Ustawaz dnia 17 maja 1989 r.o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
Spis treści
- Treść ustawy
- Dział I - Kościół Katolicki w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
- Dział II - Działalność Kościoła
- Rozdział 1 - Kult publiczny
- Rozdział 2 - Katecheza i szkolnictwo
- Rozdział 3 - Duszpasterstwo wojskowe i służba wojskowa osób duchownych
- Rozdział 4 - Duszpasterstwo specjalne
- Rozdział 5 - Organizacje kościelne, katolickie oraz stowarzyszenia katolików
- Rozdział 6 - Działalność charytatywno-opiekuńcza Kościoła
- Rozdział 7 - Budownictwo sakralne i kościelne. Cmentarze
- Rozdział 8 - Kultura oraz środki masowego przekazywania
- Dział III - Sprawy majątkowe kościelnych osób prawnych
- Dział IV - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść ustawy
Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej:
-
-wypełniając zobowiązania określone w Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej,
-
-kierując się zasadami przyjętymi w Karcie Narodów Zjednoczonych, w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych, Akcie Końcowym Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie oraz Deklaracji o wyeliminowaniu wszelkich form nietolerancji i dyskryminacji z powodów religijnych lub przekonań,
-
-mając na celu dobro osoby ludzkiej oraz potrzebę współdziałania wszystkich obywateli dla rozwoju kraju, dla bezpieczeństwa narodu i państwa polskiego
stanowi, co następuje:
Dział I
Kościół Katolicki w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.9 orzeczeń
Kościół Katolicki w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, zwany dalej „Kościołem”, działa
w konstytucyjnych ramach ustrojowych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Art. 2.12 orzeczeń
Kościół rządzi się w swych sprawach własnym prawem, swobodnie wykonuje władzę duchowną
i jurysdykcyjną oraz zarządza swoimi sprawami.
Art. 3.2 orzeczenia
1.
Ustawa niniejsza określa zasady stosunku Państwa do Kościoła, w tym jego sytuację
prawną i majątkową.
2.
W sprawach odnoszących się do Kościoła, nie uregulowanych niniejszą ustawą, stosuje
się powszechnie obowiązujące przepisy prawa, o ile nie są sprzeczne z wynikającymi
z niej zasadami.
Art. 4.2 orzeczenia
1.
Komisja Wspólna przedstawicieli Rządu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Konferencji
Episkopatu Polski, składająca się z ich upoważnionych przedstawicieli, w uzgodnionej
liczbie na zasadzie parytetu, zwana dalej „Komisją Wspólną”, rozpatruje problemy związane
z rozwojem stosunków między Państwem i Kościołem oraz sprawy interpretacji niniejszej
ustawy i jej wykonywania.
2.
Przepis ust. 1 nie narusza właściwości organów państwowych ani organów Kościoła, jak
również kompetencji Stolicy Apostolskiej.
Rozdział 2
Osoby prawne Kościoła i ich organy
Art. 5.3 orzeczenia
1.
W skład struktury organizacyjnej Kościoła wchodzą osoby prawne wymienione w art. 6-10.
2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o władzy kościelnej, rozumie się przez to organ właściwej
kościelnej osoby prawnej.
Art. 6.
1.
Osobą prawną Kościoła o zasięgu ogólnopolskim jest Konferencja Episkopatu Polski.
2.
Organami Konferencji Episkopatu Polski są:
1)
Prezydium Konferencji Episkopatu Polski,
2)
Rada Główna Konferencji Episkopatu Polski,
3)
Sekretariat Konferencji Episkopatu Polski.
3.
W sprawach majątkowych Konferencją Episkopatu Polski reprezentuje jej Prezydium. Do
składania oświadczeń woli jest uprawniony każdy z jego członków.
Art. 7.26 orzeczeń
1.
Osobami prawnymi są następujące terytorialne jednostki organizacyjne Kościoła:
1)
metropolie,
2)
archidiecezje,
3)
diecezje,
4)
administratury apostolskie,
5)
parafie.
2.
Osobami prawnymi są również:
1)
kościoły rektoralne (rektoraty),
2)
Caritas Polska,
3)
Caritas diecezji,
4)
Papieskie Dzieła Misyjne.
3.
Organami osób prawnych wymienionych w ust. 1 i 2 są:
1)
dla metropolii gnieźnieńskiej - metropolita gnieźnieński, Prymas Polski, dla innych
metropolii - metropolita,
2)
dla archidiecezji - arcybiskup archidiecezjalny lub administrator archidiecezji,
3)
dla diecezji - biskup diecezjalny lub administrator diecezji,
4)
dla administratury apostolskiej - administrator apostolski,
5)
dla parafii - proboszcz lub administrator parafii,
6)
dla kościoła rektoralnego - rektor,
7)
dla Caritas Polskiej - dyrektor,
8)
dla Caritas diecezji - dyrektor,
9)
dla Papieskich Dzieł Misyjnych - dyrektor krajowy.
4.
Ilekroć w ustawie używa się określenia „biskup diecezjalny”, rozumie się przez to
organy osób prawnych wymienione w ust. 3 pkt 2-4.
Art. 8.7 orzeczeń
1.
Osobami prawnymi są następujące personalne jednostki organizacyjne Kościoła:
1)
Ordynariat Polowy,
2)
kapituły,
3)
parafie personalne,
4)
Konferencja Wyższych Przełożonych Zakonnych Męskich,
5)
Konferencja Wyższych Przełożonych Zakonnych Żeńskich,
6)
instytuty życia konsekrowanego (instytuty zakonne i instytuty świeckie) oraz stowarzyszenia
życia apostolskiego; te instytuty i stowarzyszenia zwane są dalej „zakonami”,
7)
prowincje zakonów,
8)
opactwa, klasztory niezależne, domy zakonne,
9)
wyższe i niższe seminaria duchowne diecezjalne,
10)
wyższe i niższe seminaria duchowne zakonne, jeżeli, w myśl przepisów danego zakonu,
mają charakter samoistny.
2.
Organami osób prawnych wymienionych w ust. 1 są:
1)
dla Ordynariatu Polowego - ordynariusz polowy,
2)
dla kapituły - prepozyt albo dziekan,
3)
dla parafii personalnej - proboszcz lub administrator parafii,
4)
dla Konferencji Wyższych Przełożonych Zakonnych - przewodniczący (przewodnicząca)
Konsulty Wyższych Przełożonych Zakonnych,
5)
dla zakonów - wyższy przełożony (przełożona),
6)
dla prowincji zakonnej - przełożony (przełożona) prowincji,
7)
dla opactwa - opat (przełożona),
8)
dla klasztoru niezależnego i domu zakonnego - przełożony (przełożona),
9)
dla wyższego seminarium duchownego - rektor,
10)
dla niższego seminarium duchownego - dyrektor.
3.
Organy osób prawnych zakonnych mogą używać innych nazw, stosownie do tradycji danej
osoby prawnej.
Art. 9.1 orzeczenie
1.
Osobami prawnymi są:
1)
Katolicki Uniwersytet Lubelski,
2)
Papieska Akademia Teologiczna w Krakowie,
3)
Papieski Wydział Teologiczny w Poznaniu,
4)
Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu,
5)
Papieski Wydział Teologiczny w Warszawie oraz jego dwie sekcje: Św. Jana Chrzciciela
i Św. Andrzeja Boboli „Bobolanum”,
6)
Wydział Filozoficzny Towarzystwa Jezusowego w Krakowie,
7)
kościelne instytuty naukowe i dydaktyczno-naukowe kanonicznie erygowane.
2.
Status prawny Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie określa ustawa o szkolnictwie
wyższym. Statut tej Akademii zatwierdza Minister Edukacji Narodowej i właściwa władza
kościelna.
Art. 10.6 orzeczeń
Inne jednostki organizacyjne Kościoła mogą uzyskać osobowość prawną w drodze rozporządzenia
Ministra-Kierownika Urzędu do Spraw Wyznań.
Art. 11.
Kościelna osoba prawna nie odpowiada za zobowiązania innej kościelnej osoby prawnej.
Art. 12.3 orzeczenia
Kościelne wydawnictwa, zakłady wytwórcze, usługowe i handlowe, zakłady charytatywno-opiekuńcze,
szkoły i inne placówki oświatowo-wychowawcze, nie posiadające osobowości prawnej,
działają w ramach kościelnych osób prawnych, które je powołały.
Art. 13.2 orzeczenia
1.
Kościelne jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 7 i 8 oraz art. 9 ust. 1
pkt 7, nabywają osobowość prawną z chwilą powiadomienia właściwego organu administracji
państwowej o ich utworzeniu przez władzę kościelną, jeżeli ratyfikowane umowy nie
stanowią inaczej.
2.
Jeżeli przepis prawa lub ratyfikowane umowy nie stanowią inaczej, właściwym organem
administracji państwowej jest:
1)
odnośnie do osób prawnych wymienionych w art. 7 ust. 1 pkt 1-4, art. 7 ust. 2 pkt
2 i 3, art. 8 ust. 1 pkt 1, 6 i 7 oraz art. 9 ust. 1 pkt 7 - Urząd do Spraw Wyznań,
2)
w pozostałych przypadkach - terenowy organ administracji państwowej o właściwości
szczególnej do spraw wyznań stopnia wojewódzkiego.
3.
Powiadomienie powinno zawierać:
1)
nazwę kościelnej osoby prawnej,
2)
jej siedzibę,
3)
określenie granic terenu jej działania - w odniesieniu do osób o zasięgu terytorialnym.
