Ustawaz dnia 14 czerwca 1996 r.o łączeniu i grupowaniu niektórych banków w formie spółki akcyjnej
Treść ustawy
Art. 1.
1.
Ustawa określa zasady grupowania i łączenia się niektórych banków w formie spółki
akcyjnej.
2.
Przepisy ustawy stosuje się do banków w formie spółki akcyjnej, których kapitał akcyjny
należy w całości do:
1)
Skarbu Państwa,
2)
banku państwowego, w rozumieniu ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. - Prawo bankowe ,
3)
przedsiębiorstwa państwowego, w rozumieniu ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych ,
4)
spółki akcyjnej, której kapitał akcyjny należy do Skarbu Państwa.
Przepisy ustawy stosuje się również do banku w formie spółki akcyjnej, którego kapitał
należy łącznie do dwóch lub więcej podmiotów wymienionych w pkt 1-4.
3.
Przepisy ustawy mają także zastosowanie do banków w formie spółki akcyjnej, których
kapitały akcyjne należą w całości do Narodowego Banku Polskiego albo w części do Narodowego
Banku Polskiego a w części do jednego lub więcej podmiotów wymienionych w ust. 2 pkt
1-4.
4.
W sprawach nie uregulowanych w niniejszej ustawie do grupowania oraz łączenia się
banków, o których mowa w ust. 2 i 3, stosuje się przepisy Kodeksu handlowego.
Art. 2.1 orzeczenie
1.
Grupę bankową, w rozumieniu przepisów ustawy, stanowi grupa dwóch lub więcej banków,
o których mowa w art. 1 ust. 2 lub 3, zorganizowana w ten sposób, że bank, zwany dalej
„bankiem dominującym”, jest właścicielem ponad 50% ogólnej liczby akcji innego banku
lub banków, zwanych dalej „bankami zależnymi”, dających ponad 50% ogólnej liczby głosów
na walnym zgromadzeniu każdego banku zależnego.
2.
Bank dominujący nie może być podmiotem powiązanym kapitałowo i organizacyjnie z innym
bankiem jako podmiot zależny lub stowarzyszony w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości .
3.
Każdy z banków, o których mowa w art. 1 ust. 2 i 3, może należeć tylko do jednej grupy
bankowej. Nie wyłącza to prawa takiego banku do nabywania akcji innych banków.
4.
Grupa bankowa powstaje na podstawie umowy.
Art. 3.
1.
Bank zależny nie może być akcjonariuszem banku dominującego.
2.
Bank zależny, który w dniu zawiązania grupy bankowej posiada akcje banku dominującego,
jest zobowiązany do ich zbycia w terminie 6 miesięcy od dnia zgłoszenia do rejestru
handlowego umowy o zawiązaniu grupy bankowej.
3.
Bank zależny nie może nabywać na swój rachunek ani przyjmować w zastaw akcji banku
dominującego, z wyjątkiem nabycia akcji w trybie postępowania egzekucyjnego na zaspokojenie
roszczeń banku zależnego. Bank zależny zobowiązany jest zbyć nabyte akcje banku dominującego
w terminie 6 miesięcy od dnia ich nabycia.
Art. 4.
1.
Zawarcie umowy, o której mowa w art. 2 ust. 4, może nastąpić po podjęciu odpowiednich
uchwał przez walne zgromadzenia akcjonariuszy banków, które zamierzają zawiązać grupę
bankową.
2.
Umowę pomiędzy bankami o zawiązaniu grupy bankowej zawiera się w formie pisemnej,
z podpisami notarialnie poświadczonymi.
3.
Umowa o zawiązaniu grupy bankowej określa w szczególności:
1)
bank dominujący i bank lub banki zależne,
2)
okres, na jaki została zawarta,
3)
liczbę akcji i liczbę głosów wynikających z akcji banków zależnych, będących w posiadaniu
banku dominującego,
4)
liczbę akcji i liczbę głosów wynikających z akcji banków zależnych, wzajemnie posiadanych
przez te banki,
5)
dodatki do firm wskazujące na przynależność do grupy,
6)
zasady i tryb realizacji obowiązku gwarantowania bieżącej płynności płatniczej banków
należących do grupy oraz wysokość, do której płynność jest gwarantowana,
7)
zasady i tryb uzgadniania polityki finansowej i operacyjnej grupy,
8)
warunki i sposób wystąpienia z grupy.
4.
Umowa o zawiązaniu grupy bankowej może przewidywać powołanie rady grupy bankowej oraz
określać jej skład, kompetencje i sposób działania.
