Ustawaz dnia 3 kwietnia 1993 r.Prawo o miarach
Spis treści
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa system miar oraz zasady jego stosowania w obrocie publicznym i aktach
oraz w czynnościach urzędowych i zawodowych.
Art. 2.
1.
We wszystkich dziedzinach życia publicznego do wyrażania wartości wielkości fizycznych
należy stosować jednostki miar określone w ustawie.
2.
Wartości wielkości, o których mowa w ust. 1, powinny być wyznaczane przy użyciu przyrządów
pomiarowych odpowiadających warunkom określonym w ustawie.
Art. 3.
1.
Wzajemną zgodność i wymaganą dokładność wyników pomiarów dokonywanych w kraju oraz
ich powiązanie z międzynarodowym systemem miar - zapewniają organy administracji miar,
którymi są:
1)
Prezes Głównego Urzędu Miar, zwany dalej „Prezesem Urzędu”,
2)
dyrektorzy okręgowych urzędów miar,
3)
naczelnicy obwodowych urzędów miar.
2.
Organy administracji miar wykonują swoje zadania przy pomocy podległych im urzędów.
Rozdział 2
Legalne jednostki miar
Art. 4.
1.
Legalnymi jednostkami miar są:
1)
jednostki Międzynarodowego Układu Jednostek Miar (SI) oraz ich dziesiętne podwielokrotności
i wielokrotności,
2)
jednostki nie należące do układu SI, lecz dopuszczone do stosowania, wraz z jednostkami
SI, w drodze rozporządzenia Rady Ministrów.
2.
Prezes Urzędu ustala nazwy, definicje i oznaczenia legalnych jednostek miar.
Art. 5.
Jednostki miar inne niż określone w art. 4 mogą być stosowane:
1)
na mocy porozumień międzynarodowych w dziedzinie transportu wodnego, lotniczego, kolejowego
i drogowego,
2)
w pracach badawczych,
3)
we współpracy i wymianie międzynarodowej.
Rozdział 3
Przyrządy pomiarowe
Art. 6.
1.
Wartości legalnych jednostek miar są odtwarzane i utrzymywane za pomocą wzorców jednostek
miar i są przekazywane, przez porównanie, innym przyrządom pomiarowym.
2.
Przyrządami pomiarowymi są, w rozumieniu ustawy, urządzenia techniczne przeznaczone
do wykonywania pomiarów lub do odtwarzania wartości danej wielkości fizycznej.
3.
Przetworniki pomiarowe i materiały odniesienia odtwarzające wartości danej wielkości
fizycznej są traktowane na równi z przyrządami pomiarowymi.
Art. 7.
1.
Prezes Urzędu ustanawia państwowe wzorce jednostek miar, do których są odnoszone przyrządy
pomiarowe kontrolne i użytkowe, według hierarchicznych układów sprawdzań.
2.
Prezes Urzędu zapewnia powiązanie państwowych wzorców jednostek miar z wzorcami międzynarodowymi
i ze światowym systemem wzorców państwowych, koordynowanym przez Międzynarodowe Biuro
Miar.
Art. 8.
Prezes Urzędu:
1)
wydaje przepisy metrologiczne, określające wymagania, jakim powinny odpowiadać przyrządy
pomiarowe podlegające kontroli metrologicznej, warunki właściwego stosowania tych
przyrządów oraz okresy ważności dowodów kontroli,
2)
określa metody sprawdzania zgodności właściwości przyrządów pomiarowych z wymaganiami
przepisów.
Rozdział 4
Kontrola metrologiczna przyrządów pomiarowych
Art. 9.
Przyrządy pomiarowe podlegają kontroli metrologicznej organów administracji miar w
formie:
1)
legalizacji,
2)
uwierzytelnienia,
3)
zatwierdzenia typu.
Art. 10.
1.
Legalizacji podlegają, określone przez Prezesa Urzędu, przyrządy pomiarowe stosowane:
1)
w obrocie publicznym do wyznaczania ilości albo jakości rzeczy lub usług w celu uzyskania
prawidłowej podstawy do rozliczeń,
2)
przy produkcji i badaniu środków leczniczych,
3)
przy czynnościach urzędowych.
2.
Legalizacja jest sprawdzeniem, stwierdzeniem i poświadczeniem przez organ administracji
miar, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania przepisów metrologicznych i może być
stosowany do celów określonych w ust. 1.
3.
Dowodem legalizacji jest cecha legalizacyjna umieszczona na przyrządzie albo świadectwo
legalizacji. Wzory cech legalizacyjnych określa Prezes Urzędu.
