Ustawaz dnia 24 lutego 1989 r.o niektórych warunkach konsolidacji gospodarki narodowej oraz o zmianie niektórych
ustaw
Treść ustawy
Art. 1.
1.
Na terenie województwa lub jego części albo w odniesieniu do określonego podmiotu
gospodarczego, w rozumieniu przepisów o działalności gospodarczej, mogą być wprowadzone
na czas określony szczególne warunki gospodarowania oraz funkcjonowania podmiotów
gospodarczych w celu sprawdzenia nowych rozwiązań techniczno-organizacyjnych i ekonomicznych
(eksperyment gospodarczy).
2.
Akt określający warunki eksperymentu gospodarczego może w wyjątkowych, gospodarczo
uzasadnionych przypadkach i w zakresie określonym w ust. 1 wprowadzać rozwiązania
odmienne od przewidzianych w ogólnie obowiązujących odpowiednich przepisach ustawowych.
W takich przypadkach przepisów ogólnie obowiązujących nie stosuje się w zakresie objętym
odmiennością rozwiązań zawartych w akcie określającym warunki eksperymentu.
3.
Akt, o którym mowa w ust. 2, nie może naruszać przepisów dotyczących praw osób trzecich.
Art. 2.
Aktem określającym warunki eksperymentu gospodarczego jest:
1)
w odniesieniu do terenu województwa lub jego części - rozporządzenie Rady Ministrów,
wydane na wniosek właściwej wojewódzkiej rady narodowej,
2)
w odniesieniu do określonego podmiotu gospodarczego - umowa między tym podmiotem a
ministrem właściwym ze względu na przedmiot działalności podmiotu gospodarczego lub
ze względu na przedmiot umowy. Umowę zawiera się za zgodą Rady Ministrów.
Art. 3.
Składniki majątkowe mienia państwowego mogą być oddane osobom prawnym lub fizycznym
do korzystania z nich, w formie przewidzianej w prawie cywilnym, w celu prowadzenia
działalności gospodarczej.
Art. 4.
1.
W celu przyspieszenia procesów demonopolizacyjnych i rozwoju konkurencyjności, lepszego
wykorzystania środków produkcji oraz poprawy efektywności gospodarki, Rada Ministrów,
w drodze rozporządzenia, może określić:
1)
szczególne warunki podziału, łączenia lub likwidacji przedsiębiorstw państwowych,
2)
szczególne zasady przyspieszonego postępowania w sprawie poprawy gospodarki przedsiębiorstwa
państwowego, a także przyspieszonego postępowania upadłościowego w stosunku do takiego
przedsiębiorstwa.
2.
W zakresie uregulowanym rozporządzeniami, wydanymi na podstawie ust. 1, nie stosuje
się:
1)
przepisów określających podział, łączenie lub likwidację przedsiębiorstwa państwowego,
zawartych w innych ustawach i aktach wydanych na ich podstawie,
2)
przepisów o trybie postępowania w sprawie poprawy gospodarki przedsiębiorstwa państwowego
oraz w sprawie upadłości w stosunku do takiego przedsiębiorstwa.
3.
Decyzję w sprawie podziału, łączenia oraz likwidacji przedsiębiorstwa państwowego,
w warunkach określonych w ust. 1 pkt 1, podejmuje Prezes Rady Ministrów:
1)
z własnej inicjatywy,
2)
na wniosek organu założycielskiego lub rady pracowniczej przedsiębiorstwa albo organu
antymonopolowego
- po zasięgnięciu opinii organów przedsiębiorstwa i na podstawie wyników analizy efektywności
przewidywanych skutków takiej decyzji.
Art. 5.
1.
Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii właściwych organów samorządu, może odwołać
dyrektora przedsiębiorstwa państwowego lub zawiesić w czynnościach kierownika innej
jednostki organizacyjnej, do których stosuje się przepisy o podatku dochodowym od
osób prawnych, jeżeli w takim przedsiębiorstwie lub takiej jednostce ustalono rażąco
wysokie ceny towarów i usług oraz obiektów i robót budowlanych w rozumieniu art. 8 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach lub ceny w wysokości przekraczającej maksymalne wskaźniki wzrostu cen umownych, o
których mowa w art. 13 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 powołanej ustawy.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli wartość towarów i usług oraz obiektów i robót
budowlanych, o których mowa w powołanym przepisie, nie jest większa niż 30% wartości
sprzedaży w okresie, w którym stosowano rażąco wysokie ceny lub ceny w wysokości przekraczającej
maksymalne wskaźniki wzrostu cen umownych. Okres ten nie może być krótszy niż miesiąc.
