Ustawaz dnia 6 lipca 1995 r.o przedsiębiorstwie państwowym „Polskie Koleje Państwowe”
Spis treści
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Przedsiębiorstwo państwowe „Polskie Koleje Państwowe”, zwane dalej „PKP”, jest przedsiębiorstwem
transportu publicznego, prowadzącym działalność na zasadach rynkowych, z zastrzeżeniem
ust. 2.
2.
PKP otrzymuje dotacje z budżetu państwa na zasadach określonych w przepisach prawa
budżetowego oraz w ustawie.
Art. 2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
liniach kolejowych - rozumie się przez to drogi szynowe wraz z przyległym pasem gruntu,
a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego
oraz zajęte pod nie grunty,
2)
zorganizowanej części mienia - rozumie się przez to taki zespół składników materialnych
i niematerialnych, który może być ze struktury PKP wydzielony i może funkcjonować
jako odrębne przedsiębiorstwo lub inny samodzielny podmiot.
Art. 3.
1.
PKP posiada osobowość prawną.
2.
Siedzibą PKP jest miasto stołeczne Warszawa.
Art. 4.
Organy państwowe mogą podejmować decyzje w zakresie działalności PKP tylko w przypadkach
określonych w ustawach.
Art. 5.
Pracownikom PKP przysługuje ochrona prawna na zasadach określonych w przepisach prawa
karnego dla funkcjonariuszy publicznych.
Art. 6.
Powództwo przeciwko PKP wytacza się przed sądem, w którego okręgu ma siedzibę jednostka
organizacyjna PKP, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie.
Rozdział 2
Działalność PKP
Art. 7.
1.
Przedmiotem działalności PKP jest:
1)
przewóz osób i rzeczy oraz świadczenie usług związanych z przewozem,
2)
budowa, modernizacja, remont i utrzymywanie linii kolejowych,
3)
prowadzenie spedycji krajowej i międzynarodowej,
4)
udostępnianie linii kolejowych innym podmiotom gospodarczym,
5)
przygotowywanie linii kolejowych i taboru do wykonywania zadań przewozowych wynikających
z potrzeb obronnych państwa, na zasadach określonych odrębnymi przepisami,
6)
zakładanie i używanie wewnętrznej kolejowej sieci telekomunikacyjnej, na zasadach
określonych przepisami o łączności.
2.
PKP może podejmować i prowadzić inną działalność, jeżeli nie ogranicza ona działalności
określonej w ust. 1.
Art. 8.
PKP jest zobowiązane do utrzymywania eksploatowanych linii kolejowych w stanie zapewniającym
sprawne wykonywanie przewozów, regularność i bezpieczeństwo ruchu kolejowego, ochronę
środowiska i ochronę przeciwpożarową oraz zachowanie wymagań sanitarnych.
Art. 9.
1.
PKP prowadzi działalność związaną z ustalaniem i wypłatą świadczeń określonych w przepisach
o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin.
2.
Koszty ustalania i wypłaty świadczeń, o których mowa w ust. 1, są pokrywane ze środków
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Art. 10.
1.
PKP tworzy i utrzymuje, na zasadach określonych odrębnymi przepisami, publiczne zakłady
opieki zdrowotnej, zwane „kolejową służbą zdrowia”.
2.
Do kolejowej służby zdrowia należy w szczególności:
1)
udzielanie świadczeń zdrowotnych pracownikom, emerytom, rencistom kolejowym i członkom
ich rodzin oraz uczniom i pracownikom szkół kolejowych, a także innym osobom uprawnionym
na podstawie odrębnych przepisów,
2)
udzielanie pomocy leczniczej w nagłych wypadkach na obszarze kolejowym,
3)
prowadzenie orzecznictwa lekarskiego w celu ustalenia przydatności do wykonywania
pracy w PKP.
3.
Kolejowa służba zdrowia wykonuje również zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej na
obszarach kolejowych, przy pomocy organów Inspekcji Sanitarnej PKP, w zakresie i na
zasadach określonych odrębnymi przepisami.
