podobny - towar, który jest jednakowy pod każdym względem w stosunku do towaru
objętego postępowaniem ochronnym lub, w razie braku takiego towaru, inny towar, który,
pomimo że nie jest jednakowy pod każdym względem, ma cechy ściśle odpowiadające cechom
towaru objętego tym postępowaniem,
4)
towar bezpośrednio konkurencyjny - towar, który chociaż nie spełnia wymogów określonych
w pkt 3, ze względu na możliwość użycia go do tych samych funkcji oraz ze względu
na jego cenę może być uznany za substytutywny w odniesieniu do towaru objętego postępowaniem
ochronnym,
5)
przemysł krajowy - ogół producentów wytwarzających towar podobny bądź bezpośrednio
konkurencyjny na terytorium Rzeczypospolitej polskiej lub tych spośród nich, których
łączna produkcja towaru podobnego bądź bezpośrednio konkurencyjnego stanowi co najmniej
50% całkowitej produkcji krajowej tego towaru,
6)
kraj eksportu - kraj pochodzenia towaru, a w wypadku gdy towar nie jest przywożony
na polski obszar celny bezpośrednio z kraju pochodzenia towaru, kraj wysyłki danego
towaru,
7)
strony zainteresowane - władze kraju eksportu, krajowych producentów danego towaru
lub towaru bezpośrednio konkurencyjnego lub inne krajowe i zagraniczne osoby fizyczne
i prawne, które w czasie postępowania wykażą swój bezpośredni interes prawny i materialny
w badanej sprawie.
Rozdział 2
Środki ochronne
Art. 6.
Jeśli w wyniku postępowania ochronnego stwierdzone zostanie, że przywóz na polski
obszar celny towarów pochodzących z określonego kraju jest nadmierny, to wobec towarów
pochodzących z tego kraju, dopuszczanych do obrotu na polskim obszarze celnym, może
zostać zastosowany środek ochronny, z zastrzeżeniem art. 7.
Art. 7.
Środki ochronne, określone niniejszą ustawą, nie będą stosowane wobec towarów określonych
w załączniku.
Art. 8.
1.
Zastosowanie środków ochronnych polega na ustanowieniu kontyngentu ilościowego w rozumieniu
ustawy z dnia 11 grudnia 1997 r. o administrowaniu obrotem z zagranicą towarami i
usługami oraz o obrocie specjalnym .
2.
Środki ochronne mogą być tymczasowe i ostateczne.
Art. 9.
Środki ochronne ustanawiane wobec przywozu na polski obszar celny towarów pochodzących
z krajów nie będących członkami WTO będą nie mniej restrykcyjne niż wobec towarów
pochodzących z krajów członkowskich WTO.
Art. 10.
W wypadku ustanowienia środka ochronnego, do objęcia towaru procedurą dopuszczenia
do obrotu na polski obszar celny towarów, o których mowa w art. 1 ust. 2, wymagane
jest pozwolenie Ministra Gospodarki, wydane zgodnie z przepisami ustawy o administrowaniu
obrotem z zagranicą towarami i usługami oraz o obrocie specjalnym.
Rozdział 3
Postępowanie ochronne
Art. 11.
1.
Minister Gospodarki wszczyna postępowanie ochronne:
1)
na pisemny wniosek osoby fizycznej lub prawnej albo jednostki organizacyjnej nie posiadającej
osobowości prawnej, występującej na rzecz przemysłu krajowego. Wniosek uważa się za
złożony na rzecz przemysłu krajowego, jeżeli popierają go producenci krajowi, których
łączna produkcja stanowi co najmniej 25% produkcji towaru podobnego lub bezpośrednio
konkurencyjnego,
2)
z urzędu, jeżeli dysponuje dowodami uzasadniającymi wszczęcie postępowania ochronnego.
2.
Minister Gospodarki określi, w drodze rozporządzenia, wymogi, jakie powinien spełniać
wniosek o wszczęcie postępowania ochronnego.
3.
