Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrówz dnia 10 czerwca 1989 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o statystyce
państwowej
Spis treści
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 2 ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o zmianie ustawy o statystyce państwowej ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o statystyce państwowej , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 24 maja 1989 r. o zmianie ustawy o statystyce państwowej i ustawą z dnia 30 maja 1989 r. o zmianie upoważnień do wydawania aktów wykonawczych oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania jednolitego tekstu
i z zastosowaniem ciągłej numeracji rozdziałów, artykułów, ustępów i punktów.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst nie obejmuje następujących
przepisów:
1)
rozdziału 5 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o statystyce państwowej w brzmieniu:
„
Rozdział 5
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 28.
1.
Traci moc ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o organizacji statystyki państwowej .
2.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w niniejszej ustawie pozostają
w mocy dotychczasowe przepisy wykonawcze, o ile nie są sprzeczne z przepisami tej
ustawy.
Art. 29.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
”
,
2)
art. 3 ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o zmianie ustawy o statystyce państwowej w brzmieniu:
„
Art. 3.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 1989 r.
”
,
3)
art. 81 ustawy z dnia 30 maja 1989 r. o zmianie upoważnień do wydawania aktów wykonawczych w brzmieniu:
„
Art. 81.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1989 r.
”
.
3.
Jednolity tekst ustawy obowiązuje od dnia 1 lipca 1989 r.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o statystyce państwowej
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Statystyka państwowa obejmuje gromadzenie, przetwarzanie i udostępnianie informacji
statystycznych na zasadach i w trybie określonym ustawą.
Art. 2.
Zadaniem i obowiązkiem statystyki państwowej jest rzetelne i systematyczne informowanie
o poziomie i stanie rozwoju społeczno-gospodarczego oraz o realizacji planów społeczno-gospodarczych.
Art. 3.
1.
Zakres badań statystycznych obejmuje w szczególności zagadnienia:
1)
produkcji i usług,
2)
kosztów i cen,
3)
finansów i kredytów,
4)
budownictwa, inwestycji i środków trwałych,
5)
gospodarki materiałowej i energetycznej,
6)
wewnętrznego obrotu towarowego, z uwzględnieniem realizacji umów o dostawach,
7)
handlu zagranicznego i stosunków gospodarczych z zagranicą,
8)
zatrudnienia, płac, dochodów oraz warunków pracy,
9)
procesów demograficznych,
10)
warunków bytu ludności,
11)
nauki, działalności badawczej i rozwojowej oraz postępu technicznego.
12)
jakości produkcji i usług,
13)
oświaty, kultury, ochrony zdrowia, turystyki i sportu,
14)
zasobów naturalnych, ich wykorzystania oraz ochrony środowiska naturalnego,
15)
gospodarki komunalnej i mieszkaniowej,
16)
wymiaru sprawiedliwości.
2.
Szczegółowy zakres badań statystycznych określają wieloletnie i roczne programy badań
statystycznych.
3.
Wieloletnie programy badań statystycznych ustala Rada Ministrów, po zaopiniowaniu
ich przez właściwe komisje sejmowe.
Art. 4.
1.
Badania statystyczne prowadzi Główny Urząd Statystyczny.
2.
W zakresie nie objętym badaniami statystycznymi Głównego Urzędu Statystycznego naczelne
i centralne organy administracji państwowej, terenowe organy administracji państwowej
o właściwości ogólnej stopnia wojewódzkiego oraz Narodowy Bank Polski i Prokuratura
Generalna Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej mogą prowadzić badania statystyczne w
przedmiocie ich działania, określone w wieloletnich programach badań statystycznych,
o których mowa w art. 3 ust. 3.
Rozdział 2
Organizacja i zakres działania organów statystyki państwowej
Art. 5.
1.
Organami statystyki państwowej są Główny Urząd Statystyczny i podległe mu wojewódzkie
urzędy statystyczne.
2.
Główny Urząd Statystyczny jest centralnym organem administracji państwowej w zakresie
statystyki.
3.
Główny Urząd Statystyczny działa przy Radzie Ministrów i podlega nadzorowi Prezesa
Rady Ministrów.
4.
Na czele Głównego Urzędu Statystycznego stoi prezes, powoływany i odwoływany przez
Prezesa Rady Ministrów.
5.
Wiceprezesów Głównego Urzędu Statystycznego powołuje i odwołuje, na wniosek Prezesa
Głównego Urzędu Statystycznego, Prezes Rady Ministrów.
6.
Wojewódzkim urzędem statystycznym kieruje dyrektor, powoływany i odwoływany przez
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, po zasięgnięciu opinii właściwej rady narodowej
stopnia wojewódzkiego.
7.
Organizację Głównego Urzędu Statystycznego określa statut nadany przez Radę Ministrów.