4.
Właściwa władza kościelna powiadamia niezwłocznie organ administracji państwowej wymieniony
w ust. 2 o:
1)
zmianach dotyczących nazwy i siedziby kościelnej osoby prawnej oraz o zmianie jej
granic,
2)
połączeniu, podziale i zniesieniu kościelnej osoby prawnej.
5.
Odpis powiadomienia, o którym mowa w ust. 3 i 4, z umieszczonym na nim potwierdzeniem
odbioru, jest dowodem uzyskania osobowości prawnej.
6.
Utworzenie jednostki organizacyjnej zakonu, który istnieje za granicą, a dotąd nie
działał w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, wymaga konsultacji między Sekretariatem
Konferencji Episkopatu Polski a Ministrem-Kierownikiem Urzędu do Spraw Wyznań.
Art. 14.
O powołaniu i odwołaniu osoby sprawującej funkcje organu osoby prawnej władza kościelna
powiadamia właściwy organ administracji państwowej, jeżeli ratyfikowane umowy nie
stanowią inaczej. Powiadomienie obejmuje imię i nazwisko, obywatelstwo oraz miejsce
zamieszkania danej osoby.
Dział II
Działalność Kościoła
Rozdział 1
Kult publiczny
Art. 15.5 orzeczeń
1.
Organizowanie kultu publicznego i jego sprawowanie podlega władzy kościelnej.
2.
Publiczne sprawowanie kultu nie wymaga zgłaszania lub uzyskiwania zezwoleń, jeżeli
odbywa się:
1)
w kościołach, kaplicach, budynkach kościelnych i na gruntach kościelnych oraz w innych
pomieszczeniach służących katechizacji lub organizacjom kościelnym,
2)
w innych miejscach udostępnionych na ten cel przez osobę upoważnioną do dysponowania
nimi, z wyłączeniem dróg, placów oraz budynków publicznych, jeżeli przepisy ustawy
nie stanowią inaczej.
3.
Religijne uroczystości pogrzebowe i nabożeństwa za zmarłych mogą być sprawowane na
cmentarzach komunalnych przy zachowaniu obowiązujących przepisów porządkowych.
Art. 16.2 orzeczenia
1.
Trasa i czas procesji lub pielgrzymki na drogach publicznych podlega uzgodnieniu z:
1)
terenowym organem administracji państwowej stopnia podstawowego, jeżeli trasa przebiega
w obrębie gminy, miasta lub dzielnicy miasta,
2)
wojewodą lub prezydentem m. st. Warszawy, m. Krakowa albo m. Łodzi, jeżeli trasa przebiega
w obrębie województwa,
3)
wojewodą lub prezydentem m. st. Warszawy, m. Krakowa albo m. Łodzi, właściwym ze względu
na miejsce organizowania pielgrzymki, w przypadku gdy trasa przekracza teren jednego
województwa.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadkach konduktów pogrzebowych odbywających
się stosownie do miejscowego zwyczaju.
Art. 17.
1.
Niedziele i następujące święta katolickie, zwane dalej „świętami”, są dniami wolnymi
od pracy:
1)
1 stycznia - uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi (dzień Nowego Roku),
2)
drugi dzień Wielkiej Nocy,
3)
dzień Bożego Ciała,
4)
15 sierpnia - uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny,
5)
1 listopada - dzień Wszystkich Świętych,
6)
25 grudnia - pierwszy dzień Bożego Narodzenia,
7)
26 grudnia - drugi dzień Bożego Narodzenia.
2.
Zmiana uregulowań, o których mowa w ust. 1, wymaga uprzedniego uzgodnienia między
Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Konferencją Episkopatu Polski.
Rozdział 2
Katecheza i szkolnictwo
Art. 18.3 orzeczenia
1.
Państwo uznaje prawo Kościoła do nauczania religii oraz religijnego wychowania dzieci
i młodzieży, zgodnie z wyborem dokonanym przez rodziców lub prawnych opiekunów.
2.
Dzieci i młodzież szkolna, młodzież pracująca i osoby dorosłe korzystają z nauczania
religii - zgodnie z programem ustalonym przez władzę kościelną.
3.
Nauczanie religii, jako wewnętrzna sprawa Kościoła, jest organizowane przez parafie
i domy zakonne pod zwierzchnictwem biskupa diecezjalnego.
Art. 19.6 orzeczeń
1.
Nauczanie religii dzieci i młodzieży odbywa się w punktach katechetycznych organizowanych
w kościołach, kaplicach i budynkach kościelnych, a także w innych pomieszczeniach
udostępnionych na ten cel przez osobę uprawnioną do dysponowania pomieszczeniem.
2.
Obowiązkowe zajęcia lekcyjne w szkole i nauczanie religii nie mogą ze sobą kolidować.
Uwzględniając potrzeby zarówno zajęć szkolnych, jak i nauczania religii, Minister
Edukacji Narodowej w porozumieniu z Sekretariatem Konferencji Episkopatu Polski wyda
rozporządzenie określające zasady i sposób godzenia rozkładu nauczania religii z rozkładem
zajęć szkolnych.
Art. 20.4 orzeczenia
1.
Kościelne osoby prawne mają prawo zakładać i prowadzić szkoły oraz inne placówki oświatowo-wychowawcze
i opiekuńczo-wychowawcze na zasadach organizacyjnych i programowych określonych przez
odpowiednie ustawy. Mają one charakter katolicki i podlegają władzy kościelnej.
2.
Minister Edukacji Narodowej w porozumieniu z Sekretariatem Konferencji Episkopatu
Polski określa rodzaje szkół i placówek wymienionych w ust. 1 i zasady ich tworzenia
oraz warunki- prowadzenia i nadzoru nad nimi; może również określić zasady ich dotowania.
3.
Diecezje i zakony mają prawo zakładać i prowadzić niższe seminaria duchowne. W zakresie
realizacji programu szkół ogólnokształcących i uzyskiwania świadectw dojrzałości podlegają
one nadzorowi Ministra Edukacji Narodowej.
Art. 21.9 orzeczeń
1.
Do nauczycieli i wychowawców zatrudnionych w szkołach i innych placówkach oświatowo-wychowawczych
oraz placówkach opiekuńczo-wychowawczych prowadzonych przez kościelne osoby prawne,
a także świeckich nauczycieli w niższych seminariach duchownych stosuje się prawa
i obowiązki ustalone dla nauczycieli i wychowawców zatrudnionych w państwowych szkołach
i placówkach oświatowo-wychowawczych oraz opiekuńczo-wychowawczych, z uwzględnieniem
ust. 2.
2.
Szczegółowy zakres uprawnień i obowiązków, o których mowa w ust. 1, określa Minister
Edukacji Narodowej na wniosek Sekretariatu Konferencji Episkopatu Polski.
3.
Pracownikom szkół i innych placówek oświatowo-wychowawczych oraz placówek opiekuńczo-wychowawczych,
nie będącym nauczycielami lub wychowawcami, przysługują uprawnienia i świadczenia
przewidziane dla tej kategorii pracowników zatrudnionych w państwowych szkołach i
placówkach.
Art. 22.1 orzeczenie
1.
Uczącym się w szkołach, o których mowa w art. 20 ust. 1 i 3, przysługują świadczenia
społecznej służby zdrowia i ulgi w opłatach za przejazdy publicznymi środkami lokomocji
na równi z uczniami szkół państwowych.
2.
Rodzicom lub opiekunom prawnym uczniów szkół kościelnych, wymienionych w art. 20 ust.
1 i 3, przysługuje prawo do zasiłków rodzinnych.
3.
Uczącym się w szkołach kościelnych mogą być przyznawane, przez kościelne osoby prawne,
stypendia lub inne świadczenia socjalne.
Art. 23.3 orzeczenia
1.
Konferencji Episkopatu Polski, diecezjom i zakonom przysługuje prawo zakładania i
prowadzenia wyższych seminariów duchownych, a w trybie określonym w ust. 2 i 3 - innych
wyższych uczelni.
2.
Status wyższych uczelni papieskich oraz tryb i zakres uznawania przez Państwo kościelnych
stopni i tytułów naukowych regulują umowy miedzy Rządem Polskiej Rzeczypospolitej
Ludowej a Konferencją Episkopatu Polski.
3.
Tworzenie szkół wyższych o zakresie nauczania szerszym niż określony w ust. 1 i 2
następuje w drodze ustawy na wniosek Konferencji Episkopatu Polski.
4.
Do wykładowców, wychowawców, pracowników oraz uczących się w szkołach wymienionych
w ust. 1 i 3 stosuje się przepisy art. 21 i 22.
5.
Władzy kościelnej przysługuje także prawo erygowania kościelnych instytutów naukowych
i naukowo-dydaktycznych. Nie korzystają one z uprawnień przewidzianych w ust. 1-4.
Art. 24.
Osoby duchowne i członkowie zakonów mają prawo kształcenia się w szkołach państwowych
wszystkich stopni i rodzajów. Podlegają oni obowiązującym przepisom, zachowując jednak
prawo do noszenia stroju duchownego.
Rozdział 3
Duszpasterstwo wojskowe i służba wojskowa osób duchownych
Art. 25.
1.
Wszystkim osobom pełniącym służbę wojskową, a także ich rodzinom, zapewnia się swobodę
spełniania lub niespełniania, zależnie od ich woli, praktyk religijnych.