W wypadku gdy wniosek nie spełnia wymogów określonych zgodnie z ust. 2 lub materiał
dowodowy okaże się niewystarczający, Minister Gospodarki nie później niż w terminie
15 dni od daty wpływu wniosku zawiadomi o tym wnioskodawcę i wezwie go do usunięcia
braków w terminie nie krótszym niż 30 dni od daty otrzymania wezwania. Jeżeli braki
nie zostaną usunięte w wyznaczonym terminie, Minister Gospodarki pozostawia wniosek
bez rozpoznania.
4.
W wypadku wycofania wniosku przez wnioskodawcę przed wydaniem postanowienia o wszczęciu
postępowania ochronnego, postępowania nie wszczyna się.
5.
Jeżeli wnioskodawca wycofa wniosek po wszczęciu postępowania ochronnego, Minister
Gospodarki, w drodze decyzji, umorzy postępowanie, chyba że naruszałoby to interes
publiczny.
Art. 12.
Minister Gospodarki wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania ochronnego, jeżeli
wymaga tego interes publiczny.
Art. 13.
1.
Przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania ochronnego żadne informacje
w sprawie nie będą podane do wiadomości publicznej.
2.
Jeżeli z umów międzynarodowych wynika obowiązek zawiadamiania zainteresowanej strony
(stron) i Organu Kontrolnego do Spraw Tekstyliów (TMB) o wszczęciu postępowania ochronnego,
Minister Gospodarki powiadomi właściwe władze.
Art. 14.
1.
Minister Gospodarki wszczyna postępowanie ochronne w drodze postanowienia.
2.
W wypadku postępowania wszczynanego na wniosek, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt
1, Minister Gospodarki wydaje postanowienie o wszczęciu postępowania ochronnego nie
później niż w terminie 30 dni od daty wpływu kompletnego wniosku.
3.
Postanowienie, o którym mowa w ust. 1, powinno zawierać streszczenie zgromadzonych
informacji oraz określać:
1)
datę wszczęcia postępowania ochronnego,
2)
kod taryfy celnej i nazwę towaru objętego postępowaniem ochronnym,
3)
termin, w którym strony zainteresowane powinny zgłosić swój udział w postępowaniu
ochronnym,
4)
kraje eksportu towaru objętego postępowaniem ochronnym,
5)
termin dostarczenia informacji i wyrażenia opinii przez strony zainteresowane.
Art. 15.
1.
Minister Gospodarki może wezwać strony zainteresowane do dostarczenia informacji lub
do złożenia wyjaśnień, jeżeli jest to niezbędne dla prowadzonego postępowania ochronnego.
2.
Jeżeli strona zainteresowana odmawia udzielenia w wyznaczonym terminie informacji
lub w inny sposób utrudnia postępowanie ochronne, ustalenia mogą być dokonane na podstawie
innych dostępnych informacji.
3.
Jeżeli strona zainteresowana przedstawi nieprawdziwe lub mylące informacje, to takie
informacje pomija się i w postępowaniu ochronnym wykorzystuje się inne dostępne dane.
Art. 16.
1.
Strony zainteresowane mogą w toku postępowania ochronnego składać wyjaśnienia, zgłaszać
wnioski oraz dostarczać dowody na ich poparcie.
2.
Informacje, o których mowa w ust. 1, przekazane w formie ustnej mogą zostać uwzględnione
w postępowaniu ochronnym pod warunkiem, że zostaną utrwalone w formie pisemnej.
3.
Strona zainteresowana, przekazująca informacje mające istotne znaczenie dla jej pozycji
konkurencyjnej na rynku, może żądać, by informacjom tym nadano klauzulę poufności.
4.
Informacjom zostanie nadana klauzula poufności pod warunkiem, że:
1)
strona przekazująca informacje uzasadni swe żądanie oraz
2)
z przekazanych informacji sporządzi streszczenie, które może zostać udostępnione innym
uczestnikom postępowania.
5.