Art. 11.
PKP jest uprawnione do zawierania z zarządami kolei innych krajów umów i porozumień
w zakresie współpracy gospodarczej, naukowo-technicznej, socjalnej i kulturalnej,
a także do współpracy z organizacjami międzynarodowymi.
Rozdział 3
Mienie
Art. 12.
1.
PKP gospodarując mieniem zapewnia jego ochronę.
2.
PKP występuje w obrocie we własnym imieniu i na własny rachunek.
Art. 13.
1.
PKP może wnieść do spółki lub innego wspólnego przedsięwzięcia kapitałowego, albo
oddać, na czas oznaczony, do odpłatnego korzystania innym podmiotom zorganizowane
części mienia przedsiębiorstwa lub inne mienie zaliczone do środków trwałych.
2.
Zamiar dokonania czynności prawnej, o której mowa w ust. 1, dotyczącej mienia wchodzącego
w skład linii kolejowej o państwowym znaczeniu, PKP zgłasza Ministrowi Transportu
i Gospodarki Morskiej. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej, w terminie miesiąca
od dnia otrzymania zgłoszenia, może nie wyrazić zgody na dokonanie przez PKP czynności
prawnej, której dotyczyło zgłoszenie.
3.
Czynność prawna, dokonana pomimo niewyrażenia zgody przez Ministra Transportu i Gospodarki
Morskiej, jest nieważna.
4.
Zarządowi PKP przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu od decyzji Ministra Transportu
i Gospodarki Morskiej w trybie art. 40.
5.
Do sprzedaży środków trwałych lub zorganizowanych części mienia przedsiębiorstwa stosuje
się przepisy obowiązujące przedsiębiorstwa państwowe.
6.
W przypadkach uzasadnionych względami gospodarczymi lub społecznymi PKP może przekazać
zbędne mienie nieodpłatnie na rzecz Skarbu Państwa, gminy lub państwowej jednostki
organizacyjnej, w drodze umowy. Przepisy ust. 2-4 stosuje się odpowiednio.
7.
Rada Ministrów, po zasięgnięciu opinii Rady PKP, określi, w drodze rozporządzenia,
wykaz linii kolejowych o państwowym znaczeniu, sporządzany w oparciu o kryteria: gospodarcze,
społeczne, obronne, ekologiczne.
Rozdział 4
Gospodarka finansowa
Art. 14.
PKP prowadzi gospodarkę finansową na zasadach określonych w przepisach dla przedsiębiorstw
państwowych, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału.
Art. 15.
1.
Inwestycje dotyczące linii kolejowych o państwowym znaczeniu są finansowane z budżetu
państwa.
2.
Inwestycje, o których mowa w ust. 1, oraz wielkość dotacji na ich finansowanie w danym
roku określa corocznie ustawa budżetowa.
3.
Koszty utrzymania linii kolejowych o państwowym znaczeniu są finansowane ze środków
PKP.
4.
Inwestycje oraz koszty utrzymania linii kolejowych, innych niż o państwowym znaczeniu,
są finansowane ze środków PKP.
5.
Koszty likwidacji nieczynnych linii kolejowych są finansowane z budżetu państwa.
6.
Inwestycje i likwidacje nieczynnych linii, o których mowa w ust. 1, 4 i 5, mogą być
również finansowane z innych źródeł.
7.
PKP pobiera opłaty za udostępnianie linii kolejowych innym podmiotom.
8.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej, po zasięgnięciu opinii Zarządu PKP, określi,
w drodze rozporządzenia, zasady ustalania opłat, o których mowa w ust. 7, a w porozumieniu
z Ministrem Finansów, w odniesieniu do linii o państwowym znaczeniu.
Art. 16.
1.
Budżet państwa wyrównuje PKP, w formie dotacji przedmiotowej, różnicę między sumą
uzasadnionych kosztów krajowych przewozów pasażerskich z narzutem zysku a kwotą przychodów
uzyskanych za te przewozy.
