Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnejz dnia 4 stycznia 1993 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o pomocy społecznej
Spis treści
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 4 ustawy z dnia 1 sierpnia 1992 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 1 sierpnia 1992 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej i zmian wynikających z przepisów wydanych przed dniem ogłoszenia tekstu jednolitego.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej nie obejmuje:
1)
art. 56 ust. 1, art. 57 i 58 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej , które stanowią:
„
Art. 56.
1.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w niniejszej ustawie, nie dłużej
jednak niż przez okres miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy, obowiązują przepisy
dotychczasowe, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą.
”
,
„
Art. 57.
W ustawie z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin w art. 48 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
«
3.
Osobie przebywającej w domu pomocy społecznej dodatek pielęgnacyjny nie przysług uje.
»
Art. 58.
W ustawie z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach
szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie
niektórych ustaw w art. 8:
a)
dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1,
b)
dodaje się ust. 2 w brzmieniu:
«
2.
Zakładanie i utrzymanie żłobków należy do zadań własnych gminy».
”
,
”
,
2)
art. 2, 3, 5 i 6 ustawy z dnia 1 sierpnia 1992 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej , które stanowią:
„
Art. 2.
W ustawie z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin w art. 52 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
«
2.
W razie poniesienia kosztów pogrzebu przez inną osobę niż wymieniona w ust. 1, dom
pomocy społecznej lub gminę, zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości udokumentowanych
kosztów pogrzebu, nie więcej jednak niż w wysokości określonej w ust. 1.
»
Art. 3.1 orzeczenie
Minister Pracy i Polityki Socjalnej wyda przepisy, o których mowa w art. 35 ust. 4
pkt 2 ustawy określonej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w terminie
6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
”
„
Art. 5.
Zadania wymienione w art. 11 pkt 1-3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej pozostają zadaniami zleconymi gminy do dnia 31 grudnia 1992 r.
Art. 6.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisu
art. 1 pkt
4, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1993 r.
”
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej
Dział I
Przepisy ogólne
Rozdział 1
Zasady ogólne i zakres podmiotowy ustawy
Art. 1.
1.
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie
osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one
w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia.
2.
Pomoc społeczną organizują organy administracji rządowej i samorządowej, współpracując
w tym zakresie z organizacjami społecznymi, związkami wyznaniowymi, stowarzyszeniami
o charakterze charytatywnym, fundacjami oraz osobami fizycznymi.
3.
Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współudziału w rozwiązywaniu
ich trudnej sytuacji życiowej.
Art. 2.
1.
Celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin
oraz umożliwianie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc
społeczna powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób
i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.
2.
Celem pomocy społecznej jest także zapobieganie powstawaniu sytuacji określonych w
art. 1 ust. 1.
3.
Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających
udzielenie pomocy. Świadczenie pomocy społecznej powinno służyć również umacnianiu
rodziny.
4.
Potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli
odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.
Art. 3.1 orzeczenie
Pomocy społecznej na zasadach określonych w ustawie udziela się osobom i rodzinom,
w szczególności z powodu:
1)
ubóstwa,
2)
sieroctwa,
3)
bezdomności,
4)
potrzeby ochrony macierzyństwa,
5)
bezrobocia,
6)
upośledzenia fizycznego lub umysłowego,
7)
długotrwałej choroby,
8)
bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego,
zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych,
9)
alkoholizmu lub narkomanii,
10)
trudności w przystosowaniu do życia po opuszczeniu zakładu karnego,
11)
klęski żywiołowej lub ekologicznej.
Art. 4.5 orzeczeń
1.
Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom, które nie mają
żadnych źródeł utrzymania lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza najniższej
emerytury przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z okoliczności wymienionych
w art. 3 pkt 2-11.
1a1)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 1 sierpnia 1992 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 321), która weszła w życie z dniem 27 września 1992 r..
Osoby i rodziny utrzymujące się z gospodarstwa rolnego mają prawo do świadczeń pieniężnych
z pomocy społecznej, jeżeli nie posiadają żadnych innych źródeł utrzymania, a na osobę
w rodzinie przypada nie więcej niż 2 ha przeliczeniowe przy jednoczesnym wystąpieniu
jednej z okoliczności, o których mowa w art. 3 pkt 2-11. Na użytek ustawy przyjmuje
się, że dochód z 2 ha przeliczeniowych odpowiada kwocie najniższej emerytury.
1b1)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 1 sierpnia 1992 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 321), która weszła w życie z dniem 27 września 1992 r..
Dochody osób i rodzin utrzymujących się z gospodarstwa rolnego oraz innych pozarolniczych
źródeł sumuje się.
22)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1..
Przez dochód rozumie się wszystkie dochody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania.
Dochód na jedną osobę w rodzinie, zwany dalej „dochodem na osobę”, oblicza się uwzględniając
łącznie dochody wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, odejmując
kwotę w wysokości alimentów świadczonych na rzecz innych osób, a następnie dzieląc
przez liczbę osób pozostających w tym gospodarstwie.
3.
Przez członków rodziny (rodzinę) rozumie się osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie
domowym.
Art. 53)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy wymienionej w przypisie 1..
Osobom i rodzinom, które nie spełniają jednego z warunków określonych w art. 4 ust.