W wypadku gdy żądanie o nadanie informacji klauzuli poufności było nieuzasadnione,
przekazująca je strona sprzeciwiała się udostępnieniu informacji innym uczestnikom
postępowania oraz nie dostarczyła streszczenia, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, Minister
gospodarki może rozstrzygnąć sprawę na podstawie innych dostępnych dowodów, chyba
że informacje można potwierdzić na podstawie innych źródeł.
6.
Informacja, której nadano klauzulę poufności, nie może być udostępniona innym uczestnikom
postępowania ochronnego bez zgody strony przekazującej informację.
Art. 17.
1.
Minister Gospodarki w toku postępowania ochronnego zbada w szczególności:
1)
wielkość przywozu ogółem w ilościach bezwzględnych, w tym z krajów, z których nastąpił
nadmierny przywóz, oraz stosunek wielkości tego przywozu do wielkości krajowej produkcji
lub konsumpcji,
2)
wpływ przywozu na sytuacje producentów krajowych towaru podobnego lub bezpośrednio
konkurencyjnego, wyrażający się w zmianach:
a)
wielkości produkcji,
b)
stopnia wykorzystania zdolności produkcyjnych,
c)
stanu zapasów,
d)
wielkości lub wartości sprzedaży,
e)
udziału w rynku,
f)
zysku lub straty,
g)
stopy zwrotu z zaangażowanego kapitału,
h)
przepływów pieniężnych,
i)
stanu zatrudnienia,
j)
wydajności pracy,
3)
istnienie związku przyczynowego pomiędzy przywozem towarów na polski obszar celny
a sytuacją krajowych producentów, o której mowa w pkt 2.
2.
W toku postępowania ochronnego Minister Gospodarki zbada także czynniki inne niż przywóz,
które wyrządziły lub mogły wyrządzić poważną szkodę przemysłowi krajowemu lub przyczyniły
się do powstania takiej szkody. Szkoda wyrządzona przez te czynniki nie będzie przypisywana
przywozowi.
3.
W celu stwierdzenia, czy przywóz towaru objętego postępowaniem ochronnym zagraża wyrządzeniem
poważnej szkody przemysłowi krajowemu, Minister Gospodarki zbada, czy istniejąca sytuacja
przekształci się w poważną szkodę, biorąc pod uwagę:
1)
wielkość i tempo wzrostu przywozu na polski obszar celny towaru objętego postępowaniem
ochronnym,
2)
możliwości eksportowe kraju eksportu towaru objętego postępowaniem ochronnym i prawdopodobieństwo
wykorzystania tych możliwości dla zwiększenia przywozu na polski obszar celny.
Art. 18.
1.
W wypadku gdy postępowanie ochronne dotyczy towaru pochodzącego z kraju - członka
WTO, a zgromadzony materiał daje podstawy do uznania, że powstała poważna szkoda lub
istnieje groźba powstania poważnej szkody, Minister Gospodarki w terminie 14 dni od
daty wydania postanowienia o wszczęciu postępowania wystąpi z wnioskiem do władz kraju
eksportu o podjęcie konsultacji mających na celu osiągnięcie porozumienia odnośnie
do zasadności ustanowienia środka ochronnego dla towarów objętych postępowaniem.
2.
Wraz z wnioskiem o konsultacje Minister Gospodarki przekaże informację zawierającą:
1)
nazwę towaru, którego postępowanie dotyczy,
2)
dane i przesłanki wskazujące na istnienie poważnej szkody lub groźby jej powstania,
3)
rodzaj proponowanego środka ochronnego i zakres jego zastosowania,
biorąc pod uwagę wielkość przywozu towaru zrealizowanego w okresie 12 miesięcy, kończącego
się na 2 miesiące przed wnioskiem o konsultacje.
3.
O wystąpieniu z wnioskiem o konsultacje i ich wynikach Minister Gospodarki informuje
TMB.
Art. 19.
1.
Jeżeli w toku postępowania ochronnego Minister Gospodarki stwierdzi, że przywóz na
polski obszar celny jest nadmierny, to wobec przywozu takiego towaru, po konsultacjach
z władzami kraju eksportu, ustanowi w drodze decyzji ostateczny środek ochronny.
