Ustawa Budżetowa na Rok 1994z dnia 25 marca 1994 r.
Spis treści
- Treść ustawy
- Załącznik nr 1 - Dochody budżetu państwa
- Załącznik nr 2 - Wydatki budżetu państwa na rok 1994
- Załącznik nr 3 - Część 98 - przychody i rozchody związane z finansowaniem niedoboru i rozdysponowaniem nadwyżki budżetowej
- Załącznik nr 4 - Gospodarka pozabudżetowa
- Załącznik nr 5 - Dochody i wydatki państwowych funduszów celowych na 1994 r.
- Załącznik nr 6 - Wykaz inwestycji centralnych
- Załącznik nr 7 - Dotacje dla jednostek niepaństwowych na zadania państwowe
- Załącznik nr 8 - Dotacje celowe na finansowanie zadań zleconych gminom
- Załącznik nr 9 - Dotacje celowe na finansowanie zadań przekazanych na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 1993 r.
- Załącznik nr 10 - Kierunki prywatyzacji w 1994 r.
Treść ustawy
Art. 1.
1.
Ustala się dochody budżetu państwa, zgodnie z załącznikiem nr 1, w wysokości 613.010.000 mln zł.
2.
Ustala się wydatki budżetu państwa, zgodnie z załącznikiem nr 2, w wysokości 696.010.000 mln zł.
3.
Niedobór budżetu państwa na koniec roku 1994 ustala się na kwotę 83.000.000 mln zł.
4.
Saldo udzielonych i otrzymanych kredytów oraz należności zagranicznych jest ujemne
i wynosi -21.359.690 mln zł.
Art. 2.
Upoważnia się Ministra Finansów do spłaty w 1994 r. długoterminowych zobowiązań budżetu
państwa do kwoty 25.960.275 mln zł, z tego z tytułu:
1)
obligacji państwowej pożyczki jednorocznej serii IV-VII, do kwoty 10.000.000 mln zł,
2)
porozumienia z Narodowym Bankiem Polskim w sprawie określenia wysokości i sposobu
regulacji zadłużenia budżetu państwa w Narodowym Banku Polskim powstałego w latach
1982-1989 i w 1991 r. w kwocie 919.869 mln zł,
3)
kredytów na inwestycje infrastrukturalne dla spółdzielni mieszkaniowych, do kwoty
3.500.000 mln zł,
4)
pożyczki udzielonej przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
w kwocie 700.000 mln zł,
5)
obligacji 60% wewnętrznej pożyczki państwowej, do kwoty 406 mln zł,
6)
obligacji nominowanej w dolarach USA serii E i F, do kwoty 10.500.000 mln zł,
7)
przejętych zobowiązań wobec Narodowego Banku Polskiego, wynikających z kredytu refinansowego
udzielonego Bankowi Przemysłowo-Handlowemu S.A. w Krakowie, do kwoty 340.000 mln zł.
Art. 3.
1.
Niedobór budżetu państwa, saldo kredytów zagranicznych, spłata zobowiązań długoterminowych
oraz wykonanie zobowiązania, o którym mowa w art. 9, w łącznej kwocie 130.320.152 mln zł zostaną pokryte przychodami z otrzymanych kredytów i sprzedaży obligacji pożyczek
państwowych i bonów skarbowych.
2.
W celu uzyskania przychodów, o których mowa w ust. 1, upoważnia się Ministra Finansów
do:
1)
zwiększenia zadłużenia w Narodowym Banku Polskim z tytułu bezpośredniego zakupu u
emitenta skarbowych papierów wartościowych, w ujęciu kasowym - o kwotę do 35.000.000 mln zł, lecz nie mniej niż o kwotę 30.000.000 mln zł,
2)
zwiększenia zadłużenia poza Narodowym Bankiem Polskim w ujęciu kasowym - o kwotę do
110.000.000 mln zł, w tym z tytułu:
a)
przyrostu zadłużenia w skarbowych papierach wartościowych o okresie wykupu poniżej
jednego roku oraz w kredytach, w ujęciu kasowym - o kwotę do 80.000.000 mln zł.
b)
sprzedaży obligacji pożyczek państwowych o okresie wykupu nie krótszym niż jeden rok,
w ujęciu kasowym - o kwotę do 30.000.000 mln zł.
3.
Szczegółowy wykaz przychodów i rozchodów, wynikających z finansowania niedoboru budżetu
państwa, określa załącznik nr 3.
4.
Minister Finansów będzie przedstawiał Komisji Polityki Gospodarczej, Budżetu i Finansów
Sejmu kwartalne sprawozdania z finansowania niedoboru budżetu państwa.
Art. 4.
1.
Upoważnia się Ministra Finansów do emisji obligacji pożyczek państwowych o terminach
wykupu od jednego roku do pięciu lat, przy czym w przypadku emisji obligacji pożyczek
państwowych nominowanych w innych walutach niż złoty dokonuje się przeliczenia na
złote według kursu walut z dnia emisji, a łączna wartość nominalna wyemitowanych obligacji
nominowanych w złotych lub walutach obcych nie może przekroczyć kwoty 45.000.000 mln zł.
2.
Do emitowanych przez Skarb Państwa (w ofercie publicznej lub poza obrotem publicznym)
papierów wartościowych (obligacje pożyczek państwowych oraz bony skarbowe) ustawę z dnia 22 marca 1991 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi
i funduszach powierniczych stosuje się w zakresie określonym w warunkach emisji, o których mowa w art. 7.
3.
Skarbowe papiery wartościowe - obligacje pożyczek państwowych emitowanych na podstawie
upoważnienia, o którym mowa w ust. 1, oraz bony skarbowe zbywane są nabywcom odpłatnie.
Art. 5.
Upoważnia się Ministra Finansów do emisji kolejnych serii obligacji restrukturyzacyjnych
na zwiększenie funduszy własnych i rezerw banków do kwoty 19.000.000 mln zł, w celu przekazania ich bankom państwowym i bankom działającym w formie spółek akcyjnych
z większościowym udziałem Skarbu Państwa, które spełnią warunki określone w ustawie z dnia 3 lutego 1993 r. o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków
oraz o zmianie niektórych ustaw .