1 i 1a, w szczególnie uzasadnionych przypadkach może być przyznana pomoc pieniężna lub w
naturze pod warunkiem zwrotu części lub całości wydatków na zasadach określonych w
art. 34 i 41.
Art. 6.
1.
Ograniczenie świadczeń pomocy społecznej do niezbędnego minimum lub odmowa ich przyznania
może nastąpić w razie stwierdzenia marnotrawstwa przyznanych świadczeń, ich celowego
niszczenia bądź też marnotrawstwa własnych zasobów materialnych.
2.
Odmowa bądź ograniczenie rozmiaru świadczeń pomocy społecznej nie powinny prowadzić
do pogorszenia sytuacji osób będących na utrzymaniu danej osoby.
34)Dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy wymienionej w przypisie 1..
W uzasadnionych przypadkach, a w szczególności korzystania ze świadczeń pieniężnych
z pomocy społecznej w sposób niezgodny z przeznaczeniem, kierownik ośrodka pomocy
społecznej może przyznać je w formie niepieniężnej.
Art. 7.
1.
Prawa obywateli polskich za granicą w zakresie pomocy społecznej regulują umowy międzynarodowe.
2.
Zakres pomocy społecznej dla cudzoziemców w Polsce nie może naruszać postanowień umów
międzynarodowych wiążących Rzeczpospolitą Polską.
Rozdział 2
Zadania pomocy społecznej
Art. 8.
Zadania w zakresie pomocy społecznej obejmują w szczególności:
1)
tworzenie warunków organizacyjnych funkcjonowania pomocy społecznej, w tym rozbudowę
niezbędnej infrastruktury socjalnej,
2)
analizę i ocenę zjawisk rodzących zapotrzebowanie na świadczenia pomocy społecznej,
3)
przyznawanie i wypłacanie przewidzianych ustawą świadczeń,
4)
pobudzanie społecznej aktywności w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych osób
i rodzin,
5)
pracę socjalną, rozumianą jako działalność zawodową, skierowaną na pomoc osobom i
rodzinom we wzmocnieniu lub odzyskaniu zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie
oraz na tworzenie warunków sprzyjających temu celowi.
Art. 9.1 orzeczenie
1.
Obowiązek wykonania zadań pomocy społecznej spoczywa na gminie oraz na administracji
rządowej w zakresie ustalonym ustawami.
2.
Gmina, obowiązana zgodnie z przepisami ustawy do wykonywania zadań pomocy społecznej,
nie może odmówić pomocy osobie potrzebującej, pomimo istniejącego obowiązku osób fizycznych
lub osób prawnych do zaspokajania jej niezbędnych potrzeb życiowych.
Art. 10.2 orzeczenia
1.
Do zadań własnych z zakresu pomocy społecznej, realizowanych przez gminy, należą:
1)
prowadzenie domów pomocy społecznej i ośrodków opiekuńczych o zasięgu lokalnym oraz
kierowanie do nich osób wymagających opieki (art. 19),
2)
przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych (art. 32),
3)
przyznawanie pomocy rzeczowej (art. 32 ust. 2),
3a5)Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1; stosownie do art. 6 ustawy wymienionej w przypisie 1 przepisy pkt 3a i 3b weszły w życie z dniem 1 stycznia 1993 r.)
przyznawanie pomocy w naturze na ekonomiczne usamodzielnienie (art. 24 ust. 2),
3b5)Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1; stosownie do art. 6 ustawy wymienionej w przypisie 1 przepisy pkt 3a i 3b weszły w życie z dniem 1 stycznia 1993 r.)
przyznawanie i wypłacanie zasiłków i pożyczek na ekonomiczne usamodzielnienie (art.
24 ust. 3),
4)
inne zadania z zakresu pomocy społecznej wynikające z rozeznanych potrzeb gminy.
2.
Do zadań własnych z zakresu pomocy społecznej o charakterze obowiązkowym, realizowanych
przez gminy, należy:
1)
udzielanie schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania osobom tego pozbawionym (art.
13),
26)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1; stosownie do art. 6 ustawy wymienionej w przypisie 1 przepis pkt 2 wszedł w życie z dniem 1 stycznia 1993 r.)
świadczenie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania (art. 17),
3)
pokrywanie wydatków na świadczenia lecznicze na zasadach przewidzianych dla emerytów
i rencistów (art. 22),
3a7)Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1; stosownie do art. 6 ustawy wymienionej w przypisie 1 przepis pkt 3a wszedł w życie z dniem 1 stycznia 1993 r.)
udzielanie zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego
(art. 32 ust. 3),
4)
praca socjalna (art. 23 i 25),
5)
sprawienie pogrzebu (art. 26),
6)
zapewnienie środków na wynagrodzenia dla pracowników i warunków realizacji zadań wymienionych
w pkt 1-5 i w ust. 1.
Art. 118)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1..1 orzeczenie
Zadania zlecone gminie obejmują:
1)
przyznawanie i wypłacanie zasiłków stałych oraz przysługujących do nich dodatków i
świadczeń (art. 27-30),
2)
przyznawanie i wypłacanie zasiłków okresowych (art. 31),
3)
przyznawanie i wypłacanie zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku
klęski żywiołowej lub ekologicznej (art. 32 ust. 4),
4)
przyznawanie zasiłku celowego w formie biletu kredytowanego (art. 32 ust. 5),
5)
inne zadania wynikające z rządowych programów pomocy społecznej, mających na celu,
ochronę poziomu życia osób i rodzin,
6)
utworzenie i utrzymanie ośrodka pomocy społecznej i zapewnienie środków na wynagrodzenia
pracowników realizujących zadania określone w pkt 1-5.