2.
Wysokość należnej PKP dotacji, o której mowa w ust. 1, określa się na podstawie sieci
połączeń kolejowych uzgodnionej w protokole, o którym mowa w art. 17 ust. 3.
3.
Stawka dotacji jest ustalana w stosunku do jednego pociągokilometra wykonywanej pracy
eksploatacyjnej.
4.
Wysokość dotacji, o której mowa w ust. 1, określa corocznie ustawa budżetowa.
Art. 17.
1.
Szczegółowy sposób finansowania PKP z budżetu państwa, o którym mowa w art. 15 i 16,
oraz zasady rozliczeń z tego tytułu określa umowa zawarta między Skarbem Państwa reprezentowanym
przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej oraz Ministra Finansów a PKP reprezentowanym
przez Zarząd PKP.
2.
Umowa, o której mowa w ust. 1, określa w szczególności:
1)
zakres mienia wchodzącego w skład linii kolejowych o państwowym znaczeniu, finansowanego
z budżetu państwa,
2)
zasady wykorzystania środków pieniężnych na inwestycje i likwidacje nieczynnych linii
kolejowych, o których mowa w art. 15 ust. 1 i 5,
3)
zasady określania i wykorzystania dotacji przedmiotowej, o której mowa w art. 16,
4)
zakres i standard świadczonych przez PKP usług.
3.
Integralną częścią umowy, o której mowa w ust. 1, jest protokół, podpisywany corocznie,
po wejściu w życie ustawy budżetowej, przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej,
Ministra Finansów oraz Zarząd PKP.
4.
Podstawą do określenia w projekcie ustawy budżetowej wysokości dotacji, o których
mowa w art. 15 i 16, jest projekt protokołu uzgodniony przez Ministra Transportu i
Gospodarki Morskiej, Ministra Finansów oraz Zarząd PKP.
5.
Protokół, o którym mowa w ust. 3, w ramach dotacji ustalanej corocznie w ustawie budżetowej,
określa w szczególności:
1)
zakres rzeczowy, wysokość środków pieniężnych dotyczących inwestycji i likwidacji
nieczynnych linii kolejowych, o których mowa w art. 15 ust. 1 i 5, i terminy ich przekazywania
PKP w danym roku budżetowym,
2)
rodzaje i wartości robót będących utrzymaniem, o którym mowa w art. 15 ust. 3,
3)
koszt wykonania jednego pociągokilometra w odniesieniu do wzrostu cen czynników produkcji,
zastosowania nowych technologii przewozu oraz podnoszenia poziomu obsługi pasażerów,
4)
wysokość środków pieniężnych dotyczących dotacji, o których mowa w art. 16, i terminy
ich przekazywania PKP w danym roku budżetowym,
5)
sposób rozliczania się przez PKP ze środków pieniężnych otrzymanych z budżetu państwa
na dany rok budżetowy.
Art. 18.
Spory wynikłe na tle wykonania umowy rozstrzyga właściwy sąd.
Art. 19.
1.
PKP prowadzi rachunkowość na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
2.
Do sporządzania, badania i ogłaszania sprawozdań finansowych w PKP stosuje się przepisy
ogólnie obowiązujące.
3.
PKP wyodrębni, w ramach prowadzonej rachunkowości, i przedłoży do uzgodnienia Ministrowi
Transportu i Gospodarki Morskiej, w porozumieniu z Ministrem Finansów:
1)
ewidencję przychodów i kosztów wykonywania przewozów pasażerskich, w tym ewidencję
ilościowo-wartościową przewozów realizowanych w oparciu o uprawnienia do bezpłatnych
i ulgowych przejazdów, wynikające z odrębnych przepisów,
2)
ewidencję kosztów ponoszonych na realizację zadań, o których mowa w art. 15 ust. 1,
oraz ewidencję wpływów pochodzących z opłat ustalonych na podstawie art. 15 ust. 7,
3)
ewidencję kosztów linii kolejowych, z podziałem na koszty budowy, utrzymania, prowadzenia
ruchu i administrowania tymi liniami.