8.
Prezes Głównego Urzędu Statystycznego może tworzyć jednostki obsługi statystyki i
określać zakres ich działania, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wykaz jednostek
podporządkowanych i przedsiębiorstw państwowych, dla których Główny Urząd Statystyczny
jest organem założycielskim, określa statut, o którym mowa w ust. 7.
Art. 6.
1.
Przy Głównym Urzędzie Statystycznym działa Rada do Spraw Systemów Informacji Społeczno-Gospodarczej,
zwana dalej „Radą”, złożona z Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego - jako przewodniczącego,
przedstawicieli naczelnych, centralnych i terenowych organów administracji państwowej
stopnia wojewódzkiego, przedstawicieli organizacji spółdzielczych, społecznych i związkowych
oraz ekspertów. Przedstawiciele organizacji związkowych i społecznych stanowią co
najmniej połowę składu Rady.
2.
Zadaniem Rady jest:
1)
opiniowanie projektów programów badań statystycznych i wnioskowanie pożądanych zmian,
2)
określanie funkcji i kierunków rozwoju systemów informacji społeczno-gospodarczej
w dziedzinie statystyki,
3)
dokonywanie ocen prawidłowości stosowanej metodologii i wyników badań statystycznych,
zwłaszcza w dziedzinie cen detalicznych i kosztów utrzymania oraz ochrony środowiska,
4)
określanie badań statystycznych, których wyniki powinny być publikowane.
3.
Ustalenia, o których mowa w ust. 2 pkt 3 i 4, są wiążące dla Głównego Urzędu Statystycznego.
4.
Rada może zasięgać opinii wyspecjalizowanych organizacji o poprawności przyjętych
przez Główny Urząd Statystyczny założeń metodologicznych oraz opracowanych wyników
badań statystycznych.
5.
Prezes Głównego Urzędu Statystycznego określa skład i tryb działania Rady.
Art. 7.
1.
Przy Głównym Urzędzie Statystycznym działa Naukowa Rada Statystyczna, jako organ doradczy
w sprawach teoretycznych statystyki, programów, organizacji i metodologii badań oraz
technologii prac statystycznych.
2.
Prezes Głównego Urzędu Statystycznego określa skład, zakres i tryb działania Naukowej
Rady Statystycznej.
Art. 8.
1.
Główny Urząd Statystyczny organizuje i prowadzi badania statystyczne, a w szczególności:
1)
opracowuje projekty wieloletnich programów badań statystycznych i przedstawia je Radzie
Ministrów,
2)
ustala roczne programy badań statystycznych organów statystyki państwowej,
3)
ustala zakres danych statystycznych niezbędnych do prowadzonych badań i formy ich
przekazywania (formularze, kopie dokumentów ewidencji podstawowej, maszynowe nośniki
danych, środki teletechniki),
4)
określa tryb i terminy opracowywania projektów wieloletnich i rocznych programów badań
statystycznych,
5)
wydaje wytyczne dotyczące metodyki prac sprawozdawczo-statystycznych.
2.
Do współdziałania w realizacji badań Główny Urząd Statystyczny organizuje sieć społecznych
korespondentów statystycznych, ankieterów i rzeczoznawców.
Art. 9.
1.
Główny Urząd Statystyczny informuje o wynikach badań statystycznych przez:
1)
ogłaszanie i rozpowszechnianie informacji statystycznych w formie publikacji,
2)
ogłaszanie prasowych komunikatów o aktualnej sytuacji ekonomiczno-gospodarczej kraju
i wykonaniu planów społeczno-gospodarczych,
3)
publikowanie statystycznych prognoz demograficznych i społeczno-gospodarczych.
2.
Główny Urząd Statystyczny koordynuje i określa sposób publikowania wyników badań statystycznych
statystyki państwowej.
Art. 10.
Główny Urząd Statystyczny:
1)
przedstawia Radzie Ministrów roczne i okresowe sprawozdania i analizy statystyczne
z wykonania planów społeczno-gospodarczych,
2)
przedstawia naczelnym organom władzy państwowej oraz naczelnym i centralnym organom
administracji państwowej informacje i analizy statystyczne dotyczące procesów gospodarczych
i społecznych, niezbędne do realizowania funkcji tych organów.
Art. 11.
1.
Główny Urząd Statystyczny udostępnia informacje statystyczne zgromadzone w organach
statystyki państwowej z zachowaniem przepisów art. 24 i 25.
2.
Udostępnianie informacji statystycznych jest odpłatne.
3.
Przepis ust. 2 nie dotyczy informacji, o których mowa w art. 10, oraz informacji udostępnianych
organom administracji państwowej, Narodowemu Bankowi Polskiemu i Prokuraturze Generalnej
Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, ujętych w programach badań statystycznych.