Art. 12.
1.
Do zadań wojewody w zakresie pomocy społecznej należy:
1)
sporządzanie bilansu potrzeb i środków w zakresie pomocy społecznej,
2)
organizacja i finansowanie domów pomocy społecznej i ośrodków opiekuńczych o zasięgu
ponadlokalnym oraz kierowanie do nich osób wymagających opieki,
3)
ustalenie sposobów realizacji zadań zleconych,
4)
organizacja kształcenia i doskonalenia zawodowego kadr pomocy społecznej,
59)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1.)
wspieranie działalności organizacji społecznych, związków wyznaniowych, stowarzyszeń
o charakterze charytatywnym, fundacji oraz osób fizycznych, działających w zakresie
pomocy społecznej,
610)Dodany przez art. 1 pkt 6 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1.)
zlecanie w drodze umowy podmiotom, o których mowa w pkt 5, zadań z zakresu pomocy
społecznej po zasięgnięciu opinii właściwej gminy.
2.
Wojewoda realizuje również zadania w zakresie pomocy społecznej w stosunku do cudzoziemców
przebywających w Polsce.
Dział II
Zasady udzielania świadczeń
Rozdział 1
Świadczenia pomocy społecznej
Art. 13.
Gmina powinna udzielić schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania osobie tego pozbawionej.
Art. 14.
1.
Udzielenie schronienia następuje przez przyznanie tymczasowego miejsca noclegowego.
2.
Schronienia udziela się w noclegowniach, domach dla bezdomnych i innych miejscach.
Art. 15.
Przyznanie niezbędnego ubrania następuje przez dostarczenie osobie potrzebującej bielizny,
odzieży i obuwia odpowiednich do jej indywidualnych właściwości oraz pory roku.
Art. 16.
1.
Pomoc w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym
staraniem nie może go sobie zapewnić,
2.
Pomoc, o której mowa w ust. 1, może być świadczeniem doraźnym bądź okresowym.
Art. 17.
1.
Osobom samotnym, które z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymagają pomocy
innych osób, a są jej pozbawione, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych.
2.
Usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobom, które wymagają pomocy innych
osób, a rodzina nie może takiej pomocy zapewnić.
Art. 18.
1.
Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, podstawową
opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz w miarę możliwości również
zapewnienie kontaktów z otoczeniem.
2.
Gmina, przyznając pomoc w formie usług opiekuńczych, ustala ich zakres.
Art. 19.1 orzeczenie
1.
W razie niemożności zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, osoba potrzebująca
opieki bądź jej przedstawiciel ustawowy może ubiegać się o umieszczenie w domu pomocy
społecznej lub w zakładzie opiekuńczym.
2.
Do domów pomocy społecznej mogą być kierowane osoby, które z uwagi na wiek, sytuację
życiową, warunki rodzinne, mieszkaniowe, materialne kwalifikują się do korzystania
z tej formy pomocy. Do domów pomocy społecznej są kierowane również osoby przewlekle
chore, których stan zdrowia nie wymaga leczenia szpitalnego, natomiast uzasadnia potrzebę
stałej opieki.
3.
Podjęcie z urzędu lub na wniosek innej osoby działań w sprawie umieszczenia w domu
pomocy społecznej może nastąpić wyłącznie za zgodą osoby potrzebującej pomocy lub
jej przedstawiciela ustawowego. Jeżeli osoba potrzebująca pomocy lub jej przedstawiciel
ustawowy nie wyrażają zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej albo po umieszczeniu
wycofają swoją zgodę, ośrodek lub dom pomocy społecznej zawiadamia o tym właściwy
sąd opiekuńczy albo prokuratora, jeżeli osoba taka nie ma przedstawiciela ustawowego
lub opiekuna.
Art. 20.
Domy pomocy społecznej zapewniają całodobową opiekę oraz zaspokajają niezbędne potrzeby
bytowe, zdrowotne, edukacyjne, społeczne i religijne.
Art. 21.
Usługi opiekuńcze mogą być świadczone również w dziennych domach pomocy oraz w ośrodkach
opiekuńczych. Dzienne domy pomocy i ośrodki opiekuńcze zapewniają całodzienny pobyt,
podstawowe świadczenia opiekuńcze oraz rekreacyjno-kulturalne, a także posiłki w czasie
pobytu. W domach i ośrodkach tych może być prowadzona działalność rehabilitacyjna.
Art. 22.
1.
Osobom, które nie podlegają przepisom o ubezpieczeniu społecznym lub o zaopatrzeniu
emerytalnym, może zostać przyznana pomoc finansowa na pokrycie wydatków na świadczenia
lecznicze. Pomoc ta może zostać przyznana również członkom rodzin tych osób, jeżeli
pozostają na ich wyłącznym utrzymaniu.
2.
Świadczenia lecznicze dla osób, o których mowa w ust. 1 - na zasadach przewidzianych
dla emerytów i rencistów - obejmują:
1)
opiekę zdrowotną otwartą i zamkniętą,
2)
leki i środki opatrunkowe,
3)
zaopatrzenie w niezbędny sprzęt ortopedyczny i środki pomocnicze.
3.