2.
Minister Gospodarki wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1, w ciągu 30 dni od zakończenia
konsultacji, o których mowa w art. 18 ust. 1.
3.
Decyzja o ustanowieniu ostatecznego środka ochronnego powinna określać:
1)
nazwę kraju eksportera,
2)
kod taryfy celnej i nazwę towaru,
3)
okres, na jaki ustanowiono środek ochronny, jego wielkość i sposób rozdysponowania.
4.
Jeżeli środek ochronny został ustanowiony na okres dłuższy niż jeden rok, decyzja
powinna określać warunki liberalizacji ustanowionego środka ochronnego.
5.
Ostateczny środek ochronny może być ustanowiony na okres nie dłuższy niż 3 lata lub
do czasu wyłączenia z listy towarów tekstylnych i odzieżowych, o której mowa w art.
1 ust. 2, w zależności od tego, co nastąpi wcześniej.
6.
Minister Gospodarki może uchylić lub zmienić decyzję o zastosowaniu środka ochronnego,
jeżeli TMB uzna, że zastosowanie środka ochronnego nie było zasadne.
Art. 20.
1.
Wielkość kontyngentu, stanowiącego środek ochronny, nie może być niższa od wielkości
przywozu towaru w okresie 12 miesięcy, kończącym się na 2 miesiące przed wystąpieniem
do kraju eksportu z wnioskiem, o którym mowa w art. 18 ust. 1.
2.
W wypadku ustanowienia środka ochronnego w formie kontyngentu, o którym mowa w ust.
1, obowiązującego dłużej niż jeden rok, poziom kontyngentu dla każdego następnego
roku będzie wyższy o co najmniej 6% niż dla roku poprzedniego.
3.
Na wniosek władz kraju eksportu wielkość kontyngentu, o którym mowa w ust. 2, może
być zwiększona:
1)
w drugim roku o nie więcej niż 5% kontyngentu tego roku, przy jednoczesnym zmniejszeniu
kontyngentu roku następnego,
2)
w drugim i trzecim roku - o wielkość nie wykorzystanych kontyngentów lat poprzednich.
4.
Zwiększenia, o których mowa w ust. 3, łącznie nie mogą w każdym roku przekraczać 10%
kontyngentu dla danego roku.
5.
Zwiększenie kontyngentu, o którym mowa w ust. 3 i 4, następuje po dokonaniu oceny
wpływu tego podwyższenia na sytuację przemysłu krajowego.
Art. 21.
Jeżeli w toku postępowania ochronnego zostanie stwierdzone, że:
1)
przywóz na polski obszar celny towarów objętych postępowaniem nie wyrządził poważnej
szkody przemysłowi krajowemu ani nie zagraża powstaniem takiej szkody,
2)
stwierdzona szkoda została spowodowana innymi czynnikami niż przywóz towarów objętych
postępowaniem ochronnym,
Minister Gospodarki wydaje decyzję o zakończeniu postępowania ochronnego bez zastosowania
środka ochronnego.
Art. 22.
1.
Jeżeli w czasie trwania postępowania ochronnego zostanie stwierdzone, że należy niezwłocznie
wprowadzić środek ochronny, gdyż opóźnienie jego wprowadzenia mogłoby spowodować szkodę
trudną do naprawienia, Minister Gospodarki może wprowadzić tymczasowy środek ochronny
na okres nie dłuższy niż 90 dni.
2.
W wypadku gdy postępowanie ochronne dotyczy towaru pochodzącego z kraju - członka
WTO, Minister Gospodarki w ciągu 5 dni od dnia wprowadzenia środka, o którym mowa
w ust. 1, wystąpi do władz kraju pochodzenia towaru z wnioskiem o konsultację.
Art. 23.
1.
Minister Gospodarki ustanawia tymczasowy środek ochronny w drodze decyzji.
2.
Decyzja o ustanowieniu tymczasowego środka ochronnego powinna określać:
1)
kraj eksportu,
2)
kod taryfy celnej towaru objętego środkiem ochronnym i nazwę towaru,
3)
okres, zakres i warunki oraz sposób jego rozdysponowania.