5.
Umowa o zawiązaniu grupy bankowej, a także każda jej zmiana wymaga, dla swej ważności,
uchwał walnych zgromadzeń banków należących do grupy.
6.
Zarząd każdego banku należącego do grupy składa sądowi rejestrowemu umowę, o której
mowa w ust. 2, zgłasza zmiany tej umowy oraz jej rozwiązanie.
7.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do rozwiązania umowy.
Art. 5.
Firma każdego z banków należących do tej samej grupy bankowej powinna wskazywać na
przynależność do grupy. Dokonana w tym celu zmiana firmy banku podlega ujawnieniu
w rejestrze handlowym.
Art. 6.
1.
O zawiązaniu grupy bankowej zarząd banku dominującego ogłasza trzykrotnie w pismach
przeznaczonych do jego ogłoszeń, w odstępach nie krótszych niż dwutygodniowe i nie
dłuższych niż miesięczne, oraz jednokrotnie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Ogłoszenia
powinny wymieniać w szczególności:
1)
datę zawarcia umowy o zawiązaniu grupy bankowej,
2)
istotne postanowienia umowy,
3)
datę zgłoszenia umowy do rejestru handlowego,
4)
firmy i siedziby banków należących do grupy bankowej,
5)
liczbę i wartość nominalną akcji banku dominującego,
6)
liczby i wartości nominalne akcji banków zależnych, ze wskazaniem liczby i wartości
nominalnej akcji objętych przez bank dominujący oraz liczby głosów, przysługujących
bankowi dominującemu na walnych zgromadzeniach akcjonariuszy banków zależnych.
2.
W przypadku zmian w składzie grupy bankowej oraz jej rozwiązania stosuje się odpowiednio
przepis ust. 1.
Art. 7.
O ile umowa nie stanowi inaczej, zbycie pakietu mniejszościowego akcji banku zależnego
oraz akcji banku dominującego, należącego do grupy bankowej, innym podmiotom niż wymienione
w art. 1 ust. 2 lub 3 nie powoduje wygaśnięcia uprawnień i zobowiązań grupy bankowej
ani banków należących do niej, określonych w umowie o zawiązaniu grupy oraz w przepisach
ustawy.
Art. 8.
1.
Udział osób będących członkami zarządu lub rady banku dominującego albo członkami
zarządu lub rady banku zależnego oraz osób zajmujących stanowiska kierownicze w organach
banków należących do grupy bankowej - nie stanowi działalności konkurencyjnej niedozwolonej
na podstawie odrębnych przepisów.
2.
Przez osoby zajmujące stanowiska kierownicze rozumie się osoby wymienione w art. 378 Kodeksu handlowego oraz prokurentów.
Art. 9.
Bank nie może zawierać z akcjonariuszami, członkami organów i pracownikami banku dominującego
lub innego banku, należącego do grupy bankowej:
1)
umów rachunku bankowego, pożyczki, kredytowych, gwarancji i poręczenia - na warunkach
korzystniejszych od ogólnie stosowanych przez ten bank dla tych rodzajów umów,
2)
jakichkolwiek innych umów - na warunkach korzystniejszych od ogólnie stosowanych przez
ten bank dla danego rodzaju umów.
Art. 10.
1.
Bieżąca płynność płatnicza każdego banku należącego do grupy bankowej jest gwarantowana
przez wszystkie pozostałe banki tej grupy, na zasadach i warunkach oraz do wysokości
określonych w umowie, o której mowa w art. 2 ust. 4.
2.
Począwszy od dnia konsolidacji sprawozdań finansowych przy określaniu wysokości funduszy
własnych banków należących do grupy bankowej dla potrzeb stosowania norm i granic
określonych ustawą - Prawo bankowe uwzględnia się sumę funduszy własnych tych banków,
pomniejszonych o akcje, udziały oraz wkłady kapitałowe wniesione do innych banków
należących do grupy.
3.
Przy ustalaniu norm i granic określonych ustawą, o której mowa w ust. 2, grupa bankowa
traktowana jest w taki sposób, jakby stanowiła jeden bank.
4.
Prezes Narodowego Banku Polskiego określi szczegółowe zasady ustalania, dla celów
wskazanych w ust. 2, wysokości funduszy własnych banków należących do grupy bankowej.
Art. 11.
1.
Za zobowiązania banku należącego do grupy bankowej, w przypadku określonym w art.