Przyznanie pomocy, o której mowa w ust. 1, nie wyklucza przyznania zasiłku celowego
na pokrycie kosztów leczenia.
Art. 23.
1.
Osobom i rodzinom udziela się pomocy w postaci pracy socjalnej, poradnictwa, w szczególności
prawnego i psychologicznego.
2.
Osobom i rodzinom może zostać również udzielona pomoc w załatwieniu spraw urzędowych
i innych ważnych spraw bytowych oraz w utrzymaniu kontaktów z otoczeniem.
Art. 24.
1.
Gmina może udzielać pomocy mającej na celu ekonomiczne usamodzielnienie osoby lub
rodziny. Świadczenia w celu ekonomicznego usamodzielnienia mogą być przyznawane w
naturze lub w formie pieniężnej.
2.
Pomoc w naturze w celu ekonomicznego usamodzielnienia polega na udostępnieniu maszyn
i narzędzi pracy stwarzających możliwość zorganizowania własnego warsztatu pracy oraz
urządzeń ułatwiających niepełnosprawnym pracę. Przedmioty te i urządzenia są udostępniane
na podstawie umowy użyczenia, do której mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego.
3.
Świadczenia pieniężne w celu ekonomicznego usamodzielnienia mogą być przyznawane w
formie jednorazowego zasiłku celowego lub pożyczki nie oprocentowanej. Gmina zawiera
umowę, w której określa warunki udzielenia pożyczki, sposób spłaty i jej zabezpieczenie.
Pożyczka może być umorzona w całości lub w części, jeżeli przyczyni się to do szybszego
osiągnięcia celów pomocy społecznej.
4.
Podstawą odmowy przyznania bądź ograniczenia rozmiarów pomocy na ekonomiczne usamodzielnienie
może być uchylanie się od podjęcia odpowiedniej - w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu
- pracy bądź poddania się przeszkoleniu zawodowemu przez osobę ubiegającą się.
5.
Pomoc w celu ekonomicznego usamodzielnienia nie przysługuje, jeżeli osoba ubiegająca
się otrzymała już pomoc na ten cel z innego źródła.
6.
W sprawach, o których mowa w ust. 1-5, gmina współdziała z rejonowymi biurami pracy.
7.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, tryb i szczegółowe
zasady przyznawania zasiłku celowego na ekonomiczne usamodzielnienie.
Art. 25.
1.
Niepełnosprawnym mającym ograniczone możliwości poruszania się lub komunikowania z
otoczeniem udziela się pomocy w ramach pracy socjalnej w celu umożliwienia im pełnienia
społecznie aktywnej roli i integracji ze środowiskiem. W szczególności może to polegać
na pomocy w uzyskaniu i korzystaniu ze środków łączności oraz przekazu informacji,
jak również w przystosowaniu mieszkań do ograniczeń wynikających z ich niepełnosprawności.
2.
Gmina współpracuje z organizacjami społecznymi, związkami wyznaniowymi, stowarzyszeniami
o charakterze charytatywnym, mającymi na celu udzielanie pomocy i doprowadzenie do
integracji osób niepełnosprawnych ze środowiskiem.
3.
Osoby niepełnosprawne, kobiety z widoczną ciążą, osoby z dziećmi do lat trzech lub
dzieckiem niepełnosprawnym mają prawo do załatwiania swoich spraw poza kolejnością.
Art. 26.
Pomoc społeczna obejmuje również obowiązek sprawienia pogrzebu w sposób ustalony przez
gminę, zgodnie z wyznaniem zmarłego.
Art. 27.1 orzeczenie
111)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 ustawy wymienionej w przypisie 1..
Zasiłek stały przysługuje osobie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub
inwalidztwa, jeżeli nie ma ona żadnych własnych środków utrzymania lub dochód na osobę
w rodzinie nie przekracza kwoty najniższej emerytury.
2.
Zasiłek stały przysługuje również osobie niepracującej lub rezygnującej z pracy w
celu wychowywania dziecka, które wymaga stałej opieki i pielęgnacji. Kryteria oceny
stanu zdrowia dziecka stosuje się zgodnie z przepisami w sprawie uprawnień do wcześniejszej
emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki.
3.
Zasiłek stały przysługuje także osobie, która nie może podjąć pracy z powodu inwalidztwa
powstałego w okresie do 18 roku życia, niezależnie od sytuacji materialnej osoby zobowiązanej
do alimentacji, jak również niezależnie od przysługujących alimentów i innych świadczeń
oraz należności przypadających z tytułu cywilnoprawnego.
Art. 2812)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 8 ustawy wymienionej w przypisie 1..
1.
Zasiłek stały ustala się w wysokości:
1)
28% przeciętnego wynagrodzenia stanowiącego podstawę ostatnio przeprowadzonej waloryzacji
najniższych emerytur i rent, zgodnie z przepisami w sprawie rewaloryzacji emerytur
i rent, zwanego dalej „przeciętnym wynagrodzeniem”,
2)
różnicy między dochodem na osobę w rodzinie a kwotą odpowiadającą najniższej emeryturze.
2.
Osobie otrzymującej zasiłek stały w wysokości określonej w ust. 1 pkt 1, a przebywającej
w areszcie lub odbywającej karę pozbawienia wolności, wypłaca się 30% tego zasiłku.
Pozostała część zasiłku może być - w razie potrzeby - przeznaczona na pokrycie wydatków
na opłaty mieszkaniowe tej osoby.