Art. 11.2 orzeczenia
1.
Obowiązkowi uwierzytelnienia podlegają przyrządy pomiarowe określone przez Prezesa
Urzędu, na wniosek lub w porozumieniu z zainteresowanym ministrem albo kierownikiem
urzędu centralnego, mające znaczenie dla bezpieczeństwa życia, ochrony zdrowia i ochrony
środowiska.
2.
Uwierzytelnienie jest sprawdzeniem, stwierdzeniem i poświadczeniem, że przyrząd pomiarowy
spełnia wymagania metrologiczne ustalone w przepisach, normach, zaleceniach międzynarodowych
lub innych właściwych dokumentach, a jego wskazania zostały odniesione do państwowych
wzorców jednostek miar i są z nimi zgodne w granicach określonych błędów pomiaru.
3.
Dowodem uwierzytelnienia jest świadectwo albo cecha uwierzytelnienia. Wzory cech uwierzytelnienia
określa Prezes Urzędu.
4.
Świadectwo albo cecha uwierzytelnienia przyrządu pomiarowego, z zastrzeżeniem art.
18, stanowi o dopuszczeniu do stosowania go do celów określonych w ust. 1.
5.
Przyrządy pomiarowe zalegalizowane uważa się za odpowiadające wymaganiom uwierzytelnienia.
Art. 12.
1.
Prezes Urzędu może powierzyć uwierzytelnianie określonych przyrządów pomiarowych laboratoriom
instytutów badawczych, przedsiębiorstw, organów nadzoru technicznego lub innych instytucji
po stwierdzeniu, że laboratoria te spełniają wymagania dotyczące wyposażenia technicznego
i kwalifikacji personelu oraz zapewniają powiązanie pomiarów z wzorcami państwowymi
i bezstronność formułowania ocen.
2.
Warunki i tryb akredytacji laboratoriów, o których mowa w ust. 1, zwanych laboratoriami
pomiarowymi akredytowanymi, określa Prezes Urzędu.
3.
Laboratoria pomiarowe akredytowane podlegają w zakresie powierzonych zadań nadzorowi
Prezesa Urzędu.
Art. 13.
1.
Przyrządy pomiarowe podlegające legalizacji lub obowiązkowemu uwierzytelnieniu nie
mogą być wprowadzone do obrotu lub użytkowania przez wytwórcę, sprzedawcę lub importera
bez ważnych dowodów legalizacji albo uwierzytelnienia.
2.
Obowiązek przedstawienia do legalizacji lub uwierzytelnienia ciąży także na użytkowniku
oraz na wykonawcy naprawy przyrządu pomiarowego.
Art. 14.
Przyrządy pomiarowe podlegające legalizacji lub obowiązkowemu uwierzytelnieniu powinny
być stosowane właściwie i zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 8 pkt 1. Przyrządy
takie nie mogą być stosowane lub przechowywane w miejscu stosowania, w stanie gotowości
do użycia:
1)
bez ważnego dowodu legalizacji lub uwierzytelnienia,
2)
jeżeli z jakichkolwiek przyczyn przestały spełniać wymagania, o których mowa w art.
10 ust. 2 i art. 11 ust. 2, przed upływem okresu ważności dowodu legalizacji lub uwierzytelnienia.
Art. 15.
Przyrządy pomiarowe nie podlegające legalizacji ani obowiązkowemu uwierzytelnieniu
mogą być uwierzytelnione na wniosek zainteresowanych.
Art. 16.
1.
Obowiązkowi zatwierdzenia typu podlegają produkowane w kraju lub sprowadzane z zagranicy
przyrządy pomiarowe, podlegające legalizacji lub obowiązkowemu uwierzytelnieniu.
2.
Prezes Urzędu może określić inne przyrządy niż wymienione w ust. 1 jako podlegające
obowiązkowi zatwierdzenia typu.
3.
Zatwierdzenie typu przyrządu pomiarowego jest decyzją Prezesa Urzędu dopuszczającą,
z zastrzeżeniem art. 18, przyrządy pomiarowe danego typu do legalizacji, uwierzytelnienia
lub użytkowania w kraju, podejmowaną na podstawie badań prototypów lub egzemplarzy
produkcyjnych tych przyrządów, po stwierdzeniu, że spełniają wymagania, o których
mowa w art. 10 ust. 2 lub art. 11 ust. 2.
4.
Uzyskanie decyzji o zatwierdzeniu typu przyrządu pomiarowego jest obowiązkiem podmiotu
gospodarczego, osoby fizycznej lub osoby prawnej, przed wprowadzeniem przyrządów do
sprzedaży lub użytkowania w kraju.