Art. 12.4 orzeczenia
1.
Główny Urząd Statystyczny:
1)
ustala i aktualizuje podstawowe kategorie, klasyfikacje, nomenklatury i kody stosowane
w statystyce i ewidencji,
2)
organizuje i prowadzi systemy identyfikacji jednostek podziału terytorialnego kraju
oraz rejonów statystycznych i obwodów spisowych.
2.
Główny Urząd Statystyczny prowadzi system identyfikacji osób prawnych oraz jednostek
organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej i nadaje im, na podstawie ich
zgłoszenia, statystyczny numer identyfikacyjny.
3.
Główny Urząd Statystyczny może nadawać statystyczne numery identyfikacyjne osobom
fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą, w zakresie tej działalności, na ich
wniosek.
Art. 13.
Do zakresu działania Głównego Urzędu Statystycznego należy ponadto:
1)
prowadzenie prac naukowo-badawczych i rozwojowych w zakresie metod badań i analiz
statystycznych oraz zastosowań matematyki, ekonometrii i informatyki w statystyce,
2)
gromadzenie, opracowywanie i publikowanie danych z zakresu statystyki międzynarodowej
oraz uczestniczenie w międzynarodowych badaniach statystycznych i pracach organizacji
międzynarodowych w zakresie statystyki i zastosowań informatyki w statystyce, przekazywanie
organizacjom międzynarodowym danych statystycznych oraz ustalanie zasad i nadzór nad
przekazywaniem przez organy administracji państwowej danych statystycznych organizacjom
międzynarodowym,
3)
współdziałanie w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych w zakresie statystyki i upowszechnianiu
wiedzy o statystyce oraz w opracowywaniu programów nauczania statystyki w szkołach
wyższych i średnich.
Art. 14.
Główny Urząd Statystyczny przedstawia właściwym komisjom sejmowym informacje statystyczne.
Art. 15.
1.
Wojewódzkie urzędy statystyczne:
1)
uczestniczą w organizowaniu i prowadzeniu badań statystycznych Głównego Urzędu Statystycznego,
2)
opracowują i analizują zebrane dane statystyczne oraz informują o wynikach badań statystycznych
(publikacje, komunikaty prasowe),
3)
przedstawiają terenowym organom władzy i administracji państwowej roczne i okresowe
informacje i analizy statystyczne dotyczące procesów gospodarczych i społecznych na
obszarze województwa,
4)
udostępniają zgromadzone informacje statystyczne na zasadach ustalonych w art. 11,
5)
współdziałają z Głównym Urzędem Statystycznym w doskonaleniu statystyki państwowej
oraz zapewnieniu spójności systemów informacji społeczno-gospodarczej na obszarze
województwa,
6)
prowadzą instruktaż w zakresie obowiązków sprawozdawczych oraz współdziałają w dokształcaniu
i doskonaleniu zawodowym pracowników jednostek gospodarki uspołecznionej w zakresie
statystyki.
2.
Główny Urząd Statystyczny określa szczegółowy zakres działania wojewódzkich urzędów
statystycznych.
Rozdział 3
Obowiązki statystyczne
Art. 16.1 orzeczenie
1.
Osoby prawne, jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej oraz osoby
fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, w zakresie tej działalności, są obowiązane
nieodpłatnie przekazywać organom statystyki państwowej dane statystyczne na otrzymanych
od tych organów formularzach sprawozdawczych lub w innej określonej formie (w szczególności
kopie dokumentów ewidencji podstawowej, maszynowe nośniki danych, przekazy środkami
teletechniki, wyciągi z rejestrów, nośniki danych monitoringu ochrony środowiska i
innych systemów pomiarowo-kontrolnych).
2.
Główny Urząd Statystyczny, w ramach prowadzonych badań statystycznych, ustala zarządzeniami
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego dla osób prawnych, jednostek organizacyjnych
nie posiadających osobowości prawnej oraz osób fizycznych prowadzących działalność
gospodarczą, w zakresie tej działalności, szczegółowy zakres obowiązków sporządzania
i przekazywania danych statystycznych dotyczących przedmiotu ich działalności w oznaczonej
formie i terminie oraz według określonych zasad metodologicznych.
3.
Jeżeli dane liczbowe będące przedmiotem określonego badania statystycznego zostały
uprzednio zgromadzone w innym celu i są w posiadaniu organu administracji państwowej
lub innej jednostki państwowej w związku z prowadzoną przez nie działalnością, obowiązek
sprawozdawczy powinien być nałożony na ten organ lub jednostkę.
4.
Wykaz obowiązków sprawozdawczych, ustalonych przez Główny Urząd Statystyczny, podlega
ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej „Monitor Polski”.
Art. 17.
1.