Art. 20.
1.
Działalność PKP podlega opodatkowaniu na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorstw
państwowych.
2.
Grunty zajęte pod linie kolejowe są zwolnione od opłat z tytułu użytkowania wieczystego.
Rozdział 5
Organizacja
Art. 21.
1.
Organizację i szczegółowy zakres działania PKP określa statut PKP.
2.
Statut PKP, uchwalony przez Radę PKP, jest zatwierdzany przez Ministra Transportu
i Gospodarki Morskiej w terminie 30 dni od dnia przedłożenia statutu.
3.
Statut PKP określa w szczególności:
1)
podział terytorialny sieci kolejowej PKP oraz nazwy i siedziby jednostek organizacyjnych
PKP,
2)
zasady tworzenia, łączenia i likwidacji jednostek organizacyjnych, w tym przedstawicielstw
PKP za granicą,
3)
system kontroli wewnętrznej,
4)
stosunki prawne między jednostkami organizacyjnymi PKP,
5)
sposób powoływania komisji do spraw sporów majątkowych, powstałych między jednostkami
organizacyjnymi PKP, jej skład osobowy i tryb postępowania,
6)
jednostki organizacyjne, których kierowników powołuje się w drodze konkursu, oraz
zasady i tryb przeprowadzania konkursu.
4.
Statut PKP może przewidywać powołanie organów opiniodawczych i doradczych Zarządu
PKP.
5.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej
Polskiej „Monitor Polski” obwieszczenie o uchwaleniu statutu PKP, którego tekst stanowi
załącznik do obwieszczenia.
Art. 22.
PKP może tworzyć podmioty gospodarcze przewidziane w przepisach prawa.
Rozdział 6
Organy i przedstawicielstwo
Art. 23.
Organami PKP są:
1)
Rada PKP,
2)
Zarząd PKP.
Art. 24.
1.
Rada PKP składa się z 9 członków.
2.
Członków Rady PKP, w tym przewodniczącego i wiceprzewodniczącego, powołuje Minister
Transportu i Gospodarki Morskiej.
3.
Kadencja Rady PKP, z zastrzeżeniem ust. 4, trwa 4 lata i upływa po zatwierdzeniu sprawozdania
finansowego PKP za ostatni rok obrotowy.
4.
Kadencja pierwszej Rady PKP trwa 2 lata.
5.
Rada PKP działa na podstawie uchwalonego przez siebie regulaminu, zatwierdzonego przez
Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej.
6.
Uchwały Rady PKP zapadają bezwzględną większością głosów, przy obecności co najmniej
5 jej członków. W przypadku głosowania nie rozstrzygniętego liczbą głosów decyduje
głos przewodniczącego Rady PKP.
Art. 25.
1.
Przedstawiciele pracowników PKP mają 3 miejsca w Radzie PKP.
2.
Sposób zgłaszania kandydatów na członków Rady PKP, o których mowa w ust. 1, a także
ich imienny wykaz ustalają wspólnie ponadzakładowe organizacje związkowe działające
w PKP, w terminie 30 dni od dnia otrzymania pisma Ministra Transportu i Gospodarki
Morskiej w tej sprawie.
3.
W razie niewyłonienia kandydatów w sposób i w terminie określonym w ust. 2, ich imienny
wykaz przedstawiają, w terminie 15 dni, ponadzakładowe organizacje związkowe posiadające
reprezentatywność w rozumieniu Kodeksu pracy.
4.
W razie niewyłonienia kandydatów w sposób i w terminie określonym w ust. 3, przedstawicieli
pracowników PKP wyznacza i powołuje Minister Transportu i Gospodarki Morskiej.
Art. 26.
1.
Członek Rady PKP nie może pełnić swojej funkcji dłużej niż dwie kolejne kadencje.
2.