2.
Żołnierzom w czynnej służbie wojskowej zapewnia się możliwość uczestniczenia - poza
terenem jednostek wojskowych - we Mszy Św. w niedziele i święta oraz w innych zwyczajowych
praktykach religijnych organizowanych w kościołach garnizonowych lub niegarnizonowych,
jeśli nie koliduje to z ważnymi obowiązkami służbowymi.
3.
Kapelani wojskowi troszczą się o realizację zasad zawartych w ust. 1 i 2, w szczególności
przez indywidualny kontakt z dowódcami jednostek wojskowych oraz z żołnierzami.
4.
Kapelani wojskowi mają pełną swobodę stałego kontaktowania się z żołnierzami na terenie
jednostek wojskowych, w terminach uzgodnionych z dowódcami tych jednostek.
Art. 26.
1.
Do kapelanów wojskowych mają zastosowanie przepisy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Kapelani stanowią wyodrębniony korpus osobowy żołnierzy zawodowych.
2.
Kapelani wojskowi podlegają w zakresie służby wojskowej organom wojskowym, a w zakresie
duszpasterstwa - władzom kościelnym.
3.
Statut duszpasterstwa wojskowego opracowywany jest z uwzględnieniem właściwości wynikających
z ust. 2. Statut uchwala Konferencja Episkopatu Polski, a ogłasza Minister Obrony
Narodowej.
Art. 27.
1.
Do czasu powołania Ordynariatu Polowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust.
2 pkt 1, duszpasterstwem wojskowym kieruje Generalny Dziekan Wojska Polskiego, jako
naczelny kapelan wojskowy. Jego organem wykonawczym jest Generalny Dziekanat Wojska
Polskiego.
2.
Generalnego Dziekana Wojska Polskiego, po uprzednim uzgodnieniu jego kandydatury z
Konferencją Episkopatu Polski, powołuje spośród kapelanów wojskowych Minister Obrony
Narodowej. Biskup diecezjalny udziela Generalnemu Dziekanowi Wojska Polskiego jurysdykcji
kościelnej.
3.
Generalny Dziekan Wojska Polskiego przestaje pełnić swoje funkcje z chwilą:
1)
zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej,
2)
przyjęcia jego prośby o rezygnację przez Ministra Obrony Narodowej lub władzę kościelną,
3)
odwołania go ze stanowiska przez Ministra Obrony Narodowej lub władzę kościelną.
4.
Decyzje, o których mowa w ust. 3, wymagają wspólnego uzgodnienia.
Art. 28.2 orzeczenia
1.
Generalny Dziekan Wojska Polskiego, w porozumieniu z biskupem diecezjalnym, przedstawia
Ministrowi Obrony Narodowej wniosek w sprawie powołania kapelana wojskowego i zwolnienia
go z zawodowej służby wojskowej.
2.
Generalny Dziekan Wojska Polskiego, w porozumieniu z biskupem diecezjalnym i organem
wojskowym określonym w statucie duszpasterstwa wojskowego, wyznacza kapelana wojskowego
na stanowisko rektora kościoła garnizonowego i odwołuje go.
3.
Na wniosek Generalnego Dziekana Wojska Polskiego biskup diecezjalny udziela jurysdykcji
rektorowi kościoła garnizonowego lub innemu kapelanowi wojskowemu, chyba że przeciwko
temu przemawiają przewidziane prawem kanonicznym względy kościelne.
4.
Tryb postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 112, oraz następstwa odmowy udzielenia
jurysdykcji lub jej cofnięcia określa statut duszpasterstwa wojskowego.
5.
Tryb tworzenia personalnych parafii wojskowych i terytorialnych parafii przy kościołach
garnizonowych określa statut duszpasterstwa wojskowego.
Art. 29.
1.
Przepisy dotyczące odraczania zasadniczej służby wojskowej ze względu na odbywanie
nauki mają zastosowanie również do alumnów wyższych seminariów duchownych oraz nowicjuszy
zakonnych.
2.
Duchowni po otrzymaniu święceń i członkowie zakonów po złożeniu profesji wieczystej
zostają przeniesieni do rezerwy. Nie są oni powoływani do odbywania ćwiczeń wojskowych
w czasie pokoju, z wyjątkiem przypadku przeszkolenia, za zgodą biskupa diecezjalnego
lub wyższego przełożonego zakonnego, do pełnienia funkcji kapelana.
3.
W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny osoby, o których mowa w ust. 1 i 2,
przeznacza się stosownie do potrzeb sił zbrojnych:
1)
duchownych - do pełnienia funkcji kapelanów wojskowych,
2)
alumnów wyższych seminariów duchownych oraz członków zakonów - do służby sanitarnej
lub służby w obronie cywilnej.
4.
W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny właściwe organy wojskowe, w porozumieniu
z biskupem diecezjalnym, zapewnią pozostawienie do duszpasterskiej obsługi ludności
niezbędnej liczby duchownych spośród tych, którzy podlegają mobilizacji.
Rozdział 4
Duszpasterstwo specjalne
Art. 30.
1.
Dzieciom i młodzieży przebywającym w zakładach wychowawczych i opiekuńczych, jak również
w sanatoriach, prewentoriach i szpitalach, zapewnia się prawo wykonywania praktyk
religijnych, korzystania z posług religijnych i katechizacji, z zachowaniem wzajemnej
tolerancji. W szczególności zapewnia się im możliwość udziału we Mszy Św. w niedziele
i święta oraz w rekolekcjach.
2.
Dzieciom i młodzieży przebywającym na krajowych koloniach i obozach organizowanych
przez instytucje państwowe zapewnia się prawo do wykonywania praktyk religijnych,
w szczególności do udziału we Mszy św. w niedziele i święta.
3.
Szczegółowe przepisy w sprawach, o których mowa w ust. 1 i 2, wydaje Minister Edukacji
Narodowej, a odnośnie do dzieci i młodzieży przebywających w sanatoriach, prewentoriach
i szpitalach - Minister Zdrowia i Opieki Społecznej, w porozumieniu z Sekretariatem
Konferencji Episkopatu Polski.
Art. 31.
1.
Osobom przebywającym w zakładach leczniczych oraz zamkniętych zakładach pomocy społecznej
zapewnia się prawo wykonywania praktyk religijnych i korzystania z posług religijnych.
2.
W celu realizacji uprawnień, o których mowa w ust. 1, kierownicy właściwych zakładów
państwowych zatrudnią kapelanów skierowanych przez biskupa diecezjalnego.
3.
W celu umożliwienia udziału zainteresowanych chorych i podopiecznych we Mszy Św. i
w innych zbiorowych praktykach religijnych, kierownicy właściwych zakładów państwowych
przeznaczą odpowiednie pomieszczenia na kaplice, a w wyjątkowych wypadkach udostępnią
do tego celu inne pomieszczenia.
Art. 32.
1.
Osoby tymczasowo aresztowane mogą wykonywać praktyki religijne i uczestniczyć we Mszy
Św. transmitowanej przez środki masowego przekazywania oraz, za zgodą organu, do którego
dyspozycji pozostają, korzystać z indywidualnej posługi religijnej.
2.
Osobom skazanym zapewnia się możliwość wykonywania praktyk religijnych, korzystania
z posług religijnych oraz uczestniczenia we Mszy św. odprawianej w niedziele i święta
w odpowiednio przystosowanym pomieszczeniu w zakładzie, w którym przebywają. Osobom,
które nie mogą uczestniczyć we Mszy św. odprawianej na terenie zakładu, należy zapewnić
możność wysłuchania Mszy św. transmitowanej przez środki masowego przekazywania.
3.
Nieletnim przebywającym w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich zapewnia
się możliwość wykonywania praktyk religijnych, korzystania z katechizacji i posług
religijnych, uczestniczenia we Mszy św. w niedziele i święta. Nieletnim, którzy nie
mogą uczestniczyć we Mszy Św., należy zapewnić możność wysłuchania Mszy św. transmitowanej
przez środki masowego przekazywania.
4.
W celu realizacji uprawnień osób wymienionych w ust. 1-3 kierownicy odpowiednich zakładów
zawierają umowy w sprawie nieodpłatnego wykonywania obowiązków kapelana z duchownymi
skierowanymi przez biskupa diecezjalnego.
Rozdział 5
Organizacje kościelne, katolickie oraz stowarzyszenia katolików
Art. 33.
1.
Osobom należącym do Kościoła zapewnia się swobodę zrzeszania w celu realizacji zadań
wynikających z misji Kościoła.
2.
Prawo określone w ust. 1 jest wykonywane w ramach organizacji kościelnych i katolickich.
Art. 34.3 orzeczenia
1.
Organizacjami kościelnymi w rozumieniu niniejszej ustawy są organizacje zrzeszające
osoby należące do Kościoła:
1)
erygowane przez biskupa diecezjalnego lub w ramach statutów zakonnych przez wyższego
przełożonego zakonnego, a w odniesieniu do organizacji o zasięgu ponaddiecezjalnym
- przez Konferencję Episkopatu Polski,
2)
założone przez wiernych z udziałem proboszcza, rektora kościoła lub przełożonego zakonnego
za zezwoleniem władzy kościelnej, o której mowa w pkt 1.
2.
Organizacje kościelne mają na celu w szczególności działalność na rzecz formacji religijnej,
kultu publicznego i nauki katolickiej.
3.