5.
Główny Urząd Miar prowadzi publicznie dostępny rejestr zatwierdzonych typów przyrządów
pomiarowych.
Art. 17.
1.
Prezes Urzędu określa warunki i tryb zgłaszania przyrządów pomiarowych do legalizacji,
uwierzytelnienia i zatwierdzenia typu.
2.
Odmowa legalizacji lub zatwierdzenia typu następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Art. 18.
W odniesieniu do przyrządów pomiarowych stosowanych w ochronie zdrowia, uwierzytelnienie
i zatwierdzenie typu, o których mowa w art. 11 i 16, są warunkami koniecznymi, lecz
niedostatecznymi dopuszczenia tych przyrządów do stosowania. Wymagania inne niż metrologiczne,
jakie powinny spełniać te przyrządy, określa Minister Zdrowia i Opieki Społecznej.
Art. 19.
Prezes Urzędu może uznać za równoważne legalizacji, uwierzytelnieniu lub zatwierdzeniu
typu odpowiednie kontrole przyrządów pomiarowych wykonane przez zagraniczne instytucje
metrologiczne, po stwierdzeniu, ze wymagania stawiane przyrządom pomiarowym w tych
instytucjach są zgodne z wymaganiami administracji miar Rzeczypospolitej Polskiej,
a metody badania i tryb dokumentowania wyników są równorzędne.
Art. 20.
1.
Za czynności organów administracji miar, określone przez Prezesa Urzędu, pobierane
są opłaty.
2.
Wysokość opłat i tryb ich pobierania określa Prezes Urzędu w porozumieniu z Ministrem
Finansów.
3.
Nie zapłacone w terminie opłaty podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o egzekucji
administracyjnej należności pieniężnych. Do opłat tych stosuje się odpowiednio przepisy
o zobowiązaniach podatkowych.
Rozdział 5
Nadzór
Art. 21.
1.
Organy administracji miar są uprawnione do sprawowania nadzoru nad stosowaniem jednostek
miar i przyrządów pomiarowych podlegających przepisom ustawy.
2.
Na żądanie organów administracji miar organy policji i straży miejskiej są obowiązane
zapewnić we wskazanych czynnościach nadzoru asystę funkcjonariuszy.
Art. 22.
1.
Policja i straż miejska są uprawnione do bezpośredniego nadzoru nad tym, aby w obrocie
publicznym i czynnościach urzędowych używano przyrządów pomiarowych mających ważne
cechy lub świadectwa legalizacji.
2.
Organy państwowe i samorządowe są obowiązane do nadzoru, o którym mowa w ust. 1, w
zakresie prowadzonej działalności.
Rozdział 6
Przepisy karne
Art. 23.
1.
Kto:
1)
wbrew postanowieniom art. 2 ust. 1 wyraża wartości wielkości fizycznych w jednostkach
miar innych niż określone w art. 4, z zastrzeżeniem art. 5,
2)
wbrew postanowieniom art. 13 lub art. 16 ust. 4 wprowadza do obrotu lub użytkowania
przyrządy pomiarowe podlegające legalizacji, obowiązkowemu uwierzytelnieniu lub zatwierdzeniu
typu bez ważnego dowodu legalizacji, uwierzytelnienia lub zatwierdzenia typu
- podlega karze grzywny.
2.
Tej samej karze podlega, kto wbrew postanowieniom art. 14:
1)
stosuje przyrząd pomiarowy niewłaściwie lub niezgodnie z przepisami, o których mowa
w art. 8 pkt 1,
2)
stosuje lub przechowuje w stanie gotowości do użycia przyrząd pomiarowy bez ważnego
dowodu legalizacji lub uwierzytelnienia,
3)
stosuje lub przechowuje w stanie gotowości do użycia przyrząd pomiarowy, który przestał
spełniać wymagania, o których mowa w art. 10 ust. 2 lub art. 11 ust. 2, przed upływem
ważności dowodu legalizacji lub uwierzytelnienia.
3.
Orzekanie w sprawach o wykroczenia określone w ust. 1 i 2 następuje na podstawie przepisów
o postępowaniu w sprawach o wykroczenia.
Rozdział 7
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 24.
Traci moc ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o miarach i narzędziach pomiarowych .
Art. 25.
Do czasu wydania przepisów metrologicznych, o których mowa w art. 8, zachowują moc
przepisy dotychczasowe, o ile nie są sprzeczne z ustawą, nie dłużej jednak niż w ciągu
12 miesięcy od daty wejścia ustawy w życie.
Art. 26.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1994 r.