Członka Rady PKP może odwołać Minister Transportu i Gospodarki Morskiej w przypadku:
1)
rezygnacji, złożonej na piśmie,
2)
ciężkiej choroby uniemożliwiającej sprawowanie funkcji,
3)
skazania prawomocnym wyrokiem za popełnione przestępstwa z winy umyślnej,
4)
rażącego naruszenia regulaminu Rady PKP,
5)
działania na szkodę PKP.
3.
W przypadku odwołania członka lub jego śmierci przed upływem kadencji, Minister Transportu
i Gospodarki Morskiej powołuje nowego członka Rady PKP na okres do końca kadencji.
Art. 27.
Rada PKP:
1)
powołuje i odwołuje Prezesa Zarządu PKP - Dyrektora Generalnego PKP oraz, na jego
wniosek, pozostałych członków Zarządu PKP,
2)
uchwala statut PKP i jego zmiany, na wniosek Zarządu PKP,
3)
zatwierdza regulamin Zarządu PKP,
4)
dokonuje okresowej i rocznej oceny działalności PKP oraz Zarządu PKP,
5)
opiniuje i przedstawia do zatwierdzenia Ministrowi Transportu i Gospodarki Morskiej
roczne sprawozdanie finansowe PKP wraz z opinią biegłego rewidenta i raportem z badania,
6)
zatwierdza roczny plan rzeczowo-finansowy PKP,
7)
opiniuje wieloletnie programy rozwojowe,
8)
wyraża zgodę na przystąpienie PKP do spółki lub innego wspólnego przedsięwzięcia kapitałowego
wymagającego wniesienia przez PKP wkładu przewyższającego granicę wartości określoną
w statucie oraz na zaciąganie zobowiązań przekraczających granice statutowe,
9)
zatwierdza projekty likwidacji linii kolejowych lub ich części,
10)
ocenia i zatwierdza kierunki polityki zatrudnienia i płac,
11)
wykonuje czynności prawne w zakresie stosunku pracy członków Zarządu PKP oraz określa
warunki ich pracy i płacy,
12)
uchwala swój regulamin oraz przedstawia go Ministrowi Transportu i Gospodarki Morskiej
do zatwierdzenia,
13)
opiniuje projekt umowy oraz projekty protokołów określonych w art. 17,
14)
opiniuje inne sprawy wniesione przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej lub
Zarząd PKP,
15)
wykonuje inne zadania określone w ustawie oraz w statucie PKP.
Art. 28.
1.
Rada PKP składa Ministrowi Transportu i Gospodarki Morskiej coroczne sprawozdanie
ze swojej działalności.
2.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej dokonuje corocznej oceny działalności Rady
PKP oraz zatwierdza roczne sprawozdanie finansowe PKP.
3.
W przypadku negatywnej rocznej oceny działalności Rady PKP, Minister Transportu i
Gospodarki Morskiej może odwołać wszystkich członków Rady PKP.
Art. 29.
1.
Koszty działalności Rady PKP, w tym wynagrodzenia jej członków, są finansowane przez
PKP.
2.
Roczny plan wydatków Rady PKP, będący częścią planu, o którym mowa w art. 27 pkt 6,
podlega zatwierdzeniu przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej.
3.
Wysokość wynagrodzenia członków Rady PKP ustala Minister Transportu i Gospodarki Morskiej.
Art. 30.
1.
Zarząd PKP składa się z Prezesa Zarządu PKP - Dyrektora Generalnego PKP, jego zastępcy
i 3-5 członków.
2.
Zarząd PKP powoływany jest przez Radę PKP na okres 3 lat.
Art. 31.
1.
Zarząd PKP wykonuje uprawnienia w zakresie zarządzania PKP oraz reprezentuje PKP na
zewnątrz.
2.
Prezes Zarządu PKP - Dyrektor Generalny PKP kieruje bieżącą działalnością PKP.
Art. 32.
1.