Organizacje kościelne działają w ramach tych kościelnych osób prawnych, w których
zostały powołane. O erygowaniu organizacji o zasiągu ponaddiecezjalnym Sekretariat
Konferencji Episkopatu Polski powiadamia Urząd do Spraw Wyznań. Organizacje wymienione
w ust. 1 pkt 1 mogą nabyć osobowość prawną w trybie art. 10.
4.
Władze kościelne czuwają nad zgodnością działania organizacji z ich celami religijnymi
i moralnymi.
5.
Do organizacji kościelnych nie stosuje się prawa o stowarzyszeniach. Przepisy ustawy
o zgromadzeniach stosuje się do organizacji kościelnych jedynie gdy chodzi o zebrania
na drogach i placach publicznych oraz w budynkach państwowych.
Art. 35.
1.
Organizacjami katolickimi w rozumieniu ustawy są organizacje założone za aprobatą
władzy kościelnej, która zatwierdza im kapelana lub asystenta kościelnego. Działają
one w łączności z hierarchią kościelną.
2.
Organizacje katolickie mogą mieć na celu w szczególności zgodną z nauką Kościoła działalność
społeczno-kulturalną, oświatowo-wychowawczą i charytatywno-opiekuńczą.
3.
Do organizacji katolickich stosuje się przepisy prawa o stowarzyszeniach, z tym że:
1)
władzy kościelnej przysługuje prawo cofnięcia aprobaty, o której mowa w ust. 1,
2)
wystąpienie do sądu z wnioskiem o rozwiązanie stowarzyszenia wymaga uzgodnienia w
Komisji Wspólnej,
3)
w przypadku likwidacji organizacji katolickiej do jej majątku stosuje się odpowiednio
przepisy o majątku zlikwidowanych kościelnych osób prawnych, chyba że ich statut stanowi
inaczej.
Art. 36.
Organizacje, których celem jest krzewienie trzeźwości, oddziaływanie na osoby nadużywające
alkoholu lub używające narkotyków oraz udzielanie pomocy ich rodzinom, mogą być tworzone
także w formie organizacji kościelnych, o których mowa w art. 34, lub organizacji
katolickich, o których mowa w art. 35.
Art. 37.
Organizacje inne niż wymienione w art. 33, zrzeszające katolików, realizują ideały
chrześcijańskie według własnych programów, działając wyłącznie na podstawie ogólnie
obowiązujących przepisów prawa oraz swoich statutów.
Rozdział 6
Działalność charytatywno-opiekuńcza Kościoła
Art. 38.
1.
Osoby prawne Kościoła mają prawo prowadzenia właściwej dla każdej z nich działalności
charytatywno-opiekuńczej.
2.
Dla prowadzenia działalności, o której mowa w ust. 1, władze kościelne są uprawnione
również do powołania:
1)
Caritas Polskiej - jako instytucji o zasięgu krajowym,
2)
Caritas diecezji - dla poszczególnych diecezji.
3.
Caritas Polską powołuje, nadaje jej statut i nadzoruje Konferencja Episkopatu Polski.
4.
Caritas diecezji powołuje, nadaje jej statut i nadzoruje biskup diecezjalny.
5.
Zakony prowadzą działalność charytatywno-opiekuńczą w zakresie określonym w ich statutach
lub odpowiednich aktach wewnętrznych.
6.
Działalność charytatywno-opiekuńczą mogą prowadzić organizacje katolickie w zakresie
określonym w ich statutach.
Art. 39.1 orzeczenie
Działalność charytatywno-opiekuńcza Kościoła obejmuje w szczególności:
1)
prowadzenie zakładów dla sierot, starców, osób upośledzonych fizycznie lub umysłowo
oraz innych kategorii osób potrzebujących opieki,
2)
prowadzenie szpitali i innych zakładów leczniczych oraz aptek,
3)
organizowanie pomocy w zakresie ochrony macierzyństwa,
4)
organizowanie pomocy sierotom, osobom dotkniętym klęskami żywiołowymi i epidemiami,
ofiarom wojennym, znajdującym się w trudnym położeniu materialnym lub zdrowotnym rodzinom
i osobom, w tym pozbawionym wolności,
5)
prowadzenie żłobków, ochronek, burs i schronisk,
6)
udzielanie pomocy w zapewnianiu wypoczynku dzieciom i młodzieży znajdującym się w
potrzebie,
7)
krzewienie idei pomocy bliźnim i postaw społecznych temu sprzyjających,
8)
przekazywanie za granicę pomocy ofiarom klęsk żywiołowych i osobom znajdującym się
w szczególnej potrzebie.
Art. 40.
Środki na realizację działalności charytatywno-opiekuńczej pochodzą w szczególności
z:
1)
ofiar pieniężnych i w naturze,
2)
spadków, zapisów i darowizn krajowych i zagranicznych,
3)
dochodów z imprez i zbiórek publicznych,
4)
subwencji, dotacji i ofiar pochodzących od krajowych instytucji i przedsiębiorstw
państwowych, społecznych, wyznaniowych i prywatnych,
5)
odpłatności za usługi świadczone przez kościelne instytucje charytatywno-opiekuńcze,
6)
dochodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez Caritas Polską i Caritas diecezji
bezpośrednio lub w formie wyodrębnionych zakładów,
7)
dochodów instytucji kościelnych.
Rozdział 7
Budownictwo sakralne i kościelne. Cmentarze
Art. 41.
1.
Kościół w Polsce i jego osoby prawne mają prawo realizacji inwestycji sakralnych i
kościelnych.
2.
Inwestycją sakralną jest budowa, rozbudowa, odbudowa kościoła lub kaplicy, a także
adaptacja innego budynku na cele sakralne.
3.
Inwestycją kościelną jest inwestycja kościelnej osoby prawnej nie wymieniona w ust.
2.
4.
Inwestycje sakralne i kościelne podlegają ogólnie obowiązującym przepisom o planowaniu
przestrzennym i prawa budowlanego, a w odniesieniu do budynków zabytkowych - również
przepisom o ochronie dóbr kultury.
Art. 42.
1.
Plany zagospodarowania przestrzennego obejmują także inwestycje sakralne i kościelne
oraz katolickie cmentarze wyznaniowe. Przeznaczenie terenu na te cele ustala się w
tych planach na wniosek biskupa diecezjalnego lub wyższego przełożonego zakonnego.
2.
Grunty stanowiące własność państwa lub mienie komunalne, a przeznaczone w planach
zagospodarowania przestrzennego na cele wskazane w ust. 1, będą oddawane w użytkowanie
wieczyste albo podlegały sprzedaży kościelnym osobom prawnym na ich wniosek.
3.
Mienie gminne przeznaczone na te cele może być sprzedane za cenę ustaloną przez zebranie
wiejskie, a na terenach miast - za cenę ustaloną przez radę narodową stopnia podstawowego.
4.
Biskupi diecezjalni lub wyżsi przełożeni zakonni uzgadniają kolejność realizacji inwestycji
sakralnych i kościelnych na okres narodowego planu społeczno-gospodarczego.
5.
Szczegółowy tryb i zakres uzgadniania, o którym mowa w ust. 4, terminy uzgadniania
oraz postępowania w przypadkach losowych określa w drodze rozporządzenia Minister
Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w porozumieniu z Sekretariatem Konferencji
Episkopatu Polski.
Art. 43.2 orzeczenia
1.
Inwestycje sakralne i kościelne są finansowane ze środków własnych kościelnych osób
prawnych.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do inwestycji mających na celu stworzenie warunków
do działania duszpasterstwa wojskowego oraz duszpasterstwa specjalnego w zakładach
państwowych.
3.
Na odbudowę i utrzymanie dóbr kultury stanowiących własność kościelnych osób prawnych
będą udzielane dotacje państwowe na podstawie odrębnych przepisów.
Art. 44.
Nie pobiera się opłat za użytkowanie wieczyste gruntów oddanych pod zakłady charytatywno-opiekuńcze
i punkty katechetyczne.
Art. 45.1 orzeczenie
1.
Parafie mają prawo posiadania, zarządzania oraz zakładania i poszerzania cmentarzy
grzebalnych.
2.
Przepis ust. 1 ma również zastosowanie do zakonów lub ich domów w odniesieniu do wyodrębnionych
cmentarzy zakonnych.
3.
W miejscowościach, gdzie nie ma cmentarzy komunalnych, zarządy cmentarzy umożliwiają
pochowanie na cmentarzach, o których mowa w ust. 1, na równych prawach także innych
zmarłych.
4.
Przepisy ust. 1-3 nie naruszają ogólnych przepisów o cmentarzach i chowaniu zmarłych,
o planowaniu przestrzennym oraz o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Rozdział 8
Kultura oraz środki masowego przekazywania
Art. 46.
1.
Dla zapewnienia warunków rozwoju kultury chrześcijańskiej kościelne osoby prawne mają
prawo wydawania prasy, książek i innych druków oraz zakładania i posiadania wydawnictw,
katolickiej agencji informacyjnej, zakładów poligraficznych, z zachowaniem obowiązujących
w tym zakresie przepisów prawa.
2.
W celu realizacji postanowień ust. 1 kościelne osoby prawne mogą otrzymywać jako darowizny
z zagranicy na własne potrzeby maszyny, urządzenia i materiały poligraficzne oraz
papier.
Art. 47.
Kościelne osoby prawne mogą organizować własny kolportaż prasy lub korzystać z pośrednictwa
innej sieci kolportażu.