Art. 6.1 orzeczenie
1.
Upoważnia się Ministra Finansów do:
1)
zaciągnięcia kredytów:
a)
w międzynarodowych organizacjach finansowych,
b)
u innych kredytodawców,
2)
przeznaczenia:
a)
środków ze źródeł, o których mowa w pkt 1,
b)
odsetek uzyskanych z tytułu dysponowania środkami wymienionymi w pkt 1, na sfinansowanie
kosztów operacji redukcji i reorganizacji zadłużenia wobec banków komercyjnych, zrzeszonych
w Klubie Londyńskim, zwanych dalej bankami komercyjnymi, z wyłączeniem kosztów dodatkowych,
3)
prowadzenia rozliczeń, o których mowa w pkt 1 i 2, za pośrednictwem odrębnego rachunku
bankowego budżetu państwa w Banku Handlowym w Warszawie S.A., Oddział w Londynie,
4)
emisji obligacji na pozyskanie środków Narodowego Banku Polskiego, przeznaczonych
na operację wdrożenia umowy z bankami komercyjnymi,
5)
emisji papierów wartościowych o wartości do wysokości zobowiązań wynikających z umowy
z bankami komercyjnymi,
6)
emitowania innych papierów wartościowych na pozyskanie środków na operację wdrożenia
umowy z bankami komercyjnymi.
2.
Kwoty wydatkowane z rachunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, nie mogą łącznie przekroczyć
sumy zaciągniętych kredytów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, i uzyskanych odsetek,
o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b).
3.
Wyemitowane obligacje, które posłużą wykupieniu środków z rezerw Narodowego Banku
Polskiego, o których mowa w ust. 1 pkt 4, nie obciążają limitu, o którym mowa w art.
3 ust. 2 pkt 1.
4.
Minister Finansów przedstawi, jako załącznik do sprawozdania z wykonania budżetu państwa
za 1994 r., odrębne sprawozdanie o operacjach dokonanych na rachunku, o którym mowa
w ust. 1 pkt 3.
5.
W przypadkach, o których mowa w:
1)
ust. 1 pkt 2 lit. b) - nie stosuje się przepisu art. 3 ust. 1 pkt 8
2)
ust. 1 pkt 3 - nie stosuje się przepisu art. 50 ustawy z dnia 5 stycznia 1991 r. - Prawo budżetowe .
6.
Do uregulowań, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się art. 5 ust. 2, art. 6 i art. 9 pkt 6 ustawy z dnia 15 lutego
1989 r. - Prawo dewizowe .
Art. 7.
Minister Finansów określi, w drodze zarządzenia, warunki emisji obligacji, o których
mowa w art. 4 ust. 1, art. 5 i art. 6 ust. 1 pkt 4-6, a w szczególności wartość nominalną
poszczególnych emisji, nominał obligacji, wysokość i sposób oprocentowania, terminy
wykupu i płatności odsetkowych, podmioty uprawnione do nabycia, sposób ustalenia ceny
emisyjnej oraz terminy przedawnienia.
Art. 8.
1.
Minister Finansów udzieli Funduszowi Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w terminie
do dnia 25 marca 1994 r., nie oprocentowanej pożyczki w wysokości do 600.000 mln zł.
2.
Spłata pożyczki, o której mowa w ust. 1, nastąpi nie później niż do dnia 30 czerwca
1994 r.
Art. 9.
Upoważnia się Ministra Finansów do udzielenia w 1994 r. pożyczek, do których udzielenia
zniesiony Centralny Fundusz Turystyki i Wypoczynku został zobowiązany przed dniem
31 grudnia 1990 r. - do kwoty 187.000 mln zł.
Art. 10.
1.
Minister Finansów może przeznaczyć środki pochodzące ze sprzedaży składników majątkowych
Skarbu Państwa, którymi - na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 1988 r. o Funduszu Wczasów Pracowniczych - gospodaruje Fundusz Wczasów Pracowniczych, na likwidację skutków finansowych powstałych
w wyniku zaprzestania dotowania tej jednostki z budżetu państwa.
2.
Minister Finansów na wniosek dyrektora naczelnego Funduszu Wczasów Pracowniczych wyraża
zgodę na sprzedaż składników majątkowych, o których mowa w ust. 1.
3.
Sprzedaży składników majątkowych, o których mowa w ust. 2, dokonuje dyrektor naczelny
Funduszu Wczasów Pracowniczych. Różnicę pomiędzy przychodami ze sprzedaży a środkami
przeznaczonymi na likwidację skutków wymięnionych w ust. 1 oraz kosztami sprzedaży
przekazuje się do budżetu państwa.
Art. 11.
1.
Dochody, wydatki i rozliczenia z budżetem państwa państwowych jednostek gospodarki
pozabudżetowej wyrażają się następującymi kwotami:
1)
dochody własne stanowią kwotę 21.007.828 mln zł,
2)
dotacje z budżetu (bez dotacji na inwestycje) stanowią kwotę 4.379.254 mln zł,
3)
wydatki, bez wpłat do budżetu, stanowią kwotę 24.262.209 mln zł,
4)
wpłaty do budżetu stanowią kwotę 620.757 mln zł.
2.
Podział kwot, o których mowa w ust. 1, na części klasyfikacji budżetowej i formy gospodarki
pozabudżetowej określa załącznik nr 4.
Art. 12.
Ustala się plany dochodów i wydatków państwowych funduszy celowych zgodnie z załącznikiem
nr 5.
Art. 13.
1.
Wykaz inwestycji centralnych realizowanych w 1994 r. zawiera załącznik nr 6.
2.
Środki przeznaczone na finansowanie inwestycji centralnych, ujętych w wykazie, o którym
mowa w ust. 1, nie mogą być, z zastrzeżeniem ust. 3, wykorzystywane na inne cele.
3.
Minister Finansów w porozumieniu z Ministrem - Kierownikiem Centralnego Urzędu Planowania
może wyrazić zgodę na zmianę przeznaczenia środków, o których mowa w ust. 2. O wyrażonej
zgodzie Minister Finansów informuje komisję sejmową właściwą do spraw budżetu.