Osoby prawne, jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej oraz osoby
fizyczne prowadzące działalność gospodarczą są obowiązane nieodpłatnie przekazywać
dane statystyczne dotyczące przedmiotu ich działalności organom prowadzącym badania
statystyczne na podstawie art. 4 ust. 2.
2.
Naczelne i centralne organy administracji państwowej, terenowe organy administracji
państwowej o właściwości ogólnej stopnia wojewódzkiego oraz Narodowy Bank Polski i
Prokuratura Generalna Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, prowadzące na podstawie art.
4 ust. 2 badania statystyczne - ustalają zarządzeniami, wydanymi w porozumieniu z
Prezesem Głównego Urzędu Statystycznego, zakres obowiązków sporządzania i przekazywania
danych statystycznych, o których mowa w ust. 1, w oznaczonej formie i terminie oraz
według określonych zasad metodologicznych.
3.
Wykazy obowiązków sprawozdawczych, ustalonych w trybie ust. 2, podlegają ogłoszeniu
w Dzienniku Urzędowym Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej „Monitor Polski”.
Art. 18.
Obowiązki sprawozdawcze ustala się wyłącznie w trybie określonym w art. 16 i 17; w
innych przypadkach przekazywanie danych liczbowych odbywa się na zasadzie dobrowolności.
Art. 19.
Osoby prawne i jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej organizują
i prowadzą wewnętrzny system ewidencyjno-informacyjny, w tym rachunkowość, zapewniający
wykonanie obowiązków sprawozdawczych określonych na podstawie art. 16 i 17, stosując
w nim podstawowe kategorie, klasyfikacje, nomenklatury i kody ustalone lub zatwierdzone
przez Główny Urząd Statystyczny.
Art. 20.
Przeprowadzanie spisów powszechnych ludności następuje na podstawie ustawy.
Art. 21.
1.
Osoby fizyczne są obowiązane do udzielania informacji, poza obowiązkami wynikającymi
z art. 20, w zakresie podstawowych cech demograficznych i społeczno-zawodowych ludności,
warunków mieszkaniowych oraz w zakresie prowadzenia indywidualnych gospodarstw rolnych.
2.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa terminy i sposób przeprowadzenia
oraz szczegółowy zakres obowiązków osób fizycznych wezwanych do udzielenia informacji
w spisach i badaniach statystycznych, o których mowa w ust. 1.
3.
Inne badania statystyczne, w których odpowiedzi udzielają osoby fizyczne, mogą być
prowadzone na zasadzie dobrowolności.
Art. 22.
Organy statystyki państwowej prowadzą kontrolę prawidłowości i terminowości wykonywania
obowiązków sprawozdawczych.
Art. 23.
W przypadkach gdy otrzymane dane liczbowe budzą uzasadnione podejrzenia co do ich
zgodności ze stanem faktycznym, organy statystyki państwowej kontrolują rzetelność
tych danych.
Art. 24.
Wykorzystywanie informacji indywidualnych o osobach fizycznych, uzyskanych w wyniku
spisów powszechnych i innych badań statystycznych, dla celów innych niż dla zestawień
i analiz statystycznych jest zabronione.
Art. 25.
1.
Publikowanie wyników badań statystycznych oraz udostępnianie informacji statystycznych
podlegają ograniczeniom wynikającym z ochrony sfery praw osobistych obywateli oraz
ochrony tajemnicy państwowej, produkcyjnej lub handlowej.
2.
Informacje jednostkowe o osobach prawnych, jednostkach organizacyjnych nie posiadających
osobowości prawnej oraz o działalności gospodarczej osób fizycznych, zawierające dane
objęte tajemnicą produkcyjną lub handlową, mogą być udostępniane wyłącznie organom
władzy, administracji i kontroli państwowej, a na ich publikowanie jest wymagana zgoda
podmiotu, którego dotyczą.
Rozdział 4
Przepisy karne
Art. 26.
Kto:
1)
wykracza przeciwko zakazowi określonemu w art. 24 i art. 25 ust. 2 albo
2)
odmawia informacji, do której udzielenia jest obowiązany stosownie do przepisów art.
20 i 21, albo
3)
składa sprawozdanie statystyczne lub w innej formie przekazuje dane i informacje statystyczne
niezgodne ze stanem faktycznym albo udaremnia lub utrudnia wykonanie czynności przy
spisach powszechnych i innych badaniach statystycznych, albo
4)
nie wypełnia obowiązków sprawozdawczych, wypełnia je nieprawidłowo lub po upływie
wyznaczonego terminu, podlega karze grzywny.
Art. 27.
Orzekanie w sprawach o czyny wymienione w art. 26 następuje w trybie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, na podstawie wniosku o ukaranie, złożonego przez Główny Urząd Statystyczny lub wojewódzki
urząd statystyczny.