Art. 48.
1.
Kościół ma prawo do emitowania w środkach masowego przekazywania Mszy św. w niedziele
i święta oraz swoich programów religijno-moralnych i kulturalnych.
2.
Sposób realizacji ust. 1 reguluje porozumienie między Komitetem do Spraw Radia i Telewizji
„Polskie Radio i Telewizja” a Sekretariatem Konferencji Episkopatu Polski.
3.
Kościół może zakładać własne stacje radiowe i telewizyjne w porozumieniu z Ministrem
Transportu, Żeglugi i Łączności.
Art. 49.2 orzeczenia
1.
Kościelne osoby prawne mają prawo zakładania i prowadzenia własnych teatrów, kin,
wytwórni filmów i wytwórni innych środków audiowizualnych.
2.
Kościelne osoby prawne mają prawo dystrybucji i rozpowszechniania filmów i innych
środków audiowizualnych.
3.
Korzystanie z praw, o których mowa w ust. 1 i 2, następuje bez obowiązku uzyskiwania
zezwoleń i upoważnień na tę działalność, jeśli jest prowadzona na potrzeby realizacji
zadań religijno-moralnych w sferze kultury.
O podjęciu i prowadzeniu tej działalności władza kościelna powiadamia państwowy organ
właściwy do udzielania takich zezwoleń i upoważnień.
4.
Kościelne osoby prawne mogą otrzymywać jako darowizny z zagranicy na własne potrzeby
urządzenia i materiały niezbędne do prowadzenia działalności określonej w ust. 1.
Art. 50.
1.
Kościelne osoby prawne mają prawo zakładania i posiadania archiwów i muzeów.
2.
Kościelne osoby prawne mają prawo do gromadzenia zbiorów bibliotecznych na cele wewnętrzne
i publiczne. O podjęciu publicznego udostępniania zbiorów władza kościelna powiadamia
właściwy do rejestracji bibliotek organ państwowy.
3.
Kościół i jego osoby prawne mają, bez potrzeby uzyskiwania zezwoleń, prawo organizowania
i prowadzenia związanej z wypełnianiem jego zadań działalności kulturalnej i artystycznej.
Art. 51.
Instytucje państwowe i kościelne współdziałają w ochronie, konserwacji, udostępnianiu
i upowszechnianiu zabytków architektury kościelnej i sztuki sakralnej oraz ich dokumentacji,
muzeów, archiwów i bibliotek będących własnością kościelną, a także dzieł kultury
i sztuki o motywach religijnych, stanowiących ważną część dziedzictwa kultury polskiej.
Dział III
Sprawy majątkowe kościelnych osób prawnych
Art. 52.3 orzeczenia
Kościołowi i jego osobom prawnym przysługuje prawo nabywania, posiadania i zbywania
mienia ruchomego i nieruchomego, nabywania i zbywania innych praw oraz zarządzania
swoim majątkiem.
Art. 53.
1.
Kościelne osoby prawne są zwolnione od obowiązku uzyskania zezwolenia na przyjęcie
spadku, zapisu i darowizny.
2.
Jeżeli przedmiotem darowizny od osób fizycznych i niekościelnych osób prawnych jest
nieruchomość, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, ma zastosowanie wówczas, gdy według
aktu darowizny nieruchomość jest przeznaczona na inwestycję sakralną, o której mowa
w art. 41 ust. 2, i związaną z nią inwestycję kościelną, dom diecezjalny, parafialny
i za'konny oraz cmentarz, zakład charytatywno-opiekuńczy lub oświatowo-wychowawczy.
3.
Zezwolenie na zawarcie umowy dożywocia nie jest wymagane, jeżeli nieruchomość będąca
przedmiotem umowy jest przeznaczona na inwestycje, o których mowa w ust. 2.
4.
Przepisy ust. 1-3 nie naruszają innych przepisów ustawowych zawierających ograniczenia
w zakresie obrotu nieruchomościami.
Art. 54.
1.
W obrocie nieruchomościami między kościelnymi osobami prawnymi nie stosuje się prawa
pierwokupu na rzecz Skarbu Państwa.
2.
Przy nabywaniu nieruchomości lub ich części przez kościelne osoby prawne od osób trzecich
prawo pierwokupu może być stosowane jedynie w przypadkach, gdy inwestor państwowy
lub spółdzielczy uzyskał wcześniej decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej
na tej nieruchomości lub części tej nieruchomości.
Art. 55.12 orzeczeń
1.
Majątek i przychody kościelnych osób prawnych podlegają ogólnym przepisom podatkowym
z wyjątkami określonymi w ust. 2-6.
2.
Kościelne osoby prawne są zwolnione od opodatkowania z tytułu przychodów ze swojej
działalności niegospodarczej. W tym zakresie osoby te nie mają obowiązku prowadzenia
dokumentacji wymaganej przez przepisy o zobowiązaniach podatkowych.
3.
Dochody z działalności gospodarczej kościelnych osób prawnych oraz spółek, których
udziałowcami są wyłącznie te osoby, są zwolnione od opodatkowania w części, w jakiej
zostały przeznaczone w roku podatkowym lub w roku po nim następującym na cele kultowe,
oświatowo-wychowawcze, naukowe, kulturalne, działalność charytatywno-opiekuńczą, punkty
katechetyczne, konserwację zabytków oraz na inwestycje sakralne, o których mowa w
art. 41 ust. 2, i te inwestycje kościelne, o których mowa w art. 41 ust. 3, których
przedmiotem są punkty katechetyczne i zakłady charytatywno-opiekuńcze, jak również
remonty tych obiektów.
4.
Kościelne osoby prawne są zwolnione od opodatkowania i od świadczeń na fundusz gminny
i fundusz miejski, od nieruchomości lub ich części, stanowiących własność tych osób
lub używanych przez nie na podstawie innego tytułu prawnego na cele niemieszkalne,
z wyjątkiem części zajmowanej na wykonywanie działalności gospodarczej.
5.
Zwolnienie od opodatkowania podatkiem od nieruchomości oraz od świadczeń na fundusz
gminny i fundusz miejski obejmuje nieruchomości lub ich części przeznaczone na cele
mieszkalne duchownych i członków zakonu, jeżeli:
1)
są one wpisane do rejestru zabytków,
2)
służą jako internaty przy szkołach i seminariach duchownych, domy zakonów kontemplacyjnych,
domy formacyjne zakonów i domy księży emerytów (sióstr emerytek),
3)
znajdują się w budynkach kurii diecezjalnych i biskupich, zakonnych zarządów generalnych
i prowincjalnych w Sekretariacie Prymasa Polski i w Sekretariacie Konferencji Episkopatu
Polski.
6.
Nabywanie i zbywanie rzeczy i praw majątkowych przez kościelne osoby prawne w drodze
czynności prawnych oraz spadkobrania, zapisu i zasiedzenia jest zwolnione od podatku
od spadków i darowizn oraz opłaty skarbowej, jeżeli ich przedmiotem są:
1)
rzeczy i prawa nie przeznaczone do działalności gospodarczej,
2)
sprowadzane z zagranicy maszyny, urządzenia i materiały poligraficzne oraz papier.
7.
Darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą są wyłączone z podstawy
opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym i podatkiem wyrównawczym, jeżeli kościelna
osoba prawna przedstawi darczyńcy pokwitowanie odbioru oraz - w okresie dwóch lat
od dnia przekazania darowizny - sprawozdanie o przeznaczeniu jej na tę działalność.
W odniesieniu do darowizn na inne cele mają zastosowanie ogólne przepisy podatkowe.
8.
Kościelne jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 12, mogą być na wniosek kościelnej
osoby prawnej uznane przez właściwą izbę Skarbową za odrębne podmioty podatkowe, jeśli
są organizacyjnie wyodrębnione.
9.
Nabywanie rzeczy i praw majątkowych, o których mowa w ust. 6, jest zwolnione od opłat
sądowych i notarialnych, z wyłączeniem opłat kancelaryjnych.
Art. 56.
Wolne od opłat celnych są:
1)
przesyłane z zagranicy dla kościelnych osób prawnych dary:
a)
przeznaczone na cele kultowe, charytatywno-opiekuńcze i oświatowo-wychowawcze,
b)
maszyny, urządzenia i materiały poligraficzne oraz papier,
2)
wysyłane przez kościelne osoby prawne za granicę dary:
a)
na rzecz zagranicznych i międzynarodowych instytucji Kościoła Katolickiego,
b)
przeznaczone dla ofiar klęsk żywiołowych i osób znajdujących się w szczególnej potrzebie.
Art. 57.
1.
Kościelne osoby prawne mają prawo do zbierania ofiar na cele religijne, kościelną
działalność charytatywno-opiekuńczą, naukową, oświatową i wychowawczą oraz utrzymanie
duchownych i członków zakonów.
2.
Zbiórki wymienione w ust. 1 nie wymagają pozwolenia organu administracji państwowej,
jeżeli odbywają się w obrębie terenów kościelnych, kaplic oraz w miejscach i okolicznościach
zwyczajowo przyjętych w danej okolicy i w sposób tradycyjnie ustalony.
Art. 58.
1.
Kościelne osoby prawne mogą zakładać fundacje. Do fundacji tych stosuje się ogólnie
obowiązujące przepisy o fundacjach, ze zmianami wynikającymi z przepisów ust. 2-5.
2.