Art. 2913)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 9 ustawy wymienionej w przypisie 1..
1.
Osobie otrzymującej zasiłek stały, która została zaliczona do I grupy inwalidów lub
ukończyła 75 lat życia, oraz kobietom w ciąży począwszy od 18 tygodnia przysługuje
dodatek w wysokości 9% przeciętnego wynagrodzenia.
2.
Dodatek do pobieranego zasiłku stałego w wysokości 9% przeciętnego wynagrodzenia może
być również przyznany osobom ciężko oraz przewlekle chorym.
3.
Dodatek, o którym mowa w ust. 1 i 2, nie przysługuje osobie przebywającej w domu pomocy
społecznej oraz osobie pobierającej zasiłek pielęgnacyjny.
Art. 30.
1.
Osobie pobierającej zasiłek stały przysługują świadczenia lecznicze na zasadach określonych
w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
2.
Osobie wymienionej w ust. 1 może być przyznany zasiłek celowy, o którym mowa w art.
32 ust. 2.
Art. 31.
114)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 10 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1..
Zasiłek okresowy z pomocy społecznej może być przyznany osobom i rodzinom, jeżeli
dochód na osobę nie przekracza wysokości odpowiadającej najniższej emeryturze lub
dochody oraz posiadane zasoby pieniężne przejściowo nie wystarczają na zaspokojenie
ich niezbędnych potrzeb ze względu na:
1)
długotrwałą chorobę,
2)
niepełnosprawność,
3)
brak możliwości zatrudnienia,
4)
brak uprawnień do otrzymania renty rodzinnej po osobie, na której ciążył obowiązek
alimentacyjny,
5)
inne uzasadnione przyczyny.
2.
Czas, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala gmina na podstawie okoliczności
sprawy.
315)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 10 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1..
Zasiłek okresowy ustala się w wysokości do 28% przeciętnego wynagrodzenia.
4.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe
zasady przyznawania zasiłku okresowego.
Art. 32.1 orzeczenie
1.
W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy
z pomocy społecznej.
216)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 11 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1..
Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów
leków i leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży.
317)Dodany przez art. 1 pkt 11 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1..
Zasiłek celowy może być przyznany również osobie i rodzinie, które poniosły straty
w wyniku zdarzenia losowego.
417)Dodany przez art. 1 pkt 11 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1..
Zasiłek celowy może być przyznany także osobie lub rodzinie, które poniosły straty
w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej.
517)Dodany przez art. 1 pkt 11 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1..
Zasiłek celowy może być przyznany w formie biletu kredytowanego. Przyznanie lub odmowa
pomocy w tej formie nie wymaga wydania decyzji.
Art. 33.
Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady przyznawania świadczeń
i środków finansowych na pomoc społeczną w ramach programów rządowych w celu ochrony
poziomu życia osób i rodzin.
Rozdział 2
Zasady odpłatności za świadczenia
Art. 3418)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 12 ustawy wymienionej w przypisie 1..
1.
Obowiązek zwrotu wydatków za świadczenia z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem ust.
3 i 4, spoczywa na:
1)
świadczeniobiorcy,
2)
spadkobiercy - z masy spadkowej,
3)
małżonku, zstępnych przed wstępnymi - jedynie wówczas, gdy nie dokonano zwrotu wydatków
w myśl pkt 1 i 2, w wysokości przewidzianej w ustawie dla świadczeniobiorcy.
2.
Obowiązek zwrotu wydatków nie istnieje, gdy dochód na osobę w rodzinie, o której mowa
w ust. 1 pkt 3, nie przekracza najniższej emerytury.
3.
Wydatki na usługi opiekuńcze, lecznicze, pomoc rzeczową i zasiłki na ekonomiczne usamodzielnienie
oraz zasiłki okresowe i celowe podlegają zwrotowi w części lub całości od świadczeniobiorcy,
jeżeli dochód na osobę w rodzinie przekracza wysokość najniższej emerytury.
4.
Wydatki na pokrycie kosztów pogrzebu podlegają zwrotowi w całości lub w części z masy
spadkowej. Jeżeli przysługuje zasiłek pogrzebowy z ubezpieczenia społecznego, wydatki
pokrywa się z tego zasiłku.
5.
Gmina - w zakresie zadań własnych - ustala, na podstawie wywiadu środowiskowego, sytuację
osoby i rodziny oraz ustala, jaka część wydatków, o których mowa w ust. 3 i 4, podlega
zwrotowi.
Art. 35.
1.
Pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny, przy czym:
1)
miesięczną opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej ustala się w wysokości 200% najniższej
emerytury; opłata ta nie może być jednak wyższa niż 70% dochodu osoby przebywającej
w domu pomocy społecznej,
2)
miesięczną opłatę za pobyt dzieci w domach pomocy społecznej ustala się w wysokości
odpowiadającej 150% najniższej emerytury, jednak nie większej niż kwota odpowiadająca
70% dochodu na osobę,
319)Dodany przez art. 1 pkt 13 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1.)
miesięczną opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej osoby dorosłej nie posiadającej
własnego dochodu ustala się w wysokości odpowiadającej kwocie 200% najniższej emerytury.