3.
Jeżeli postępowanie ochronne zostanie zakończone decyzją, o której mowa w art. 19,
Minister Gospodarki uchyla decyzję o zastosowaniu środka tymczasowego z dniem wejścia
w życie decyzji o zastosowaniu ostatecznego środka ochronnego.
4.
Jeżeli postępowanie ochronne zostanie zakończone decyzją, o której mowa w art. 21,
Minister Gospodarki z dniem jej podjęcia uchyla decyzję o zastosowaniu środka tymczasowego.
Rozdział 4
Postępowanie w sprawie obejścia środka ochronnego
Art. 24.
1.
Jeżeli nastąpiło naruszenie zasad realizacji ustanowionego kontyngentu poprzez przeładunek,
zmianę kierunku przywozu, fałszowanie świadectw pochodzenia lub innych oficjalnych
dokumentów, co sprawiło, że towar został dopuszczony do obrotu na polskim obszarze
celnym z naruszeniem ustanowionych ograniczeń, Minister Gospodarki wystąpi bezzwłocznie
do władz kraju eksportu o podjęcie konsultacji w celu likwidacji powstałych nieprawidłowości.
2.
Konsultacje będą prowadzone w okresie 30 dni od dnia doręczenia wniosku.
3.
W wypadku nieprzystąpienia przez zainteresowaną stronę w terminie określonym w ust.
2 do konsultacji lub jeżeli konsultacje nie doprowadzą do pozytywnych rezultatów,
mogą być zastosowane środki mające na celu przeciwdziałanie naruszaniu ustalonych
ograniczeń.
Art. 25.
Środki, o których mowa w art. 24 ust. 3, polegają na:
1)
wprowadzeniu przez Radę Ministrów zakazu przywozu towaru na polski obszar celny na
podstawie ustawy o administrowaniu obrotem z zagranicą towarami i usługami oraz o
obrocie specjalnym,
2)
ustanowieniu przez Ministra Gospodarki dodatkowej opłaty celnej,
3)
pomniejszeniu obowiązującego kontyngentu o ilość towaru wprowadzonego na polski obszar
celny z pominięciem kontyngentu.
Rozdział 5
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 26.
1.
Postępowanie wszczęte i nie zakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy
prowadzone jest według dotychczas obowiązujących przepisów.
2.
Wnioski o wszczęcie postępowania ochronnego, wobec których postępowanie nie zostało
podjęte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, powinny zostać, pod rygorem
pozostawienia wniosku bez rozpoznania, dostosowane do wymogów określonych zgodnie
z niniejszą ustawą, w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Art. 27.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r.
Załącznik - Lista towarów, do których nie będą miały zastosowania środki ochronne
Środki ochronne nie będą stosowane w odniesieniu do:
1)
towarów przywożonych z krajów rozwijających się - członków WTO, obejmujących: ręcznie
produkowane tkaniny wyrabiane chałupniczo, produkty chałupnictwa wykonane z takich
tkanin lub produkty tekstylne i odzieżowe tradycyjnego rzemiosła ludowego, pod warunkiem
iż towary takie będą w odpowiedni sposób udokumentowane zgodnie z porozumieniami zawartymi
między zainteresowanymi członkami;
2)
towarów tekstylnych, którymi handel międzynarodowy nosi charakter historyczny i którymi
handlowano w znaczących ilościach do 1982 r., takich jak torby, worki, podkłady dywanowe,
liny, torby podróżne, maty, materiały do wyrobu mat oraz dywany, produkowanych zazwyczaj
z juty, włókna kokosowego, sizalu, manili (konopie manilskie), włókien roślin z rodzaju
Agave i Furcraea oraz włókien z liści Agave fourcroydes z rodziny Amaryllidaceae;
3)
towarów wykonanych z naturalnego jedwabiu.
W odniesieniu do takich towarów będą mieć zastosowanie postanowienia artykułu XIX
GATT 1994 oraz ustawy o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar
celny.