Niezależnie od nadzoru państwowego, nadzór nad działalnością fundacji sprawuje kościelna
osoba prawna, będąca fundatorem lub wskazana w statucie fundacji.
3.
W razie stwierdzonych nieprawidłowości w zarządzaniu fundacją, właściwy organ państwowy
zwraca się do kościelnej osoby prawnej, sprawującej nadzór nad fundacją, wyznaczając
termin nie krótszy niż trzy miesiące na spowodowanie usunięcia nieprawidłowości. Po
bezskutecznym upływie tego terminu można zastosować środki oznaczone w przepisach
o fundacjach.
4.
W razie konieczności poddania fundacji zarządowi przymusowemu w myśl przepisów o fundacjach,
zarząd ten będzie sprawowała kościelna osoba prawna wyznaczona przez Prezydium Konferencji
Episkopatu Polski.
5.
Jeżeli statut fundacji nie stanowi inaczej, w razie jej likwidacji:
1)
do jej majątku znajdującego się w kraju stosuje się odpowiednio przepis art. 59.
2)
o przeznaczeniu jej majątku znajdującego się za granicą zadecyduje Konferencja Episkopatu
Polski lub wyższy przełożony zakonny.
Art. 59.3 orzeczenia
W razie zniesienia kościelnej osoby prawnej, jej majątek przechodzi na nadrzędną kościelną
osobę prawną, a jeżeli taka osoba nie istnieje lub nie działa w Polsce, majątek ten
przechodzi na Konferencję Episkopatu Polski lub Konferencję Wyższych Przełożonych
Zakonnych.
Dział IV
Przepisy przejściowe i końcowe
Rozdział 1
Regulacja spraw majątkowych Kościoła
Art. 60.9 orzeczeń
1.
Nieruchomości lub ich części, pozostające w dniu wejścia w życie ustawy we władaniu
kościelnych osób prawnych, stają się z mocy prawa ich własnością, jeżeli:
1)
były własnością diecezji, parafii, klasztorów lub innych instytucji grecko-katolickich
(unickich),
2)
podlegały przejęciu na własność Państwa z mocy ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o przejęciu przez Państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu
proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego , zwanej dalej „ustawą o dobrach martwej ręki”, a zostały pozostawione, wydzierżawione
lub przekazane kościelnym osobom prawnym,
3)
podlegały przepisom dekretu z dnia 24 kwietnia 1952 r. o zniesieniu fundacji , a zostały poręczone, pozostawione, wydzierżawione, wynajęte lub przekazane kościelnym
osobom prawnym,
4)
zostały przez byłe władze zaborcze austriackie przejęte na własność funduszy religijnych,
funduszy naukowych, szkół parafialnych lub katolickich gmin parafialnych,
5)
znajdują się na nich obiekty sakralne wraz z budynkami towarzyszącymi; dotyczy to
również obiektów położonych na obszarze m. st. Warszawy, nie dotyczy natomiast kościołów
garnizonowych.
2.
Przez „budynki towarzyszące” obiektom sakralnym rozumie się położone w sąsiedztwie
obiektów sakralnych: budynki stanowiące mieszkanie proboszcza lub rektora i kancelarię
parafialną lub kancelarię rektora (plebanię), budynki stanowiące mieszkanie wikariuszy
(wikariatkę), budynki stanowiące mieszkanie pracowników świeckich parafii lub rektoratu
(organistówkę), budynki punktu katechetycznego i budynki domu zakonnego związanego
z duszpasterstwem w tym obiekcie sakralnym albo świadczeniem w nim pomocy.
3.
Nieruchomości lub ich części, o których mowa w ust. 1 pkt 4, które w dniu wejścia
w życie ustawy znajdują się we władaniu państwowych jednostek organizacyjnych, stają
się z mocy prawa odpowiednio własnością Skarbu Państwa, innych państwowych osób prawnych
lub mieniem komunalnym.
4.
Nieruchomości lub ich części, o których mowa w ust. 1 pkt 4, znajdujące się w samoistnym
posiadaniu osób fizycznych lub osób prawnych nie wymienionych w ust. 1 i 3, podlegają
nabyciu w drodze zasiedzenia, przy zaliczeniu okresu posiadania przed dniem wejścia
w życie ustawy.
5.
Stwierdzenie przejścia własności nieruchomości lub ich części, o których mowa w ust.
1 i 3, następuje w drodze decyzji terenowego organu administracji państwowej o właściwości
szczególnej do spraw wyznań stopnia wojewódzkiego.
6.
Decyzje, o których mowa w ust. 5, mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego. Skarga
na niewydanie decyzji jest dopuszczalna po upływie 2 lat od daty wszczęcia postępowania
administracyjnego.
7.
Przejście własności nieruchomości lub ich części na podstawie ust. 1 i 3 jest wolne
od podatków i opłat związanych z tym przejściem, a wynikające z niego wpisy do ksiąg
wieczystych i ich zakładanie są wolne od opłat.
8.
Postępowanie sądowe lub administracyjne dotyczące nieruchomości, o których mowa w
ust. 1 i 3, ulega zawieszeniu, a sądy lub organy administracji państwowej przekazują
ich akta organowi, o którym mowa w ust. 5.
9.
Organ, który wydał decyzję ostateczną określoną w ust. 5, zawiadamia o niej sąd lub
organ administracji państwowej, który zawiesił postępowanie, zwracając akta sprawy.
Sąd lub organ administracji państwowej umorzy postępowanie.
Art. 61.43 orzeczenia
1.
Na wniosek kościelnych osób prawnych wszczyna się postępowanie, zwane dalej „postępowaniem
regulacyjnym”, w przedmiocie przywrócenia im własności upaństwowionych nieruchomości
lub ich części:
1)
nie pozostających we władaniu kościelnych osób prawnych nieruchomości, o których mowa
w art. 60 ust. 1 pkt 1, chyba że pozostają one w dniu wejścia w życie ustawy we władaniu
innych kościołów i związków wyznaniowych,
2)
przejętych w toku wykonywania ustawy o dobrach martwej ręki, jeżeli nie wydzielono
z nich należnych w myśl tej ustawy gospodarstw rolnych proboszczów lub gruntów, o
których mowa w aneksie do protokołu Komisji Wspólnej Rządu i Episkopatu z dnia 14
kwietnia 1950 r.,
3)
które należały do zakonów bezhabitowych i stowarzyszeń kościelnych, a zostały przejęte
w toku likwidacji dokonanej na podstawie rozporządzenia Ministra Administracji Publicznej z dnia 10 marca 1950 r. w sprawie
przystosowania stowarzyszeń do przepisów prawa o stowarzyszeniach ,
4)
mienia fundacji kościelnych,
5)
przejętych po 1948 r. w trybie egzekucji zaległości podatkowych,
6)
wywłaszczonych, jeżeli odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość nie zostało wypłacone
lub nie zostało podjęte,
7)
przejętych we władanie państwowych jednostek organizacyjnych bez tytułu prawnego,
bez względu na późniejsze ustawodawstwo konwalidujące te przejęcia.
2.
Przedmiotem postępowania regulacyjnego może być również przekazanie własności nieruchomości
lub ich części:
1)
w celu przywrócenia w nich sprawowania kultu religijnego lub działalności kościelnych
osób prawnych w zakresie, o którym mowa w art. 20 i 39,
2)
których stan prawny nie jest ustalony, jeżeli nie stoją temu na przeszkodzie prawa
osób trzecich.
3.
W odniesieniu do nieruchomości położonych na obszarze objętym dekretem z dnia 25 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze
m. st. Warszawy przedmiotem postępowania regulacyjnego jest przywrócenie własności budynków wraz
z ustanowieniem użytkowania wieczystego odpowiednich gruntów.
4.
Regulacja nie może naruszać:
1)
przepisów ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi
gospodarki narodowej ,
2)
przepisów ustawy o dobrach martwej ręki, z zastrzeżeniem przepisów art. 60 ust. 1
pkt 2 i art. 61 ust. 1 pkt 2,
3)
praw nabytych przez niepaństwowe osoby trzecie, w szczególności przez inne kościoły
i związki wyznaniowe oraz rolników indywidualnych.
Art. 62.23 orzeczenia
1.
Postępowanie regulacyjne przeprowadza Komisja Majątkowa, zwana dalej „Komisją”, złożona
z przedstawicieli wyznaczonych w równej liczbie przez Urząd do Spraw Wyznań i Sekretariat
Konferencji Episkopatu Polski.
2.
Uczestnikami postępowania regulacyjnego są oprócz wnioskodawcy wszystkie zainteresowane
jednostki państwowe i kościelne.
3.
Wnioski o wszczęcie postępowania regulacyjnego zgłasza się w terminie 2 lat od dnia
wejścia w życie ustawy. Roszczenia nie zgłoszone w tym terminie wygasają.
4.
Postępowanie sądowe lub administracyjne dotyczące nieruchomości, o których mowa w
art. 61, ulega zawieszeniu, a sądy i organy administracji państwowej przekazują ich
akta Urzędowi do Spraw Wyznań w celu przedłożenia Komisji.
5.
Komisja rozpatruje sprawy w zespołach orzekających, w skład których wchodzi po dwóch
członków wyznaczonych przez Urząd do Spraw Wyznań i Sekretariat Konferencji Episkopatu
Polski oraz po jednym przedstawicielu organów nadrzędnych nad uczestnikami postępowania.