Uchwały Zarządu PKP wymagają następujące sprawy:
1)
przyjęcie statutu PKP lub jego zmiany,
2)
przyjęcie rocznego planu rzeczowo-finansowego lub jego zmiany,
3)
przyjęcie sprawozdania finansowego wraz ze sprawozdaniem z działalności PKP za rok
ubiegły,
4)
wniesienie przez PKP wkładu oraz zaciąganie zobowiązań przewyższających granice wartości
określone w statucie,
5)
ustanawianie taryf przewozowych,
6)
likwidacja nieczynnych linii kolejowych lub ich części,
7)
określenie kierunków polityki zatrudnienia i płac,
8)
tworzenie podmiotów gospodarczych i przedstawicielstw PKP za granicą,
9)
udostępnienie linii kolejowych lub ich części innym podmiotom krajowym lub zagranicznym,
10)
powołanie i odwołanie, określonych w statucie PKP, kierowników jednostek organizacyjnych
PKP oraz przedstawicieli PKP za granicą,
11)
przyjęcie regulaminu Zarządu PKP lub jego zmiany,
12)
uznane za istotne dla działalności PKP i przedstawione przez Prezesa Zarządu PKP -
Dyrektora Generalnego PKP.
2.
Regulamin Zarządu PKP może określać inne sprawy wymagające uchwały Zarządu PKP.
3.
Uchwały Zarządu PKP są podejmowane bezwzględną większością głosów przy obecności co
najmniej połowy jego członków. W przypadku głosowania nie rozstrzygniętego liczbą
głosów decyduje głos Prezesa Zarządu PKP - Dyrektora Generalnego PKP.
Art. 33.
1.
Zarząd PKP może wstrzymać wykonanie uchwały Rady PKP, jeżeli jej wykonanie byłoby
sprzeczne z prawem lub naraziłoby PKP na poważne szkody.
2.
Spory w sprawach, o których mowa w ust. 1, rozstrzyga Minister Transportu i Gospodarki
Morskiej. Każdej ze stron przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu od decyzji podjętej
przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej na zasadach i w trybie określonym
w przepisach o przedsiębiorstwach państwowych.
Art. 34.
1.
Do dokonywania czynności prawnych samodzielnie w imieniu PKP są uprawnieni członkowie
Zarządu PKP oraz pełnomocnicy działający w granicach umocowania.
2.
Jeżeli czynności prawne, dokonywane przez osoby określone w ust. 1, obejmują rozporządzenie
prawem, którego wartość przekracza granicę wartości określoną w statucie PKP, lub
czynności te mogą spowodować powstanie zobowiązania do świadczenia o wartości powyżej
granicy określonej w statucie PKP, do skuteczności oświadczeń woli jest wymagane współdziałanie
co najmniej dwóch osób.
Art. 35.
1.
Pełnomocników PKP ustanawia i odwołuje Zarząd PKP.
2.
Udzielenie pełnomocnictwa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności.
3.
Udzielenie i odwołanie pełnomocnictwa podlega ujawnieniu w rejestrze przedsiębiorstw
państwowych. Nie dotyczy to pełnomocnictwa do dokonywania poszczególnych czynności
oraz ustanowienia pełnomocnictw procesowych.
Art. 36.1 orzeczenie
Zarząd PKP wydaje zarządzenia wewnętrzne, instrukcje służbowe i regulaminy normujące
organizację i działalność PKP.
Rozdział 7
Nadzór
Art. 37.
1.
Nadzór nad PKP sprawuje Minister Transportu i Gospodarki Morskiej.
2.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej wykonuje w stosunku do PKP funkcje organu
założycielskiego wynikające z odrębnych przepisów, o ile przepisy ustawy nie stanowią
inaczej.
Art. 38.
1.
Jeżeli PKP prowadzi działalność wskazującą na nieracjonalność gospodarowania, Minister
Transportu i Gospodarki Morskiej może powołać komisję w celu zbadania stanu gospodarczego
PKP, dokonania oceny tego stanu i przedstawienia wniosków wynikających z oceny.
2.