Miesięczna opłata nie może być wyższa niż 70% dochodu na osobę w rodzinie, wliczając
osobę przebywającą w domu pomocy społecznej lub tam kierowaną. Do dokonania opłaty
zobowiązani są, proporcjonalnie do posiadanego dochodu na osobę w rodzinie, małżonek
przed zstępnymi i wstępnymi. Osoby te nie ponoszą opłat, jeżeli dochód na osobę w
rodzinie jest poniżej najniższej emerytury.
2.
Opłata określona w ust. 1 może być podwyższona ze względu na warunki bytowe i poziom
usług w domu pomocy społecznej do wysokości pełnego kosztu utrzymania.
3.
Opłatę za pobyt w dziennych domach pomocy i ośrodkach opiekuńczych ustala się na poziomie
kosztów wyżywienia.
420)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 13 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1..
Minister Pracy i Polityki Socjalnej określa, w drodze rozporządzenia:
1)
typy domów pomocy społecznej, zasady ich funkcjonowania, tryb kierowania osób ubiegających
się o miejsce w domu, zasady ustalania opłat, częściowe lub całkowite zwolnienia z
tych opłat oraz sposób i tryb pobierania odpłatności,
2)
warunki, o których mowa w ust. 2, uzasadniające podwyższenie opłat za pobyt w domu
pomocy społecznej.
5.
Przepisów ust. 1-4 nie stosuje się do domów pomocy społecznej i ośrodków opiekuńczych
prowadzonych przez gminy i ich związki.
Rozdział 3
Postępowanie w sprawie świadczeń pomocy społecznej
Art. 36.3 orzeczenia
1.
Do postępowania w sprawie świadczeń pomocy społecznej, z wyjątkiem przyznawanych na
podstawie umów, o których mowa w art. 24 ust. 2 i 3, mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego ze zmianami wynikającymi z niniejszej ustawy.
2.
W postępowaniu w sprawie świadczeń pomocy społecznej należy kierować się przede wszystkim
dobrem osób korzystających z pomocy społecznej i ochroną ich dóbr osobistych. W szczególności
nie należy podawać do publicznej wiadomości nazwisk osób korzystających z pomocy społecznej
oraz rodzaju i zakresu przyznanego świadczenia.
Art. 37.
1.
Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej
się o świadczenie, a w sprawach nie cierpiących zwłoki - według miejsca pobytu tej
osoby.
2.
Gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy jest obowiązana
do zwrotu gminie, która udzieliła pomocy w miejscu pobytu świadczeniobiorcy, poniesionych
wydatków na świadczenia pomocy społecznej.
3.
W miejscu pobytu są udzielane świadczenia wymienione w art. 13, 15, 16, 17 ust. 1,
art. 22, 26 i 32 ust. 2.
Art. 38.
1.
Świadczenia pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela
ustawowego bądź innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela
ustawowego.
2.
Pomoc społeczna może być udzielana również z urzędu.
Art. 3921)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 ustawy wymienionej w przypisie 1..
Kierownik ośrodka pomocy społecznej, na wniosek pracownika socjalnego, może w drodze
umowy ustalić z małżonkiem, zstępnymi lub wstępnymi wysokość świadczonej przez nich
pomocy na rzecz osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia. Ustalona w umowie
wielkość pomocy pieniężnej lub w naturze nie może być mniejsza od kwoty stanowiącej
30% świadczenia. W tym przypadku przepis art. 34 ust. 1 pkt 3 nie ma zastosowania.
Art. 40.
1.
Należności z tytułu wydatków na świadczenia pomocy społecznej podlegają ściągnięciu
przymusowemu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
222)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 15 ustawy wymienionej w przypisie 1..
Tytułem egzekucyjnym jest wykaz należności, sporządzony przez właściwy organ.
3.
Wykaz należności, o którym mowa w ust. 2, gmina doręcza, wraz z upomnieniem i pouczeniem,
zobowiązanemu. Zobowiązany może w terminie 30 dni od dnia doręczenia wykazu należności
i upomnienia złożyć do sądu pozew o ustalenie, że należność nie istnieje w całości
lub w części albo uległa przedawnieniu.
Art. 4123)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 16 ustawy wymienionej w przypisie 1..
W przypadkach szczególnych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielone
świadczenie w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie
lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ na wniosek pracownika
socjalnego lub osoby zainteresowanej może odstąpić od żądania takiego zwrotu.
Art. 42.
Sądy, organy państwowe i inne jednostki organizacyjne są obowiązane niezwłocznie,
nie później jednak niż w terminie 7 dni, udostępnić lub udzielić pracownikowi socjalnemu
odpowiednich informacji, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia o przyznaniu lub
odmowie przyznania świadczeń oraz ich rozmiarów.
Art. 43.2 orzeczenia
1.
Decyzje w sprawach świadczeń pomocy społecznej są wydawane w formie pisemnej. W szczególnych
przypadkach decyzja może być wydana w formie ustnej; nie dotyczy to decyzji o odmowie
przyznania świadczenia.
2.
Świadczenia w postaci pracy socjalnej i poradnictwa (art. 23) nie wymagają wydania
decyzji.
2a24)Dodany przez art. 1 pkt 17 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1..
Właściwy organ może zmienić na niekorzyść strony wcześniej wydaną decyzję, jeżeli
wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 6 i 45.
3.
Decyzje o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczeń muszą być poprzedzone wywiadem
rodzinnym (środowiskowym). Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia,
zasady przeprowadzania wywiadu oraz wzór kwestionariusza.