3.
Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii właściwych organów samorządu, może także
odwołać dyrektora lub zawiesić w czynnościach kierownika, o których mowa w ust. 1,
jeżeli w roku podatkowym suma podatku dochodowego z tytułów określonych w art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o podatku dochodowym od osób prawnych przekracza 10% uzyskanego dochodu.
4.
Do decyzji Prezesa Rady Ministrów, o której mowa w ust. 1 i 3, nie stosuje się przepisów
o właściwości organów oraz o trybie odwoływania i zawieszania w czynnościach.
Art. 6.
Do trybu zasięgania opinii, o której mowa w art. 4 ust. 3 i art. 5 ust. 1 i 3, stosuje się odpowiednio przepis art. 26 ustawy
z dnia 25 września 1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego .
Art. 7.
1.
W gospodarczo uzasadnionych przypadkach rada pracownicza i kierownik zakładu sporządzającego
bilans lub kierownik takiego zakładu, w którym nie ma rady pracowniczej, mogą wystąpić
do organu założycielskiego z wnioskiem o podział przedsiębiorstwa państwowego przez
wyłączenie tego zakładu z przedsiębiorstwa w celu utworzenia samodzielnego podmiotu
gospodarczego.
2.
Do podziału, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy wydane na podstawie art.
4 ust. 1 pkt 1.
Art. 8.
1.
Organy kontroli i inspekcji, podporządkowane naczelnym i centralnym organom administracji
państwowej oraz organizacjom spółdzielczym, nie mogą prowadzić kontroli i inspekcji
lub lustracji w zakresie organizacji i celowości działalności podmiotów gospodarczych.
2.
Rada Ministrów może ustanawiać także, inne niż określone w ust. 1, ograniczenia ustalonego
w ustawach zakresu kontroli podmiotów gospodarczych przez organy kontroli i inspekcji,
o których mowa w powołanym przepisie.
3.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych
podległych Ministrowi Obrony Narodowej oraz Ministrowi Spraw Wewnętrznych, a także
do przedsiębiorstw państwowych i jednostek podległych Ministrowi Sprawiedliwości,
działających przy zakładach karnych.
Art. 9.
1.
Zrzeszenia przedsiębiorstw państwowych ulegają rozwiązaniu w terminie trzech miesięcy
od dnia wejścia ustawy w życie.
2.
W razie utworzenia przez podmioty, które należały do rozwiązanego zrzeszenia, spółki
handlowej lub innej struktury organizacyjnej przewidzianej w przepisach prawa, sąd
rejestrowy przed wpisem do rejestru takiej spółki lub struktury zwraca się do organu
antymonopolowego o zajęcie stanowiska. Sąd odmawia rejestracji, jeżeli akt o utworzeniu
spółki lub innej struktury organizacyjnej narusza przepisy o przeciwdziałaniu praktykom
monopolistycznym w gospodarce narodowej.
Art. 10.
1.
Sejm dokonuje okresowych ocen wprowadzania w życie i wykonywania przepisów ustawy.
2.
Rada Ministrów przedstawia Sejmowi, nie rzadziej niż co pół roku, informację o wykorzystaniu
uprawnień wynikających z przepisów art. 1 i 2 oraz art. 4 i 5.
Art. 11.
W ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 14 w ust. 2:
a)
w pkt 2 po wyrazach „a także” dodaje się wyraz „lokali”,
b)
dodaje się pkt 3a w brzmieniu:
„
3a)
lokali użytkowych w budynkach zarządzanych lub użytkowanych przez jednostki gospodarki
uspołecznionej,
”
;
2)
w art. 29:
a)
w ust. 1:
-
-pkt 2 otrzymuje brzmienie:„
2)
domów jednorodzinnych i lokali w innych domach stanowiących własność osób fizycznych oraz domów i lokali sprzedanych przez Państwo osobom fizycznym, jeżeli co najmniej w części są zamieszkiwane przez właścicieli lub ich osoby bliskie w rozumieniu art. 9 ust. 1, a także oddanych w najem lub bezpłatne używanie na podstawie art. 33 ust. 3,”, -
-po pkt 3 dodaje się pkt 3a w brzmieniu:„
3a)
domów wielomieszkaniowych zbudowanych przez osoby fizyczne w celu sprzedaży znajdujących się w nich lokali,”, -
-w pkt 9 wyrazy „jeżeli są używane na cele związane z ich zakresem działania” skreśla się,
-
-pkt 11 otrzymuje brzmienie:„
11)
pracowni artystycznych i lokali służących do prowadzenia działalności gospodarczej, wybudowanych ze środków osób fizycznych na dzierżawionym od Państwa gruncie, jeżeli osoby te, ich pełnoletnie dzieci lub rodzice korzystają z nich zgodnie z przeznaczeniem,”,
b)
w ust. 2 powołanie „ust. 1 pkt 1-3” zastępuje się powołaniem „ust. 1 pkt 1-3a”, a po powołaniu „pkt 11” stawia się kropkę i pozostałe wyrazy od „a także” do „rodziców” skreśla się;
3)
art. 32 skreśla się;
4)
w art. 33 w ust. 3 wyrazy „w trybie art. 25 ust. 2” zastępuje się wyrazami „jednostki organizacyjnej, o której mowa w art. 25 ust. 1, oraz lokalu mieszkalnego
stanowiącego odrębną nieruchomość”;
5)
w art. 69 w ust. 1 powołanie „art. 14 ust. 2 pkt 2 i 3” zastępuje się powołaniem „art. 14 ust. 2 pkt 2-3a”.
Art. 12.
W ustawie z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 29 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
W gospodarczo uzasadnionych wypadkach rada pracownicza i dyrektor przedsiębiorstwa
państwowego, za zgodą ogólnego zebrania pracowników mogą wspólnie wnioskować do organu
założycielskiego o:
1)
wyrażenie zgody na przekształcenie przedsiębiorstwa w spółkę,
2)
likwidację przedsiębiorstwa i oddanie osobie prawnej lub fizycznej składników mienia
państwowego do korzystania z nich, w formie przewidzianej w prawie cywilnym, w celu
prowadzenia działalności gospodarczej.
”
;
2)
rozdział 13 skreśla się.
Art. 13.
W ustawie z dnia 25 września 1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego w art. 24 w ust. 1 pkt 5 skreśla się.
Art. 14.
W ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 23 po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu:
„
2a.
W wypadku budowy domu wielomieszkaniowego w celu sprzedaży znajdujących się w nim
lokali wielkości udziałów właścicieli poszczególnych lokali we współużytkowaniu wieczystym
gruntu określa się w umowach sprzedaży lokali.
”
2)
w art. 38 w ust. 4 po powołaniu „art. 24” dodaje się wyrazy „według cen określonych w umowie”
Art. 15.
W ustawie z dnia 28 stycznia 1987 r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym w
gospodarce narodowej po art. 14 dodaje się art. 14a w brzmieniu:
„
Art. 14a.
W razie stwierdzenia praktyk monopolistycznych, wymienionych w art. 8 i 11 lub o których
mowa w art. 13 i 14, organ antymonopolowy może wydać decyzję nakazującą zaniechanie
tych praktyk oraz określającą związane z tym obowiązki jednostki gospodarczej.
”
.
Art. 16.
1.
Podjęty eksperyment gospodarczy można prowadzić po ustaniu mocy obowiązującej przepisów
art. 1 i 2.
2.
Postępowanie w sprawach prowadzonych na zasadach i w trybie, określonych na podstawie
art. 4 ust. 1 lub w art. 7, nie zakończone do dnia obowiązywania tych przepisów, toczy
się nadal na tych zasadach i w tym trybie.
Art. 17.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z tym że art. 1 i 2 oraz art. 4-7 obowiązują
do dnia 31 grudnia 1990 r.