Przedstawicielem tym nie może być osoba reprezentująca uczestnika.
6.
Zespół orzekający po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania regulacyjnego bada,
czy jest ono dopuszczalne, a wniosek niedopuszczalny odrzuca.
7.
Zespół orzekający może ze względu na szczególne trudności zwrócić się do Komisji o
rozpatrzenie sprawy przez jej pełny skład, wraz z przedstawicielami organów nadrzędnych
nad uczestnikami postępowania. Do orzeczenia Komisji wydanego przez jej pełny skład
stosuje się przepisy ustawy dotyczące orzeczeń zespołu orzekającego.
8.
Postępowanie regulacyjne jest wolne od opłat.
9.
Liczebność Komisji, szczegółowy tryb postępowania regulacyjnego oraz wynagrodzenie
dla członków Komisji i personelu pomocniczego określi Minister-Kierownik Urzędu do
Spraw Wyznań w porozumieniu z Sekretariatem Konferencji Episkopatu Polski.
Art. 63.43 orzeczenia
1.
Regulacja może polegać na:
1)
przywróceniu kościelnym osobom prawnym własności nieruchomości wymienionych w art.
61 ust. 1 i 2 lub ich części,
2)
przyznaniu odpowiedniej nieruchomości zamiennej, gdyby przywrócenie własności natrafiało
na trudne do przezwyciężenia przeszkody,
3)
przyznaniu odszkodowania ustalonego według przepisów o wywłaszczaniu nieruchomości,
w razie niemożności dokonania regulacji przewidzianych w pkt 1 i 2.
2.
Regulacja odnośnie do nieruchomości rolnych następuje przez wydzielenie nieruchomości,
która wraz z gruntami rolnymi będącymi już własnością wnioskodawcy będzie odpowiadała
średniej wielkości gospodarstwa indywidualnego w danym województwie.
3.
W tok'u postępowania regulacyjnego można dokonać także regulacji granic nieruchomości,
a w miarę potrzeby ustanowić służebność gruntową lub znieść służebność dotychczas
istniejącą.
4.
Uczestnicy postępowania mogą zawrzeć ugodę przed zespołem orzekającym. Jeżeli ugoda
nie została zawarta, zespół ten wydaje orzeczenie. Ugody i orzeczenia mają moc sądowych
tytułów egzekucyjnych.
5.
Orzeczenie uwzględniające wniosek, jak i ugoda zawarta przed zespołem orzekającym
powinny określać:
1)
stan prawny nieruchomości,
2)
związane z tym stanem obowiązki uczestników postępowania, w szczególności obowiązek
wydania w oznaczonym terminie nieruchomości, jeżeli nie znajduje się ona we władaniu
wnioskodawcy,
3)
w razie przyznania odszkodowania obowiązek zapłaty należnej z tego tytułu sumy.
6.
Wnioskodawca może zrzec się prawa własności nierolniczej nieruchomości zamiennej na
rzecz innej kościelnej osoby prawnej, za jej zgodą. Zrzeczenie to włącza się do treści
ugody lub orzeczenia.
7.
Orzeczenie jak i ugoda stanowią podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych
i w ewidencji gruntów. Przepis art. 60 ust. 7 stosuje się odpowiednio.
8.
Od orzeczenia zespołu orzekającego nie przysługuje odwołanie.
9.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi, z mienia których państwowych jednostek
organizacyjnych lub mienia komunalnego może być wyłączona nieruchomość w celu jej
przekazania jako nieruchomość zamienna lub na którą państwową jednostkę organizacyjną
może być nałożony obowiązek zapłaty odszkodowania.
Art. 64.16 orzeczeń
1.
Jeżeli zespół orzekający lub Komisja w jej pełnym składzie nie uzgodniły orzeczenia,
zawiadamiają o tym pisemnie uczestników postępowania regulacyjnego.
2.
Uczestnicy postępowania regulacyjnego mogą, w terminie sześciu miesięcy od otrzymania
zawiadomienia, wystąpić o podjęcie zawieszonego postępowania sądowego lub administracyjnego,
a jeżeli nie było ono wszczęte - wystąpić do sądu o zasądzenie roszczenia. Przy rozpoznaniu
sprawy sąd stosuje zasady wymienione w art. 63 ust. 1-3. W przypadku braku wystąpienia
do sądu w tym okresie, roszczenie wygasa.
Art. 65.4 orzeczenia
1.
Sytuację prawną zakładów służby zdrowia, które były własnością kościelnych osób prawnych
i zostały uchwałami Rady Ministrów przejęte na własność Państwa, oraz nieruchomości
użytkowanych przez te zakłady uregulują umowy między organem administracji państwowej
sprawującym nadzór nad zakładem a właścicielem nieruchomości. Jeżeli zakład prowadzi
szkoła wyższa lub inna państwowa osoba prawna, jest ona stroną umowy.
2.
Umowa powinna przewidywać:
1)
przejęcie nieruchomości na własność Państwa w zamian za nieruchomość zamienną lub
za odszkodowanie odpowiadające odszkodowaniu za wywłaszczenie nieruchomości, w szczególności
w przypadkach, gdy działalność zakładu wymaga inwestycji, albo
2)
przekazanie zakładu wraz z nieruchomością kościelnej osobie prawnej, która uprzednio
była jego właścicielem, jeżeli chce ona go prowadzić, albo
3)
oddanie nieruchomości właścicielowi, albo
4)
formę korzystania z nieruchomości przez zakład i zasady płatności.
3.
Jeżeli strony nie zawrą umowy w okresie dwóch lat od wejścia w życie ustawy, każda
ze stron może przekazać sprawę do rozpatrzenia Komisji. Przy rozpoznaniu sprawy mają
zastosowanie przepisy art. 61-64.
4.
Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do zakładów służby zdrowia, które były własnością
fundacji lub stowarzyszeń kościelnych. Stroną umowy w tych przypadkach jest diecezja
(archidiecezja), na której terenie jest położony zakład.
Art. 66.
1.
Przydziały lokali dokonane w trybie przepisów o szczególnym trybie najmu na rzecz
państwowych jednostek organizacyjnych lub organizacji politycznych, zawodowych, spółdzielczych
lub społecznych w nieruchomościach stanowiących własność kościelnych osób prawnych
tracą moc z upływem dwóch lat od dnia wejścia w życie ustawy.
2.
W terminie określonym w ust. 1 nastąpi zwrot lokalu w stanie wolnym lub też strony
zawrą nową umowę najmu lokalu lub umowę o przeniesienie własności nieruchomości.
3.
Jeżeli strony dojdą do porozumienia w sprawie najmu lokalu, lecz nie zdołały uzgodnić
wysokości czynszu, każda z nich może zwrócić się w tej sprawie do sądu.
Art. 67.2 orzeczenia
1.
Na wniosek państwowych jednostek organizacyjnych wszczyna się postępowanie regulacyjne
dotyczące nieruchomości lub ich części, które stanowią własność tych jednostek i nie
są wymienione w art. 60, a znajdują się we władaniu kościelnych osób prawnych bez
tytułu prawnego.
2.
Postępowanie regulacyjne może również dotyczyć lokali, na które kościelne osoby prawne
otrzymały przydziały lokali lub budynków w trybie przepisów o szczególnym trybie najmu,
jeżeli lokale lub budynki te stały się dla nich zbędne.
3.
Przepisy art. 66 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 68.
1.
Wnioski władz kościelnych, złożone w terminie pięciu lat od dnia wejścia w życie ustawy,
o wpisy do ksiąg wieczystych na rzecz kościelnej osoby prawnej władającej nieruchomością
lub korzystającej z prawa oraz te wpisy są wolne od opłat, a przejście praw wolne
od podatku.
2.
Przepis ust. 1 ma również zastosowanie do zakładania ksiąg wieczystych, jeżeli poprzednie
księgi wieczyste utraciły moc prawną, a zachowały znaczenie dokumentów.
Art. 69.
W okresie dwóch lat od dnia wejścia w życie ustawy darowizny dokonane przez duchownych
na rzecz kościelnych osób prawnych, jeżeli ich przedmiotem są udziały w spółkach,
są zwolnione od opodatkowania, opłat skarbowych, sądowych i notarialnych, z wyjątkiem
opłat kancelaryjnych.
Art. 70.2 orzeczenia
1.
Przepis art. 44 stosuje się również do nieruchomości pozostających w dniu wejścia
w życie ustawy w użytkowaniu wieczystym kościelnych osób prawnych z przeznaczeniem
na zakłady charytatywno-opiekuńcze i punkty katechetyczne.
2.
Przepis art. 42 ust. 2 stosuje się również do nieruchomości pozostających w dniu wejścia
w życie ustawy w użytkowaniu wieczystym kościelnych osób prawnych, z przeznaczeniem
na inwestycje sakralne i kościelne, z wyjątkiem wymienionych w ust. 1, oraz katolickie
cmentarze wyznaniowe. W razie sprzedaży zalicza się na poczet ceny wpłacone opłaty
za użytkowanie wieczyste.
3.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli nieruchomości oddane w użytkowanie wieczyste
przeszły na własność kościelnych osób prawnych na podstawie art. 60.
Art. 71.1 orzeczenie
1.
Ubezpieczenie społeczne duchownych reguluje odrębna ustawa.
2.
Niezależnie od ustawowego ubezpieczenia duchownych kościelne osoby prawne mogą prowadzić
wewnętrzną działalność ubezpieczeniową na rzecz duchownych, która w rozumieniu ustawy
jest działalnością niegospodarczą.