425)Dodany przez art. 1 pkt 17 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1..
W razie wystąpienia rażących dysproporcji między wysokością dochodu udokumentowaną
przez osobę lub rodzinę ubiegającą się o pomoc a rzeczywistą sytuacją majątkową, kierownik
ośrodka pomocy społecznej, na wniosek pracownika socjalnego, może odmówić przyznania
świadczenia z pomocy społecznej.
525)Dodany przez art. 1 pkt 17 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1..
Pracownik przeprowadzający wywiad rodzinny (środowiskowy) może domagać się od osoby
lub rodziny ubiegającej się o pomoc złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym.
625)Dodany przez art. 1 pkt 17 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1..
Świadczenia z pomocy społecznej przysługują od daty złożenia wniosku przez osobę ubiegającą
się o pomoc społeczną, chyba że odrębne przepisy o pomocy społecznej stanowią inaczej
lub wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 32 ust. 3 i 4.
Art. 44.
Odwołanie od decyzji w sprawie świadczeń pomocy społecznej może złożyć również inna
osoba za zgodą osoby ubiegającej się o świadczenie.
Art. 4526)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 18 ustawy wymienionej w przypisie 1..
Osoby i rodziny korzystające ze świadczeń pieniężnych pomocy społecznej są obowiązane
poinformować właściwy organ o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej i majątkowej,
która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń.
Dział III
Organizacja pomocy społecznej
Rozdział 1
Struktura organizacyjna pomocy społecznej
Art. 46.1 orzeczenie
1.
Do realizacji zadań pomocy społecznej zleconych gminie tworzy się jednostki organizacyjne
- ośrodki pomocy społecznej.
1a27)Dodany przez art. 1 pkt 19 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1..
Ośrodek pomocy społecznej realizuje zadania zlecone gminie zgodnie z ustaleniami przekazanymi
w tej sprawie przez wojewodę.
2.
Ośrodki pomocy społecznej realizują również zadania własne gminy, chyba że gmina postanowi
inaczej.
328)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 19 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1..
Ośrodek pomocy społecznej wykonuje zadania własne gminy zgodnie z ustaleniami przekazanymi
w tej sprawie przez radę gminy.
4.
Ośrodek pomocy społecznej może wytaczać na rzecz obywateli powództwa o roszczenia
alimentacyjne. Do ośrodków tych w postępowaniu przed sądem stosuje się odpowiednio
przepisy o prokuraturze.
5.
Rada gminy udziela, na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym , kierownikowi ośrodka pomocy społecznej upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych
w, zakresie wykonywania zadań zleconych oraz może upoważnić do wydawania decyzji administracyjnych
w celu wykonania zadań własnych gminy oraz własnych o charakterze obowiązkowym.
6.
Kierownik ośrodka pomocy społecznej składa radzie gminy coroczne sprawozdanie z działalności
ośrodka oraz przedstawia potrzeby w zakresie pomocy społecznej.
Art. 47.
1.
Gmina współdziała z istniejącymi na jej terenie instytucjami, organizacjami społecznymi,
Kościołem Katolickim, innymi kościołami i związkami wyznaniowymi oraz zakładami pracy
w celu realizacji zadań pomocy społecznej.
2.
Gmina może zlecić wymienionym w ust. 1 podmiotom, za ich zgodą, w trybie pisemnego
porozumienia, realizację określonych zadań pomocy społecznej, przyznając na ten cel
środki pieniężne.
3.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej udziela wsparcia, w tym finansowego, organizacjom
społecznym, związkom wyznaniowym, stowarzyszeniom o charakterze charytatywnym i fundacjom
realizującym istotne zadania związane z programami rządowymi z zakresu pomocy społecznej.
Art. 48.
Do wykonywania zadań z zakresu pomocy społecznej wojewoda powołuje bezpośrednio sobie
podległą wyodrębnioną jednostkę budżetową - wojewódzki zespół pomocy społecznej.
Rozdział 2
Pracownicy socjalni
Art. 49.
1.
Pracownikiem socjalnym może być osoba, która ma odpowiednie kwalifikacje zawodowe,
to znaczy ukończoną szkołę pracowników socjalnych lub studia wyższe o kierunkach:
praca socjalna, polityka społeczna, resocjalizacja, socjologia, pedagogika, psychologia
lub inne pokrewne.
2.
Pracownikiem socjalnym może być również osoba z wyższym wykształceniem o kierunkach
nie wymienionych w ust. 1, jeśli ukończyła specjalizację w zakresie organizacji pomocy
społecznej bądź pokrewne studia podyplomowe.
3.
Pracownik socjalny jest zobowiązany do podnoszenia swoich kwalifikacji zawodowych.
Art. 50.
Pracownicy socjalni mogą być również zatrudniani w innych instytucjach, a w szczególności
zakładach pracy, szpitalach, ośrodkach opiekuńczo-wychowawczych, leczniczych i w zakładach
karnych, wykonując zadania tych jednostek w zakresie pomocy społecznej.
Art. 51.
129)Według numeracji ustalonej przez art. 1 pkt 20 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1..
Pracownik socjalny korzysta z prawa pierwszeństwa przy wykonywaniu swoich zadań w
urzędach, instytucjach i innych placówkach. Organy administracji rządowej i samorządowej
są obowiązane do udzielania pracownikowi socjalnemu pomocy w zakresie wykonywania
tych czynności.