Art. 14.
1.
Ustala się dotacje dla jednostek niepaństwowych na realizowane przez te jednostki
zadania państwowe w wysokości 2.504.785 mln zł.
2.
Podział kwoty, o której mowa w ust. 1, na poszczególne części i działy klasyfikacji
budżetowej określa załącznik nr 7.
Art. 15.
1.
Ustala się dotacje celowe na zadania z zakresu administracji rządowej zlecone gminom
- w łącznej wysokości 14.509.977 mln zł.
2.
Podział kwoty, o której mowa w ust. 1, na poszczególne części i działy klasyfikacji
budżetowej określa załącznik nr 8.
Art. 16.
1.
Ustala się dotacje celowe na zadania z zakresu administracji rządowej zlecone gminom,
przekazane do wykonywania organom samorządu terytorialnego we wskazanych miastach
na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 1993 r. w sprawie określenia zadań i
kompetencji z zakresu rządowej administracji ogólnej i specjalnej, które mogą być
przekazane niektórym gminom o statusie miasta, wraz z mieniem służącym do ich wykonywania,
a także zasad i trybu przekazania - w wysokości 8.002.864 mln zł.
2.
Podział kwoty, o której mowa w ust. 1, na poszczególne miasta i działy klasyfikacji
budżetowej określa załącznik nr 9.
3.
Upoważnia się rady gmin do dokonywania, w drodze uchwały, przeniesień wydatków między
działami, łącznie do wysokości dotacji, o której mowa w ust. 1; o dokonanych zmianach
rady gmin informują właściwego wojewodę, Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów oraz
Ministra Finansów.
4.
Zmiany zakresu zadań przejętych przez gminy na podstawie rozporządzenia, o którym
mowa w ust.1, wymagają zawarcia odrębnego porozumienia w trybie określonym w rozporządzeniu.
Art. 17.
1.
W budżecie państwa tworzy się rezerwy:
1)
w wysokości 573.494 mln zł, przeznaczoną na dotację do inwestycji infrastrukturalnych realizowanych w systemie
robót publicznych, jako zadania własne gmin, w regionach zagrożonych wysokim bezrobociem
strukturalnym,
2)
w wysokości 297.210 mln zł, przeznaczoną na regionalne programy restrukturyzacyjne.
2.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi tryb składania wniosków i zasady
przyznawania dotacji z rezerw, o których mowa w ust. 1.
Art. 18.
Ustala się ogólną kwotę dotacji przedmiotowych do wyrobów i usług w wysokości 5.373.700 mln zł, z tego dopłaty do:
1)
samochodów osobowych sprzedawanych w ramach przedpłat 200.000 mln zł,
2)
posiłków sprzedawanych w barach mlecznych 65.000 mln zł,
3)
kolejowych przewozów pasażerskich w komunikacji krajowej 3.390.000 mln zł,
4)
autobusowych przewozów pasażerskich w komunikacji międzymiastowej 1.643.200 mln zł, w tym dla komunikacji międzymiastowej w województwie katowickim prowadzonej przez
Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej 175.000 mln zł,
5)
produkcji podręczników specjalistycznych szkolnych i podręczników akademickich 75.500 mln zł.
Art. 19.
Ustala się dotacje na częściowe sfinansowanie:
1)
kosztów niektórych zadań w zakresie postępu biologicznego w rolnictwie, upowszechniania
doradztwa rolniczego, zwalczania zakaźnych chorób zwierząt, monitoringu jakości produktów
spożywczych, prac geodezyjno-urządzeniowych dla potrzeb rolnictwa, nawozów wapniowych
z produkcji podstawowej i z pozysku lokalnego, chemizacji rolnictwa, utrzymania urządzeń
melioracji podstawowych, dla spółek wodnych realizujących zadania melioracyjne oraz
ogrzewania warsztatów szkolnych gospodarstw pomocniczych szkół rolniczych, wykorzystywanych
na cele dydaktyczne - w wysokości 3.827.530 mln zł,
2)
nakładów inwestycyjnych w zakresie:
a)
zaopatrzenia wsi w wodę i budowy urządzeń ściekowych w kwocie 573.193 mln zł,
b)
melioracji wodnych podstawowych i szczegółowych w kwocie 802.228 mln zł.
Art. 20.
1.
Ustala się dotacje dla spółdzielni mieszkaniowych na dopłaty do centralnego ogrzewania
i ciepłej wody oraz na usuwanie wad technologicznych, termorenowację i instalację
urządzeń do pomiaru i regulacji zużycia ciepła i wody w spółdzielczych zasobach mieszkaniowych
w wysokości 5.600.068 mln zł.
2.
Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w porozumieniu z Ministrem Finansów
określi, w drodze rozporządzenia, sposób podziału środków na cele wymienione w ust.
1 oraz zasady udzielania i sposób rozliczania dotacji ujętych w części 85 - Zbiorczy
budżet wojewodów.
3.
Podział i tryb przekazywania dotacji dla poszczególnych spółdzielni mieszkaniowych
ustalają wojewodowie.
Art. 21.
1.
Ustala się dotację na dofinansowanie przez Państwową Agencję Atomistyki eksploatacji
reaktorów jądrowych przez Instytut Energii Atomowej w Świerku w kwocie 25.000 mln zł.
2.
Prezes Państwowej Agencji Atomistyki przekaże środki na cel, o którym mowa w ust.
1, po określeniu przez Instytut Energii Atomowej w Świerku szczegółowego zakresu niezbędnych
do wykonania robót i rozliczeniu środków własnych będących w dyspozycji Instytutu,
przeznaczonych na ten cel.
Art. 22.
Ustala się dotację podmiotową na częściowe finansowanie kosztów bieżącego utrzymania
i remontów infrastruktury kolejowej w kwocie 3.400.000 mln zł.
Art. 23.
1.