Rozdział 2
Przepisy przejściowe
Art. 72.5 orzeczeń
1.
Dowodem posiadania osobowości prawnej przez istniejące, w dniu wejścia w życie ustawy,
osoby prawne jest wymienienie ich w:
1)
ostatnim wydanym drukiem przez diecezją lub archidiecezję przed wejściem w życie ustawy
wykazie jednostek kościelnych i duchowieństwa (schematyzmie diecezjalnym),
2)
ankiecie statystycznej zakonu lub prowincji zakonnej, złożonej według stanu z dnia
31 grudnia 1988 r. Urzędowi do Spraw Wyznań,
3)
decyzjach o niezgłoszeniu zastrzeżeń przeciwko utworzeniu parafii, wydanych na podstawie
art. 1 i 2 dekretu z dnia 31 grudnia 1956 r. o organizowaniu i obsadzaniu stanowisk
kościelnych .
2.
W przypadkach gdy osoba prawna nie jest wykazana w dokumentach, o których mowa w ust.
1, władza kościelna nadeśle, w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy,
ich wykaz organom administracji państwowej, wymienionym w art. 13 ust. 2.
Art. 73.1 orzeczenie
1.
Zmiana nazwy grup osób prawnych lub poszczególnych osób wymienionych w art. 6-9, bez
zmiany ich istoty, może być dokonana przepisami wewnątrz-kościelnymi, bez konieczności
zmiany ustawy.
2.
Minister-Kierownik Urzędu do Spraw Wyznań na wniosek Sekretariatu Konferencji Episkopatu
Polski ogłosi zmianę, o której mowa w ust. 1, w Dzienniku Urzędowym Polskiej Rzeczypospolitej
Ludowej „Monitor Polski”.
Rozdział 3
Zmiany w przepisach obowiązujących
Art. 74.1 orzeczenie
1.
W ustawie z dnia 15 marca 1933 r. o zbiórkach publicznych w art. 13 lit. a) otrzymuje brzmienie:
„
a)
do zbierania ofiar na cele religijne, kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą,
naukową, oświatową i wychowawczą oraz utrzymanie duchownych i członków zakonów, jeżeli
odbywają się w obrębie terenów kościelnych, kaplic oraz w miejscach i okolicznościach
zwyczajowo przyjętych w danej okolicy i w sposób tradycyjnie ustalony,
”
.
2.
W art. 13 ustawy z dnia 28 października 1948 r. o zakładach społecznych służby zdrowia
i planowej gospodarce w służbie zdrowia ust. 1-3 skreśla się.
3.
W ustawie z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy w art. 1 w pkt 1:
1)
dodaje się lit. i) w brzmieniu:
„
i)
15 sierpnia - Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny
”
,
2)
dodaje się nową lit. k) w brzmieniu:
„
k)
11 listopada - Narodowe Święto Niepodległości
”
,
3)
dotychczasowe lit. k) i 1) otrzymują oznaczenie lit. l) i m).
4.
W ustawie z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 1:
a)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Założenie lub rozszerzenie cmentarza wyznaniowego może nastąpić na terenie przeznaczonym
na ten cel w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, po uzyskaniu zgody
państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.
”
,
b)
dodaje się ust. 5 w brzmieniu:
„
5.
Zamknięcie cmentarza wyznaniowego następuje na wniosek władzy kościelnej lub za jej
zgodą.
”
,
2)
w art. 2 ust. 3 skreśla się,
3)
w art. 8 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
W miejscowościach, w których nie ma cmentarzy komunalnych, zarząd cmentarza wyznaniowego
umożliwia pochowanie na tym cmentarzu, na równych prawach, zwłok osób zmarłych, które
nie należą do danego wyznania.
”
,
4)
art. 17 skreśla się.
5.
W ustawie z dnia 29 marca 1962 r. o zgromadzeniach w art. 4 w ust. 1:
1)
pkt 8 i 9 otrzymują brzmienie:
„
8)
zgromadzenia związane z uroczystościami pogrzebowymi oraz sprawowane na cmentarzach
nabożeństwa za zmarłych,
9)
nabożeństwa i obrzędy religijne kościołów i innych związków wyznaniowych o uregulowanej
sytuacji prawnej, odbywające się:
a)
w kościołach, kaplicach, domach modlitwy, budynkach kościelnych i na gruntach kościelnych
oraz w innych pomieszczeniach służących katechizacji lub organizacjom kościelnym,
b)
w innych miejscach udostępnionych na ten cel przez osobę uprawnioną do dysponowania
nimi, z wyłączeniem dróg, placów oraz budynków publicznych,
”
,
2)
dodaje się pkt 10 i 11 w brzmieniu:
„
10)
procesje i pielgrzymki na drogach publicznych, których trasa została uzgodniona w
trybie przepisów o ruchu drogowym,
11)
zgromadzenia organizacji kościelnych, jeżeli nie odbywają się na drogach i placach
publicznych lub w budynkach państwowych
”
.
6.
W ustawie z dnia 31 marca 1965 r. o stopniach naukowych i tytułach naukowych po art. 31 dodaje się art. 31a w brzmieniu:
„
Art. 31a.
1.
W Katolickim Uniwersytecie Lubelskim tytuły naukowe profesora nadzwyczajnego i profesora
zwyczajnego nadaje Senat na wniosek rady wydziału, po otrzymaniu pozytywnej opinii
Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej.
2.
Rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego powiadamia Ministra Edukacji Narodowej
o nadaniu tytułu naukowego.
3.
Tytuły naukowe nadane przez Senat Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego odpowiadają,
z zastrzeżeniem wynikającym z ust. 4, tytułom naukowym nadanym w trybie art. 31.
4.
Jeżeli profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego przechodzi do państwowej jednostki
organizacyjnej wymienionej w art. 31 ust. 2 na stanowisko profesora, tytuł naukowy
nadaje mu Rada Państwa, w trybie określonym w tym przepisie. W postępowaniu o nadanie
tytułu naukowego zachowuje moc opinia Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej.
”
7.
W ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej
Ludowej wprowadza się następujące zmiany:
1)
po art. 46 dodaje się art. 46a w brzmieniu:
„
Art. 46a.
1.
Poborowych, którzy zostali duchownymi lub członkami zakonów (po profesji wieczystej)
przenosi się do rezerwy.
2.
Przepisu ust. 1 oraz innych przepisów ustawy dotyczących duchownych lub członków zakonów
nie stosuje się do:
1)
duchownych wybieranych na określoną kadencję,
2)
duchownych lub członków zakonów kościołów i innych związków wyznaniowych o nie uregulowanej
sytuacji prawnej.
”
,
2)
po art. 113 dodaje się art. 113a w brzmieniu:
„
Art. 113a.
Duchowni, z wyjątkiem wybieranych na określoną kadencję, oraz członkowie zakonów mogą
być powoływani do odbywania ćwiczeń wojskowych tylko w celu przeszkolenia do pełnienia
funkcji kapelana wojskowego, za zgodą właściwego przełożonego kościelnego.
”
,
3)
po art. 117 dodaje się art. 117a w brzmieniu:
„
Art. 117a.
1.
Duchowni, z wyjątkiem wybieranych na określoną kadencję, mogą być powołani do czynnej
służby wojskowej wyłącznie do pełnienia funkcji kapelanów wojskowych.
2.
Słuchacze seminariów i szkół duchownych oraz członkowie zakonów mogą być powołani
do czynnej służby wojskowej wyłącznie do służby sanitarnej lub służby w obronie cywilnej.
”
8.
W ustawie z dnia 19 kwietnia 1969 r. - Kodeks karny art. 194 i 195 skreśla się.
9.
W ustawie z dnia 19 kwietnia 1969 r. - Kodeks postępowania karnego w art. 14 po wyrazach „oraz żołnierzom” dodaje się wyrazy „jak również duchownym i członkom zakonów oraz diakonatów”.
10.
W ustawie z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym w art. 7 w ust. 4 wyrazy „których status jest uregulowany umową między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
a władzami kościelnymi” skreśla się.
11.
W ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w art. 82 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
„
3.
W obrocie nieruchomościami między osobami prawnymi jednego kościoła lub innego związku
wyznaniowego nie stosuje się prawa pierwokupu na rzecz Skarbu Państwa
”
.
12.
W ustawie z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego art. 63 i rozdział 10 skreśla się.
Art. 75.
1.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych, o których mowa w art. 19 ust. 2, art. 20
ust. 2, art. 21 ust. 2, art. 30 ust. 3 i art. 42 ust. 5, pozostają w mocy przepisy
dotychczasowe.
2.
Tracą moc inne akty prawne w sprawach uregulowanych ustawą.
Rozdział 4
Przepisy końcowe
Art. 76.
Tracą moc:
1)
dekret z dnia 31 grudnia 1956 r. o organizowaniu i obsadzaniu stanowisk kościelnych ,
2)
przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1932 r. - Prawo
o stowarzyszeniach utrzymane w mocy odnośnie do związków wyznaniowych oraz zakonów i kongregacji duchownych
przepisem art. 51 i art. 56 pkt 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach ,
3)
przepisy art. 2 ust. 2 lit. a) i c) dekretu z dnia 5 sierpnia 1949 r. o zmianie niektórych
przepisów Prawa o stowarzyszeniach .
Art. 77.1 orzeczenie
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.