108 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo bankowe, pozostałe banki należące do tej grupy odpowiadają
jak poręczyciele, od dnia konsolidacji sprawozdań finansowych. Odpowiedzialność każdego
banku należącego do grupy jest proporcjonalna do udziału kapitału akcyjnego tego banku
w sumie kapitałów akcyjnych wszystkich banków grupy łącznie w dniu powstania danego
zobowiązania.
2.
W przypadku rozwiązania umowy o zawiązaniu grupy bankowej, przepis ust. 1 stosuje
się do zobowiązań, które powstały w okresie przynależności banku do grupy bankowej.
Art. 12.
1.
Grupa bankowa sporządza, na podstawie sprawozdań finansowych banków należących do
grupy, skonsolidowane sprawozdanie finansowe, zestawione w taki sposób, jakby grupa
ta stanowiła jeden podmiot gospodarczy. Na skonsolidowane sprawozdanie finansowe składają
się:
1)
skonsolidowany bilans,
2)
skonsolidowany rachunek zysków i strat,
3)
skonsolidowane sprawozdanie z przepływu środków pieniężnych,
4)
informacja dodatkowa,
5)
sprawozdanie z działalności grupy za rok obrotowy.
2.
Bank zależny obejmuje się konsolidacją pełną, w rozumieniu przepisów o rachunkowości.
3.
Dniem konsolidacji sprawozdań finansowych jest pierwszy dzień miesiąca następującego
po miesiącu, w którym właściwy organ banku dominującego zatwierdził pierwsze skonsolidowane
sprawozdanie finansowe.
4.
Do sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy bankowej stosuje się
przepisy o rachunkowości.
Art. 13.
1.
Dwa lub więcej z banków, o których mowa w art. 1 ust. 2 i 3, może połączyć się w jeden
bank.
2.
Do łączenia się banków, o których mowa w ust. 1:
1)
stosuje się przepisy Kodeksu handlowego o łączeniu spółek akcyjnych, z wyłączeniem art. 313, 466 i 467,
2)
nie stosuje się przepisów art. 78 i art. 80-84 ustawy - Prawo bankowe oraz art. 11 i 11a ustawy z dnia 24 lutego 1990 r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym .
3.
Bank utworzony w wyniku połączenia banków, o których mowa w art. 1 ust. 2 i 3, upoważniony
jest do prowadzenia działalności w takim zakresie, w jakim był upoważniony którykolwiek
z banków przed ich połączeniem.
4.
Połączenie się banków, o którym mowa w ust. 1, oprócz uchwalenia warunków połączenia,
zgodnie z treścią art. 464 Kodeksu handlowego, poprzedzone jest zatwierdzeniem przez walne zgromadzenia akcjonariuszy tych banków
zasad realizacji połączenia banków.
5.
Zasady realizacji połączenia banków, o których mowa w ust. 4, określają w szczególności:
1)
wskazanie celów połączenia,
2)
wykazanie pozytywnych efektów połączenia, które mają być osiągnięte,
3)
szczegółowe określenie zasad i terminarza procesu unifikacyjnego,
4)
oszacowanie kosztów połączenia,
5)
ustalenie wartości każdego z połączonych banków,
6)
oszacowanie wartości banku, który powstanie w wyniku połączenia.
Art. 14.
Walne zgromadzenie akcjonariuszy banku, o którym mowa w art. 1 ust. 2 lub 3, może
podjąć uchwałę w sprawie:
1)
połączenia z jednym lub kilkoma bankami, o których mowa w art. 1 ust. 2 lub 3,
2)
podwyższenia kapitału akcyjnego banku przez wniesienie, na pokrycie podwyższenia tego
kapitału, wkładów niepieniężnych w postaci akcji innego banku lub banków, o których
mowa w art. 1 ust. 2 lub 3.
Art. 15.
1.
Minister Finansów, działając w imieniu Skarbu Państwa, może wnieść na pokrycie podwyższenia
kapitału, o którym mowa w art. 14 pkt 2, należące do Skarbu Państwa akcje banków,
o których mowa w art. 1 ust. 2 lub 3.
2.
Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio do wniesienia akcji przez Prezesa Narodowego
Banku Polskiego, inne organy administracji państwowej - w zakresie, w jakim zostały
upoważnione do reprezentowania Skarbu Państwa, lub przez inne podmioty wymienione
w art. 1 ust. 2.
Art. 16.
Wartość wkładu niepieniężnego (aportu), o którym mowa w art. 14 pkt 2, wnoszonego
przez Ministra Finansów lub Prezesa Narodowego Banku Polskiego, inny organ administracji
państwowej - w zakresie, w jakim został upoważniony do reprezentowania Skarbu Państwa,
lub przez inny podmiot wymieniony w art. 1 ust. 2 lub 3, jest równa sumie wartości
bilansowej wnoszonych akcji.