Upoważnia się wojewodów: gorzowskiego, jeleniogórskiego, szczecińskiego i zielonogórskiego
do przekazania przez każdego z wojewodów dotacji podmiotowej w wysokości do 8.000 mln zł na rozpoczęcie działalności Polsko-Niemieckiego Towarzystwa Wspierania Gospodarki
S.A.
2.
Zobowiązuje się Radę Ministrów do przekazania komisji sejmowej właściwej do spraw
budżetu sprawozdania wojewodów wymienionych w ust. 1 z wykorzystania środków dotacji,
o której mowa w ust. 1, w terminie określonym dla przedłożenia przez Radę Ministrów
sprawozdania z wykonania budżetu państwa.
Art. 24.
1.
Upoważnia się Radę Ministrów do zwiększenia wydatków budżetu państwa i zwiększenia
o tę samą kwotę niedoboru budżetu państwa, w wypadku otrzymania kredytów zagranicznych
przeznaczonych na:
1)
objęcie przez Skarb Państwa nowej emisji akcji Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A.,
do wysokości równowartości w złotych kwoty 200 mln dolarów USA,
2)
wsparcie restrukturyzacji i osłony likwidacji przedsiębiorstw, do wysokości równowartości
w złotych kwoty 225 mln dolarów USA,
3)
inwestycje w dziale ochrona zdrowia, do wysokości równowartości w złotych kwoty 200 mln
dolarów USA.
2.
Realizacja zwiększonych wydatków, o których mowa w ust. 1, może nastąpić po przekazaniu
kwoty zaciągniętego kredytu na rachunek budżetu państwa, w wysokości nie przekraczającej
tej kwoty.
Art. 25.
Ustala się ogólną rezerwę budżetową na wydatki nie przewidziane w wysokości 277.000 mln zł.
Art. 26.
1.
Kierunki prywatyzacji majątku państwowego określa załącznik nr 10.
2.
Dochody budżetu państwa z prywatyzacji majątku państwowego przeznacza się na pokrycie
wydatków, określonych w załączniku nr 2, do kwoty 12.300.000 mln zł.
Art. 27.
Upoważnia się wojewodów do przekazania dochodów uzyskanych ze sprzedaży obiektów zwolnionych
przez wojska rosyjskie, które czasowo stacjonowały w Rzeczypospolitej Polskiej, na
rachunki środków specjalnych z przeznaczeniem na sfinansowanie kosztów ochrony tych
obiektów, wyceny oraz organizacji sprzedaży.
Art. 28.
1.
Ze środków budżetu państwa zostaną przejściowo wykupione należności banków z tytułu
odsetek od kredytów udzielonych na cele budownictwa mieszkaniowego w kwocie 9.750.000 mln zł.
2.
Upoważnia się Radę Ministrów do przeznaczenia części kwoty, o której mowa w ust. 1,
na jednorazowe wykupienie należności banków z tytułu odsetek od kredytów udzielonych
na cele budownictwa mieszkaniowego przed dniem 31 grudnia 1989 r., naliczonych za
okres określony w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 3.
3.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zasady i tryb:
1)
przejściowego wykupienia należności banków, o których mowa w ust. 1, oraz sposób rozliczeń
z bankami i kredytobiorcami z tego tytułu,
2)
jednorazowego wykupienia należności banków, o których mowa w ust. 2.
Art. 29.
Minister Przemysłu i Handlu w porozumieniu z Ministrem Finansów określi, w drodze
zarządzenia, zasady i tryb udzielania oraz sposób wykorzystania dotacji dla górnictwa
ujętych w budżecie Ministerstwa Przemysłu i Handlu.
Art. 30.
1.
Ustala się etaty Policji w liczbie 99.239 stanowisk, w tym:
1)
w korpusie oficerów 24 000 stanowisk,
2)
w korpusie aspirantów 29 000 stanowisk,
3)
w korpusie podoficerów 46 239 stanowisk.
2.
Minister Spraw Wewnętrznych może przemieszczać stanowiska pomiędzy poszczególnymi
korpusami.
Art. 31.
1.
Państwowe jednostki budżetowe zaliczane do działów: oświata i wychowanie oraz ochrona
zdrowia mogą przeznaczać, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, uzyskiwane dochody na środki
specjalne, z których pokrywają:
1)
koszty uzyskania dodatkowych przychodów, do wysokości tych przychodów,
2)
koszty działalności podstawowej oraz zakupów inwestycyjnych o charakterze odtworzeniowym,
z wyłączeniem wynagrodzeń i pochodnych od wynagrodzeń w tej działalności, przy czym
w pierwszej kolejności zaspokajają wymagalne zobowiązania tej jednostki.
2.
Przepis ust. 1 nie dotyczy stacji sanitarno-epidemiologicznych w zakresie dochodów
uzyskiwanych z tytułu nadzoru bieżącego i zapobiegawczego.
3.
Dochody, o których mowa w ust. 1, nie mogą pochodzić:
1)
ze sprzedaży składników majątkowych,
2)
z tytułu świadczenia usług związanych z prowadzeniem na terenie jednostki budżetowej
działalności gospodarczej w zakresie obrotu wyrobami tytoniowymi i napojami alkoholowymi.
Art. 32.1 orzeczenie
1.
Upoważnia się:
1)
Ministra Finansów do dokonywania - na wniosek wojewody i po zasięgnięciu opinii Ministra
- Szefa Urzędu Rady Ministrów oraz zainteresowanych ministrów - przeniesień wydatków
między działami w ramach budżetu wojewody,
2)
wojewodów do utworzenia w układzie wykonawczym budżetu rezerwy w wysokości 1 % wydatków
ogółem budżetu wojewody.
2.
W przypadkach, o których mowa w:
1)
ust. 1 - nie stosuje się przepisu art. 45 ust. 1
2)
ust. 1 pkt 2 - nie stosuje się przepisu art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 1991 r. - Prawo budżetowe.
3.
O przeniesieniach z rezerwy, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wojewodowie informują Ministra
- Szefa Urzędu Rady Ministrów oraz Ministra Finansów.
Art. 33.