Na podstawie wniosków komisji Minister Transportu i Gospodarki Morskiej może zobowiązać
Zarząd PKP do:
1)
przeprowadzenia postępowania wewnętrznego, mającego na celu poprawę gospodarki PKP,
2)
przedstawienia projektu programu uzdrowienia gospodarki PKP,
3)
realizacji programu zatwierdzonego przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej.
Art. 39.
1.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej, w razie stwierdzenia, że uchwały lub decyzje
organów PKP są sprzeczne z prawem, wstrzymuje ich wykonanie i zobowiązuje te organy
do ich zmiany lub uchylenia.
2.
Od decyzji Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, o której mowa w ust. 1, organom
PKP nie przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu.
Art. 40.
1.
Zarządowi PKP przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu w stosunku do decyzji podjętych
wobec przedsiębiorstwa przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej.
2.
Sprzeciw wraz z uzasadnieniem wnosi się do Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej
w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji. Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonanie
decyzji.
3.
W razie podtrzymania decyzji przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, Zarządowi
PKP przysługuje prawo wniesienia, w terminie 14 dni, sprawy do sądu. Sąd w terminie
14 dni wyznacza rozprawę.
Rozdział 8
Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
Art. 41.
W ustawie z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych w art. 17 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu:
„
2.
W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, Rada Ministrów określi dla przedsiębiorstwa
państwowego „Polskie Koleje Państwowe” dane nie podlegające wpisowi do rejestru przedsiębiorstw
państwowych, w szczególności w zakresie mienia tego przedsiębiorstwa.
”
Art. 42.
Nabycie przez PKP własności budynków, lokali oraz innych urządzeń, o których mowa
w art. 2 niniejszej ustawy - na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami
i wywłaszczaniu nieruchomości - następuje nieodpłatnie. Kwoty uiszczone przez PKP z tytułu nabycia własności przed
wejściem w życie ustawy nie podlegają zwrotowi.
Art. 43.
Mienie oraz prawa i zobowiązania przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”,
działającego na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym „Polskie Koleje Państwowe” , pozostają mieniem oraz prawami i zobowiązaniami PKP, działającego na podstawie niniejszej
ustawy.
Art. 44.1 orzeczenie
1.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej może, w terminie do dnia 31 grudnia 1998 r.,
wydzielić z PKP jednostki organizacyjne lub zorganizowane części mienia tego przedsiębiorstwa
w celu:
1)
tworzenia z nich odrębnych przedsiębiorstw państwowych lub innych państwowych jednostek
organizacyjnych,
2)
wnoszenia ich do spółek lub przekazania podmiotom, o których mowa w pkt 1.
2.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej, w terminie określonym w ust. 1, może również
wydzielić z PKP jednostki organizacyjne lub zorganizowane części mienia tego przedsiębiorstwa
i oddać je, w drodze umowy, do odpłatnego korzystania, stosując odpowiednio przepisy
o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, z tym że uprawnienia Ministra Przekształceń
Własnościowych wykonuje Minister Transportu i Gospodarki Morskiej.
3.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej dokonuje wydzielenia, o którym mowa w ust.
1 i 2, po zasięgnięciu opinii Rady PKP.
4.
Decyzje, o których mowa w ust. 1 i 2, określają w szczególności:
1)
jednostki organizacyjne lub zorganizowane części mienia PKP podlegające wyłączeniu,
2)
komisje do przeprowadzania inwentaryzacji i podziału mienia podlegającego wyłączeniu,
3)
przedsiębiorstwa państwowe lub państwowe jednostki organizacyjne, które zostaną utworzone
i przejmą wydzielone mienie.
5.
Do wydzielenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące
podziału przedsiębiorstw państwowych.
6.
Od decyzji, o których mowa w ust. 4, Zarządowi PKP przysługuje sprzeciw w trybie art.
40.
Art. 45.
1.