Art. 17.
Do akcji banku dominującego, wydanych w zamian za aporty wniesione w postaci akcji
innego banku, o którym mowa w art. 1 ust. 2 lub 3, przez Ministra Finansów lub Prezesa
Narodowego Banku Polskiego, inny organ administracji państwowej - w zakresie, w jakim
został upoważniony do reprezentowania Skarbu Państwa, lub przez inny podmiot wymieniony
w art. 1 ust. 2, oraz do akcji banku utworzonego w wyniku połączenia banków, o których
mowa w art. 1 ust. 2 lub 3 - nie stosuje się przepisu art. 347 Kodeksu handlowego.
Art. 18.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, maksymalne stawki wynagrodzenia
notariuszy za czynności notarialne związane z podwyższeniem kapitału lub połączeniem
banków, o których mowa w art. 1 ust. 2 lub 3.
Art. 19.6 orzeczeń
1.
Objęcie akcji w wyniku podwyższenia kapitału, o którym mowa w art. 14 pkt 2, nie stanowi
udostępnienia akcji osobom trzecim w rozumieniu art. 866 ust. 3 ustawy - Prawo bankowe.
2.
Pracownikom banku należącego do grupy bankowej, zatrudnionym w tym banku w dniu konsolidacji
sprawozdań finansowych albo zatrudnionym w bankach należących do grupy w dniu ich
przekształcenia z banku państwowego w spółkę akcyjną, przysługuje prawo nabycia wyłącznie
akcji banku dominującego, na zasadach określonych w ustawie z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych . Liczba nabywanych w ten sposób akcji ustalana jest łącznie dla pracowników banków
danej grupy bankowej.
3.
Łączna wartość ulg, o której mowa w art. 24 ustawy określonej w ust. 2, przypadających
pracownikom banków należących do grupy bankowej, zatrudnionym w tych bankach w dniu
konsolidacji sprawozdań finansowych, nie może przekroczyć iloczynu średniej wartości
wynagrodzeń wypłaconych w sektorze przedsiębiorstw na jednego zatrudnionego w okresie
12 miesięcy poprzedzających utworzenie grupy oraz liczby pracowników nabywających
akcje.
4.
Łączna wartość ulg, o której mowa w art. 24 ustawy określonej w ust. 2, przypadających
pracownikom banków należących do grupy bankowej, zatrudnionym w tych bankach w dniu
ich przekształcenia z banku państwowego w spółkę akcyjną, nie może przekroczyć iloczynu
średniej wartości wynagrodzeń wypłaconych w gospodarce państwowej na jednego zatrudnionego
w okresie 12 miesięcy poprzedzających wpisanie spółki do rejestru handlowego oraz
liczby pracowników nabywających akcje.
5.
W przypadku zbiegu uprawnień do nabycia akcji na zasadach preferencyjnych z tytułów,
o których mowa w ust. 3 i 4, uprawniony pracownik ma prawo wyboru sposobu naliczania
ulgi.
Art. 20.1 orzeczenie
1.
Przy udostępnianiu osobom trzecim akcji banku dominującego przepisy rozdziału 3 i
art. 44 ustawy, o której mowa w art. 19 ust. 2, stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem,
że uprawnienia Ministra Przekształceń Własnościowych w tym zakresie wykonuje Minister
Finansów.
2.
Przy udostępnianiu osobom trzecim akcji banku zależnego stosuje się odpowiednio przepisy
rozdziału 3 ustawy, o której mowa w art. 19 ust. 2, z wyłączeniem art. 24 tej ustawy.
Art. 21.
W ustawie z dnia 31 stycznia 1989 r. - Prawo bankowe w art. 971 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Bank nie może zawierać z akcjonariuszami, udziałowcami, członkami organów i pracownikami
banku:
1)
umów rachunku bankowego, pożyczki, kredytowych, gwarancji i poręczenia - na warunkach
korzystniejszych od ogólnie stosowanych przez ten bank dla tych rodzajów umów,
2)
jakichkolwiek innych umów - na warunkach korzystniejszych od ogólnie stosowanych przez
ten bank dla danego rodzaju umów.
”
Art. 22.
Rada Ministrów składa Sejmowi coroczne sprawozdanie z wykonania ustawy, z tym że pierwsze
sprawozdanie złożone zostanie do dnia 30 listopada 1996 r.
Art. 23.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.