Upoważnia się Ministra Finansów do refundacji Funduszowi Ubezpieczeń Społecznych kwoty
odpowiadającej różnicy między składką na ubezpieczenie społeczne w wysokości powszechnie
obowiązującej a składką na ubezpieczenie społeczne osób zatrudnionych bezpośrednio
w produkcji rolniczej w charakterze pracowników lub członków spółdzielni.
Art. 34.
1.
Upoważnia się dysponentów części budżetu państwa, w których zostały zaplanowane niepodatkowe
dochody budżetu państwa, do:
1)
odpłatnego zlecenia poboru niepodatkowych należności budżetu państwa jednostkom organizacyjnym
innym niż organy administracji państwowej, z zastrzeżeniem, że pobór będzie dokonany
w terminie lub łącznie z odsetkami za zwłokę,
2)
przeznaczenia do 4% dochodów zrealizowanych w trybie określonym w pkt 1 na pokrycie
kosztów związanych z poborem tych dochodów.
2.
Jednostkom organizacyjnym uczestniczącym w procesie pozyskiwania przychodów stanowiących
zagraniczne źródło finansowania wydatków budżetu państwa przysługuje prowizja do 0,5%
kwot zrealizowanych kredytów zagranicznych na pokrycie kosztów związanych z pozyskiwaniem
tych kredytów.
3.
Minister Finansów określi, w drodze zarządzenia, wysokość i warunki otrzymania prowizji,
o której mowa w ust. 2.
Art. 35.
Ustala się limity podwyżek wynagrodzeń osobowych w państwowej sferze budżetowej oraz
podwyżek uposażeń żołnierzy i funkcjonariuszy:
1)
podwyżki wynagrodzeń osobowych pracowników państwowej sfery budżetowej - 16.517.316 mln zł,
2)
podwyżki uposażeń żołnierzy i funkcjonariuszy oraz kandydatów i żołnierzy niezawodowych
- 4.182.255 mln zł,
3)
podwyżki wynagrodzeń sędziów sądów powszechnych i prokuratorów - 549.017 mln zł.
Art. 36.1 orzeczenie
Kwota 3.718.900 mln zł, ujęta w budżecie Ministerstwa Obrony Narodowej i przeznaczona na zakupy sprzętu
i wyposażenia krajowej produkcji zbrojeniowej, w tym kwota 300.000 mln zł na zakup samolotów „Iryda” w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego „PZL-Mielec” w Mielcu,
może być wykorzystana wyłącznie na sfinansowanie tych wydatków.
Art. 37.1 orzeczenie
W 1994 r. nie stosuje się przepisu art. 34 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o Narodowym Banku Polskim .
Art. 38.
Upoważnia się Ministra Finansów do dokonania na rynku pieniężnym lokaty środków otrzymanych
od Federacji Rosyjskiej, przeznaczonych na wypłaty rent odszkodowawczych dla osób
poszkodowanych przez żołnierzy wojsk ZSRR, które czasowo stacjonowały w Rzeczypospolitej
Polskiej.
Art. 39.
Zobowiązuje się Ministra Finansów i banki kredytujące inwestycje centralne kredytem
objętym poręczeniem spłaty ze środków budżetu państwa do dokonania do dnia 30 czerwca
1994 r. zmian umów poręczenia, zawartych w dniu 9 listopada 1990 r. na podstawie uchwał
Rady Ministrów:
1)
nr 46/90 z dnia 30 marca 1990 r. w sprawie imiennego wykazu inwestycji centralnych
oraz podziału środków z budżetu centralnego na rok 1990 na inwestycje centralne i
jednostek budżetowych,
2)
nr 58/90 z dnia 17 kwietnia 1990 r. w sprawie wstrzymania realizacji lub finansowania
niektórych inwestycji centralnych, dostosowujących je do obowiązujących zasad udzielania
poręczeń, ustalonych w odrębnych przepisach, w zakresie terminu ważności poręczenia
i określenia łącznej kwoty zobowiązań budżetu państwa z tytułu każdej z tych umów.
Art. 40.
1.
Poręczenia spłaty kredytów bankowych ze środków budżetu państwa, udzielane na podstawie
art. 23 ustawy z dnia 5 stycznia 1991 r. - Prawo budżetowe, mogą być udzielane w 1994 r. do łącznej wysokości 25.000.000 mln zł, w tym poręczenia kredytów zagranicznych do wysokości nie większej niż 15.000.000 mln zł.
2.
W 1994 r. Rada Ministrów może, w ramach kwoty, o której mowa w ust. 1, w innej formie
niż poręczenie, gwarantować bankom zagranicznym oraz międzynarodowym instytucjom finansowym
spłatę kredytów lub pożyczek zagranicznych wraz z odsetkami i innymi kosztami, jeżeli
wymagają tego zasady lub zwyczaje międzynarodowe.
3.
Skarbowi Państwa przysługuje prawo dochodzenia zwrotu środków przekazanych z budżetu
państwa na cele, o których mowa w ust. 1 i 2, wraz z innymi należnościami Skarbu Państwa
związanymi ze spłatą poręczonych kredytów, odsetek i innych kosztów.
4.
Do zobowiązań, o których mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 23 ust.
4 i przepisy wydane na podstawie art. 23 ust. 5 ustawy z dnia 5 stycznia 1991 r. - Prawo budżetowe.
Art. 41.
Narodowy Bank Polski w 1994 r. dokonuje wpłat z zysku do budżetu państwa za okresy
miesięczne; ostateczne rozliczenie tych wpłat nastąpi w terminie określonym w art. 77 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o Narodowym Banku Polskim.
Art. 42.
1.
Ustala się dotacje celowe na zadania własne gmin w wysokości 2.520.228 mln zł, z tego na:
1)
pokrycie części kosztów związanych z przygotowaniem terenów przeznaczonych na cele
budownictwa mieszkaniowego, na podstawie art. 10 ustawy z dnia 4 października 1991 r. o zmianie niektórych warunków przygotowania
inwestycji budownictwa mieszkaniowego w latach 1991-1995 oraz o zmianie niektórych
ustaw 900.000 mln zł,
2)
inwestycje, o których mowa w art. 17 573.494 mln zł,
3)
inwestycje gmin określone w załączniku nr 6 1.046.734 mln zł.