Pracownicy PKP zatrudnieni w jednostkach wydzielanych z PKP stają się pracownikami
przedsiębiorstw państwowych lub państwowych jednostek organizacyjnych, o których mowa
w art. 44 ust. 1 pkt 1, zatrudnionymi na podstawie:
1)
umowy o pracę na czas nie określony, jeżeli w dniu wejścia w życie decyzji o wydzieleniu
byli zatrudnieni na podstawie mianowania lub na podstawie umowy o pracę na czas nie
określony,
2)
powołania, jeżeli w dniu wejścia w życie decyzji o wydzieleniu byli zatrudnieni na
podstawie powołania,
3)
umowy o pracę na czas określony, jeżeli w dniu wejścia w życie decyzji o wydzieleniu
byli zatrudnieni na podstawie umowy o pracę na czas określony.
2.
Pracownicy, o których mowa w ust. 1 pkt 1, zatrudnieni na podstawie mianowania, mogą,
w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie decyzji o wydzieleniu, złożyć kierownikowi
zakładu pracy pisemne oświadczenie o odmowie dalszego zatrudnienia. W tym przypadku
stosunek pracy rozwiązuje się po upływie 3 miesięcy od dnia złożenia oświadczenia,
w ostatnim dniu miesiąca kalendarzowego. Rozwiązanie stosunku pracy na zasadach przewidzianych
w niniejszym ustępie pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem
umowy o pracę przez zakład pracy za wypowiedzeniem z powodu likwidacji zakładu pracy.
Art. 46.3 orzeczenia
1.
Pracownicy przedsiębiorstw państwowych, utworzonych z zakładów i jednostek organizacyjnych
wydzielonych z PKP w okresie od dnia 1 lipca 1991 r. do dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy, zachowują nabyte uprawnienia do bezpłatnego umundurowania służbowego, ulgowych
i bezpłatnych przejazdów kolejami, bezpłatnego deputatu węglowego oraz bezpłatnych
świadczeń kolejowej służby zdrowia, na warunkach określonych w układach zbiorowych
pracy.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do pracowników podmiotów, o których mowa w
art. 44 ust. 1 pkt 1, w zakresie uprawnień pracowniczych posiadanych przed wydzieleniem
z PKP.
Art. 47.
1.
Pracownicy kolejowi, z którymi rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku ze zmianami
organizacyjnymi lub zmniejszeniem stanu zatrudnienia w PKP, mogą przejść wcześniej
na emeryturę, określoną przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych
i ich rodzin, jeżeli osiągnęli do dnia rozwiązania stosunku pracy co najmniej 35 lat
dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn okresów składkowych i nieskładkowych, w tym co najmniej
15 lat zatrudnienia na kolei, łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów
zatrudnienia na kolei.
2.
Przy ustalaniu okresów, o których mowa w ust. 1, okresy nieskładkowe uwzględnia się
w rozmiarze nie przekraczającym jednej trzeciej uwzględnionych okresów składkowych.
3.
Przepis ust. 1 stosuje się również do pracowników wydzielonych z PKP jednostek, o
których mowa w art. 44 ust. 1 i 2, oraz do pracowników przedsiębiorstw państwowych
utworzonych z jednostek organizacyjnych wydzielonych z PKP w okresie od dnia 1 lipca
1991 r. do dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli okresy, o których mowa w ust. 1, pracownicy
ci osiągnęli do dnia wydzielenia jednostki z PKP.
Art. 48.
Do czasu powołania Zarządu PKP jego zadania wykonuje dotychczasowy Dyrektor Generalny
PKP.
Art. 49.
1.
Tracą moc:
1)
ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym „Polskie Koleje Państwowe” ,
2)
ustawa z dnia 19 października 1991 r. o zmianie ustawy o przedsiębiorstwie państwowym
„Polskie Koleje Państwowe” .
2.
Przepisy regulujące organizację i działalność PKP, wydane na podstawie ustawy, o której
mowa w ust. 1 pkt 1, zachowują moc nie dłużej niż przez okres 12 miesięcy od dnia
wejścia w życie ustawy, o ile nie są z nią sprzeczne.
Art. 50.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art.
9 ust. 2 oraz przepisów rozdziału 4, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1996 r.