230)Dodany przez art. 1 pkt 20 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1..
Pracownikowi socjalnemu przysługuje ochrona prawna przewidziana dla funkcjonariuszy
publicznych.
Art. 52.
Prawa i obowiązki pracowników socjalnych zatrudnionych:
1)
w ośrodkach pomocy społecznej - regulują przepisy o pracownikach samorządowych,
2)
w wojewódzkim zespole pomocy społecznej - regulują odpowiednio przepisy o pracownikach
urzędów państwowych.
Rozdział 3
Rada Pomocy Społecznej
Art. 53.
1.
Przy Ministrze Pracy i Polityki Socjalnej tworzy się Radę Pomocy Społecznej jako organ
opiniodawczo-doradczy w sprawach pomocy społecznej.
2.
Do zakresu działania Rady Pomocy Społecznej należy:
1)
opiniowanie projektów aktów prawnych oraz inicjowanie zmian przepisów prawa w zakresie
pomocy społecznej,
2)
przygotowywanie ekspertyz dotyczących wybranych obszarów pomocy społecznej.
3)
przedstawianie Ministrowi Pracy i Polityki Socjalnej okresowych informacji o swej
działalności i wniosków z niej wynikających,
4)
zbieranie i opiniowanie dla Ministra Pracy i Polityki Socjalnej wniosków o nagrody
specjalne za wybitne osiągnięcia w zakresie pomocy społecznej.
Art. 54.
1.
Rada Pomocy Społecznej składa się z nie więcej niż 30 osób, reprezentujących zespoły
i ośrodki pomocy społecznej, organizacje społeczne i zawodowe, związki wyznaniowe
oraz środowiska naukowe.
2.
Członków Rady Pomocy Społecznej, spośród przedstawicieli określonych w ust. 1, powołuje
Minister Pracy i Polityki Socjalnej na okres 4 lat. Członkowie Rady Pomocy Społecznej
pełnią swoje funkcje społecznie.
3.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, organizację
oraz tryb działania Rady Pomocy Społecznej.
Dział IV
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 55.
Świadczenia pomocy społecznej, przyznane na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów,
wypłaca się nadal według zasad i w wysokości określonych w niniejszej ustawie.
Art. 56.
2.
Do czasu odrębnego uregulowania przepisy ustawy dotyczące odpłatności za pobyt w domach
pomocy społecznej i zakładach opiekuńczych stosuje się dq zakładów opiekuńczo-leczniczych
podległych lub nadzorowanych przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej.
Art. 57.
Art. 58.
(pominięty33).
Art. 59.
Traci moc:
1)
ustawa z dnia 16 sierpnia 1923 r. o opiece społecznej ,
2)
dekret z dnia 22 października 1947 r. w sprawie mocy obowiązującej niektórych przepisów
ustawodawstwa z zakresu opieki społecznej .
Art. 60.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia,34)Ustawę ogłoszono dnia 17 grudnia 1990 r. z wyjątkiem art. 49 ust. 1 i 2, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1995 r.
1)
Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 1 sierpnia 1992 r. o zmianie ustawy
o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 321), która weszła w życie z dniem 27 września
1992 r.
2)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1.
3)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy wymienionej w przypisie 1.
4)
Dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy wymienionej w przypisie 1.
5)
Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1; stosownie do art.
6 ustawy wymienionej w przypisie 1 przepisy pkt 3a i 3b weszły w życie z dniem 1 stycznia
1993 r.
6)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1;
stosownie do art. 6 ustawy wymienionej w przypisie 1 przepis pkt 2 wszedł w życie
z dniem 1 stycznia 1993 r.
7)
Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1; stosownie do art.
6 ustawy wymienionej w przypisie 1 przepis pkt 3a wszedł w życie z dniem 1 stycznia
1993 r.
8)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1.
9)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1.
10)
Dodany przez art. 1 pkt 6 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1.
11)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 ustawy wymienionej w przypisie 1.
12)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 8 ustawy wymienionej w przypisie 1.
13)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 9 ustawy wymienionej w przypisie 1.
14)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 10 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1.
15)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 10 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1.
16)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 11 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1.
17)
Dodany przez art. 1 pkt 11 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1.
18)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 12 ustawy wymienionej w przypisie 1.
19)
Dodany przez art. 1 pkt 13 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1.
20)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 13 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1.
21)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 ustawy wymienionej w przypisie 1.
22)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 15 ustawy wymienionej w przypisie 1.
23)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 16 ustawy wymienionej w przypisie 1.
24)
Dodany przez art. 1 pkt 17 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1.
25)
Dodany przez art. 1 pkt 17 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1.
26)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 18 ustawy wymienionej w przypisie 1.
27)
Dodany przez art. 1 pkt 19 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1.
28)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 19 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1.
29)
Według numeracji ustalonej przez art. 1 pkt 20 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie
1.
30)
Dodany przez art. 1 pkt 20 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1.
31)
Gdyż utrzymywał w mocy dotychczasowe przepisy wykonawcze przez okres miesiąca od dnia
wejścia w życie ustawy; tekst przepisu zamieszczono w obwieszczeniu.
32)
Gdyż zawierał zmiany ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników
i ich rodzin; tekst przepisu zamieszczono w obwieszczeniu.
34)
Ustawę ogłoszono dnia 17 grudnia 1990 r.