2.
Upoważnia się wojewodów do ustalania lub zwiększania, w ramach kwot przewidzianych
w ustawie dla danej części i działu, dotacji celowych na dofinansowanie zadań własnych
gmin; o dokonanych zmianach wojewodowie informują Ministra Finansów.
Art. 43.
Ustala się obowiązkową składkę na Fundusz Pracy od zakładów pracy oraz osób nie będących
pracownikami zakładów pracy, a podlegających ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu
emerytalnemu z tytułu innej pozarolniczej działalności, w wysokości 3% podstawy wymiaru
składki na ubezpieczenie społeczne lub zaopatrzenie emerytalne.
Art. 44.
Ustala się stopę procentową do naliczenia dywidendy obligatoryjnej w rozumieniu ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych w wysokości 10%.
Art. 45.
Dochody uzyskane ze sprzedaży lub likwidacji sprzętu stanowiącego wyposażenie jednostek
podległych Ministrowi Obrony Narodowej, Ministrowi Spraw Wewnętrznych i jednostek
służby więziennej w 95% przeznacza się na pokrycie kosztów sprzedaży lub likwidacji
i zakup nowego sprzętu, a w 5% przekazuje się do budżetu państwa.
Art. 46.
1.
Z budżetu państwa może być udzielona w 1994 r. dopłata na spłatę części należnego
bankom oprocentowania od kredytów udzielonych na zakup nawozów mineralnych, środków
ochrony roślin, skup i przechowywanie zapasów płodów rolnych, przechowywanie zapasów
produktów rolnych, skup i przechowywanie ryb morskich, postęp biologiczny w rolnictwie,
nakłady związane z przystosowaniem gospodarstw rolnych do produkcji żywności metodami
ekologicznymi, zakup paliwa na cele rolnicze.
2.
Zasady i tryb dopłat do kredytów, o których mowa w ust. 1 i 4, określi Rada Ministrów
w drodze rozporządzenia.
3.
Do czasu wydania przepisów regulujących zasady udzielania dopłat w 1994 r. zobowiązania
budżetu państwa z tytułu dopłat do należnego bankom oprocentowania od kredytów udzielanych
w 1994 r. będą realizowane na zasadach określonych w ust. 4 pkt 3.
4.
Do czasu wydania przepisów regulujących zasady udzielania dopłat w 1994 r. do należnego
bankom oprocentowania od kredytów udzielonych przed dniem 1 stycznia 1994 r. na wdrożenie
postępu biologicznego w rolnictwie, nawozy i środki ochrony roślin, zakup ziemi na
cele rolnicze oraz nakłady inwestycyjne na zagospodarowanie ziemi w okresie 5 lat
od daty nabycia jej na własność oraz ziemi przejętej w dzierżawę na okres nie krótszy
niż 10 lat, realizację celów ekologicznych, skup i przechowywanie zapasów płodów rolnych
ze zbiorów 1993 r. do dnia 30 września 1994 r., zapasów ryb morskich do dnia 30 kwietnia
1994 r., zobowiązania te będą realizowane na podstawie przepisów rozporządzeń Rady
Ministrów:
1)
z dnia 21 maja 1991 r. w sprawie zakresu, zasad i trybu udzielania kredytobiorcom
pomocy ze środków budżetowych w 1991 r. w spłacie części należnego bankom oprocentowania
od kredytów ,
2)
z dnia 3 marca 1992 r. w sprawie szczegółowego zakresu, zasad i trybu finansowania
z budżetu państwa dopłat do oprocentowania kredytów bankowych udzielonych w roku 1992 ,
3)
z dnia 14 kwietnia 1993 r. w sprawie szczegółowego zakresu, zasad i trybu finansowania
z budżetu państwa dopłat do oprocentowania kredytów bankowych udzielonych w 1993 r. .
Art. 47.
Do nie uiszczonych należności na Centralny Fundusz Rozwoju Nauki i Techniki przez
podmioty, które były określone w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o Centralnym Funduszu Rozwoju Nauki
i Techniki , stosuje się przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych .
Art. 48.1 orzeczenie
1.
W 1994 r. odpis na fundusz administracyjny Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
od funduszu emerytalno-rentowego wynosi 1.600.000 mln zł.
2.
W zakresie uregulowanym w ust. 1 nie stosuje się art. 79 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu
społecznym rolników .
Art. 49.
1.
Upoważnia się Ministra Finansów do połączenia specjalnych linii kredytowych na finansowanie
inwestycji i przedsięwzięć w dziedzinie turystyki, utworzonych na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy budżetowej na rok 1992 z dnia 5 czerwca 1992 r. i art. 40 ust. 1 ustawy budżetowej na rok 1993 z dnia 12 lutego 1993 r. .
2.
Minister Finansów w porozumieniu z Prezesem Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki określi,
w drodze zarządzenia, zasady udzielania kredytów ze środków pochodzących ze spłaty
należności pozostałych po zniesionym Centralnym Funduszu Turystyki i Wypoczynku, przekazanych
w latach 1992-1993 na utworzenie specjalnych linii kredytowych, o których mowa w ust.
1, i nie wykorzystanych do dnia 31 grudnia 1993 r., w tym stopę procentową i okres
spłaty kredytów.
Art. 50.
Określa się wskaźniki, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o kształtowaniu środków na wynagrodzenia
w państwowej sferze budżetowej w 1994 r. :
1)
przewidywany wzrost przeciętnych wynagrodzeń pracowników zatrudnionych w sektorze
przedsiębiorstw gospodarki narodowej - 28,5%,
2)
planowany średnioroczny wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych - 27%.
Art. 51.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1994 r.
Załącznik nr 1 - Dochody budżetu państwa
Załącznik nr 2 - Wydatki budżetu państwa na rok 1994
Załącznik nr 3 - Część 98 - przychody i rozchody związane z finansowaniem niedoboru i rozdysponowaniem nadwyżki budżetowej
Załącznik nr 4 - Gospodarka pozabudżetowa
Załącznik nr 5 - Dochody i wydatki państwowych funduszów celowych na 1994 r.
Załącznik nr 6 - Wykaz inwestycji centralnych
Załącznik nr 7 - Dotacje dla jednostek niepaństwowych na zadania państwowe
Załącznik nr 8 - Dotacje celowe na finansowanie zadań zleconych gminom
Załącznik nr 9 - Dotacje celowe na finansowanie zadań przekazanych na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 1993 r.
Załącznik nr 10 - Kierunki prywatyzacji w 1994 r.
I.
Priorytety przekształceń własnościowych
1.
Rząd będzie wiązał projekty prywatyzacji z:
1)
programami restrukturyzacji, wzrostem inwestycji krajowych i zagranicznych - prowadzącymi
do poprawy efektywności ekonomicznej, rozwojem konkurencji i wzmacnianiem rynku kapitałowego,
zmniejszeniem uciążliwości przedsiębiorstw dla środowiska naturalnego,
2)
stosowaniem przy ofercie publicznej metod sprzyjających zbliżeniu ceny sprzedaży akcji
do cen rynkowych akcji prywatyzowanych przedsiębiorstw,
3)
ułatwianiem prywatyzacji z aktywnym udziałem pracowników, ze szczególnym uwzględnieniem
małych i średnich przedsiębiorstw, jeżeli brakuje korzystniejszych ofert,
4)
podjęciem działań dla radykalnego wzmocnienia nadzoru właścicielskiego,
5)
stosowaniem nadzoru nad wykonaniem umów, w tym w zakresie zobowiązań niepieniężnych.
2.
Zadaniem Rządu w 1994 r. będzie:
1)
określenie do końca czerwca 1994 r. gałęzi gospodarki i rodzajów przedsiębiorstw,
nad którymi właściwe organy Państwa będą sprawować kontrolę, oraz przedstawienie tej
informacji Sejmowi,
2)
przedstawienie programu komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych,
3)
realizowanie programu restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków oraz dokonanie
analizy skutków wynikających ze stosowania przepisów w tym zakresie,
4)
opracowanie oraz wdrażanie programów restrukturyzacji sektorów o szczególnym znaczeniu
dla gospodarki, w tym elektroenergetyki, górnictwa, hutnictwa, przemysłu zbrojeniowego
i naftowego oraz kolejnictwa,
5)
rozwijanie programu przekształceń państwowego sektora rolnego i rolno-spożywczego,
6)
uruchomienie procesów restrukturyzacji przedsiębiorstw, w szczególności w regionach
zagrożonych bezrobociem strukturalnym, przy wykorzystaniu środków z pożyczki Banku
Światowego (EFSAL),
7)
przygotowanie systemu finansowego wspierania restrukturyzacji przemysłu w oparciu
o środki uzyskiwane między innymi z prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych,
8)
realizowanie „Paktu o przedsiębiorstwie państwowym w trakcie przekształcania”,
9)
przygotowanie rozwiązań umożliwiających prywatyzację „ścieżką pracowniczą” w oparciu
o koncepcje spółek z udziałem Skarbu Państwa,
10)
wdrażanie programu Narodowych Funduszy Inwestycyjnych,
11)
realizowanie programu prywatyzacji banków, w każdym przypadku przy zastosowaniu oferty
publicznej,
12)
dążenie do stworzenia warunków dla działań inwestorów instytucjonalnych, takich jak
fundusze inwestycyjne zamknięte i fundusze emerytalne,
13)
stworzenie systemu zachęt dla inwestorów krajowych i zagranicznych,
14)
wprowadzenie systemu sprzedaży ratalnej dla inwestorów krajowych, zarówno w prywatyzacji
kapitałowej, jak i bezpośredniej, wspomaganego przez specjalnie w tym celu utworzony
Fundusz Gwarancji Kredytowych,
15)
wspieranie tworzenia nowych prywatnych podmiotów gospodarczych (tzw. prywatyzacja
założycielska) oraz rozwoju podmiotów gospodarczych już istniejących,
16)
dążenie do zakończenia prac nad programem Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju „Stabilizacja,
Restrukturyzacja, Prywatyzacja” oraz jego wdrożenia,
17)
zwiększenie liczby przedsiębiorstw prywatyzowanych w drodze oferty publicznej,
18)
przeciwdziałanie przejmowaniu kontroli kapitałowej na danym rynku towarowym przez
jednego inwestora,
19)
dokonanie przeglądu regulacji prawnych i procedur prywatyzacyjnych w celu zapewnienia
ich większej jawności i przejrzystości,
20)
porządkowanie i doskonalenie wyceny przedsiębiorstw przeznaczonych do prywatyzacji,
w tym pilne określenie zasad sporządzania wycen i zapewnienie opiniowania wycen przez
zainteresowane przedsiębiorstwa,
21)
dokonanie przeglądu rynkowych warunków funkcjonowania podmiotów gospodarczych, między
innymi reguł ochrony wierzycieli, windykacji należności, likwidacji i upadłości, rejestracji
nowych podmiotów, zasad koncesjonowania i kontyngentowania,
22)
podjęcie pracy nad przygotowaniem Prawa przemysłowego oraz dalszymi regulacjami przeciwdziałającymi
rozszerzeniu się tzw. szarej strefy gospodarczej,
23)
podjęcie prac nad uregulowaniem zasad reprywatyzacji.
Ponadto Rząd będzie dążyć do osiągnięcia w 1994 r. przychodów do budżetu państwa z
tytułu prywatyzacji w wysokości 12,3 bln zł. Przeznaczenie dochodów z prywatyzacji
określa ustawa budżetowa.
3.
Rząd przedstawi Parlamentowi projekty:
1)
nowej ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, zgodnej z Porozumieniem w
sprawie zmian w ustawie o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych oraz złagodzenia
warunków leasingu dla spółek pracowniczych, zawartym w ramach „Paktu o przedsiębiorstwie
państwowym w trakcie przekształcania”, z tym że pracownikom będzie przysługiwało prawo
do nabycia nieodpłatnie do 15% akcji spółki powstałej w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa,
2)
ustaw regulujących instytucję Skarbu Państwa oraz określających zasady gospodarowania
jego mieniem, a także nadzoru właścicielskiego wykonywanego w jego imieniu, mających
na celu, w możliwie krótkim czasie, likwidację pozostałości systemu zarządzania sektorem
państwowym z lat osiemdziesiątych, a także zawierających rozwiązania ułatwiające zagospodarowanie
trudno zbywalnego mienia przedsiębiorstw państwowych.
II.
Programy prywatyzacyjne
1.
W ramach prywatyzacji kapitałowej Rząd będzie uwzględniał interesy krajowych producentów
i dostawców surowców i materiałów do produkcji oraz dążył do tworzenia konkurencji
na rynkach produktowych. W 1994 r. zostanie znacznie zwiększona liczba spółek notowanych
na Giełdzie Papierów Wartościowych. W tym celu Rząd zapewni:
1)
częstsze niż dotychczas łączenie oferty publicznej ze sprzedażą pakietów akcji inwestorom
aktywnym,
2)
łączenie oferty publicznej z drugą emisją akcji dla wzmocnienia kapitałowego spółek,
3)
usprawnianie systemu sprzedaży akcji inwestorom, w szczególności poprzez sprzedaż
akcji przez Giełdę Papierów Wartościowych, subskrypcję akcji i doskonalenie organizacji
punktów sprzedaży.
2.
W zakresie prywatyzacji bezpośredniej Rząd będzie stosował następujące zasady:
1)
przy sprzedaży przedsiębiorstw przedmiotem negocjacji, oprócz cen, będą:
-
-warunki zapłaty,
-
-gwarancje w zakresie zatrudnienia,
-
-program inwestycyjny i gwarancje jego realizacji,
-
-zobowiązania związane z ochroną środowiska naturalnego;
sprzedażom będzie towarzyszyć odpowiednia promocja, szczególnie w środkach masowego
przekazu; w pierwszej kolejności oferty będą kierowane do nabywców krajowych,
2)
przy wnoszeniu przedsiębiorstw do spółek inwestorzy poszukiwani będą w trybie publicznym;
podobnie jak przy sprzedaży, oprócz wartości wkładu inwestora, będą negocjowane kwestie
inwestycyjne, ekologiczne i dotyczące zatrudnienia,
3)
oddawanie majątku przedsiębiorstw do odpłatnego korzystania odbywać się będzie na
rzecz spółek z udziałem pracowników oraz innych krajowych osób fizycznych i prawnych
będących w stanie wywiązać się z opłat należnych Skarbowi Państwa.
Ponadto Rząd zapewni wsparcie dla spółek pracowniczych w formie obniżenia kwot, które
te spółki są zobowiązane przekazywać Skarbowi Państwa w postaci rat dzierżawnych (leasing
pracowniczy), oraz obniżenie wymaganego dla tych spółek kapitału zakładowego.
3.
Rząd rozpocznie w I półroczu 1994 r. tworzenie Narodowych Funduszy Inwestycyjnych,
tak aby w IV kwartale 1994 r. rozpocząć dystrybucję świadectw udziałowych.
4.
Rząd, za pośrednictwem Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, będzie kontynuował
proces restrukturyzacji i prywatyzacji mienia rolnego Skarbu Państwa.
Agencja będzie dążyć do zakończenia procesu przejmowania PGR do Zasobu Własności Rolnej
Skarbu Państwa, co umożliwi koncentrację na innych zadaniach przewidzianych ustawą
o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, zwłaszcza na zagospodarowaniu
przejętego mienia oraz tworzeniu nowych miejsc pracy, również przy wykorzystaniu środków
Funduszu Pracy.
Zagospodarowanie przejętych użytków rolnych będzie polegać na ich sprzedaży, dzierżawie,
oddawaniu w administrowanie i wnoszeniu do spółek w celu tworzenia silnych ekonomicznie
gospodarstw, na ich przekazywaniu gminom na cele infrastrukturalne oraz na ich przekazywaniu
Lasom Państwowym w celu zalesienia.
Część użytków rolnych, wynikająca z programu restrukturyzacji, przeznaczona zostanie
na powiększenie obszaru gospodarstw rodzinnych.
Ponadto tworzone będą jednoosobowe spółki Agencji na mieniu gospodarstw hodowlanych
uznanych za strategiczne dla rozwoju, funkcjonowania i konkurencyjności rolnictwa
krajowego.
5.
Rząd podejmie działania umożliwiające mniejszym przedsiębiorstwom dobrowolne uczestnictwo
w programie „Prywatyzacja z restrukturyzacją”. W programie tym grupy zarządzające,
wybrane w drodze otwartego przetargu, będą podpisywały kontrakty, których przedmiotem
będzie restrukturyzacja spółki, a następnie jej sprzedaż.
6.
Rząd, w porozumieniu z Narodowym Bankiem Polskim, przedstawi koncepcję reformy systemu
bankowego.
W ramach programu prywatyzacji sektora bankowego Rząd będzie wspierać procesy konsolidacyjne
w tym sektorze w celu poprawy jego stabilności.
Rząd zapewni, w ramach prywatyzacji państwowych banków komercyjnych, wykorzystanie
środków Polskiego Funduszu Prywatyzacji Banków (powstałego z przekształcenia Polskiego
Funduszu Stabilizacji Złotego) celem złagodzenia wydatków budżetu państwa na wykup
obligacji restrukturyzacyjnych.
W procesie prywatyzacji banków inwestorami strategicznymi powinni być w zasadzie inwestorzy
krajowi.
7.
Rząd będzie monitorował proces przekształceń własnościowych państwowych jednostek
organizacyjnych.
8.
Odnośnie do mienia komunalnego Rząd:
1)
podejmie prace legislacyjne, regulujące zasady działalności gospodarczej i kierunki
przekształceń własnościowych w sektorze komunalnym i budżetowym,
2)
będzie prowadził pilotażowe projekty restrukturyzacji i prywatyzacji wybranych branż
komunalnych użyteczności publicznej,
3)
udostępni możliwą pomoc techniczną, edukacyjną i informacyjną.